Buổi sáng, vừa thức giấc, tôi liền tưởng tượng ra những việc phiền phức mình phải làm trong ngày hôm đó.
Lòng tôi đầy khó chịu, và khi cố thoát ra khỏi chăn, tôi lại thở dài một tiếng như thể đã lao lực cả một ngày dài.
Dẫu vậy, tôi vẫn mặc lên người bộ suit dùng để đi phỏng vấn xin việc, xách túi ra khỏi nhà, lòng thầm nghĩ không biết điều gì đang khiến cơ thể tôi hoạt động thế này. Có lẽ đó là tính xã hội, hoặc một nỗi bất an mơ hồ.
Tôi gặm miếng bánh mì mua trên đường từ nhà ra ga, leo lên chuyến tàu điện cùng những nhân viên văn phòng đi làm muộn. Tất cả những người mặc suit trên tàu đều như đang mang thứ gì đó còn nặng nề hơn cả chiếc túi xách to bên mình.
Mỗi lần tàu điện chạy tới nhà ga được đặt ở khu phố văn phòng này - nơi tôi thường xuyên tới trong vài ba tháng gần đây, tôi liền phải thay ngay cái nét mặt mệt mỏi đi. Thay vào đó tôi cố giữ vẻ hoạt bát vui vẻ hết mức có thể, để bất kỳ ai nhìn thấy tôi ở bất kỳ địa điểm nào cũng đều không có vấn đề gì.
Ra khỏi cửa soát vé, tôi kiểm tra lại vị trí công ty mình định tới hôm nay, tên công ty rồi lĩnh vực hoạt động. Ngày nào tôi cũng nạp vào đầu thông tin của vô số công ty, nên nhiều khi tôi quên mất công ty mình sắp tới là công ty nào. Điều đó cũng có nghĩa nhận thức của tôi về các công ty chỉ ở mức nhoắng cái là quên, nhưng chỉ cần đối đáp chuẩn thì người phỏng vấn sẽ không nhận ra, mà dù có nhận ra thì người ta cũng cho rằng tôi có khả năng ứng biến tốt.
Tôi đi theo bản đồ, cuối cùng đúng mười phút trước giờ hẹn cũng tới được tòa nhà mà văn phòng công ty đó tọa lạc. Không biết những người làm việc ở tòa nhà cao tới mức phải ngước nhìn lên này mỗi ngày đi làm với tâm trạng thế nào. Thế nhưng, hẳn tòa nhà này cũng là một trợ thủ đắc lực trong việc củng cố lòng tự tôn của họ chăng?
Tôi duỗi thẳng lưng, hơi mỉm cười, bước vào tòa pháo đài kiên cố. Tôi đi qua hai lớp cửa tự động, tiến về sảnh thang máy lớn, thấy có hai người đang đứng đợi thang máy từ trước. Một người là một anh chàng tầm trên hai nhăm tuổi, miệng cười tươi tỉnh, người còn lại là một cô gái trong bộ suit đi phỏng vấn. Nhìn qua tôi liền biết đó là nhân viên tuyển dụng và ứng viên xin việc. Tôi cơ bản không thích những người đang tìm việc, vì thế tôi đứng tránh xa họ một chút.
Nhưng trong lúc chờ thang máy tới, câu chuyện giữa họ cứ bay đến tai tôi. Anh nhân viên tuyển dụng có vẻ hơi suồng sã quá mức, còn cô gái xin việc thì lại nói chuyện hơi đong đưa. Trong lúc tôi đang nghĩ không lẽ cô ta định đổi tình lấy công việc hay sao thì thang máy đã tới, tôi liền bước vào trước.
Tôi tưởng hai người sẽ cùng nhau vào, nhưng trong lúc tôi đứng đợi, cô gái xin việc chợt cúi đầu cảm ơn và chào tạm biệt, chỉ có anh nhân viên tuyển dụng tiến về phía tôi. Có vẻ cuộc phỏng vấn của cô gái đã xong.
Cửa thang máy sắp đóng mà hai người vẫn còn chào hỏi nhau, tôi định nhấn nút đóng thang máy nhưng kịp dừng lại, câu nói cuối cùng của anh nhân viên tuyển dụng có nhắc tới một từ quen thuộc với tôi.
"Hẹn gặp lại em ở buổi giao lưu của Moai nhé."
Đương nhiên tôi không cho anh chàng nhân viên đứng bên cạnh thấy phản ứng của mình, nhưng trong lòng tôi chợt hiểu ra với cảm giác ghê tởm. Cô gái vừa rồi là sinh viên trường tôi.
Anh nhân viên tuyển dụng ra khỏi thang máy ở tầng ba, một mình tôi đi thang máy lên tầng chín. Trong khoảng thời gian đó tôi tranh thủ thở dài, rồi nhờ một hơi thở đó mà thay đổi tâm trạng, tôi đứng thẳng lại, cố làm vẻ mặt thoải mái.
Vừa lên tới tầng chín tôi đã trông thấy ngay quầy tiếp tân, tôi lại gần với nụ cười trên môi, thông báo tên mình.
"Em là Tabata, hôm nay em có hẹn phỏng vấn với bên mình ạ."
Nhân viên lễ tân dẫn tôi vào phòng đợi với nụ cười công nghiệp không kém gì tôi.
Trong phòng đợi, có hai sinh viên cũng với nụ cười cứng ngắc, tưởng chừng không thể quay lại trạng thái bình thường - giống hệt tôi lúc này - đang ngồi đợi.
Đám người đi xin việc thật là lũ sinh vật ghê tởm, tôi lại một lần tự nhủ như vậy.
Dù chẳng vận động thân thể gì nhiều, nhưng lúc về nhà tôi vẫn mệt lả người.
Sau lúc đó, tôi đã trải qua một cuộc phỏng vấn và một buổi giới thiệu công ty.
Tôi nới lỏng chiếc cà vạt đã thắt nhiều ngày nhưng vẫn không quen, trở về phòng mình. Vừa vào đến phòng khách, tôi liền ngồi vật ra. Ngồi thế này sẽ khiến bộ suit đi xin việc của tôi bị nhàu mất, nhưng tôi không còn sức để ý nữa. Số tiền tiết kiệm trong ba năm của tôi đã gần cạn kiệt. Tôi cũng sắp kiệt sức trong công cuộc tìm việc làm rồi.
Thế nên tôi nghĩ cuộc gọi ấy đến mới thật đúng lúc làm sao.
Tôi nhận điện thoại sau đúng ba hồi chuông reo.
"Dạ chào anh, em là Tabata Kaede, sinh viên trường XX đây ạ. Vâng, dạ, cảm ơn anh vì hôm trước đã dành thời gian để phỏng vấn em ạ. Vâng, vâng, cảm... cảm ơn anh ạ. Vâng, em hiểu rồi ạ. Vâng, có gì... à, vâng, có gì nhờ anh giúp đỡ em ạ. Vâng, vậy em chào anh ạ. Dạ, nhờ anh chỉ bảo cho em ạ. Em chào anh ạ."
Tôi ngắt điện thoại, chợt nhận ra không biết mình ngồi quỳ tự bao giờ, tôi liền thả lỏng bản thân, nằm ngửa ra trên sàn nhà. Giờ tôi không cần lo bộ suit này bị nhăn nữa.
Cuộc điện thoại vừa rồi là từ công ty mà tôi phỏng vấn vòng cuối vào hôm trước, nội dung là "Rất muốn Tabata gia nhập công ty chúng tôi."
Nghĩa là tôi đã được tuyển dụng.
"Tuyệt..."
Tôi nhìn lên trần nhà thấp tè, thử reo lên một tiếng như vậy, nhưng không hề cảm nhận được niềm phấn chấn đi cùng tiếng reo đó. Không hẳn vì công ty ấy không phải là nguyện vọng một của tôi. Đó là một công ty lớn, không có điều tiếng gì, nên trúng tuyển vào đó là một kết quả khá đáng kể. Một phần trong tôi thở phào nhẹ nhõm vì từ giờ không phải đi phỏng vấn ở các công ty khác nữa. Nhưng những điều đó trong chớp mắt đã bị nỗi bất an mang tên "trở thành người đi làm" xóa nhòa đi hết thảy. Tôi kêu "tuyệt" chỉ vì việc nhận được quyết định tuyển dụng là một điều đáng vui mừng về mặt vị trí xã hội. Đó không phải cảm xúc của tôi.
Tôi định cứ thế ngủ thiếp đi trong tiết trời dễ chịu tháng Năm này, nhưng nghĩ vẫn phải làm những việc cần làm nên tôi lại đứng dậy. Tôi thay ra bộ đồ nỉ, lấy một chai bia từ tủ lạnh trong bếp nằm ngay cạnh cửa ra vào, đi về phía bàn đặt máy tính. Tôi lạch cạch gõ bàn phím đã bị long mất một phím, mở hòm thư điện tử ra. Tôi gửi mail cho người phụ trách nhân sự của các công ty tôi đã tham gia phỏng vấn, bao gồm cả công ty tôi vừa phỏng vấn hôm nay, với nội dung tôi đã được một công ty tuyển dụng rồi nên xin rút khỏi các vòng tuyển chọn tiếp theo của họ.
Tôi mở nắp lon bia, uống một ngụm. Tôi thử tưởng tượng ra tâm trạng của người phụ trách nhân sự khi họ bị cậu sinh viên luôn muốn vào công ty họ từ chối tham gia các vòng tuyển chọn còn lại. Nhưng có lẽ cũng chỉ đơn giản là một lựa chọn trong phép loại trừ của họ đột nhiên biến mất mà thôi. Nghĩ vậy tôi thấy tâm trạng thoải mái hơn hẳn.
Uống được khoảng nửa lon, đột nhiên khung cảnh trước mắt tôi dao động. Tôi không ghét bia rượu, nhưng tửu lượng cũng không tốt. Có lẽ cũng vì hôm nay tôi mệt nữa. Tôi dựa toàn thân vào lưng ghế, ngẩng đầu nhìn trần nhà lần nữa.
Trần nhà vẫn trắng như thế. Tôi từng thử hút thuốc một lần nhưng thấy không thích.
Sực nhớ ra, tôi với lấy chiếc điện thoại di động, nhắn tin cho Tosuke báo tôi đã trúng tuyển. Ngay sau đó tôi nhận được hồi âm, "Chúc mừng cậu", cơ thể tôi hoàn toàn thoải mái trước người bạn tôi không cần phải lựa chọn câu từ khi nói chuyện này.
Tôi vứt điện thoại lên mặt bàn.
Tôi mơ hồ nhìn lại trận chiến mình vừa trải qua.
Ngẫm kỹ, tôi có cảm giác trong thời gian đi tìm việc, dường như tôi đã phải diễn đi diễn lại một người không phải là mình. Thế thì mệt là phải rồi.
Nhưng không phải chỉ khi đi xin việc mới thế, có lẽ đi làm rồi việc đó vẫn sẽ tiếp diễn, và tôi còn phải chú ý nhiều hơn nữa. Hồi đi làm thêm tôi đã rèn luyện bản thân cho việc đó rồi, nhưng khi đi làm chính thức chắc sẽ không dễ dàng như hồi đó nữa.
Sau khi đi làm, có lẽ sẽ chẳng ai nói tới phương châm sống của mình cả. Mọi người sẽ không còn được là chính mình nữa.
Thế nên câu "Chúc mừng cậu" của Tosuke chỉ mang ý nghĩa: "Chúc mừng cậu đã qua cửa ải đầu tiên, cánh cửa kiên cố của cửa ải tiếp theo đang chờ cậu đấy." Tôi băn khoăn nghĩ không biết mình đã có thể vui vẻ tiếp nhận lời chúc mừng này chưa.
Tôi uống cạn lon bia, rồi đi về phía tủ lạnh lấy lon thứ hai.
Tôi cầm lon bia để lạnh hơi quá trên tay, trên đoạn đường ngắn ngủi trở lại bàn máy tính, tôi bị trượt chân bởi tờ sơ yếu lý lịch viết sai rơi trên nền nhà. Tôi suýt ngã bổ chửng, may mà nắm được vào thành ghế nên không sao.
Tôi nhặt tờ sơ yếu lý lịch suýt làm tôi bị thương lên. Cảm giác trơn tuột ghê cả tay. Tôi định vứt nó đi, nhưng cuối cùng lại mang nó về phía bàn máy tính.
Tôi đọc mục "Điểm mạnh bản thân" và mục "Động cơ ứng tuyển" được viết cẩn thận bằng bút bi.
Tôi lấy việc giúp ích cho mọi người - chứ không phải cho cá nhân ai đó - là lẽ sống của mình.
Tôi khao khát thực hiện ước mơ và mục tiêu của bản thân, nhưng sẽ không chỉ đứng nhìn từ xa mà sẽ chú trọng từng bước tiến của mình.
Tôi cảm nhận được niềm hạnh phúc trong việc tìm ra điểm chung giữa tôi và những người khác thông qua giao tiếp.
Những hành động như thế này, những lựa chọn như thế kia, những thành tích kiểu đó...
Những câu từ tôi đã viết bao lần trong sơ yếu lý lịch, và nói ra miệng bao lần trong các cuộc phỏng vấn.
Tất cả đều là dối trá.
Đương nhiên rồi. Tôi đâu phải con người vĩ đại như vậy.
Tôi nghĩ việc đó thật ngu ngốc, nhưng tôi cũng không muốn đánh giá thấp việc nói dối. Vì nhờ có nó, nhờ học được năng lực tồn tại đó, tôi mới được tuyển dụng. Tôi đã có được phương tiện để sống sót. Tôi không sai.
Những người đã có sẵn năng lực, ngoại hình hay môi trường để có thể sống sót thì cứ việc là chính mình. Nhưng tôi không phải một người như thế.
Thế nên như vậy không sao cả.
Cứ sống bằng cách đóng giả một người không phải mình.
Như vậy không sai. Chắc chắn không sai.
Tôi không sai.
Chắc chắn là như vậy.
Có lẽ sự tác động từ cồn, và sự an tâm vì được tuyển dụng đã khiến năng lực phòng vệ của tôi yếu đi. Thế nên những việc bình thường tôi chẳng nghĩ tới mới hiện ra trong đầu tôi.
Tôi đã diễn một người không phải mình, và đã thu được kết quả.
Nhưng đó không phải thành tích của tôi.
Từ nay, tôi sẽ phải sống nốt nửa đời mình với những thứ tôi đạt được nhờ việc ngụy tạo bản thân.
Cả đời này tôi sẽ thấy bức bối, rồi đôi lúc sẽ thấy bất mãn ở đâu đó.
Nếu vậy, rốt cuộc hai mươi mốt năm sống trước đó của tôi còn có ý nghĩa gì?
Ba năm vừa qua tôi sống có ý nghĩa gì đây?
Dù chuyện đó không quan trọng, dù vấn đề không nằm ở đó, nhưng không hiểu sao những suy nghĩ ấy cứ quay vòng vòng trong đầu tôi. Tất cả là tại cồn, và tại quyết định tuyển dụng kia.
Nếu có thể sống mà không cần để ý tới năng lực, ngoại hình hay môi trường, nếu có thể sống mà không cần tính toán...
Nếu có thể chỉ nói những điều lý tưởng...
Có lẽ ngay cả tôi cũng sẽ có được những thứ bản thân mong muốn bằng chính con người thật của mình.
Tôi lắc đầu. Bởi chẳng có thứ gì như thế cả.
Để không phải nghĩ tới những điều mà có nghĩ bao nhiêu cũng chẳng tác dụng gì, tôi uống cạn lon bia thứ hai.
Nhưng rượu bia và vũng lầy suy tư đều có điểm chung: khi đã chìm đắm vào đó một lần thì về sau sẽ chỉ càng bị ngụp xuống sâu hơn mà thôi. Đầu nóng bừng, tôi gục xuống bàn. Sau khi xếp bốn lon bia vào một góc bàn, không chỉ năng lực phòng vệ mà ngay cả lý tính của tôi cũng không còn.
Khi tôi nhận ra, thì nó đã ở đó.
Không phải tôi sực nhớ ra. Nó đã luôn luôn ở một góc trong lòng tôi.
Đầu vẫn vừa nặng vừa nóng bỏng, tôi chậm rãi ngẩng lên, tay rờ chuột máy tính.
Tôi di con trỏ chuột đưa xuống góc phía dưới bên trái, nhắm tới một thư mục.
Tôi nhấn đúp vào đó, bên trong chỉ có một bức ảnh.
Ngón tay tôi run run, là do cồn mà ra. Tôi cố nhấn đúp thêm lần nữa với một tốc độ nhanh đến mức không cần thiết.
Hiện lên trên màn hình là bức ảnh được chụp ba năm trước.
Tôi nhìn chằm chằm bức ảnh trong tình trạng hoa mắt chóng mặt vì say. Tôi trong tấm ảnh không khác gì bây giờ, ngoại trừ việc không dùng keo vuốt tóc. Khuôn mặt ngạc nhiên đó của tôi đang nhìn về phía một nụ cười mà giờ đây không còn nữa.
Tôi bất giác thở dài.
"Này."
Giọng nói thốt ra khỏi miệng tôi cao hơn tôi tưởng tượng rất nhiều.
"Akiyoshi."
Cảm giác một thứ dịch thể nhớp nháp đang tràn đầy trong miệng tôi.
"Ngày ấy cậu đã muốn trở thành người như thế nào vậy?"
Tôi hỏi, nhưng không có câu trả lời.
Dẫu vậy, tôi vẫn thực lòng muốn biết khi đó Akiyoshi nghĩ gì. Dù chỉ là một đứa chẳng thể làm gì khi là chính mình thì tôi vẫn muốn cô ấy cho tôi hay.
Mà không, có lẽ cô ấy chẳng muốn trở thành người nào khác. Akiyoshi chỉ muốn trở thành phiên bản mong muốn của chính bản thân mình. Cô ấy đã mang trong mình thứ lý tưởng thuần khiết đó. Cô ấy chính là người như vậy.
"Vậy là câu nói đó... đã trở thành lời nói dối mất rồi..."
Câu nói dành cho hai người trong ảnh. Câu nói của tôi và Akiyoshi.
Tôi nhớ lại chúng tôi thời năm nhất. Tôi đã cố không nhớ lại, nhưng không kiềm chế được cảm xúc nên ký ức lại tràn về.
Khi gặp Akiyoshi, ban đầu tôi chỉ thấy cô ấy hồn nhiên cô tiên quá, nhưng rồi tôi chấp nhận tính cách của cô ấy và chúng tôi trở thành bạn bè. Tôi bị cảm hóa bởi một Akiyoshi luôn nói tới lý tưởng, từ khi nào tôi cũng bắt đầu nhìn về phía lý tưởng. Tôi đã từng nghĩ trong bốn năm đại học, rất có thể tôi sẽ tìm thấy phiên bản mình muốn trở thành, điều mà Akiyoshi luôn nói tới.
Nhưng giờ không kịp nữa rồi.
Không thể quay lại những ngày tháng đó nữa.
Tôi chỉ còn lại một mình.
"Nếu có cậu ở đây, liệu mọi thứ có khác đi không nhỉ?"
Tôi hỏi, nhưng đương nhiên không có câu trả lời. Tôi thậm chí không thể cất tiếng được nữa.
Cuộc sống sinh viên của tôi sẽ kết thúc như vậy thôi, mệt mỏi vì xin việc, nói nhảm, và chẳng làm được gì.
Tôi không thể trở thành bản thân mà mình mong muốn, thậm chí tôi không biết mình mong muốn trở nên như thế nào.
Tôi sẽ kết thúc bốn năm này mà không nhìn thấy dấu hiệu nào chứng tỏ lý tưởng Akiyoshi luôn nhắc tới sẽ trở thành hiện thực.
Nói chính xác thì tôi vẫn còn khoảng mười tháng nữa.
"Rất có thể ngày mai thế giới sẽ thay đổi."
Akiyoshi từng nói như vậy. Câu nói ấy vẫn âm vang trong đầu tôi như thể tôi mới nghe nó ngày hôm qua. Tôi tự cười mình, không ngờ cơn say có thể khiến đầu óc tôi chậm chạp đến mức này.
"Chỉ cần có một lý do khiến tất cả mọi người cùng hạ súng, thì ngày mai chiến tranh sẽ kết thúc!"
Akiyoshi đã nói như vậy đấy.
Một thuyết lý tưởng khờ khạo làm sao.
"Nên chẳng bao giờ là quá muộn để thay đổi điều gì đó cả."
Làm ơn dừng lại đi.
Đau quá.
Lồng ngực tôi rất đau.
"... Cậu nói vẫn còn kịp ư?"
Ý nghĩa của ba năm vừa qua của tôi.
Kịp với cái gì chứ?
Nếu không bao giờ là muộn, giống như Akiyoshi nói.
Tôi muốn thay đổi điều gì đây? Có thứ gì đó tôi muốn thay đổi ư?
Tôi không còn biết bản thân mà mình muốn trở thành ra làm sao. Vì không có Akiyoshi, nên tôi không còn biết nữa.
Tôi không thể thay đổi thứ mình không hiểu rõ.
Nếu vậy thì kịp với cái gì chứ?
Akiyoshi trên màn hình đang cười rạng rỡ.
Nụ cười của chính cô ấy, khác hẳn với nụ cười của tôi và những sinh viên tìm việc khác trong phòng chờ phỏng vấn ngày hôm nay.
Đột nhiên, khung cảnh trước khi tôi bước vào thang máy chợt hiện ra trước mắt tôi.
Dáng vẻ của cô sinh viên trường tôi, người dùng cả ba năm sinh viên của mình chỉ để rèn giũa năng lực bản thân cho các nhân viên tuyển dụng.
"Cô gái đó nghe nói là người của câu lạc bộ Moai đấy."
Dù tôi có bắt chuyện, Akiyoshi cũng không đáp. Cô ấy không còn ở đây nữa. Đó là điều tôi hiểu sâu sắc nhất.
Nếu Akiyoshi trong ảnh nghe được lời tôi nói, chắc cô ấy sẽ ngạc nhiên lắm. Có thể cô ấy còn thất vọng và nổi giận nữa.
Nhưng hiện thực là thứ quan trọng nhất. Hiện tại chính là biểu hiện của hiện thực đó, và cô gái kia là hiện thực của thứ Akiyoshi để lại khi đó, nên Akiyoshi đã trở thành một kẻ nói dối.
Đến lúc này, tôi vẫn thấy buồn vì đã khiến cô ấy trở thành kẻ nói dối.
... Điều mà tôi muốn thay đổi...
"Chẳng hạn, biến lời nói dối của Akiyoshi thành sự thật..."
Ví dụ như vậy.
Tôi cố cử động lưỡi đã nhíu cả lại, nói thành lời câu ấy. Và rồi, dù không có mục tiêu, không có ý tưởng cụ thể hay phương pháp gì, tôi vẫn cảm thấy một ngọn lửa được thắp lên trong lồng ngực đau đớn của mình. Không phải một ngọn lửa cháy rừng rực. Chỉ là một ngọn lửa lặng lẽ và bền bỉ.
Nghĩ tới đó thì tôi thiếp đi mất. Sáng hôm sau, khi tỉnh dậy, tôi thấy mình đang nằm cuộn tròn bên cạnh chiếc ghế thay vì ngồi trên nó. Nền nhà hơi nhớp nháp.
Trước khi ngồi dậy, đầu óc tôi chỉ đủ tỉnh táo để biết mình đang trong tư thế nào, ấy vậy mà tôi vẫn nhận ra ngọn lửa trong lồng ngực mình chưa hề biến mất.
Lúc mới thành lập, Moai là một câu lạc bộ bí mật, và chúng tôi đã tới rất nhiều nơi.
Cụ thể, chúng tôi đã đến buổi triển lãm các bức ảnh chụp lén trên toàn thế giới, đến buổi diễn thuyết của một nhà văn kêu gọi phản đối những phát ngôn thù hận.
Đương nhiên người rủ luôn là Akiyoshi, ngày hôm đó chúng tôi đi xem một bộ phim tài liệu về chiến tranh. Trên đường về, chúng tôi rẽ vào một quán cà phê, sau khi bình luận chán chê về bộ phim, tới lúc chuẩn bị giải tán thì tôi chợt hỏi Akiyoshi một câu.
"Hôm nay chúng ta đi xem phim rồi, nhưng rốt cuộc thì cậu muốn câu lạc bộ sẽ hoạt động như thế nào?"
Tôi rất muốn biết, rằng từ nay về sau, nếu tôi cũng tham gia câu lạc bộ này, thì Akiyoshi dự định sẽ phát triển nó theo hướng nào.
Lần trước đi xem triển lãm tranh, lần này đi xem phim, nếu chỉ là những hoạt động như vậy thì tôi sẵn sàng đi cùng, nhưng nếu muốn tôi tham gia hoạt động tình nguyện thì sẽ rất phiền phức.
Nhưng vì Akiyoshi có kiểu suy luận của riêng mình nên cô ấy đã hiểu sai ý tôi.
"Ừm, tớ nghĩ nếu không còn chiến tranh thì thật tốt, nhưng nếu chưa thể làm thế thì chí ít tớ muốn khiến thế giới thay đổi theo hướng tốt hơn một chút."
"... Không phải, tớ không hỏi mục tiêu lớn nhất của Akiyoshi là gì, mà là cậu định phát triển Moai như thế nào."
Nghe tôi đính chính, Akiyoshi ngớ người ra, sau đó cô ấy cười vẻ ngượng ngùng.
"Ừ nhỉ, nhưng mà chắc Moai cũng như vậy."
"Cũng như vậy, nghĩa là mục tiêu của Moai cũng là khiến chiến tranh kết thúc?"
Tiếng cười bất giác bật ra khỏi đầu lưỡi tôi. Nhưng Akiyoshi không cười theo tôi.
"Nếu làm được như vậy thì tốt. Nhưng dù không được như vậy, thì làm sao cho càng ít người phải chịu khổ càng tốt. Thế nên tớ nghĩ việc xem phim, xem tư liệu để có thêm kiến thức là một việc rất có ý nghĩa. Ngày hôm nay chúng ta biết về những chuyện ấy, và một ngày nào đó trong tương lai, biết đâu tớ và Kaede lại làm được việc gì đó thì sao."
Akiyoshi nói với giọng liền mạch, rõ ràng, không thêm bớt điều gì.
Akiyoshi đã hiểu lầm tôi. Và đồng thời tôi cũng hiểu lầm cô ấy. Tôi nghĩ mình đã hiểu lầm ý nghĩa của từ "lý tưởng". Lý tưởng của Akiyoshi không hề có giới hạn. Ví dụ như chúng tôi chỉ là những sinh viên đại học. Hoặc chúng tôi chỉ có hai người. Akiyoshi không hề chuẩn bị những lý lẽ biện minh đó.
Lúc đó, có lẽ Akiyoshi thực lòng tin chúng tôi có thể dừng các cuộc chiến tranh bằng sức của mình.
Tôi đã không hiểu được độ rộng lớn của viễn cảnh trong lòng Akiyoshi.
"Ừm, nếu là một ngày nào đó... thì có lẽ..."
"Đúng là chưa biết tới khi nào. Chính tớ cũng nghĩ vậy. Con người một ngày nào đó sẽ phải chết, và không biết đó là khi nào. Chúng ta cần phải để lại ý nghĩa cho cuộc đời mình."
Tôi nghĩ chắc chắn Akiyoshi sẽ để lại rất nhiều thứ trước khi chết, khác hẳn với tôi. Cô ấy sẽ ra đi trong sự mãn nguyện với cuộc đời đã hoàn thành điều gì đó của mình. Tôi nghĩ nếu được vậy thì thật tốt.
"Thế nên, nếu tớ có chuyện gì thì Kaede phải kế thừa ý nguyện của tớ và Moai đấy."
"Sao cậu nói chuyện xui xẻo vậy."
"Ai mà biết được, tớ đâu có quyết định được khi nào sẽ xảy ra chuyện gì. Thế nên chúng ta mới cần sống thật hết mình cho hôm nay."
Cô ấy chĩa thẳng ánh mắt về phía tôi, tôi ngoảnh nhìn đi nơi khác, không phát biểu gì thêm về chuyện đó nữa.
Giờ đây dù đã là sinh viên năm cuối, tôi vẫn chưa thực hiện được nhiệm vụ mà Akiyoshi giao cho tôi khi đó.
Nhưng trong tôi chỉ có nỗi kích động ấy, tôi không có phương hướng, không biết nên làm gì và có thể làm gì.
Thế nên trước tiên tôi quyết định hẹn gặp cậu bạn thân Tosuke. Trước đó cậu ta luôn bận rộn làm thêm và nghiên cứu nhóm, rồi sang kỳ cuối của năm ba thì dành hết thời gian công sức tìm việc làm, và đã nhận được quyết định tuyển dụng trước tôi. Chí ít thì ngoài mặt cậu ta không cố lảng tránh các mối quan hệ, không ghét việc phải bước chân vào một môi trường mới, nên chắc tôi có thể tham khảo nhiều lựa chọn hành động của cậu ấy. Tôi cũng muốn thông báo trực tiếp với cậu ấy về việc chấm dứt quãng thời gian tìm việc.
Nơi chúng tôi hẹn gặp là một quán karaoke mà tôi cho rằng doanh thu của nó chủ yếu đến từ các sinh viên trường tôi. Quán này do tôi chỉ định. Tosuke bảo, "Chúng ta đi hát karaoke chúc mừng cậu được tuyển dụng đi", nên tôi đã đề xuất quán này.
Chúng tôi hẹn nhau vào chiều tối, sau khi tiết học của tôi kết thúc. Tuy số giờ học của năm bốn đã giảm nhiều, nhưng vì tôi không lập kế hoạch học tập cẩn thận cho ba năm đầu nên năm bốn rồi tôi vẫn phải đi nghe giảng cùng nhiều sinh viên khóa dưới. Nếu được tuyển dụng rồi mà phải học thêm năm nữa vì bị rớt vài môn thì thật thảm hại, thế nên tôi thực sự chăm chú học các môn này.
Đó là giờ học có hoạt động nhóm, tôi khá lo lắng khi phải học với toàn các em khóa dưới, nhưng may vẫn có mấy sinh viên năm bốn khác cũng thiếu nghiêm túc như tôi (nên giờ vẫn phải học môn này) mà tôi thấy đỡ ngại hẳn. Chúng tôi ngồi túm tụm lại với nhau cố cho qua tiết học.
Tôi nghĩ hôm nay sẽ giống mọi khi, sau khi chào các bạn khác cùng nhóm và lặng lẽ ngồi xuống chỗ của mình, thời gian dài đằng đẵng của tiết học sẽ chậm rãi trôi qua.
Nhưng ngay trước khi tiết học bắt đầu, một cơn gió thổi qua làm lay động ngọn lửa trong trái tim tôi.
Trong nhóm các sinh viên năm ba ngồi gần tôi, một cô gái có vẻ ngoài đầy trách nhiệm chợt kêu "Hả?" một tiếng, giữa lớp học với diện tích như vậy thì giọng nói đó có thể coi là khá lớn. Tiếng của bạn có gây chú ý hay không thì còn tùy thuộc vào độ rộng của lớp học.
Tôi không nhìn mà chỉ dỏng tai nghe, phần vì tôi phải ra dáng một sinh viên năm bốn lười biếng không chú ý tới các em khóa dưới, phần khác vì tôi thực sự không quan tâm thật. Cô gái vừa thốt lên khi nãy có vẻ tức giận.
Hình như họ đã giao một phần tài liệu quan trọng cho một người nọ làm, nhưng người này vì bận tham gia câu lạc bộ nên đã không làm. Đã thế người này còn không biết hối lỗi, chỉ nhắn tin nói mình không làm và hôm nay xin nghỉ, nên cô gái trưởng nhóm mới tức giận. Hôm nay hình như tới lượt nhóm đó phát biểu.
Nghe một cô gái khác báo cô kia không chịu bắt máy mà chỉ nhắn tin bảo rằng "việc bên câu lạc bộ cũng rất quan trọng", tôi nghĩ bụng, nghe vẻ không hay rồi, đoạn hí hoáy nghịch điện thoại. Đúng như dự đoán, cô gái trưởng nhóm tức điên lên và hét lớn:
"Trời ơi, bực chết mất!"
Thật kỳ lạ, sao giọng nói của con người có thể vang lên lanh lảnh như thế được nhỉ.
"Mấy người bọn họ độc chiếm ghế trong nhà ăn còn chưa đủ chán hay sao?"
"Ừm, thôi nguôi giận nào."
"Câu lạc bộ Moai đấy thật là kinh tởm!"
Một khoảng lặng ngắn xuất hiện, may mắn (cho tất cả mọi người) khi đó chuông bắt đầu giờ học vang lên. Từ trong góc lớp tôi vẫn thấy được dáng vẻ thở phào nhẹ nhõm của các cô bạn khác ngoài cô gái nhóm trưởng.
Cuối cùng nhóm ấy không phát biểu được vì chưa đủ tài liệu. Khi trưởng nhóm giải thích tình hình cho thầy giáo, thầy nói, "Các bạn câu lạc bộ đó giờ đang bận rộn lắm" như để bảo vệ bạn sinh viên xin nghỉ, lưng của trưởng nhóm run run vì kích động.
Giờ học kết thúc, bụng hơi đói nên tôi mua bánh mì ở cửa hàng rồi ăn. Vì vẫn còn thời gian nên tôi nhắn tin cho bố mẹ và chủ cửa hàng nơi tôi làm thêm trước khi tập trung xin việc, thông báo với họ tôi đã được tuyển dụng.
Cuối cùng tôi tới quán karaoke trễ ba phút so với giờ hẹn. Tosuke đang đứng nghịch điện thoại với vẻ buồn chán bên ngoài quán.
"Cậu tới rồi đấy à."
Tôi cất tiếng chào, Tosuke ngẩng đầu lên, môi cố tình trề ra.
"Ồ, chàng trai đoạn tuyệt với khả năng vô tận của con người đã tới rồi."
"Từ đầu tôi đã chẳng có thứ đấy."
Chúng tôi vừa nói mấy câu tếu táo ngớ ngẩn vừa bước vào quán, quả nhiên trong quán đã có mấy nhóm sinh viên trường tôi, tôi an tâm khi thấy trong các nhóm ấy không có người quen nào cả.
Chúng tôi đứng xếp hàng, check-in rồi rót đồ uống tại quầy, sau đó đi cầu thang lên căn phòng ở tầng hai. Tôi mở cửa, bên trong thoang thoảng mùi khói thuốc, tôi lại tự nhủ câu hỏi muôn thuở, sao các quán karaoke mãi không cấm hút thuốc triệt để đi nhỉ?
Chúng tôi ngồi xuống xô pha, hơi cách nhau một chút. Lẽ ra tôi có thể nói tới chuyện chính ngay, nhưng vì đã cất công tới quán karaoke nên tôi quyết định không nghĩ gì nhiều, cứ hát trước đã.
Cả tôi và Tosuke đều bắt đầu hát thỏa thích những ca khúc mình thích, bất kể người kia có biết ca khúc đó không hay ca khúc đó có khuấy động không khí không. Thỉnh thoảng nếu thấy bài hát của đối phương hay, chúng tôi liền ghi lại tên bài hát vào điện thoại để sau này lên mạng nghe lại. Đó là cách tận hưởng đúng đắn khi đi hát karaoke.
Sau khoảng một tiếng hát hò vui vẻ, Tosuke đứng dậy khỏi ghế. Hình như cậu ta đi lấy nước uống, cậu ta hỏi tôi muốn uống gì nên tôi nhờ rót hộ cốc sô đa dưa lưới.
Hát hò trong lúc Tosuke đi khỏi chẳng có gì vui nên tôi quyết định ngồi nghịch điện thoại chờ cậu ta quay lại. Quầy đồ uống chỉ có ở tầng một và tầng ba nên sẽ tốn thời gian một chút. Sô đa dưa lưới chỉ được phục vụ ở tầng ba.
Vào trang SNS [4] mà tôi đăng ký chủ yếu để xem, tôi bắt gặp vài bài đăng khá thú vị, nhưng lẫn trong đó cũng có mấy bài khiến tôi khó chịu, đúng lúc ấy Tosuke quay lại, lông mày cậu ta chau hết cả lại, lỗ mũi thì nở rộng như thể đang diễn kịch. Nhìn là tôi biết ngay, đó là vẻ mặt khi cậu ta muốn che giấu nỗi tức giận của mình.
[*] Mạng xã hội, ở đây là chỉ Instagram.
"Cảm ơn nhé. Mà có chuyện gì thế?"
"Ồ, cậu nhận ra à? Cậu muốn nghe không?"
"Kể đi xem nào."
Tosuke uống một ngụm calpis cậu ta mang về cho chính mình, mắt nhìn ra phía ngoài cánh cửa có một ô kính bên trên. Tôi nhìn theo nhưng không thấy vật gì hay ai ở bên ngoài.
"Có thể là tôi nhầm, nhưng mà..."
"Ừ, có thể lắm."
"Nghe này. Ừm, cứ thấy người ta vui vẻ là tôi lại thấy điên tiết."
"Cậu xấu tính thật đấy."
Tôi nhận xét mà chẳng kiêng dè gì, Tosuke liền lắc đầu nói, "Không, không" với vẻ đùa cợt.
"Nếu đó là những sinh viên ngoan ngoãn như chúng ta, hoặc một nhóm các em gái dễ thương thì tôi chả thấy sao, nhưng có hai nhóm đối tượng khiến tôi đặc biệt nóng máu. Một là các cặp yêu nhau, và..."
"Và?"
"Hai là bọn gây ồn."
"Tôi hiểu cảm giác của cậu."
Tôi - một nam sinh ngoan vô đối - gật gù, Tosuke chỉ về phía tôi nói, "Tôi biết cậu cũng thế mà."
Sau đó, cậu ta nhắc tới một chuyện vô cùng quan trọng với tôi.
"Chưa kể, nếu đó là những kẻ vênh váo cả khi ở trong lẫn bên ngoài trường thì càng tệ. Rồi những kẻ luôn cho mình là gương mặt đại diện của cả trường ấy mà lại túm tụm làm trò trẻ trâu ở bên ngoài thì ngay cả những học sinh ngoan ngoãn chuẩn mực như chúng ta cũng bị nghi ngờ về nhân cách mất."
"... Ừ."
Tôi gật đầu tán thành.
Bởi tôi biết nhóm người mà Tosuke gọi một cách đầy căm ghét là "đám người vênh váo trẻ trâu" ấy là những ai.
Một là vì Tosuke luôn miệng phàn nàn về những kẻ đó.
Hai, tôi cũng đồng cảm với cậu ta. Tôi thậm chí còn thấy khó chịu với họ hơn cả Tosuke, và hơn cả cô bạn trưởng nhóm nổi giận đùng đùng trong tiết học ban nãy.
Còn ba thì là... để Tosuke không nắm được suy nghĩ thật của mình, tôi làm ra vẻ ngạc nhiên:
"Đám thành viên câu lạc bộ Moai đang ở đây à?"
"Ừ. Chúng đang ra vào nhộn nhịp ở phòng tổ chức tiệc trên tầng ba. Ồn ào phát khiếp. Lẽ ra tôi nên xuống tầng một."
Sự trùng hợp này khiến mọi việc thật thuận tiện cho tôi.
"Tụt mất nửa hứng rồi nhỉ?"
Tôi nói trêu, Tosuke bực bội chọn bài hát mới, tôi liền vỗ tay theo nhịp bài hát. Cậu ta vui vẻ hát bài hát mới nhất của ban nhạc cậu yêu thích.
Bình thường sẽ là như vậy.
Tức là, tôi sẽ thấy khó chịu nếu đám Moai ở cùng một quán với mình, chẳng khác gì Tosuke. Phải chạm mặt chúng là điều đáng chán nhất trong đời sinh viên của tôi.
Nhưng riêng hôm nay thì không. Trái lại, có thể nói rằng sự tình cờ này quá tốt đối với tôi.
Bởi tôi đã quyết định một việc trước khi tới đây.
Tôi cần nói cho Tosuke biết.
Về việc tôi định làm sắp tới. Về việc tôi phải làm để ba năm sinh viên của tôi trở nên có ý nghĩa. Tôi đã quyết định sẽ thổ lộ hết với thằng bạn thân trước khi xảy ra chuyện gì đó.
Để làm được việc đó, đầu tiên, tôi phải nói về bọn chúng.
Tôi phải nói về câu lạc bộ Moai mà chúng tôi tạo ra, và câu lạc bộ Moai mà Tosuke căm ghét.
Sau khi gào thét những ngôn từ kích động và nổi loạn, Tosuke buông micro xuống, tôi liền mở đầu cho câu chuyện chính, "Tosuke này."
Tosuke đáp lại bằng cách mở to mắt, ý hỏi, "Sao thế?"
"Tôi muốn nói một chuyện hơi nghiêm túc một chút."
"Ồ, lạ quá hầy. Thường mấy sinh viên ưu tú như tôi mới có mấy chuyện nghiêm túc để nói, Kaede cũng có chuyện nghiêm túc cơ à? Thế đấy là chuyện gì?"
Tôi chọc một câu "Ai là sinh viên ưu tú chứ?" rồi bày vẻ nghiêm túc trở lại, nhưng hơi nghiêng người về phía Tosuke để bầu không khí không quá nghiêm trọng.
"Cậu rất ghét câu lạc bộ Moai nhỉ?"
"Ừ, ghét tới mức muốn chúng cút hết về đảo Phục Sinh cho rồi."
"Thực ra câu lạc bộ đó..."
Tôi làm ra vẻ mặt khó xử - một kỹ năng tôi rất thành thạo ở tuổi hai mươi mốt.
"... là do... tôi sáng lập ra đấy."
"Thật á? Sao cậu dám tạo ra cái tập thể tởm lợm vênh váo đó? Tôi những tưởng cậu là một kẻ hờ hững với sự đời, chỉ cần mỗi ngày nhàn nhã vui vẻ là được. Hóa ra tôi nhìn lầm cậu à!"
"Tôi nói thật đấy."
Vẻ mặt giả vờ nổi giận của Tosuke hơi giật giật, cậu ta buông đôi cánh tay khoanh nãy giờ.
"Không... không sao, dù cậu có là kẻ sáng lập ra tập thể đó thì tình bạn giữa chúng ta vẫn không thay đổi. Vì chính nghĩa, tôi sẽ tự tay chôn cất cậu cẩn thận. Mà vẻ mặt cậu như vậy là sao?"
"Tôi nói thật đấy."
"... Hả?"
"Thật đấy. Tôi và một người bạn - chính xác thì giờ người đó không còn nữa rồi - đã tạo ra câu lạc bộ Moai."
"... Cậu nói cái khỉ gì thế?"
Tosuke ngẩn ra như một thằng ngốc, nhìn tôi với đôi mắt trợn tròn toàn lòng trắng. Nếu tôi nhìn thẳng vào mắt cậu ta thì cậu ta sẽ nghĩ tôi nói đùa, vì thế tôi dời ánh mắt sang chỗ khác một chút.
"Chuyện này có sự tình riêng của nó."
"... Thế à, thế cậu kể thử xem nào."
Tosuke tỏ thái độ kiểu "Tôi sẽ nghe nhưng không quan tâm lắm đâu". Tuy ngoài mặt như vậy nhưng tôi biết Tosuke là một người ân cần, cậu ấy sẽ lắng nghe câu chuyện của tôi.
Tôi bắt đầu kể lại mối liên hệ giữa mình và Moai.
Đây là lần đầu tiên tôi nói về chuyện này với người khác.
Vì là lần đầu nên tôi quyết định sẽ kể tóm tắt một cách đơn giản, chỉ nhắc tới những ý quan trọng.
Đầu tiên tôi nói về hiện trạng của Moai.
Như mọi người vẫn biết, câu lạc bộ Moai mà tôi và Akiyoshi tạo ra vẫn đang duy trì hoạt động dù đã mất đi các thành viên sáng lập.
Nhưng Moai hiện tại vừa là Moai chúng tôi tạo ra, vừa không phải Moai đó.
Lý tưởng "trở thành phiên bản mong muốn của bản thân" và quy ước "chỉ hoạt động dưới hình thức mà mọi thành viên đều tán thành" ban đầu đã thay đổi. Tôi không nắm rõ chi tiết, nhưng hình thức của tổ chức đã thay đổi hoàn toàn, và nó đã trở thành một tổ chức lớn đầy quyền uy trong trường.
Tại sao chuyện lại diễn ra như vậy?
Moai hình thành chỉ với lời cam kết miệng giữa hai đứa chúng tôi. Tôi và Akiyoshi tôn trọng ý kiến của nhau, chúng tôi thực hiện các hoạt động không mang lại lợi ích nhưng phù hợp với lý tưởng chung như đi thăm bảo tàng tư liệu, tham dự các buổi diễn thuyết, tham dự các hoạt động tình nguyện v.v...
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới sự thay đổi sau đó.
Bên ngoài nhìn vào chỉ thấy đó là những hoạt động vui chơi, một số người bắt đầu quan tâm, từ đó hội viên dần tăng lên.
Những hoạt động vốn chỉ để hai đứa tự hài lòng với bản thân bất ngờ được trường đánh giá cao.
Nhưng đó chưa phải nguyên nhân lớn nhất.
Nguyên nhân lớn nhất là, tổ chức đã vĩnh viễn mất đi người dẫn đầu có một không hai, một người luôn ca ngợi lý tưởng và sống với lý tưởng. Không còn lý do nào hơn thế.
Sau khi mất đi người chỉ huy, tổ chức là thứ dễ đổ vỡ hơn ta tưởng rất nhiều, nó sẽ trở nên méo mó, mất đi hình dạng ban đầu. Nó đã thay đổi mục đích và ý nghĩa hoạt động. Nó đã biến thành một tập thể truy cầu lợi ích thay vì theo đuổi lý tưởng như trước.
Kết quả, có người đã bị tổ chức khai trừ. Đó là tôi.
Đối với một Moai đã đổi thay, kẻ luôn ước vọng lý tưởng cao vời của quá khứ như tôi liền trở thành thứ đồ vướng víu.
