Khoảng một tiếng sau, bác Yuko quay lại showroom cùng hai cốc cà phê. Cả hai thong thả thưởng thức cà phê. Sau đó, bà đứng dậy:
“Bắt đầu ca chiều thôi. Cố lên nào.”
Mio nhìn đồng hồ. Đã hơn một giờ. Ở trường chắc cũng sắp vào tiết buổi chiều.
“Đầu tiên cháu phải học cách quay sợi. Việc này rất quan trọng.”
Bác Yuko bê từ joi ra một xa quay bằng gỗ gắn bánh xe, đặt một chiếc bàn nhỏ xuống bên cạnh rồi bỏ chú cừu bông sang đó.
“Lông cừu từ lúc giặt xong tới khi được mang đi dệt cần trải qua nhiều công đoạn. Nhưng ta tạm bỏ qua hết, bắt đầu quay sợi luôn nhé. Homespun bắt nguồn từ ‘home’ – tại nhà và ‘spun (spin)’ – quay sợi.”
Bà lấy hai chiếc ghế tròn đặt hai bên xa quay, tay chỉ vào bàn đạp ngay dưới bánh xe.
Khi đạp bàn đạp, bánh xe sẽ quay, kéo căng lông cừu xe thành sợi len nhỏ cuốn quanh trục suốt.
“Cháu thử đạp đi. Cố gắng giữ tốc độ ổn định.”
Mio đưa chân đạp thử, một âm thanh nhẹ nhàng vang lên. Lực chân chỉ thay đổi chút xíu cũng đủ khiến bánh xe quay nhanh hơn hoặc chậm lại. Ổn định, ổn định, cô tự nhủ.
“Tốt lắm,” bác Yuko khẽ nói, mắt liếc nhìn đồng hồ.
“Hôm nay không có thời gian nên bác sẽ dạy cách xỏ chỉ sau. Hôm nay cháu xem bác tự làm đã. Nói đơn giản là…”
Bà lấy một suốt chỉ lớn, nhanh nhẹn xỏ đầu sợi qua trục suốt, kéo về phía trước rồi quấn mấy vòng quanh suốt chỉ.
“Đây gọi là sợi dẫn. Nối chỗ lông cừu này với trục suốt chỉ…”
Bác Yuko đặt tay phải lên nắm lông cừu trên chiếc bàn bên phải, còn tay trái kéo căng. Lập tức, lông cừu được xe thành lọn, theo sợi dẫn luồn qua trục suốt.
Tiếp đó, bác lấy chân đạp nhẹ vào bàn đạp. Bánh xe bắt đầu quay, thông qua sợi dẫn truyền tới nắm lông cừu trên tay phải khiến chúng xoắn lại, quấn quanh trục suốt. Nắm lông cừu bồng bềnh, mềm tơi hệt như cây kẹo bông ban đầu bỗng chốc hoá thành một sợi len chắc nịch khiến lồng ngực Mio phập phồng. Cô chăm chú nhìn theo tay bác Yuko hệt như đang chứng kiến bác Yuko làm phép. Dưới nhịp chân đều đặn, những sợi chỉ óng ánh cứ thế tuôn ra dưới ngón tay bác.
“Cháu hiểu chưa? Làm thử nhé.”
Nói rồi bác Yuko đổi chỗ cho Mio. Tay trái Mio kéo sợi chỉ, chân đạp vào bàn đạp. Sợi chỉ mỗi lúc một dày thêm.
Bác Yuko lại nhìn đồng hồ.
“Xin lỗi cháu, bác phải đi ngay kẻo muộn. Làm quen thì sợi sẽ đều. Có gì không hiểu cứ hỏi Taichi nhé.”
Nói rồi bác tiến về phía cầu thang, cất tiếng: “Taichi.”
“Dạ?” Lại có tiếng vọng xuống.
“Xuống hướng dẫn Mio quay sợi cho mẹ. Chỗ lông cừu đang phơi liều liệu mà thu vào. Với cả, hướng dẫn em cách nghe điện thoại và tiếp khách nữa.”
“Nhưng con đang bận. Bận đến mức không đi học được đây này.”
“Sinh viên kiểu gì mà bận đến mức không đi học được hả? Thế thì ở nhà làm phụ mẹ đi. Nhớ chưa. Nhớ dạy em đấy.”
“Dạ…” Lần này Taichi đã xuống giọng ở cuối câu, có vẻ là thay cho lời đồng ý.
“Xin lỗi cháu nhé, Mio. Gặp lại cháu sau.”
Bác Yuko khẽ chắp tay rồi biến mất ở cửa sau.
Vừa nhớ lại lúc bác Yuko làm mẫu, Mio vừa đưa chân đạp xa quay. Âm thanh vang lên thật dễ chịu. Có điều, sợi chỉ càng lúc càng mảnh dần rồi đứt phựt.
“Ôi, đứt mất rồi. Làm sao bây giờ?”
Cô dừng tay, ngước nhìn lên tầng hai. Chỉ cần nhờ Taichi hướng dẫn là xong, nhưng cô lại sợ.
Mio bước tới chân cầu thang, ngước nhìn lên nghe ngóng tình hình. Trên tầng im phăng phắc. Cô lấy hết can đảm bước lên cầu thang. Dãy phòng trên tầng hai tạo thành hình vuông bao quanh khoảng thông tầng phía trên joi.
Từ một phòng trong đó phát ra tiếng máy móc. Có lẽ Taichi đang ở bên trong.
“Xin lỗi!” Cô đánh bạo lên tiếng.
“Gì thế?” Tiếng Taichi đáp lại.
Có vẻ căn phòng đó nằm cách khá xa, Mio cố nói to hơn:
“Xin lỗi, sợi len bị đứt rồi. Em phải làm thế nào?”
“Chờ chút.”
Ngạc nhiên thay, giọng Taichi khá hòa nhã.
“Em xuống dưới đợi nhé.”
Mio trở lại joi, ngồi trước xa quay.
Thân hình hộ pháp của Taichi xuất hiện, vai hơi nhô cao. Vừa xắn tay chiếc áo sơ mi màu chàm đậm, cậu vừa tiến lại gần.
“Sao? Cái gì? Chỉ à? Đổi chỗ.”
Taichi điều chỉnh xa quay, nắm lấy sợi chỉ bị đứt. Đoạn, cậu lấy một nhúm lông cừu mới, xoắn lấy với chỗ đầu chỉ đứt, chân nhẹ nhàng đạp vào bàn đạp.
Chỗ đầu chỉ đứt đã được nối liền với nhúm lông cừu.
“Đấy, dễ lắm. Tôi đứng xem cho. Qua đây tự làm đi.”
Dứt lời, cậu rứt sợi chỉ ra, đứng dậy nhường chỗ cho Mio. Mio chuyển về chỗ cũ, nhẹ nhàng nối đầu chỉ đứt vào nhúm lông cừu.
“Đạp bàn đạp đi. Đúng đúng.”
Mio đạp bàn đạp, bánh xe từ từ chuyển động. Chuyển động được truyền tới nắm lông cừu, kéo nó thành sợi.
Sợi len đứt đã được nối liền, tiếp tục luồn qua ngón tay Mio, qua trục rồi quấn quanh suốt chỉ. Cảm giác trong lòng vừa chộn rộn vừa thở phào nhẹ nhõm.
Vui sướng, khuôn mặt Mio bất giác dãn ra.
“Ổn rồi đấy,” giọng Taichi đột nhiên thật dịu dàng.
“Đứt rồi vẫn có thể thể nối lại được. Bằng cách xoắn chúng lại với nhau. Nhớ chưa? Làm tiếp đi.”
Theo lời Taichi, tay phải cô đặt lên nắm lông cừu, tay trái vê vê sợi chỉ đang được kéo về phía trục suốt.
Lạch cạch, lạch cạch, bánh xe tiếp tục quay.
“Tay phải đừng ấn. Chỉ đặt nhẹ lên là được. Nhẹ nữa, nhẹ thôi.”
“Nhẹ khoảng chừng nào?”
“Khó giải thích lắm. Kiểu như, chỉ chạm vào thôi ấy. Xin lỗi nhé.”
Taichi hơi khó chịu, ấp tay mình lên bàn tay Mio. Đột ngột bị bàn tay to lớn chạm vào, Mio rụt ngay tay lại.
“Việc gì phải khó chịu thế. Tại cô hỏi nhẹ khoảng chừng nào đấy chứ. Với cả tôi đã bảo ‘xin lỗi’ trước còn gì.”
“Em xin lỗi!” Mio lẩm bẩm, đặt tay lại lên bịch lông cừu.
“Tại em bị giật mình. Tay phải đặt chừng nào?”
“Tự mình cảm nhận mà điều chỉnh thôi.”
Sau khi đứng xem một lúc, Taichi tiến về phía bếp. Mio nghe có tiếng mở tủ lạnh và tiếng rót đồ uống vào cốc. Tiếp đó là giọng Taichi “ùi ùi ùi”, nghe như anh đang cuống quýt. Giọng nói dễ thương bất ngờ khiến Mio khúc khích cười.
Taichi trở lại với khay trà cùng hai cốc nước bên trên.
“Trà lúa mạch tôi để trên bàn. Khát cứ lấy mà uống.”
Anh tiến lại gần Mio, nhìn chăm chú.
“Đúng rồi, cỡ đó, cỡ đó. Ổn đấy. Cô còn hỏi gì nữa không?”
“Ùi ùi ùi… là tiếng địa phương ở đây à?” Hồi sáng, lúc mấy bà lão tập thể dục, Mio cũng nghe bà cụ tóc trắng nói câu này.
“Ừ.” Taichi cộc lốc.
“Chẳng hạn đang ngồi bàn sưởi uống nước nóng mà làm đổ thì sẽ nói ‘ùi ùi ùi’. Vừa nãy tôi làm đổ nước ra sàn…”
“Giật mình nên nói vậy ạ?”
“Ừ. Bố cô không nói thế à?”
“Em chưa nghe thấy bao giờ.”
“Chán nhỉ. Thầy Koujiro hay bảo Hiroshi thành người Tokyo mất rồi.”
Mio chưa từng nghe bố nói vậy bao giờ. Thậm chí, cô còn không tưởng tượng nổi khi ông giật mình thì sẽ thế nào.
Sợi chỉ càng lúc càng mảnh. Mio giảm nhịp chân, vòng quay dần chậm lại nhưng vẫn không dày lên chút nào.
“Sợi chỉ càng lúc càng mảnh…”
“Tại tay trái đấy.”
Taichi với lấy chiếc ghế, ngồi xuống sau lưng Mio, tay phải vươn về phía bịch lông cừu.
Giọng Taichi vang lên sát bên tai Mio.
“Buông tay trái ra. Tay phải nữa. Chân cứ đạp đi.”
Mio buông cả hai tay, để Taichi thế chỗ. Để không gây vướng víu, cô cố co người lại, nằm gọn trong vòng tay anh. Nhìn từ sau lưng trông không khác nào Taichi đang ôm lấy thân hình bé nhỏ của mình, Mio bồn chồn không yên. Có điều, toàn bộ tâm trí cô đã bị hút vào từng cử động nơi ngón tay Taichi.
Nắm lông cừu bông xốp xù xì dưới ngón tay anh đã hóa thành từng sợi len trắng muốt rất có hồn. Mắt Mio dán vào ngón tay Taichi, người cô nhoài lên lúc nào chẳng rõ.
“Sợi len như đang chứa sự sống ấy…”
“Thì vẫn sống còn gì,” tiếng Taichi thì thầm bên tai cô.
“Lông cừu không phải lông của con vật đã chết. Lũ cừu chia sẻ lông của chúng cho ta, khi chúng còn đang sống. Vì vậy, bộ lông ấy sẽ nhẹ nhàng bao bọc và bảo vệ cơ thể chúng ta.”
Vừa nói, tay Taichi vừa tiếp tục quay sợi, cố để không động vào Mio. Anh đâu có đáng sợ đến thế. Mio quay sang nhìn. Mặt cô ghé sát mặt Taichi.
Mắt anh đang cụp xuống, chăm chú nhìn sợi chỉ không rời. Lần đầu tiên, cô nhìn gương mặt một người đàn ông ở khoảng cách gần thế này. Taichi cuống quýt buông tay.
“Gì vậy? Sao thế? Mặt tôi gần quá hả?”
Rời khỏi ngón tay cậu, sợi chỉ đứt ra ngay.
“Trời,” Taichi buột miệng.
“Xin lỗi, đứt rồi. À, còn rối nữa. Tránh ra.”
Taichi nhanh nhẹn điều chỉnh xa quay, vẻ bực bội. Thấy vậy, Mio lại sợ. Đổi chỗ để anh ngồi làm từ đầu, cô chỉ ngồi bên cạnh nhìn thôi có phải tốt rồi không.
Mắt Mio dán chặt vào cuộn lông cừu – giờ đã hóa thành những sợi len trắng. Cô muốn xem Taichi quay sợi tiếp.
Sau khi nối lại sợi chỉ như lúc đầu, Taichi đứng dậy.
“Giờ tôi lên tầng. Lúc nào khát thì tự lấy nước mà uống. Cố lên.”
Giọng anh nghe hơi bực bội. Nói rồi Taichi vội vã rời đi. Mio thẫn thờ ngồi xuống ghế, đưa chân đạp bàn đạp.
Lại làm phật lòng người khác mất rồi.
Biểu cảm, điệu bộ và lời nói. Không bao giờ cô chọn được chính xác những thứ ấy, khiến mọi người khó chịu. Bố mẹ lúc nào cũng khó chịu đã đành, đến cả bà ngoại cũng luôn trách mắng cô.
Đầu óc suy nghĩ mông lung nhưng chân cô vẫn đạp nhịp nhàng. Lông cừu dần xoắn lại thành sợi. Lúc Mio định thần lại thì nắm lông cừu bác Yuko đặt trên bàn đã hết. Cô lấy một nắm mới ra, tiếp tục quay.
“Bác về rồi đây,” giọng bác Yuko vang lên. Mio quay người lại.
Ánh nắng rọi qua cửa sổ joi chuyển sang màu đỏ gạch. Hoàng hôn đã buông tự lúc nào.
“Mio, lông cừu lúc sáng phơi đã thu vào chưa?”
“Chưa ạ.”
“Đừng quay nữa. Mau thu lại đi.”
“Vâng,” Mio đáp rồi dừng tay, chạy ra chỗ hong lông cừu.
Nhìn mấy chiếc nong lớn, cô bất giác reo lên:
“Oa, bồng bềnh quá. Trắng tinh!”
Trong nong chất đầy từng cuộn lông cừu trắng muốt. Những cuộn lông mới ban sáng còn ướt sũng được tắm mình trong ánh mặt trời giờ không khác gì kẹo bông.
Mio khẽ chạm tay vào những cuộn lông mềm mại, bất giác áp chúng lên má phải.
A a a, cô kêu lên khe khẽ. Tựa như một nhúm kem tươi mềm mại đang tan ra trên má.
Trên đời có thứ mềm mại và ấm áp nhường này sao?
“Hay là chọn sợi bẩn nhỉ. Sợi bẩn tuyệt quá. Vì nó rất mềm và dễ chịu.”
Vừa lẩm bẩm, cô vừa tự cười mình, áp lông cừu lên cả hai gò má. Mùi xà phòng thoang thoảng mới dễ chịu làm sao.
Không ngờ lông cừu lại dịu nhẹ thế này.
Mio vui vẻ bưng cả ba nong lông cừu khô vào trong, cất tiếng gọi bác Yuko:
“Bác Yuko, cháu thu vào rồi đây ạ.”
“Cảm ơn cháu. Nhờ Taichi mà đúng là vô tích sự.”
Bác Yuko sờ vào đám lông cừu.
“Ừm, tốt lắm. Loại này tốt thật.”
Nhón một nhúm lông trắng trong tay, bác cười mãn nguyện.
“Tức là có cả loại không tốt ạ?”
“Cũng có loại thô cứng lắm. Cừu cũng giống người, cơ thể và tính khí mỗi con mỗi khác, nên cũng ảnh hưởng tới chất lượng lông.”
Bác bước ra joi, kiểm tra bao ni lông đựng lông cừu.
“Ồ Mio, cháu quay nhiều thế.”
Trong bao chỉ còn lại đúng một nhúm lông cừu. Mio nhìn chiếc túi vẻ bối rối.
“Cháu xin lỗi. Cháu mải làm quá nên… Không nên lấy nhiều như thế ạ?”
“Không,” bác Yuko khẽ đáp.
“Tại bác không nói rõ. Sợi Mio quay đâu?”
“Cháu vụng về quá nên chỗ dày chỗ mảnh…”
Bác Yuko gỡ cuộn chỉ khỏi xa quay.
“Ban đầu ai cũng thế cả. Cháu cầm đi.”
“Cái này… làm sao để dệt thành vải ạ?”
“Không,” lần này tới lượt bác Yuko lúng túng.
“Biết đâu thầy Koujiro sẽ có ý tưởng hay ho gì đó. Cháu có thể giữ làm kỉ niệm, hoặc nếu không cần thì cứ vứt đi.”
Mio nhìn cuộn len lớn trong tay:
“Sao? Vứt đi? Như vứt rác sao ạ?”
“Bác xin lỗi. Chắc không nên coi là rác, nhưng quả tình không dùng để dệt vải được đâu.”
“Hay là gỡ ra để tập…”
“Không gỡ được.”
Giọng bác Yuko trở nên nghiêm khắc. Bác buộc bao lông cừu lại.
“Lúc dệt có thể sửa lại chút ít chứ quay sợi và nhuộm thì chỉ làm được một lần thôi.”
Mio nhìn những cụm lông trắng muốt bên trong. Mớ lông cừu cô mải mê quay sợi vốn là những tấm lông hôi hám.
“Chỗ này là do bác giặt tay, từng chút một, giống hồi sáng phải không ạ?”
“Đúng thế.”
Bác Yuko dọn xa quay.
“Chúng được dùng làm gì ạ? Không phải để tập sao…?”
“Ở đây toàn bộ đều là lông cừu cao cấp dùng để dệt thành vải hoặc khăn san chứ không dùng để tập. Tất cả đều là lông cừu thật.”
Vậy là toàn bộ chỗ lông cừu quý giá đó giờ đã thành đồ bỏ.
Cuộn len trên tay Mio tuy nhẹ mà sao lại nặng nề đến vậy.
“Lông cừu đắt lắm phải không ạ? Lại còn nhiều thế này…”
“Giá cũng thượng vàng hạ cám, đủ loại cả.”
“Chỗ lông cừu cháu làm hỏng bao nhiêu tiền ạ? Cháu xin lỗi!”
Bác Yuko đã cất xa quay vào trong góc nhà.
“Không sao đâu, cháu đừng lo. Phương châm của xưởng nhà ta là phải làm đồ thật mới cẩn thận và nhanh tiến bộ. Có điều, cháu nên nhớ làm phải ra làm, không phải đi chơi.”
“Vâng,” Mio đáp.
Bác Yuko khoanh tay:
“Cháu hiểu rồi đúng không? Giờ cháu tự giặt một mình được không? Giặt sợi bẩn ấy.”
“Cháu… không. Chắc chắn là không thể.”
“Mới nghe một lần thì nhớ làm sao được. Hôm nay cháu cũng không mang sổ hay bút gì để ghi cả. Cháu còn nhớ chút nào không?”
Đúng là Mio không mang theo giấy bút. Nếu biết trước ở đây cũng bị kiểm tra như ở trường thì cô đã cẩn thận mang rồi.
“Cháu xin lỗi, cháu quên.”
“Nếu cháu thực sự muốn học thì bác sẽ dạy tất cả những gì có thể. Có điều, chỉ nghe hướng dẫn mà không ghi lại thì ai cũng quên ngay, đúng thế không? Đây không phải trường học nên bác không giảng lại đâu. Ngoài ra, nếu bác dặn ‘Đến lúc mười giờ’ thì thợ học việc thường đến sớm ba mươi phút chứ không phải đúng mười giờ mới đến, vì còn phải dọn dẹp và chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng.”
“Vì cháu được dặn là mười giờ…”
“Bác hiểu,” bác Yuko gật đầu.
“Bác biết nếu dặn chín rưỡi thì cháu sẽ đến đúng giờ. Vì hôm nay cháu còn đến sớm mười phút. Học sinh chỉ cần như thế là được, nhưng thợ thủ công thì chưa đủ. Cháu sẽ phải đến trước ba mươi phút so với giờ được dặn để chuẩn bị. Không chỉ làm thợ mà cả nhân viên mới trong công ty cũng thế.”
“Vâng…”
“Cháu cười gì vậy, Mio? Có gì buồn cười lắm hả?”
Nghe bác Yuko hỏi, Mio đưa tay lên mặt:
“Dạ…? Không thể nào. Cháu vừa cười ư?”
Bác thở dài.
“Cháu vừa cười nhạt đấy. Lũ trẻ thời này đứa nào cũng như đứa nào. Người lớn nghiêm khắc dạy dỗ thì lại ra vẻ cợt nhả như thể muốn nói ‘làm gì mà nóng’.”
“Cháu không có ý đó. Chắc là theo thói quen thôi.” Mio thì thầm.
“Thói quen sao,” bác Yuko hỏi lại.
“Một thói quen… mà cháu muốn sửa.”
Mio muốn nói thêm nhưng không thể. Dường như bác Yuko đã hiểu. “Bác hiểu rồi,” bác nhẹ nhàng.
“Cháu vất vả cả ngày chắc cũng mệt rồi. Giờ cháu về đi. Còn một người nữa phải dạy đây.”
“Taichi,” bác Yuko gọi với lên tầng. “Xuống đây.”
“Nghe giọng mẹ… như đang tức ấy. Có chuyện gì à?”
“Không có chuyện thì tôi gọi anh làm gì.”
Taichi đủng đỉnh bước xuống cầu thang. Bác Yuko đứng sẵn dưới chân cầu thang như để đón lõng.
“Con có dạy Mio cẩn thận không đấy hả? Còn quên cả thu lông cừu. Chắc cả chiều cứ ngồi rịt trong phòng chứ gì!”
“Ối chết,” Taichi gãi đầu.
“Con quên béng mất, con xin lỗi. Để con thu vào ngay.”
Taichi toan đi xuống xưởng thì bị mẹ nắm tay kéo lại.
“Thôi khỏi. Tôi đã dặn anh phải hướng dẫn Mio cẩn thận vào. Phải coi con bé như em gái mà chăm sóc cho đàng hoàng chứ.”
“Tự nhiên mọc ra cô em gái kiểu này…”
“Anh phải có trách nhiệm dạy dỗ Mio. Để con bé làm như chơi thế thì gay.”
Vì mình mà Taichi bị mắng, Mio tự nhủ.
Nhìn cuộn len trong tay, cô nhớ lại lúc ngồi quay sợi, tâm trạng mình đã háo hức nhường nào. Nhưng kết quả, tất cả đã đổ sông đổ bể.
Bộp, một giọt nước mắt rơi xuống suốt chỉ. Rồi những giọt khác cứ thế tuôn dài, không sao kìm lại được. Cô vội vàng đưa tay quệt chúng đi. Bác Yuko quay lại nhìn:
“Sao cháu khóc? Mio. Bác nói nặng lời lắm hả?”
“Không… không phải, không phải thế.”
Taichi gãi nhẹ sau gáy: “Chắc thấy mẹ con cãi vã nên giật mình chứ gì? Mà con đã bảo mẹ bao lần rồi. Sao từ đầu không nói luôn là ‘Thợ học việc mới phải đến trước ba mươi phút so với giờ được dặn’. Hoặc dặn người ta đến sớm ba mươi phút thì đã sao?”
“Vấn đề không phải thời gian mà là thái độ của một người thợ thủ công.”
“Bị mắng như thế không giật mình mới lạ. Rồi còn gì nữa, nào là phải tự nhớ, tự nhìn mà học. Con đã bảo làm sách hướng dẫn đi mà mẹ không nghe.”
“Sách hướng dẫn?” Bác Yuko lên giọng. “Có phải cứ làm theo hướng dẫn viết trên giấy là được đâu!”
“Nhưng hết người này tới người khác bỏ không phải vì chuyện đó à?”
“Hai người…” Mio cố gắng cắt lời Taichi.
Hai mẹ con Taichi đều quay sang nhìn cô.
“Không phải tại bác Yuko đâu ạ.”
Mio muốn giải thích tại sao mình khóc. Nhưng ngay cả bản thân cô cũng không biết tại sao.
“Cháu xin lỗi… Cháu xin phép ạ.”
Cô vơ lấy cuộn len cùng chiếc túi xách, vội vàng lao ra cửa sau.
“Mio!”
Dù nghe bác Yuko gọi nhưng Mio leo lên xe, chạy về phía nhà ga. Nước mắt vẫn lã chã rơi. Lạ thật. Bình thường dù bị trêu chọc đến đâu, cô cũng chưa bao giờ khóc trước mặt người khác. Dừng xe giữa cầu Kaiun, Mio đưa ống tay lên dụi mắt.
Cô không hiểu nổi bản thân mình nữa. Từ ngữ không bắt kịp nổi suy nghĩ trong lòng khiến cô càng thêm khó chịu. Một lần nữa, Mio lại chạy trốn.
Lau nước mắt xong, cô thở hắt ra, vai thõng xuống. Phía bên kia dãy núi, bóng tối bắt đầu tỏa rộng.
Sáng hôm sau, Mio thức dậy với cái mặt sưng húp. Đặc biệt, mí mắt sưng và khiến mắt cô trông càng nhỏ hơn.
Cô chỉ đến showroom ba ngày, vào thứ Ba, thứ Năm và thứ Sáu. Vì vậy, hôm nay – thứ Tư – là ngày cô ở nhà phụ việc ông. May là không phải ra ngoài với khuôn mặt thế này. Mio đi xuống bếp, ngâm khăn mặt vào nước nóng rồi áp lên mắt.
“Cháu không sao chứ?”
Ông bước vào, vừa mở tủ lạnh vừa lo lắng hỏi.
“Không sao đâu ạ.” Mio đáp, cố vùi mặt trong khăn.
Chuyện xảy ra hôm qua không biết ông đã biết những gì rồi. Hôm qua, dù cô đã vào ga rửa mặt rồi mới về nhưng đôi mắt đỏ ngầu chứng tỏ vừa khóc xong thì không thể nào giấu được. Mio đã nghĩ, vác bộ mặt này về nhà chắc ông kinh ngạc lắm. Nhưng không ngờ, ông chỉ đứng đợi cô ngoài cửa, khẽ xoa đầu và chẳng nói câu nào.
“Hôm nay giúp ông gửi đồ nhé. Đắp mặt xong thì sang phòng ông.”
“Cháu sẽ sang ngay.”
Phòng ông rộng cỡ ba gian, chiếm tới một nửa diện tích tầng một. Mio chưa bao giờ bước chân vào đó.
Ông cầm bình trà lúa mạch rời khỏi bếp. Mio gỡ chiếc khăn nóng ra, bước theo ông. Xuống hết cầu thang. Cánh cửa nằm phía trái đại sảnh là cửa phòng ông.
Cô mở cửa, một mùi hương ngọt ngào tỏa ra. Căn phòng rộng với rất nhiều cột, đây đó còn sót lại vài mảng tường. Có vẻ ông đã phá tường ngăn với hành lang và ngăn giữa các phòng để làm thành một căn phòng rộng.
“Rộng quá ông ơi.”
“Ngày xưa chỗ này là xưởng quay sợi và dệt vải.”
Ngay sát cửa ra vào là một bộ bàn và ghế xô pha bọc da. Trên tường có một hộp sắt màu đen vừa vặn choán chỗ khung cửa kính với một ống khói nối thẳng lên tới mái nhà.
“Ông ơi, cái hộp đen này là gì?”
“Lò củi. Giờ không còn dùng nữa.”
Mio đi qua lò củi. Dãy kệ bày khoáng vật xuất hiện. Trên kệ là hàng dãy những viên đá thô cỡ bằng nắm tay với vô vàn màu sắc và hình dạng khác nhau.
Mio chăm chú nhìn một hòn đá trong veo như nước.
“Ông ơi, đây là thạch anh à? Đẹp quá đi mất.”
“Đừng nhìn lung tung. Lại đây mau.”
Không hiểu sao giọng ông đượm buồn. Cô vội vàng theo sau.
Khi đi tới chỗ có vẻ vốn là căn phòng thứ hai, cô trông thấy ba bức bình phong. Nhòm qua khoảng trống sẽ thấy một bộ chăn nệm bọc ga trắng tinh.
Khoảng trong cùng là chỗ để đồ. Nguyên một bức tường được lắp kệ với rất nhiều hộp gỗ và hộp các tông.
Chính giữa phòng là những túi lông cừu được nhuộm màu đỏ, hồng, vàng và xanh lá cây chất đầy trong từng bao ni lông cỡ lớn, hệt như núi kẹo bông sặc sỡ.
“Ông nhuộm hết chỗ này ạ?”
“Đúng vậy. Theo yêu cầu của bác Yuko.”
Ông lôi ra một chiếc xe đẩy, bắt đầu chất các hộp gỗ ở giữa kệ lên đó.
“Ông định nhờ cháu một việc… Sao thế?”
Ông ngừng tay, biểu cảm trông khá kỳ lạ.
Mio như thể đang bị mấy túi nhồi đầy lông cừu đủ màu hút lấy, từ từ tiến lại. Không biết nếu nhảy vào đây cảm giác sẽ thế nào nhỉ?
“Giống hệt kẹo bông. Giống hệt những đám mây.”
Ông tủm tỉm cười, khoanh tay trước ngực.
“Ông biết cháu đang nghĩ gì. Hồi nhỏ cả bố cháu lẫn ông đều thử rồi. Cháu thử đi. Hãy thử chui vào giữa những đám mây. Cách tuyệt nhất để thay đổi tâm trạng đấy.”
Mio lao mình vào giữa núi lông cừu bồng bềnh. Trong một khoảnh khắc, cơ thể cô chìm xuống nhưng lại nổi lên ngay. Chân tay khua nhẹ nhàng, cơ thể cô dường như đang lơ lửng không trung.
Ngủ trên mây cảm giác chắc cũng thế này đây. Mio trở mình, một búi lông cừu màu hồng rơi xuống mặt cô.
Mio gạt chúng ra. Những điều cô không thể nói tự nhiên được thốt thành lời.
“Ông… Tại sao ông luôn luôn… không hỏi gì thế?”
“Cháu muốn ông hỏi à? Vậy ông sẽ hỏi.”
“Vâng, được chứ. Sẽ ổn thôi.”
“Sẽ ổn gì? Cháu bảo cái gì sẽ cơ?”
Trước câu hỏi bất ngờ, Mio đã vặt từng nhúm lông cừu trong tay như chơi bói hoa.
“Cháu chỉ nghĩ vậy thôi. Mình vẫn ổn. Sẽ ổn. Giống như một thói quen.”
“Nếu thực sự ổn, người ta sẽ không nói vậy đâu. Ông đoán cháu đang bận tâm chuyện gì thì phải.”
Mio thổi phù phù. Đám mây màu hồng tung bay giữa không trung.
Những lời từ sâu thẳm tâm trí cô thốt ra một cách tự nhiên.
“Ông ơi, cháu lúc nào cũng cười. Nụ cười đó dính chặt trên môi cháu như mặt nạ vậy. Không vui cháu cũng cười. Buồn chán cháu cũng cười. Cả những lúc không nên cười cháu cũng vô ý bật cười. Đầu óc cháu cứ như có vấn đề ấy.”
“Đừng nói thế. Thói quen đó bắt đầu từ khi nào?”
Mio nhắm mắt lại, thả lỏng, để cơ thể bồng bềnh trên mây.
Thoải mái quá.
“Cháu không biết. Nhưng chắc là từ hồi tiểu học. Cháu sợ ánh mắt người khác. Sợ làm mọi người khó chịu. Nên ‘always smile – luôn luôn mỉm cười’ để không bị người ta ghét. Dần dà ai cũng nghĩ họ có nói gì cũng được, nhất định cháu sẽ không giận, nên càng lúc càng đùa quá trớn.”
Thối chân – biệt danh “Abi”, Mio nhớ lại.
Mio đã cố lấy hết dũng khí để nói rằng mình không thích bị gọi kiểu đó, nhưng chỉ nhận được câu: “Rõ ràng chân cậu ra mồ hôi, sao lại cấm mọi người gọi như thế.” Họ cười.
“Họ coi cháu là kẻ ‘chịu trận’ – giống như mấy người chuyên bị chọc ghẹo trên các gameshow ấy. Nhưng cháu khổ sở lắm. Cháu có phải người chơi gameshow đâu. Có điều, nếu nói ra, cháu sẽ không thể chơi với họ nữa. Nên cháu lại cười… ‘Always smile’. Dần dà, cháu không muốn đi học nữa. Hễ lên tàu là cháu buồn đi vệ sinh. Lỡ mình không chịu được thì sao? Ngày nào cháu cũng nghĩ thế.”
“Khổ thân cháu.”
Giọng nói ấm áp của ông khiến mắt Mio hé mở. Cảm giác dễ chịu như đang tắm mình giữa làn nước ấm.
“Nên… cháu nhốt mình trong phòng… Và trở thành một đứa bỏ đi. Cháu chỉ biết chạy trốn. Chỉ biết rụt đầu vào mai như một con rùa. Dù làm vậy chẳng giải quyết được gì.”
“Một con rùa à,” ông từ tốn. “Nếu có một cái vỏ cứng thì rụt đầu lại đã sao. Khi người ta lăm lăm cây gậy trong tay, việc gì mình phải đưa đầu ra cho họ đánh.”
Ông đẩy xe, rời khỏi dãy kệ.
“Ông chờ cháu với. Để cháu giúp một tay.”
Mio lao ra khỏi núi lông cừu, với lấy tay đẩy xe.
“Hút thuốc xong ông sẽ vào việc. Mang cái này ra chỗ xô pha giúp ông.”
Ông bước vào phòng ngủ sau mấy bức bình phong. Mio nghe tiếng mở cửa sổ cùng mùi hương ngòn ngọt bay ra. Mùi khói thuốc của ông cũng bí ẩn y hệt căn phòng này.
Thùng đồ ông gửi đi là một thùng lớn chứa đầy những chiếc thìa. Suốt nhiều năm qua, mỗi lần đi đến vùng nào của Nhật hay những nơi khác trên thế giới, ông lại sưu tầm chúng. Tất cả đều được xếp gọn trong từng khay phân chia theo chất liệu gỗ hay kim loại.
“Ông đã từng nghĩ một ngày nào đó sẽ mang bộ sưu tập này đi chu du thiên hạ.”
Ông cười, lấy vải cọ chiếc thìa bạc.
“Nếu ông trải thảm trên phố rồi bày hết cả ra, không biết có ai tới mua không nhỉ? Nếu có người quan tâm, ông sẽ kể cho họ về lai lịch của chúng. Chúng xuất xứ từ đâu, làm sao ông có được và ở chúng có gì đặc biệt. Vừa kể vừa bán chắc được đấy nhỉ.”
Lần này ông lau một chiếc thìa gỗ. Múc xúp ngô hay ragu bằng một chiếc thìa với vân gỗ mộc thế này hẳn sẽ ngon lành lắm.
“Nhưng ông đã tìm được chỗ cho chúng rồi. Một người bạn cũ mới mở nhà hàng nên ông sẽ tặng chúng cho bà ấy. Họ nói sẽ để khách chọn ăn với chiếc thìa nào họ thích.”
Khoáng vật, sách, thảm và vải. Bộ sưu tập của ông thật đồ sộ. Cuối phòng nhuộm có hẳn một gian được kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm bằng máy lạnh mà ông dùng làm “phòng sưu tập”.
“Tại sao ông lại sưu tập những chiếc thìa?”
“Vì ông muốn tìm ra một chiếc thìa vừa miệng, và vì sự cân bằng. Những chiếc thìa được một người thợ giỏi mài dũa thường nhẹ và đẹp. Cầm thứ gì trên tay mà thấy cân bằng tâm trạng sẽ trở nên dễ chịu. Ăn bằng một chiếc thìa như thế hẳn sẽ nhẹ nhàng. Hệt như đang được thưởng thức đồ ăn trên thiên đường ấy. Giống với công việc của chúng ta.”
“Cháu thấy thìa với vải có giống nhau tẹo nào đâu…”
Ông dừng tay, tiến về gian phòng trong cùng. Lúc quay lại, trên tay ông là một chiếc áo khoác màu chàm làm từ homespun.
“Đây là áo khoác của ông à?”
“Đúng vậy, bà cháu dệt đấy. Cháu cầm thử xem.”
Mio nhận lấy. Chiếc áo nhẹ hơn hẳn vẻ bề ngoài.
“Ơ, nhẹ quá.”
“Nhưng vẫn nặng hơn áo lông vũ.”
“Thử khoác lên xem,” ông giục.
“Ôi!”
Khi luồn qua tay áo, Mio lại bất giác thốt lên. Khi khoác lên mình, chiếc áo trở nên nhẹ nhàng hơn hẳn. Vai và lưng cô không hề cảm nhận được chút sức nặng như lúc cầm áo trên tay, nhưng cơ thể lại thấy rất yên tâm vì đang được bảo vệ kỹ càng.
“Nhẹ hơn hẳn lúc cháu cầm.”
“Sợi được quay và dệt bằng tay chứa nhiều không khí nên rất nhẹ và ấm. Khi sờ vào sẽ cho cảm giác nhẹ nhàng, khoan khoái. Không chỉ mấy chiếc thìa, một sản phẩm thủ công tốt luôn ẩn chứa trong nó sự hài hoà và cân bằng, đem lại cảm giác dễ chịu cho người sử dụng. Nói theo âm nhạc là…”
“Hòa âm? Phải không ạ?”
“Đúng rồi, cháu giỏi lắm.”
“Hồi cấp hai cháu từng tham gia câu lạc bộ hợp xướng.”
Mio trả chiếc áo khoác cho ông. Ông vuốt ve nó bằng bàn tay to lớn của mình với vẻ tiếc nuối.
“Mio, cháu thích âm nhạc à?”
Nghĩ lại, Mio thấy mình không thích hợp xướng đến thế.
Cô chỉ vui vì được mời chào một cách nhiệt tình, và mọi người ở đó có vẻ khá thân thiết với nhau. Được là một phần trong vòng tròn đó có lẽ sẽ rất an tâm.
“Có lẽ… cháu không thích tham gia câu lạc bộ… Ông ơi, cháu đúng là đứa bỏ đi.”
Đặt chiếc áo sang bên cạnh, ông trở lại với việc đóng gói những chiếc thìa.
“Lần trước cháu giặt sợi bẩn rồi đúng không? Thế nào? Còn ghét mùi phân như lúc trước không?”
“Mùi nó thật kinh khủng, nhưng khi giặt sạch thì tâm trạng cũng tốt hơn hẳn. Trắng muốt và mềm mại. Có lẽ cháu sẽ chọn sợi bẩn. Cháu thích sợi bẩn mất rồi.”
“Biết ngay mà,” ông vui vẻ.
“Bản thân cháu cũng thế đấy. Phân tích bản thân mình cũng tốt, nhưng chỉ nhìn vào nhược điểm cũng giống hệt cháu chỉ nhìn thấy phân trên những sợi lông cừu.”
Không hiểu ông nói gì, Mio ngừng tay. Ông lấy ra một chiếc thìa sơn đỏ, vung nhẹ nó lên.
“Mỗi lần định đi học là cháu đau bụng. Chứng tỏ ở cháu có sự mẫn cảm. Điều đó không tốt cũng không xấu. Càng không khiến cháu thành đứa bỏ đi. Đó là một phần của con người cháu. Chỉ vậy thôi. Thay vì trách cứ, đổ lỗi cho việc đó, sao cháu không thử gột sạch mình và nghĩ cách làm sao để tận dụng điều đó theo hướng tích cực hơn?”
“Tận dụng? Bằng cách nào ạ? Cháu không thể.”
“Sao lại không? Sự mẫn cảm có thể cứu vớt tâm trạng con người đấy. Nó sẽ giúp cháu quan sát mọi thứ một cách cẩn trọng và phát huy khả năng tập trung cao độ. Một vết lõm ở mặt này sẽ là một vết lồi ở mặt kia. Sao cháu không thử tìm kiếm ưu điểm của bản thân thay vì chỉ chăm chăm nhìn vào nhược điểm?”
“Cháu làm gì có ưu điểm.”
“Xem cháu trả lời ngay kìa.”
Ông nhìn xuống chiếc thìa.
“Vì cháu không có. Cháu biết rõ bản thân mình thế nào mà.”
“Thật không?” Ông nhấn mạnh. “Cháu có thật sự hiểu rõ bản thân mình không? Cháu thích gì? Thích màu gì, cảm giác gì, mùi vị gì, âm thanh gì, hương vị gì? Điều gì khiến cháu hạnh phúc? Điều gì khiến cháu phấn khích từ tận đáy lòng?”
“Khoan đã. Tự nhiên ông hỏi nhiều câu thế…”
“Thấy chưa, cháu chẳng hiểu gì hết. Nếu hỏi nhược điểm chắc cháu có thể kể ra vô số.”
Giọng ông như đang trêu chọc. Mio nhăn mặt.
“Đừng nhăn nhó thế. Hãy tìm xem cháu ‘thích’ gì, cả ở nội tâm lẫn ngoại hình.”
“Nhưng chỉ toàn làm điều mình thích cũng đâu có được? Cả việc mình ghét cũng cần rèn luyện và khắc phục…”
“Vậy ông hỏi cháu. Cứ tự trách mình như vậy có khá lên không? Càng nhịn càng tồi tệ. Giống như bụng cháu ấy. Nhẫn nhịn vì những điều lớn lao là một cách để rèn luyện bản thân. Nhưng nhẫn nhịn trước đớn đau chỉ khiến cháu tổn thọ thôi.”
Ông chỉ vào một chiếc thìa bày trên bàn.
“Đầu tiên, cháu thích chiếc nào thì lấy nó để ăn cơm thử xem sao. Để tận hưởng cảm giác ăn với một chiếc thìa tốt sẽ thế nào.”
“Ơ, nhưng…”
Mio bối rối nhìn vào những chiếc thìa chưa được đóng gói cùng những chiếc hộp đựng bộ sưu tập của ông. Chiếc nào chiếc nấy đều thật đẹp, cả về màu sắc lẫn hình dáng. Tuy nhiên, có vẻ ngoài hình dạng, chúng còn điểm thu hút khác nữa. Càng lúc Mio càng tò mò, mở hộp ra xem.
Gỗ, kim loại và sừng. Sau khi cầm thử từng loại, Mio mở tới chiếc hộp cuối cùng. Trong hộp là những chiếc thìa gỗ màu đen, đỏ và đỏ tía. Có chiếc trơn, có chiếc được trang trí hoa văn bằng vàng lá, óng ánh tựa cầu vồng.
Sau khi nhìn từng chiếc, cuối cùng Mio bị thu hút bởi một chiếc thìa đen. Cô cầm nó lên xem thử. Sắc sơn đỏ chạy dọc thân thìa.
“Ông ơi, cái này là sơn mài ạ?”
Ông gật đầu.
“Cái này. Cháu thích cái này. Ông cho cháu nhé.”
“Cháu thích chiếc thìa này à? Tại sao?”
“Chắc là do trực giác? Không hiểu sao cháu thấy nó rất dễ chịu.”
Ánh mắt ông trở nên dịu dàng. Những lúc nheo mắt thế này trông ông thật giống Taichi. Ánh mắt hồ như đang khen ngợi khiến tim Mio đập rộn ràng. Cô lại nhìn chiếc thìa đen.
Hồi nhỏ cô từng kiểm tra thị lực bằng một tấm bảng treo tường.
“Kiểm tra thị lực…”
Mio đặt chiếc thìa lên mắt, nói đùa.
Trong khoảnh khắc, gương mặt ông trông thật lạ lùng. Nhưng liền đó, ông quay đi ngay, khẽ đặt nắm tay lên miệng, cười tủm tỉm.
Quá xấu hổ về trò đùa của mình, Mio đặt bàn tay đang cầm chiếc thìa đen lên đầu gối. Trò đùa chẳng vui chút nào, nhưng ông vẫn đang nheo mắt cười.
Thứ Năm – sau hôm giúp ông gửi bộ sưu tập thìa đi, Mio rời khỏi nhà từ sớm, hy vọng sẽ đến showroom sớm hơn bốn lăm phút.
Cô lại thuê một chiếc xe đạp ở chân cầu Kaiun, chạy tới Natayacho. Sắp tới showroom, cô đã trông thấy bác Yuko đứng cạnh một bia đá lớn ở vệ đường. Tuy không thực sự thoải mái, Mio vẫn cố tỏ ra vui vẻ:
“Chào buổi sáng, bác Yuko.”
“Mio. Cháu đến sớm thế!”
Mio dựng xe, lại gần bia đá với dòng chữ “Đại Từ Thanh Thủy”*. Đằng sau, từng dòng nước trong vắt phun trào, chảy xuống bốn bể chứa cũng bằng đá xếp thành từng tầng như bậc cầu thang. Mỗi tầng lại gắn một chiếc biển gỗ: tầng trên cùng là “nước uống”, tầng thứ hai là “nước vo gạo”, tầng thứ ba là “nước rửa rau quả, chén bát”, tầng thứ tư là “nước giũ quần áo”.
Mio cúi xuống, nhìn vào trong. Đáy bể bằng đá ghép thật vừa vặn hiện ra dưới làn nước trong vắt.
“Bác Yuko, đây là gì thế? Là giếng? Hay nước dùng từ xưa?”
“Giờ cũng vẫn đang dùng, gọi là Dajishimizu. Ở Morioka có khá nhiều đài phun nước kiểu này.”
Bác Yuko chỉ vào chiếc túi để dưới đất. Bên trong là ba chai nhựa.
“Bác tới đây lấy nước. Nước này mang về đun sẽ rất ngon. Cháu uống thử xem.”
Bác Yuko dùng một chiếc gầu nhỏ múc nước. Mio đưa hai tay hứng lấy, đưa lên miệng. Cảm giác thật trong lành.
Ngon quá, Mio nghĩ, nhớ tới mạch nước ngầm ở nhà ông.
Morioka là thị trấn của những dòng nước trong lành.
Mio xách túi của bác Yuko, đặt vào giỏ xe.
“Cháu chở cho bác à? Cảm ơn cháu!”
Mio dắt xe, sánh bước cùng bác Yuko. Cô định nói lời xin lỗi vì chuyện hôm trước thì bác Yuko đã vỗ nhẹ vào lưng:
“Hôm nay cũng cố gắng nhiều vào nhé!”
“Dạ,” Mio dồn sức dắt xe.
Tới trước showroom, cô ngoái lại nhìn. Núi Iwate sừng sững đang nhìn xuống thị trấn.