Hang Đào Tiên dẫn ba đứa tới một hồ nước rộng và những bãi đất nổi, lau sậy um tùm. Phong cảnh hoang vắng, u tịch. Giống như các thung đã qua, nơi đây các vách đá vẫn vây quanh bốn bề. Thung có tới bốn cửa hang xuyên thủy. Đường về có vẻ còn mờ mịt.
Tự Thẳng lẩm bẩm:
– Càng đi càng rắc rối. Qua được một hang lại hiện ra ba cái mới.
Thảo lấy bút chì và tờ bản đồ của nó ra:
– Mình đặt thung này tên gì nhỉ?
– Anh Sơn đã nói rồi. Cứ theo tên hang mà đặt, gọi nó là thung Đào Tiên.
Sơn lên tiếng:
– Thung này có bốn cửa ra. Theo tao gọi là thung “Tứ Quý”. Đặt thế để lấy may.
Nói đến lấy may là Thảo ủng hộ. Tự Thắng dừng bè hỏi:
– Trong ba hang, cái nào may nhất để tao vào?
– Để em chọn. Số em rất may mắn.
– May thì chọn đi! Nếu tìm được đường ra, mình sẽ đặt tên là hang may mắn.
Đúng như Tự Thắng dự đoán, Thảo chọn cái hang có cửa đẹp nhất. Bọn con gái hay đánh giá mọi thứ qua hình thức bề ngoài. Điều đó đúng ở đâu không biết, nhưng ở rừng, vẻ đẹp luôn mang cạm bẫy bên trong. Tất cả những thứ có màu, có mùi đều nhằm dụ dỗ con mồi. Nấm sặc sỡ, quả chín đỏ, chín vàng, hấp dẫn đấy nhưng không cẩn thận, ăn vào là chết. Đẹp và thơm có hoa nào bằng hoa trên Vách Đá Ma? Vậy mà chỉ ngửi một tí là Tự Thắng đã suýt về với ông bà ông vải…
Tự Thắng vòng bè lại, chui vào cái “hang may mắn” của Thảo. Vừa qua cửa hang, dòng chảy đột ngột ngoặt phải rồi ngoặt trái và ngay lập tức lại ngoặt phải. Lòng hang bóp lại. Chiếc bè rơi vào một vùng tối đen đặc. Tự Thắng chèo mỏi tay mà phía trước vẫn sâu hun hút. Nó dừng lại thở và cằn nhằn:
– Cái hang em chọn đã hẹp lại còn thấp, đã ngoắt ngoéo lại còn dài, càng đi càng ngột ngạt. Có khi đây là đường dẫn xuống âm ty.
Thảo ngồi im re. Sơn bênh nó:
– Biết đâu xuyên qua hang này sẽ tìm được lối ra. Mày đừng ngại. Mệt thì để tao chèo phụ.
Tự Thắng kéo áo lau mặt rồi chèo tiếp.
– Tao đâu có mệt, và đâu có ngại, vết thương của mày như thế, làm sao chèo được mà đòi.
Bỗng ở mũi bè, Thảo quét đèn một vòng tròn. Giọng nó đầy thích thú:
– Giờ thì biết thế nào là vẻ đẹp của âm ty nhé.
Chiếc bè lọt vào một vùng nước rộng trong lòng núi. Trần hang đột ngột dâng cao. Thạch nhũ từ trên đâm xuống tua tủa. Tự Thắng buột miệng:
– Ghê thật, cứ như gươm giáo của quỷ. Phải gọi cái hang này là Hang Quỷ.
Thạch nhũ ở đây giống rừng măng mọc ngược, nhìn như gươm, như giáo, như côn, như thương, như bát xà mâu…. tạo nên một cảm giác rờn rợn, bí hiểm. Tự Thắng cẩn thận cho bè men theo vách đá. Lỡ một trong những thanh gươm, ngọn giáo ở trên phóng xuống thì toi đời. Chẳng hiểu tại sao giữa núi lại nở ra như một cái hồ, treo đầy vũ khí bên trên?
Đi hết hồ, dòng nước thu hẹp lại. Trần hang bằng chằn chặn. Những khối đá sắc cạnh nhô từ hai bên ra, từ dưới mọc lên khiến Tự Thắng phải luồn lách chiếc bè một cách vất vả. Bóng đen đặc quánh, tưởng như có thể lấy dao cắt ra từng miếng như cắt thạch. Sơn nói:
– Nếu hang đầu tiên từ Hồ Mây vào là Hang Sáng thì phải gọi hang này là Hang Tối.
Thảo đồng tình:
– Đúng là Hang Tối. Chưa bao giờ em thấy ở đâu tối khủng khiếp thế này. Nhưng anh Tự Thắng thích đặt là Hang Quỷ thì nhường anh ý.
Cho dù hang có hẹp, tối, nóng, dài và khó đi, cuối con đường cũng không phải là “âm ty” như Tự Thẳng nói. Sau hai khúc ngoặt, chiếc bè rơi vào vùng nắng chói chang. Trước mắt ba đứa là một cái hồ cực kỳ đẹp. Đẹp không kém Hồ Mây. Chim đậu trắng các triền núi. Nhiều nhất là cò và vạc. Những con vịt trời và le le thản nhiên bơi lội quanh bè. Vẫn như các thung đã qua, thung này được bao quanh bởi những ngọn núi cao, thành vách dựng đứng. Khác biệt duy nhất là bề mặt vách đá có những vết xước dọc rất kỳ lạ. Thảo hỏi:
– Sao núi lại có vết xước như bị mèo cào vậy anh?
– Anh chịu. Lần đầu tiên anh nhìn thấy những vách đá kiểu này.
Thế giới tuổi thơ luôn có vô vàn câu hỏi không bao giờ được giải đáp. Rất lâu về sau, cả Tự Thắng và Thảo vẫn không thể nào trả lời được câu hỏi tại sao vách đá lại bị xước như vậy. Sự kiến tạo địa chất trải qua hàng trăm triệu năm trong dãy núi này quá bí ẩn với những đứa trẻ… Nhưng có lẽ chính những điều bí ẩn đã làm cho thời hoa niên trở nên huyền ảo và thú vị. Thế giới hấp dẫn hơn khi phía trước luôn có những màn sương che khuất tầm nhìn. Nó thúc đẩy sự khao khát khám phá. Nó chắp cánh cho trí tưởng tượng bay bổng và khiến con người mộng mơ… Đó là những cảm xúc sẽ mất dần theo năm tháng, khi người ta lớn, khôn lên và có khả năng nhìn xuyên thấu chân tướng các sự vật, hiện tượng.
Tự Thắng cho bè đi quanh hồ. Chợt ba đứa nghe thấy những tiếng lảnh lót, nửa như tiếng hót kéo dài của một con chim lớn, nửa như tiếng hú từ xa vọng lại, xen giữa là những âm thanh oọc oọc… Một đàn voọc khá lớn đang ngồi trên vách núi. Có cảm giác con to nhất phải gần bằng Thảo. Những con này toàn thân màu đen, quanh hông có một khoang trắng, giống như mặc một chiếc quần đùi. Thảo tấm tắc:
– Vườn Bách Thảo ở Hà Nội không có con vượn nào đẹp bằng vượn ở đây.
– Những con này không phải vượn. Đó là con tắc dộc.
– Sao lại gọi nó là tắc dộc?
– Không biết. Chắc mọi người gọi thế vì nghe tiếng chúng kêu như tắc dộc . Giống như Cụ Phượng, có người gọi là chim cò quéc , là do tiếng hót.
– Tao thấy Cụ Phượng hót như tiếng người cười ríu ra ríu rít, có thấy cụ kêu cò quéc đâu.
– Nghe kỹ, lúc các cụ luyến giọng mới thấy tiếng cờ quéc .
Thảo lên tiếng:
– Cò quéc với tắc dộc , nghe nhà quê chết đi được.
Tự Thắng lén thò tay cấu Thảo. Bọn học sinh sơ tán đã được dặn đi dặn lại là không dùng từ “nhà quê” khi nói về người địa phương. Thảo hiểu ý. Nó ghé tai Tự Thắng thì thầm:
– Nhưng anh Sơn vẫn tự nhận mình là “nhà quê” đấy thôi.
– Anh ấy nhận thế kệ anh ấy, nhưng mình không được nói thế.
Sơn không biết hai đứa thì thầm chuyện gì, nó hồn nhiên:
– Thì là tên nhà quê mà. Nó thuộc họ nhà voọc. Nếu em không thích thì gọi nó là voọc Quần đùi trắng cũng được. Ở đây cũng nhiều người gọi như vầy. Không biết sao hôm nay voọc lại ra nhiều thế.
– Chúng nó ra đón em đấy.
– Đúng là số em may thật. Loài voọc này sống sâu trong dãy núi Long Ẩn, rất hiếm gặp.
Thảo hãnh diện:
– Số em lúc nào cũng may hết. Nếu không nhờ em chọn lối vào, sao các anh có thể gặp được những con voọc này. Không thể hình dung chúng nó lại đẹp thế. Áo đen, quần trắng, tất đen, trông như cầu thủ đá bóng. Có cách nào bắt một con về nuôi không anh?
– Hai năm trước, trong làng cũng có người bắt được một con. Nhưng nuôi được nửa tháng thì chết, do không tìm được loại lá nó vẫn ăn.
– Anh có biết nó ăn lá gì không?
– Cũng biết một vài loại, nhưng mọc trên vách núi đá, khó lấy lắm. Voọc ăn rất lạ. Bao giờ cũng dành một phần lá gần cuống lại, để cây ra chồi tiếp. Chỉ có lũ dê là ăn hỗn. Cả cành nó cũng không chừa. Nhiều con ăn xong đái luôn vào gốc cây. Cây nào bị dê đái vào gốc chỉ có nước chết.
– Anh Tự Thắng dừng bè lại để ngắm tắc dộc đi. Phải đến mười mấy con ấy nhỉ? Sao trong đàn lại có một con đen tuyền thế kia?
– Con đó còn nhỏ nên chưa chuyển màu thôi. Lớn thêm ít nữa nó sẽ có khoang trắng ngang hông.
Chú voọc đen liên tục ngọ nguậy trong lòng mẹ. Nó hết trèo lên vai, ngồi lên đầu rồi tụt xuống lưng. Chơi với mẹ chán, cu cậu bò ra mỏm đá phía sau và bám theo các vách xước tập leo. Thỉnh thoảng nó ngó xuống chiếc bè nhìn Thảo. Thảo thích chí, đưa tay vẫy vẫy. Con voọc giơ bàn tay nhỏ xíu như tay em bé lên đáp lại
Bỗng xảy ra một chuyện kinh hoàng.
Từ trong bụi cây sau lưng voọc mẹ, một bóng đen lao vút ra như cơn lốc, cắp cổ chú voọc nhỏ tha đi. Con mèo rừng, kẻ thù truyền kiếp của loài voọc, đã kiên nhẫn nằm phục và lập tức tận dụng cơ hội khi chú tắc dộc con rời mẹ. Dù mèo rừng rất nhanh, nhưng phản ứng của voọc mẹ còn nhanh hơn. Nó quăng mình về phía trước, nhảy vọt qua những vách đá chênh vênh, đuổi theo con thú săn mối. Chỉ vài cú nhảy, voọc mẹ đã túm được kẻ thù. Nó cầm hai chân con mèo rừng xé đôi, ném xuống núi, rồi cúi xuống bồng con, hú lên một tiếng thê lương và biến mất sau những lùm cây.
Thảo đập vào người Sơn:
– Liệu con voọc đen có sao không anh?
– Chắc không sao. Voọc biết tìm các loại lá chữa lành vết thương. Mình ra vớt con mèo bị voọc ném xuống hồ đi. Ăn mèo rừng ngon lắm.
– Em không ăn, em ghét nó.
Tự Thắng cũng thích ăn mèo rừng. Nó bảo Thảo:
– Trời sinh ra mèo rừng, giống như hổ, báo, chỉ biết ăn thịt, nên phải tìm bắt những con khác. Em đừng trách nó. Hôm nay còn chưa được ăn, nó đã chết. Nó thật tội nghiệp. Mình nên ăn nó, giúp nó sớm được siêu sinh tịnh độ.
Thảo chẳng hiểu siêu sinh tịnh độ là gì. Nó giậm chân:
– Không được. Nó đã cắn cổ con voọc của em. Em kinh tởm nó.
Thấy Thảo tỏ ra giận dữ, Sơn dàn hòa:
– Em không thích mèo rừng thì ăn cái khác. Trong rừng thiếu gì thứ ngon. Mình đi tiếp thôi. Voọc bỏ sang chỗ khác hết rồi.
