Địch Công là một nhân vật lịch sử. Tên đầy đủ của ông là Địch Nhân Kiệt, sinh năm 630 và mất năm 700 sau Công nguyên. Trong nửa sau sự nghiệp của mình, ông trở thành Tể tướng, những ý kiến thông thái của ông đã tạo ra ảnh hưởng tích cực lên chính sự của vương triều Đại Đường.
Tuy nhiên, chủ yếu nhờ danh tiếng quan án chuyên phá giải các tội ác, đem lại bình yên cho bách tính đương thời trong suốt những năm tháng giữ chức Huyện lệnh mà tên tuổi của Địch Công sống mãi trong lòng người dân Trung Hoa và hậu thế. Ngày nay, người Trung Quốc vẫn xem ông là vị thần thám tài ba của họ, hình ảnh lẫy lừng của ông sánh ngang với thám tử Sherlock Holmes của thế giới phương Tây.
Mặc dù những câu chuyện được kể ra trong tiểu thuyết này có phần nào hư cấu, nhưng tôi cũng đã sử dụng một số dữ kiện lấy từ dòng sách quan án cổ của Trung Hoa, đặc biệt là từ cuốn cẩm nang về pháp lý và điều tra thế kỷ XIII. Đây là cuốn sách mà tôi từng xuất bản sang tiếng Anh mười năm về trước (Đường Ấm bỉ sự, Sinica Leidensia vol. X, E. J. Brill, Leiden 1956). Đoạn cuối của Liên trì án được viết ra từ những gợi ý trong các vụ án 33A và B vốn được ghi chép lại trong cuốn sách đó, và cách cân trọng lượng của quan quách được miêu tả trong Hoàng lăng án thực ra là một ghi chú được thêm vào vụ án 35B. Tôi đã chép lại thiết kế của cái lư hương được sử dụng trong Năm đóa tường vân từ cuốn sách Hương Ấn đô khảo, là một tuyển tập các mẫu thiết kế, xuất bản năm 1878. Đó cũng là nguồn tài liệu tham khảo tôi dùng cho mô hình mê cung trong tập Mê cung án.
Cần lưu ý rằng, trong ngôn ngữ Trung Quốc, họ đứng trước tên. Ở thời đại của Địch Công, người Trung Quốc không thắt bím tóc. Phong tục đó được áp dụng vào đời sống người dân sau năm 1644 sau Công nguyên, khi Mãn Thanh xâm chiếm Trung Nguyên. Đàn ông đã cột tóc lên cao thành búi, và đội mũ chỏm khi ở trong nhà lẫn ra ngoài đường, chỉ để đầu trần khi đi ngủ. Họ không hút thuốc. Nhiều thế kỷ sau, thuốc lá và thuốc phiện mới được đưa vào Trung Quốc.
Tokyo, 1967
Robert van Gulik
