Cố Thế đi thẳng không quay đầu lại như thể không nghe thấy lời hắn nói. Trương Trì đưa mắt nhìn theo bóng dáng quật cường của cô, tự nhiên hắn có một cảm giác mất mát bất lực như đã nắm trong tay rồi cuối cùng lại để tuột mất, dường như hắn càng muốn tới gần cô, cô lại càng xa hắn hơn. Cô không nhìn thấy những tiến bộ của hắn trong cống việc, cô không cảm nhận được tình cảm đặc biệt hắn dành cho cô.
☆ ☆ ☆
Trương Trì vừa về đến Cục, còn chưa ngồi ấm chỗ chủ nhiệm phòng chính trị đã cho người đến gọi hắn lên nói chuyện. Hắn thầm vui mừng trong lòng, trực giác nói với hắn Cố Chí Xương đã “đấu tranh” thành công. Quả nhiên chủ nhiệm vừa lên tiếng, tuy vẫn vòng vèo dài dòng như thường lệ nhưng về cơ bản chính là giọng điệu tiễn đưa hắn. Trương Trì vừa nghe những lời chúc mừng, nịnh bợ xen lẫn mỉa mai dài lê thê của chủ nhiệm vừa bắt đầu mơ mộng về cuộc sống ở đội hình sự.
Hôm đó thành phố A trời xanh mây trắng, gió nhẹ thổi đám mây phía chân trời trôi lững lờ, một chùm nắng rực rỡ xuyên thấu tầng mây, chiếu thẳng vào cửa sổ văn phòng của chủ nhiệm phòng chính trị, đúng là làm người ta có cảm giác vén mây mờ nhìn thấy ánh trăng sáng. Công việc rất vừa ý hắn, lãnh đạo lại hiểu mình, đội ngũ trật tự quy củ, tác phong khẩn trương nhanh nhẹn, còn có người đẹp trưởng ban Cố Thế, dù có phải thường xuyên tăng ca hắn cũng nguyện ý, còn có công việc nào có thể khiến hắn hài lòng hơn làm cảnh sát hình sự được chứ? Vụ án ở thành phố B tuy khởi đầu gian nan nhưng cuối cùng vẫn thắng lợi giòn giã, trở về thành phố A lại điều động thuận lợi, trong lòng Trương Trì cũng không khỏi vui mừng vì mọi chuyện quá suôn sẻ, nhưng trên mặt lại giả vờ thản nhiên, ra cái vẻ “ngoan ngoãn nghe theo sự phân công của Cục cảnh sát”, làm cho chủ nhiệm đang thao thao bất tuyệt không đoán được tâm tư của hắn.
Hôm sau Trương Trì ôm thùng giấy chuyển đến đội hình sự. Hắn mới đi làm chưa được hai năm, nhưng đồ đạc lại nhiều vô cùng, nào là máy pha cà phê, máy tạo độ ẩm, máy tính xách tay, máy ảnh, ấm đun nước, còn có trọn bộ tài liệu giảng dạy công tác chấp pháp mà hắn chưa bao giờ động đến. Trần Đình xung phong đến giúp hắn chuyển đồ, Trương Trì lại kiên quyết từ chối nhưng không nói rõ lý do. Lúc mới đi làm hắn đã mua những thứ này, tất cả là do tính cách theo đuổi chất lượng cuộc sống của cung Xử Nữ. Người không hiểu hắn nếu nhìn thấy những thứ này có lẽ sẽ nghĩ hắn là một thiếu nữ khó tính hoặc là cho rằng hắn không có việc gì làm, rảnh rỗi quá mới mang một đống đồ đạc này đến.
Trương Trì đậy chặt nắp thùng giấy, bước nhanh về phía phòng làm việc chung của đội hình sự. Trong phòng làm việc cũ còn có không ít đồ đạc cá nhân, hắn nghĩ tần suất sử dụng những thứ này thực sự không cao, xem ra thật sự nên tìm cơ hội “dứt bỏ tình xưa”, dù sao bây giờ hắn cũng nên có hình ảnh mạnh mẽ anh dũng của một cảnh sát hình sự rồi.
Điều tra viên Tiểu Ngô vừa nhìn thấy Trương Trì đã vui vẻ chào hỏi: “Cuối cùng cậu cũng đến rồi, bọn anh chờ cậu mãi”. Tiểu Ngô giục hắn đặt đồ trong tay xuống đi theo mình. Nghe thấy tiếng huyên náo trong phòng làm việc chung, có tiếng vỗ tay, còn có giọng nói của Cố Chí Xương, Trương Trì hớn hở nghĩ: “Sếp Cố thật sự rất coi trọng mình, chẳng lẽ còn tổ chức cả lễ chào đón mình hay sao?”
Hai người bọn họ vào phòng tìm chỗ trống ngồi xuống, Cố Chí Xương gật đầu với hắn, ra hiệu cho hắn đi tới. Trương Trì nhanh chóng đứng dậy, bước nhanh mấy bước đến bên cạnh ông.
Cố Chí Xương nhỏ giọng xin phép đội trưởng đội hình sự ở bên cạnh rồi giơ hai tay lên ra hiệu cho mọi người yên tĩnh: “Chắc hẳn mọi người cũng đã nghe nói, hôm nay đội hình sự của chúng ta song hỉ lâm môn. Cố Chí Xương tôi đã cả gan đào tường phòng chính trị, mời được chuyên gia phác họa chân dung tội phạm, người đã liên tục phá được hai vụ án lớn, đồng chí Trương Trì gia nhập đội hình sự của chúng ta. Hôm nay cậu ấy chính thức được điều đến đội. Nào, đề nghị mọi người nhiệt liệt chào đón thành viên mới!”.
Cố Chí Xương vừa dứt lời, tiếng vỗ tay và tiếng hò reo đồng loạt vang lên. Từ sau khi ông Tần qua đời, cả đội hình sự sĩ khí sa sút, tất cả đều chìm trong không khí đau thương, mọi người đều nhắc nhở đồng nghiệp giữ gìn sức khỏe. Mặc dù không có ai nhắc tới tên ông Tần nhưng những đôi mắt đỏ vẫn lặng thầm tưởng nhớ vị chiến hữu già đã từng kề vai chiến đấu này. Đến nay chuyện cũng đã qua được một tháng, đội trưởng chủ trương phải tổ chức long trọng tiệc sinh nhật cho mọi người trong quý mới, ai cũng đều hiểu ý nghĩa của việc này.
Trong đội hình sự, số thanh niên trên dưới ba mươi tuổi chiếm gần ba phần tư, tất cả đều nhiệt tình như lửa, những đồng chí kì cựu cũng phấn chấn tinh thần hơn, vỗ tay không ngớt. Trương Trì bẽn lẽn cười với mọi người, hắn cảm nhận được một người đứng trong góc ở hàng sau cùng đang lạnh lùng nhìn mình. Hắn nhìn thấy chính giữa bàn họp đặt rất nhiều bánh ngọt xếp thành một chữ “Phá”.
Đội trưởng Lưu đã lớn tuổi lúc này cũng bật cười thành tiếng: “Hôm nay đội phó Cố chu đáo của chúng ta đã cố ý xếp bánh sinh nhật thành một chữ ‘phá’, các đồng chí có thể đoán được ý nghĩa của nó không?”
“Phá vỡ khó khăn!”
“Phá vỡ lối mòn tư duy!”
“Phá đại án! Phá trọng án!”
“Mọi người nói hay lắm! Bây giờ đã là tháng bảy rồi, một quý mới đã bắt đầu, đồng nghĩa với công tác sáu tháng cuối năm cũng đã bắt đầu, hy vọng mọi người đều cố gắng hết sức, tranh thủ thời gian phá vỡ kỉ lục sáu tháng đầu năm”.
Lời đã nói xong, người mới cũng đã chào đón xong, những người có sinh nhật trong quý này đã cùng nhau chụp ảnh, mọi người cũng đã vỗ đến rát tay, cuối cùng cũng đến phần chia bánh ngọt. Cố Thế không ỷ mình là chỉ huy mà tỏ ra kênh kiệu, cô đứng dậy cùng hai nữ đồng nghiệp còn lại trong đội chủ động đưa bánh ngọt đến tay từng người. Trương Trì phát hiện Cố Thế vốn đang tươi cười, nhưng khi đến chỗ Trần Đình lại đột nhiên trở nên lạnh lùng, chỉ im lặng đưa bánh cho gã. Trần Đình cầm lấy bánh nhanh như chạm phải điện, chỉ cúi đầu ăn bánh, ngay cả cảm ơn cũng không nói.
Mọi người xung quanh vẫn huyên náo, không có ai chú ý tới điều này nhưng không qua được ánh mắt của Trương Trì. Trực giác nói với Trương Trì, quan hệ giữa hai người họ có chuyển biến, hơn nữa đã xảy ra trong thời gian hắn đến thành phố B. Có điều bình thường cả hai người đều hướng nội, không có biểu hiện gì ngoài mặt, vì thế hắn không thể nhìn ra rốt cuộc quan hệ của họ chuyển biến theo chiều hướng tích cực hay tiêu cực.
Trương Trì chỉ ăn vài miếng đã giải quyết xong chiếc bánh ngọt, nhưng suy nghĩ của hắn có chút hỗn loạn. Hắn không hiểu Cố Thế, nhưng Trần Đình trước nay không phải là người sẽ chủ động, ngoại trừ việc gã mồ côi cha, dù là hoàn cảnh gia đình, tính cách hay ngoại hình cũng đều không thua kém hắn. Trương Trì mới rời khỏi đây chưa bao lâu, chẳng lẽ Cố Thế đã thích Trần Đình và chủ động tỏ tình với gã rồi? Hắn vất vả nuốt nước bọt, cảm thấy trong miệng đắng chát.
Đáng lẽ hắn nên sớm nói ra tình cảm của mình mới phải, nhưng kinh nghiệm cho hắn biết, thời cơ còn chưa chín muồi. Mặc dù không biết tại sao nhưng rõ ràng Cố Thế có thành kiến với hắn, bây giờ tỏ tình cũng chỉ phản tác dụng thôi. Trương Trì ngồi đờ ra tại chỗ, có vài đồng chí đứng tuổi đến chia thuốc cho hắn, nói chuyện với hắn, hắn vẫn thản nhiên ứng phó nhưng ánh mắt lại không ngừng liếc nhìn Cố Thế như nam châm bị từ trường hút vào vậy. Bây giờ hắn mới hiểu “hồn xiêu phách lạc” là như thế nào. May mà tất cả vẫn chưa phải quá muộn, đúng lúc này hắn lại được điều động công tác tới đội hình sự, có lẽ đây chính là sự sắp xếp của định mệnh.
Mặc dù đã chuẩn bị tâm lý rất kĩ, nhưng nhịp điệu công việc của đội hình sự vẫn vượt xa dự đoán của Trương Trì, quả thật là lúc nào cũng phải chiến đấu không kể ngày đêm.
Trong thành phố vừa xảy ra một vụ trọng án cưỡng hiếp, giết người, cướp của. Sau khi điều tra, mẫu ADN thu được tại hiện trường trùng khớp với mẫu ADN của thủ phạm một vụ cướp của, đốt nhà ở thành phố lân cận xảy ra vào tháng trước, thế nên có lý do để tin tưởng đây là một vụ liên hoàn án có cùng hung thủ.
Tám giờ tối thứ bảy, Trương Trì thoải mái tắm một cái, chậm rãi quấn khăn tắm, chuẩn bị thay đồ ngủ rồi nằm xem phim, bỗng tiếng chuông điện thoại là một bản độc tấu vĩ cầm bỗng vang lên du dương. Hắn vừa nghe máy, trong điện thoại đã truyền đến giọng nói không lớn nhưng lại nghiêm khắc của Cố Thế: “Quy định cảnh sát hình sự hai mươi tư tiếng điện thoại không rời người, chưa ai nói với anh sao?”
Nghe thấy giọng cô, trái tim Trương Trì đập điên cuồng. Hắn không hề tức giận, mở loa ngoài nhìn vào danh sách cuộc gọi nhỡ, có ba cuộc là của Cố Chí Xương, có năm cuộc là của Trần Đình, có hai cuộc là của Cố Thế. Hắn hít một hơi thật sâu rồi trả lời: “Có chuyện gì cô cứ nói đi, tôi vừa đi tắm nên không để ý”.
Sau đó Trương Trì mới biết, trong lúc hắn đang tắm, Cố Thế và các thành viên ban chuyên án đã hoàn thành khám nghiệm hiện trường, đến lúc hắn tới được đơn vị, họ cũng đã làm việc năm tiếng liền không nghỉ. Trương Trì vừa đi vào phòng đã cảm nhận được ánh mắt sáng rực của mọi người, có người đưa thuốc cho hắn, hắn lại thấy Cố Thế đang ở đó nên từ chối khéo. Cố Chí Xương đang cúi người xem tài liệu, đứng bên kia chiếc bàn cười cười với hắn, không hề có ý trách móc. Không một ai nói lời nào, nhưng mọi người dường như đều đang đặt hy vọng trên người hắn, hắn tự trấn tĩnh lại, giảm sức ép cho chính mình.
“Một người chết, một người bị cưỡng hiếp nhiều lần, tài sản trong nhà thiệt hại khoảng tám mươi ngàn nhân dân tệ, lúc nghi phạm chạy trốn bị nhiều người nhìn thấy, đây là danh sách nhân chứng”. Cố Chí Xương đưa cho hắn một tờ giấy A4.
Cảnh sát Tiểu Ngô phụ trách lấy lời khai của người bị hại nói: “Theo lời khai của nạn nhân, nghi phạm đã giả làm nhân viên quản lý tòa nhà tới kiểm tra tình hình rò nước. Khoảng hai giờ chiều hắn được nạn nhân mở cửa vào nhà, thân thủ nhanh nhẹn, sức lực lại lớn vô cùng, nạn nhân chưa kịp phản kháng đã nhanh chóng bị khống chế. Mới đầu nghi phạm chỉ muốn cướp tiền, nhưng nhìn thấy trên tủ quần áo và cửa sổ dán đầy chữ ’hỷ’, lại thấy nữ chủ nhà mặc áo ngủ hai dây liền bắt nữ chủ nhà cầm dao đâm chết chồng mới cưới. Sau khi bị nạn nhân từ chối, nghi phạm trực tiếp dùng dao sát hại người chồng, sau đó nhiều lần cưỡng hiếp người vợ ngay bên cạnh thi thể chồng, ở lại hiện trường tới tám tiếng. Trong lúc đó, nghi phạm còn yêu cầu người vợ làm sủi cảo cho hắn ăn để bổ sung thể lực và cùng xem phim khiêu dâm. Đúng lúc này cha mẹ nạn nhân ở cùng khu lại đến chơi, tiếng gõ cửa làm kinh động nghi phạm khiến hắn không kịp giết người diệt khẩu, nhanh chóng chạy trốn từ cửa sổ tầng ba. Lúc này nạn nhân hô hoán kêu cứu, một cảnh sát khu vực và một cảnh sát hộ tịch có việc đi qua nghe thấy liền lập tức đuổi theo”.
Trương Trì vừa nghe vừa nhìn vào danh sách nhân chứng, thấy có tới tám chín người. Ngoài hai đồng chí cảnh sát đó, những người còn lại đa phần là cư dân trong khu nhà, đều là người đã thành niên, trong lòng lập tức thấy yên tâm hơn nhiều.
Đến lượt Cố Thế báo cáo kết quả khám nghiệm hiện trường, cô mở máy tính và máy chiếu, chỉ vào những hình ảnh chụp tại hiện trường bắt đầu giải thích: “Căn cứ dấu vết tại hiện trường, kết hợp với kết quả khám nghiệm sơ bộ của pháp y, thời gian người chồng bị giết phù hợp với lời khai của người vợ. Đầu tiên, bề mặt vết thương phẳng và nhẵn, chứng tỏ nghi phạm lúc gây án không hề do dự, chỉ một dao đã đâm trúng vị trí hiểm yếu, trạng thái tâm lý lại tương đối ổn định, có lẽ đã lên kế hoạch cướp giết một cách kĩ lưỡng. Thứ hai, ngoài mẫu tinh dịch trong cơ thể nạn nhân và dấu chân thu được tại hiện trường, chúng ta không tìm được dấu vết hữu hiệu nào khác. Đối mặt với sự cầu xin của nạn nhân, hắn không hề có chút thương xót. Khi người vợ đã bị trói chặt tay chân, mất hết năng lực phản kháng, hắn ngoài miệng nói chỉ cần tiền không giết người, nhưng sau khi thật sự khống chế được đối phương, hắn đã lộ nguyên hình, thậm chí sau khi cưỡng hiếp nạn nhân còn muốn giết người diệt khẩu. Thủ đoạn của nghi phạm vô cùng hung tàn, máu lạnh, hắn có dục vọng chiếm hữu mãnh liệt với vật chất và cả phụ nữ, có lẽ trước đây đã từng gây án. Thứ ba, mỗi tầng của tòa nhà nạn nhân đang ở đều cao gấp rưỡi so với những tòa nhà khác, chúng tôi đã tiến hành mô phỏng lại hiện trường, người bình thường khó có thể nhảy xuống từ độ cao này, nhưng nghi phạm không những tiếp đất an toàn mà trong lúc bị cảnh sát truy đuổi còn trèo qua một bức tường cao một mét tám”.
Từ sau khi tốt nghiệp trường cảnh sát, đây là lần đầu tiên Trương Trì nhìn thấy hình ảnh hiện trường đẫm máu và tàn bạo như vậy, hiệu ứng thị giác khiến hắn không kìm lòng được nhìn chằm chằm vào màn chiếu. Cố Thế bình tĩnh phân tích vụ án từ góc độ tâm lý học tội phạm, gương mặt trắng muốt của cô không để lộ bất cứ biểu cảm nào, nhưng có thể thấy cô rất coi trọng vụ án này. Bình thường Trương Trì vẫn luôn bày ra tư thế lười nhác, nhưng lúc này lại ngồi ngay ngắn theo dõi Cố Thế phân tích hiện trường và nghi phạm. Hắn hy vọng khi vụ án này kết thúc, Cố Thế có thể xóa bỏ thành kiến với hắn.
“Tôi muốn bổ sung thêm một điều, theo thông tin cảnh sát bạn cung cấp, khi nghi phạm gây án tại thành phố của họ, mức độ bạo lực tỉ lệ thuận với sự phản kháng của nạn nhân, nạn nhân càng chống cự hắn càng máu lạnh hơn. kết hợp với vụ án lần này, hung khí gây án của hắn bao gồm dao găm, khăn mặt, đệm dựa, thủ đoạn gây án mỗi lần đều không giống nhau”. Cố Chí Xương nói xong liền ra hiệu cho Cố Thế tiếp tục.
“Đúng vậy, tổng hợp những tình tiết đó, có thể thấy nghi phạm có thể lực rất tốt và sức tấn công vô cùng mạnh. Trên đây là toàn bộ tình hình mà tôi nắm được”.
“Bây giờ có nhân chứng nào đang ở đây không?” Trương Trì hỏi.
Trần Đình lập tức dẫn Trương Trì tới một phòng khác, trong phòng mờ khói thuốc, có tiếng phụ nữ đang khóc, cũng có người sốt ruột đi qua đi lại. Chỉ vì hắn nghe điện thoại quá muộn mà họ phải chờ tới bây giờ. Trương Trì đi tới lần lượt bắt tay họ, trong lòng vô cùng áy náy.
Trương Trì nhìn qua một lượt những người này, kéo Cố Chí Xương sang bên cạnh bàn bạc: “Sếp Cố, hôm nay tôi muốn chọn ba người để làm phác họa chân dung nghi phạm, tôi muốn nghe mô tả của riêng từng người, tổng cộng ít nhất cũng cần tới hai tiếng. Nhiều người chờ ở đây như vậy cũng lãng phí thời gian, chi bằng để họ về nghỉ ngơi, trí nhớ sẽ tốt hơn, ngày mai lại gọi họ tới cũng chưa muộn. Sếp thấy thế nào?”
Cố Chí Xương gần như đáp ứng mọi yêu cầu của cậu học trò cưng này, vừa nhìn thấy Trương Trì ngẩng đầu nhìn bóng đèn trần u ám trong phòng họp, lập tức dọn dẹp phòng làm việc của mình nhường cho hắn: “Văn phòng tôi ánh sáng tốt, cũng yên tĩnh, cậu cứ tập trung vẽ, những chuyện khác không cần để ý”.
Trương Trì cảm kích gật đầu với ông, giọng Cố Chí Xương có chút giống giọng mẹ hắn lúc chuẩn bị ôn thi vào cấp ba, bà ấy mang trái cây và đồ ăn vặt đến cho hắn, luôn dịu dàng nhắc nhở hắn phải “ngẩng đầu lên một chút, đừng áp lực quá”. Có điều hình ảnh đó đã không còn nhớ rõ nữa. Sau khi Trương Trì lên cấp ba, cha mẹ hắn thường xuyên qua lại giữa Mỹ và thành phố A để chăm lo cho công ty họ vừa mới mở.
☆ ☆ ☆
Việc vẽ tranh diễn ra thuận lợi, Trương Trì chỉ mất nửa tiếng đã hoàn thành bức đầu tiên, nhân chứng liên tục gật đầu xác nhận rất giống với người thật khiến Trương Trì thở phào nhẹ nhõm.
Bất kể là tốc độ hay chất lượng vẽ tranh đều đã phá kỉ lục của hắn lúc trước. Trương Trì học vẽ từ sớm, rất có năng khiếu, tám tuổi đã bắt đầu kí họa, sau đó lại lần lượt học vẽ tranh phác họa, tranh thủy mặc, tranh sơn dầu. Lúc còn học cấp hai, hắn đã giành rất nhiều giải thưởng trong các cuộc thi vẽ tranh dành cho lứa tuổi thanh thiếu niên trên toàn quốc và thậm chí trên cả thế giới nữa. Có thể do đã chán với các giải thưởng vẽ tranh nên khi học đại học, hắn lại chuyển sang có hứng thú với nhiếp ảnh, sau khi Cố Chí Xương tìm hắn, hắn mới lại cầm bút vẽ.
☆ ☆ ☆
Lần đó khi Trương Trì kết thúc công tác ở thành phố B, chuyến bay về bị hủy vì lý do thời tiết, hắn đành phải ngồi tàu cao tốc để có thể nhanh chóng trở về. Suốt năm sáu tiếng ngồi trên tàu, các du khách đều trở thành người mẫu bất đắc dĩ của hắn, người nào người nấy đều có nét đặc trưng riêng, quả thực là tư liệu thực tế tuyệt hảo muốn tìm cũng không tìm được.
Trương Trì lấy giá vẽ ra chăm chú vẽ, trên đường về đã vẽ đến mười người. Vẽ tranh dù sao vẫn cần có ngộ tính, người có ngộ tính thấp thì phải lấy cần cù bù thông minh, nhưng người có ngộ tính cao mọi việc sẽ dễ dàng hơn nhiều. Lần này Trương Trì một lần nữa cầm bút vẽ tranh lại như chưa từng gác bút bao giờ vậy.
Từ trong nhà chờ ga tàu, hắn đã cố gắng thử thách chính mình. Một người lạ không hề quen biết, liệu mình chỉ nhìn một cái có thể nhanh chóng nắm bắt được những chi tiết đặc trưng trên mặt, và cả những biểu cảm vô ý lộ ra theo thói quen của họ để phác họa lại trong tranh được hay không?
Chưa được vài phút, một bức chân dung vô cùng sống động đã xuất hiện trên giấy. Hắn vẽ xong ngẩng đầu lên mới phát hiện xung quanh có đám đông đang đứng xem. Có người hỏi người mẫu cho bức tranh là ai, có người liên tục gật đầu khen ngợi, thậm chí có một người mẹ không biết tại sao hắn lại ngồi đó vẽ còn đưa con tới hỏi giá vẽ tranh, nói là sinh nhật con mình nên muốn vẽ một bức làm kỉ niệm. Trương Trì cũng không muốn giải thích, nhanh chóng vẽ tranh cho hai mẹ con họ rồi vội vàng lên tàu.
☆ ☆ ☆
Cố Chí Xương nhẹ nhàng đi vào lấy tài liệu, nhìn thấy Trương Trì tiễn nhân chứng ra về liền kinh ngạc hỏi: “Đã xong rồi sao? Chúng ta chỉ cần chính xác, không cần tốc độ”.
“Sếp Cố, chắc có lẽ ấn tượng của sếp vẫn còn dừng lại ở lần trước lúc tôi đến bệnh viện vẽ tranh rồi. Khi đó tôi vẽ một bức tranh phác họa chân dung, từ khi bắt đầu đến lúc gác bút đã hơn hai tiếng, hơn nữa sửa chữa hoàn thiện thêm cũng mất ít nhất nửa ngày, không thể so với bây giờ được”.
“Vậy sao? Nói tôi nghe thử xem, cậu đã tìm được kĩ xảo gì sao?” Cố Chí Xương rất hào hứng, tò mò hỏi.
Trương Trì không ngờ sư phụ tuổi đã già nhưng tâm lại không già, vẫn còn tò mò như một đứa trẻ vậy, không khỏi cảm thấy buồn cười, tỉ mỉ suy nghĩ một lát, đưa tay ra chỉ vào bức họa rồi nói: “Có thể nói thế này, trước kia vẽ tranh đa phần là sao chép từ người mẫu hoặc vật mẫu, bây giờ đều là tái hiện lại theo trí tưởng tượng hoặc lời tường thuật, đây là hai cách vẽ hoàn toàn khác nhau, thoạt nhìn đều là vẽ tranh, nhưng từ quá trình đến mục đích, thậm chí mỗi một chi tiết cũng không giống nhau”.
“Tôi thấy đều giống nhau mà, có gì khác biệt đâu? Chỉ có người trong tranh là khác nhau thôi”. Cố Chí Xương cầm lấy bức tranh Trương Trì vẽ lần trước ở ga tàu và bức phác họa chân dung hắn vừa hoàn thành, đeo kính lão vào chăm chú so sánh.
Trương Trì kiên nhẫn giải thích: “Lúc đó tôi vẽ có người mẫu, người mẫu có những động tác rất nhỏ, khi vẽ tranh phải chú trọng nắm bắt thần thái. Bây giờ trước mặt tôi không có người mẫu, chỉ có các thông tin và chi tiết nhỏ lẻ, ngoài giúp đối phương hồi tưởng lại, còn phải phán đoán, lựa chọn xem thông tin nào là chính xác. Ngoài việc phác họa nhân tướng như lúc đó, bây giờ tôi còn cần phải phát hiện và khắc họa được các đặc trưng biểu cảm của người đó khi ớ trạng thái bình thường”.
Trương Trì dừng lại một chút, phát hiện Cố Thế không biết từ bao giờ đã đứng bên cạnh Cố Chí Xương, chăm chú nghe hắn nói. Hắn định thần lại, cân nhắc từ ngữ một lát, nói: “Nói cho cùng thì điểm khác nhau lớn nhất vẫn là phải tăng cường kết nối bằng ngôn ngữ với nhân chứng, phải cải thiện khả năng biểu đạt các thông tin và chi tiết nhận được bằng hội họa. Đương nhiên khi phác họa chân dung tội phạm, do tính phức tạp của vụ án, có thể sẽ còn liên quan đến đặc trưng khuôn mặt về chủng tộc, dân tộc và khu vực sinh sống của nghi phạm, những việc này đều cần có kiến thức nhất định. Như vậy chỉ cần xác định được điểm đặc trưng của nhân vật, khi vẽ sẽ có thể giảm bớt nhiều sửa đổi không cần thiết, tốc độ cũng vì vậy mà tăng lên đáng kể”.
Sau khi nghe xong, Cố Chí Xương hài lòng vỗ vai Trương Trì: “Cổ nhân nói quả không sai, khác ngành như cách trở cả ngọn núi vậy, không ngờ vẽ tranh cũng phức tạp đến thế, thật không đơn giản chút nào”.
Ông lại quay sang vỗ vai Cố Thế: “Còn nhớ lúc con còn nhỏ, ta đưa con đến đảo cổ Lãng chơi. Ở đó có người vẽ tranh truyền thần, bán mấy đồng một bức. Mọi người đều phải ngồi mẫu cho cậu ta, ai ngờ cuối cùng vẽ ra người nào nhìn cũng na ná nhau cả, ha ha...”
Thấy cha mình chuyển đề tài, Cố Thế vô thức khẽ nhíu mày, có lẽ là sợ ông sẽ kể cả những chuyện tai tiếng của mình khi còn nhỏ, vội đi sang phòng bên cạnh hỏi một nhân chứng khác.
Trương Trì tuyệt đối không thể ngờ được, tới đội hình sự trước giờ vẫn luôn chan hòa có tiếng này chưa được bao lâu, người đầu tiên đối đầu với hắn lại chính là Cố Thế. Nói chính xác, đồng nghiệp đầu tiên có xung đột trực diện với hắn từ khi đi làm tới nay chính là Cố Thế, mà cô lại là người hắn không muốn đối đầu nhất. Cũng may chỉ là tranh luận trong công việc.
Căn cứ vào dấu chân và các dấu vết khác tại hiện trường, Cố Thế phán đoán chiều cao của nghi phạm khoảng một mét bảy, cân nặng khoảng tám mươi đến tám mươi lăm, tuổi từ hai mươi ba đến hai mươi lăm. Bởi vì những kết luận này có thể sẽ ảnh hưởng đến việc phác họa chân dung tội phạm, đội trưởng yêu cầu phải cung cấp thông tin này cho Trương Trì.
Trong phòng làm việc có một bóng người đang cặm cụi vẽ tranh, Cố Thế gõ cửa đi vào, nhìn thấy Trương Trì nhưng không nói gì, chỉ nhanh chóng đưa cho hắn một tờ báo cáo. Trương Trì tiện tay cầm lấy xem, ánh mắt bất giác dừng lại trên tay cô mấy giây, có thể thấy rõ gân xanh dưới làn da trắng muốt và móng tay được chăm sóc gọn gàng trơn bóng. Hắn nhanh chóng lấy lại tinh thần, bắt đầu xem xét số liệu trên báo cáo, xem vài lần bỗng khẽ lắc đầu.
Cố Thế ghé vào xem: “Có chỗ nào không đúng sao?”
Trương Trì hỏi ngược lại: “Số liệu này căn cứ vào điều gì thế?”
“Có nói anh cũng không hiểu, đại khái là có liên quan đến một số công thức tính toán, kết quả xét nghiệm sinh trắc và số liệu đo đạc của thiết bị. Anh cứ nói xem có vấn đề gì?”
“Theo quan điểm của tôi, tôi chỉ đồng tình với một điểm trong đó, tính chất của vụ án là giết người cướp của. Điều này tương đối dễ hiểu, thông qua các dấu vết tại hiện trường cũng có thể đưa ra phán đoán”.
Cố Thế cười nhạt, lần đầu tiên Trương Trì nhìn thấy cô cười. Hắn nhìn nụ cười trên môi cô, còn có một bên má lúm đồng tiền như ẩn như hiện, trong lòng có cảm giác như bị ném đá vào mặt hồ yên ả, lập tức gợn sóng lăn tăn. Nhưng vẻ mặt hắn vẫn tỏ ra như đang nghiêm túc lắng nghe. Cố Thế nói: “Thì ra anh cũng có nghiên cứu về điều tra phân tích dấu vết, anh nói thử xem, có thể nói được nguyên do không?”
Trương Trì biết cô là sinh viên xuất sắc ngành điều tra phân tích dấu vết, đi theo con đường nghiên cứu chuyên sâu, có luận văn được đăng trên tập san nghiệp vụ cảnh sát. Thành tựu người bình thường phải phấn đấu hơn mười năm mới có thể đạt được, cô lại chỉ mất ba năm đã nhẹ nhàng vượt qua.
Trương Trì vốn không muốn múa rìu qua mắt thợ trước mặt cô, ai ngờ cô lại đưa ra khiêu chiến, liền thẳng thắn nói: “Các vụ án mạng xảy ra đều hoặc là vì tiền, hoặc là vì tình thù. Hung thủ của hai loại này có khuynh hướng tâm lý khác nhau, cho nên thủ đoạn gây án cũng có sự khác biệt rất lớn”.
Trên mặt Cố Thế lộ ra một nụ cười như muốn nói “nói chung chung như vậy thì ai chẳng nói được”.
“Giết người cướp của là một hình thức để chiếm đoạt được tài sản, vì vậy dấu vết để lại về mặt tài sản tương đối nhiều, trên người nạn nhân thường có những tổn thương mang tính trói buộc hoặc tính cưỡng bức, nếu bị giết chết cũng đều là vết thương chí mạng tương đối trực tiếp, hoàn toàn khác với loại tổn thương vừa nhiều vừa hỗn loạn được gây ra khi hung thủ kích động giết người. Còn giết người vì trả thù thì hoàn toàn trái ngược với giết người cướp của, vết thương chí mạng trên người nạn nhân thường không chỉ có một chỗ, thủ đoạn bạo hành nạn nhân cũng rất đa dạng, có tính chất làm nhục”.
“Nói đơn giản chính là tìm mọi cách khiến cho đối phương sống không bằng chết. Tính chất của vụ án này không khó xác định, rõ ràng là thuộc trường hợp thứ nhất, cho nên một thường dân như anh cũng có thể suy luận được. Còn bây giờ, anh có căn cứ gì để bác bỏ các kết luận khác?” Cố Thế từ tốn nói, đôi mắt trong veo nhìn chằm chằm Trương Trì.
Trương Trì thu lại nụ cười thờ ơ, cảm thấy bầu không khí có chút dị thường, không phải là kiểu dị thường mà hắn đã dự tính: “Bản báo cáo này có tham khảo lời khai của các nhân chứng không?”
“Tôi đã xem lời khai của nhân chứng, kết luận trong bản báo cáo này về cơ bản đều trùng khớp với lời khai của hai đồng chí cảnh sát đó”.
Cố Thế quả nhiên đã nghiêng về phía lời chứng của hai cảnh sát này, Trương Trì biết mình đã “đứng nhầm đội”, nhưng công việc này không được phép xuất hiện sai lầm, làm sao có thể để tình cảm cá nhân làm ảnh hướng tới chứ?
Hắn đành phải cố gắng nhẹ nhàng giải thích: “Nhìn từ góc độ của tôi, nhân chứng đều không phân chia nghề nghiệp. Nói đúng hơn là mức độ tin cậy của lời khai được quyết định bởi trạng thái tâm lý và trí nhớ khi đó của họ. Cô có để ý thấy lời mô tả nghi phạm của họ không giống với đặc điểm nhận dạng mà những nhân chứng khác đã miêu tả không?”
“Nhưng tôi càng tin tưởng vào khả năng quan sát và phán đoán của cảnh sát chúng ta hơn, họ đều là người có chuyên môn, có kinh nghiệm thực chiến nhiều năm”. Cố Thế dứt khoát ngồi xuống ghế đối diện với hắn, hai tay đan chéo đặt trên bàn.
Những cô gái khác làm vậy đều sẽ toát ra vẻ yếu đuối non nớt, ngoan ngoãn lắng nghe, nhưng không biết vì sao hành động đó của cô lại có khí thế áp người. Trương Trì bị hình tượng “bà chị lạnh lùng kiêu ngạo” này làm cho không còn một chút sức lực phản kháng nào.
Trương Trì sắp xếp lại suy nghĩ, cố gắng thuyết phục đối phương: “Khi vẽ tranh, nếu gặp tình huống lời miêu tả của các nhân chứng mâu thuẫn với nhau, không thể không phân tích suy luận hoặc là so sánh đối chiếu để tìm ra đặc điểm chủ yếu và thứ yếu. Ví dụ như vụ án này, trong quá trình truy đuổi nghi phạm, tâm trạng của cảnh sát sẽ có chút kích động. Nếu như không bắt được nghi phạm, cho dù họ phải chịu trách nhiệm cũng sẽ cảm thấy áy náy, có thể đoán được lời khai của hai người họ nhất định sẽ trùng khớp cao độ”.
“Ý anh là hai người bọn họ đã thống nhất với nhau để đưa ra lời khai có lợi cho mình?” Cố Thế cũng không biết vì sao cứ đến trước mặt hắn mình lại có thái độ khác thường như vậy, trở nên hùng hổ dọa người, lạnh lùng khó gần.
Trương Trì cười cười khó xử, hỏi cô tăng ca có đói không, vừa nói vừa lấy hai gói đồ ăn vặt trong túi ra đưa cho cô, định làm dịu bớt bầu không khí căng thẳng.
Cố Thế lập tức cự tuyệt, nhìn hắn bằng ánh mắt kì lạ, khách khí mà lạnh lùng nói: “Cảm ơn, tôi không ăn đồ ăn vặt”.
Trương Trì thầm nghĩ Cố Thế quả thật không giống với những cô gái khác: “Nếu là tôi, tôi sẽ lựa chọn nhân chứng có tâm trạng tương đối ổn định và không có xung đột lợi ích để hỏi. Ngoài miêu tả tuổi tác và một số đặc điểm nhận dạng, nhân chứng phù hợp với tiêu chuẩn này còn miêu tả nghi phạm có chiều cao kém tôi khoảng nửa cái đầu. Tôi cao một mét tám mươi lăm, vậy chiều cao của nghi phạm khoảng một mét bảy mươi lăm, có sai lệch so với một mét bảy mươi trong báo cáo đấy”.
“Xem ra anh rất nghi ngờ sự chuyên nghiệp trong việc giám định dấu vết của chúng tôi. Vậy theo suy luận của anh, có phải nghi phạm gây án nhiều lần cũng không thể vơ đũa cả nắm không? Nếu như lần đầu tiên gây án đã có thủ đoạn lão luyện, nhanh chóng, gọn gàng, vậy cũng không thể loại trừ khả năng người đó có thiên phú phạm tội, rồi dùng hành vi phạm tội ấy để thể hiện tâm trạng cực đoan của mình?”
Trương Trì có chút bất ngờ: “Đúng vậy! À đâu có, không phải vậy, đây không phải là toàn bộ suy nghĩ của tôi, tôi vẫn...”
Cố Thế không để ý tới hắn, lạnh lùng nói: “Xin lỗi, tôi vẫn tin tưởng vào khoa học hơn, xem ra hôm nay không ai thuyết phục được ai. Chúng ta vốn không nên can thiệp vào công việc của nhau, chỉ là cung cấp tư duy phá án mà mình cho là chính xác từ nhiều góc độ khác nhau thôi, vẫn phải xem cuối cùng kết án như thế nào mới có thể phân thắng bại”. Cô nói xong liền dứt khoát cầm tờ báo cáo lên, bước nhanh ra ngoài.
Trương Trì đứng dậy nói: “Chi bằng chúng ta cược một trận? Nếu tôi thua sẽ mời cô ăn cơm?”
Cố Thế đi thẳng không quay đầu lại như thể không nghe thấy lời hắn nói. Trương Trì đưa mắt nhìn theo bóng dáng quật cường của cô, tự nhiên hắn có một cảm giác mất mát bất lực như đã nắm trong tay rồi cuối cùng lại để tuột mất, dường như hắn càng muốn tới gần cô, cô lại càng xa hắn hơn. Cô không nhìn thấy những tiến bộ của hắn trong công việc, cô không cảm nhận được tình cảm hắn dành cho cô.
Cố Thế giống như một con báo cô độc chạy trên thảo nguyên, nhìn có vẻ hiền lành nhưng lại luôn cảnh giác duy trì khoảng cách với người khác, dường như mạnh mẽ đến mức có thể không cần dựa vào bất kì ai, kể cả cha cô. Nhưng hắn vẫn luôn cảm nhận được rất rõ sự cô đơn sâu thẳm trong nội tâm của cô, chỉ có điều không biết nỗi cô đơn này ngọn nguồn từ đâu.
Rốt cuộc là thứ gì ngăn cách hai người? Trương Trì cũng không biết, không hề giống hắn trước kia luôn giỏi suy đoán tâm tư của các thiếu nữ chút nào. Lẽ nào, chính sự khác biệt khó lòng hiểu rõ ấy của Cố Thế đã thu hút hắn ngay từ lần đầu gặp gỡ?