Trong mê man bồng bềnh, anh cảm thấy có một bàn tay đang dắt anh đi. Bàn tay rất to nhưng mềm và trên thân thể người ấy có thoang thoảng mùi da thuộc... - Bố! Cuối cùng thì con đã gặp lại bố... - Kể từ khi mắc bệnh ung thư gan, bố vứt cày vứt cuốc không ra đồng nữa và thường xuyên bị những cơn đau hành hạ. Mẹ nghe đâu được một phương thuốc : Hầm cóc với gạo trắng trong nồi sành, không có dầu mỡ mắm muối gì cả. Mẹ lên chợ mua một cân gạo trắng rồi bảo anh ra đồng tìm bắt bảy con cóc, càng to càng tốt. Anh xách một chiếc chum sành ra đồng, lúc ấy anh vừa mười bốn tuổi. Anh men theo một con mương dẫn nước đục ngầu, hai bên bờ mọc toàn cỏ bồ và lau lách, tay trái xách chiếc chum sành có nắp đậy, tay phải cầm một chiếc roi dài. Từ nhỏ, anh vốn rất sợ rắn và cóc, nhưng vì để cứu bố, anh chẳng còn thấy sợ gì nữa. Chân anh để trần và anh mơ hồ cảm thấy đôi chân trần của mình dẫm lên những lớp cỏ bồ là không an toàn. Cây roi trong tay anh vun vút quất xuống cỏ dại, đập mạnh vào những lá cỏ bồ và lau lách sắc như đao. Những con rắn bị đánh động hoảng kinh phóng chạy, sống lưng anh lạnh toát như có những con rắn đang bò dọc trên ấy. Cóc là địch thủ nhưng cũng là láng giềng của rắn. Một con cóc già với những mụn sần sùi to bằng hạt đậu trên da nhảy thẳng vào chân, anh hoảng kinh nhảy tránh sang một bên và nhảy luôn lên lưng một con rắn. Con rắn quay ngoắt đầu lại, chiếc lưỡi đỏ lòm thè hẳn ra ngoài sẵn sàng bổ vào anh. Anh vọt xuống khỏi bờ mương, ngã ngồi trên đám lúa mạch chỉ còn trơ gốc. Anh chỉ muốn chạy trốn. Anh cảm thấy chỗ nào cũng có cạm bẫy, chỗ nào cũng ẩn tàng cái chết. Một con dế đang búng những bước dài trên mặt đất, ngay trước mắt anh, anh cũng sợ nó nhưng thực ra nó chẳng kích thích ở anh một sự phòng bị nào. Lúc ấy anh vẫn là một đứa con đại hiếu, vì bố, anh nhắm mắt và nhảy lên bờ mương. Con cóc to tướng lúc nãy vẫn điềm nhiên chễm chệ ngồi trên cỏ. Nó to hơn cả bát ăn cơm, đôi mắt to tròn, mép trên lại có mấy nốt chấm đỏ tươi. Nó bắt đầu nhảy những bước ngắn, chiếc bụng nặng nề to tướng phết lên cỏ nghe xào xạc... Anh cảm thấy như nó đang bò trên bụng mình, làn da bụng ươn ướt của nó cọ xát với làn da bụng ươn ướt của anh. Nó dừng lại giữa hai bụi cỏ bồ, giơ một chân lên xoa mặt. Anh đưa ngọn roi lên cao - lại hạ xuống. Mẹ đã dặn đi dặn lại là phải bắt sống, không được đánh vì chỉ cần nhận một roi là con cóc sẽ tiết mủ ra, như thế sẽ không còn công dụng gì. Con cóc già đăm đắm nhìn anh như thách thức Anh cắn chặt môi, cúi xuống. Nó há miệng thè cái lưỡi ra ngoài, ngay lập tức anh thấy mắt mình cay xè. Nhất định đây chính là tinh khí của loài cóc. Răng trên cắn chặt môi dưới, anh vươn tay ra chộp lấy con cóc. Da nó vừa trơn vừa khô vừa lạnh vừa ấm. Nó đưa chân trước lên đập mạnh vào tay anh - cũng nhờ đó mà anh biết là bàn chân loài cóc có móng. Nó nặng trình trịch khiến tay anh phải xuội xuống. Bị nắm trong những ngón tay anh, nó kêu lên một tiếng quái gở anh cho rằng không phải tai anh nghe thấy tiếng kêu ấy mà là tay anh nghe thấy, tiếng kêu khàn đục và thê thiết. Anh vất nó vào trong thiếc chum sành. Nó nhảy một cách giận dữ ở bên trong, những ngón chân có móng đập vào thành chum lạch cạch. Nếu anh không có chút sợ hãi ngay từ đầu thì hiệu suất công việc có lẽ cao hơn rất nhiều. Sau khi bắt đủ bảy con vừa đầy chiếc chum sành thì anh phát hiện ra một con cóc ba chân. Nó đang bò một cách vô cùng khó khăn, khi ngồi nghỉ thì thân hình phía chiếc chân bị mất ngã nằm trên đất. Anh lò dò đi sau nó rất lâu, những con cóc lành lặn và kể cả những con rắn đã hoàn toàn nằm ngoài suy nghĩ của anh, anh không nghĩ ngợi gì nữa cả, chỉ biết đi theo con cóc ba thân như một chiếc máy. Từ đó trở về sau, hình ảnh con cóc ba chân đã khắc in trong tâm trí anh.
Mẹ mượn ở đâu về hai chiếc chậu sành, bỏ gạo vào trong một chiếc, đổ nước vào. Nhìn thấy một chum đầy cóc với những đôi mắt nhắm nghiền nhưng miệng lại há ra, mẹ chẳng dám đụng vào, bảo : Vĩnh Lạc, con bắt cóc bỏ vào chậu đi! Anh bê chiếc chum lên, dốc ngược đổ toàn bộ cóc vào chiếc chậu lớn. Chúng vùng vẫy, chúng bơi trong chậu. Rất nhanh, mẹ lấy một chiếc nồi khác đậy lên trên. Chiếc chậu này nhỏ hơn nên đậy vào chiếc chậu lớn trở thành vừa khít. Chiếc nồi to đã được đổ một ít nước đang bắc trên bếp. Anh bê cả hai chiếc chậu - lúc này gạo và cóc đã trộn lẫn nhau đặt vào nồi. Mẹ đậy nắp vung lại, trên nắp vung còn đè thêm một viên đá thật to. Mẹ ngồi trước bếp lò, nhóm lửa. Ban đầu là lửa to, dần dần nhỏ lại chỉ còn những ngọn riu riu. Đun suốt cả một buổi chiều, cuối cùng anh ngửi thấy trong làn hơi nước mịt mù bốc lên từ chiếc nồi có một mùi rất kỳ dị, không thơm nhưng cũng không hẳn là thối, không chua mà cũng không cay, không đắng mà cũng không ngọt... Chỉ có thể nói đó là mùi gạo trộn lẫn với mùi cóc. Khi mở nắp vung ra, anh trông thấy bảy con cóc với đủ tư thế khác nhau, con nằm con ngồi, con như hổ, con như rồng, con thì ngẩng mặt lên, có con thì chúi đầu xuống... Gạo trắng biến thành màu xanh, đúng là một thứ gạo có sắc màu hiếm có trong thiên hạ!... Bố gắp một con cóc mềm nhừ, há miệng cắn... Anh vừa liếc thấy đã bỏ chạy thẳng ra khỏi cửa, những gì có trong bụng anh ồng ộc tuôn ra ngoài... Bố! Bố chết là vì bị cóc đầu độc, đúng không? Bàn tay nắm tay anh dắt đi bỗng dưng nới ra, anh cảm thấy thân thể mình như một đồng xu bạc đang chao liệng trong nước rồi chìm hẳn xuống đáy giếng, trong chớp mắt, anh thấy một luồng sáng chói lòa.
Lần đầu tiên anh trông thấy ánh sáng chói lòa là hai mươi bốn năm trước. Lần trông thấy ánh sáng đầu tiên và lần trông thấy ánh sáng này giao thoa nhau tạo thành một luồng ánh sáng rực rỡ chiếu sáng một con đường hầm âm u, vô số những giọt nước lấp lánh đang treo tòng teng trên chiếc vòm cong cong của con đường hầm. Chúng kéo dài ra xuống phía dưới rồi đứt lìa, phần đứt ra tí tách rơi xuống, phần còn lại trên vòm thu ngắn lại rồi từ từ biến thành hình tròn, lại kéo dài ra, lại đứt, lại tròn... Tiếng nước rơi tí tách, tuy nhỏ nhưng cũng gây nên những hồi âm làm chấn động vách hầm. Trên đất dâm dấp bùn nước, phân lừa phân ngựa nổi lềnh bềnh, mùi thối xông lên nghẹt mũi. Chính anh đã từ con đường hầm ấy đi ra, anh cũng đã từng chui từ một con đường tối tăm ra với đời trước khi chui ra anh đã từng cảm nhận được sự đau đớn. Cái âm đạo quá hẹp của mẹ anh đè chặt lên cái thân thể bé nhỏ mềm oặt của anh, trong cái chất dịch trong suốt ấy anh không những cố gắng mở mắt, mà tay chân anh còn quẫy đạp lung tung để chống lại sự đè ép. Anh nghe rõ tiếng cuống rốn cọ xát vào thành tử cung kêu lên rào rào như tiếng rang đậu trong chảo. Tử cung co bóp dữ dội để tống anh ra ngoài, chẳng khác nào sự co bóp của trực tràng đẩy phân ra khỏi hậu môn. Anh chống cự lại sự bài tiết ấy, nhưng không gian của anh quá hẹp, thế giới của anh nhỏ bé, đôi tay anh không biết bấu víu vào đâu Anh đau khổ vì cảm thấy được mình đang giãy giụa, khí quản như thu hẹp lại, đầu anh như một cục nến bị đốt nóng đến độ hình dáng bị méo mó. Sau đó, một luồng ánh sáng làm chói mắt anh, anh nhận thấy ánh sáng lúc này cũng làm anh đau đớn, những cơn gió nhẹ lọt qua kẽ nứt tường nhà thổi mơn man trên da thịt mỏng tang cũng làm anh co ro vì lạnh. Anh ngoác chiếc mồm vẫn còn dính đầy máu khóc thét lên vì anh đã nhận ra nhân gian này đầy rẫy sự đau đớn và lạnh lẽo. Anh khóc mãi, anh khóc để nguyền rủa sự đau đớn, lạnh lẽo như cắt da cắt thịt của thế gian. Anh nhận ra có một ngón tay rất thô bạo xoa xoa lên vùng da mắt của mình, anh nghe thấy có người kêu lên kinh ngạc : Mới sinh mà đã chảy nước mắt rồi! Anh rất phẫn uất, anh mở mắt, đập vào mắt anh là một gương mặt màu xanh lục. Ngay lập tức anh nhắm mắt lại, tiếng khóc của anh lại eo éo cất lên hòa với tiếng gió đập vào giấy dán cửa bị rách kêu phần phật.
Lần trông thấy ánh sáng này khiến anh cảm nhận được một chút hoan lạc. Nhưng ánh sáng đã tắt, con đường hầm chìm trong âm u, tiếng nước giọt tí tách vẫn còn nhưng hình như đã xa lắm rồi, càng ngày càng xa. Hàng nghìn hàng vạn cánh hoa đay như một đàn bướm khổng lồ đang di chuyển làm thành một dải màu rực rỡ bồng bềnh trong không trung. Anh cảm thấy khó thở, hai lá phổi căng phồng đầy ứ và sưng lên thành hai chiếc cánh vụng về thô ráp. Anh thở dốc, anh giãy giụa bay lên cùng với những cánh hoa đay và nhập vào dòng trôi của đàn bướm khổng lồ. Tiếng thở dốc của anh cũng chính là tiếng đập cánh của đàn bướm. Anh trôi theo dòng chảy của những cánh bướm màu, anh đuổi theo ánh sáng, anh lao theo bầu vú nõn nà của Ngư Thúy Thúy. Anh trôi, trôi mãi, lúc nổi trên cao, lúc chìm xuống thấp, lúc nhanh lúc chậm, lúc vội vàng, lúc thư thái. Gió thổi ào ào qua thân thể anh; những tầng mây hình chiếc nấm, hình ngọn cây, như rừng lúc rậm lúc thưa bồng bềnh dưới thân thể anh. Mắt anh xuyên qua các tầng mây để nhìn xuống mặt đất: Xóm làng và dòng sông, cây cối và gò đồi. Có hai đứa bé tay trong tay dắt nhau đi trên bãi cát vàng và ngắm nhìn dòng nước bạc đang chảy chầm chậm; một người đàn bà hai tay ôm một đứa bé chạy trên bờ ruộng, một người đàn ông đang đuổi theo sau bà ta; một chiếc xe đang đứng giữa đồng, con la kéo xe đang nằm bệt dưới đất, mõm chúi vào trong bùn mặc cho những ngọn roi của người đánh xe vun vút đập xuống mông... Anh đang bay, anh đang lượn vòng trong vùng không gian trên thì không vươn đến trời, dưới thì không men tới đất. Anh cảm thấy mình thanh thản, tự do, không có một chút vướng bận và trói buộc nào, nhục thân của anh cũng không hề đau đớn, linh hồn anh cũng chẳng hề đau khổ. Lòng anh yên tĩnh, không ham muốn, không suy nghĩ. Anh cất tiếng kêu lên : Ta không còn trông thấy cái thân xác màu xanh bầy nhầy máu mủ và đầy cứt đái của ngươi nữa rồi! Ta cũng không phải tiếp xúc với cái linh hồn đầy gỉ sắt màu xanh hoen ố và đầy giun đũa của ngươi nữa rồi! Ôi, đôi mắt hoan lạc của ta! Ta cũng không phải ngửi thấy cái mùi xác chết thối và mùi tanh tưởi của những đồng tiền của ngươi nữa rồi! Ôi chiếc mũi hoan lạc của ta! Ta cũng không còn nghe những lời thệ hải minh sơn và những tuyên bố hoang đường đầy màu xanh của ngươi nữa rồi! Ôi đôi tai hoan lạc của ta! Linh hồn hoan lạc của ta đã vĩnh viễn trốn chạy khỏi màu xanh rồi! Hoan lạc! Hoan lạc! Anh trông thấy một đám trẻ đỏ hỏn đang vui đùa trong một dòng sông màu vàng đục, những giọt nước tinh khiết bắn lên rơi vào gương mặt như đúc bằng vàng của anh. Tai anh nghe thấy âm thanh từ miệng những con ngựa, con la màu mận chín đang nhai những cọng cỏ màu vàng vàng. Mũi anh ngửi được mùi thơm thoang thoảng của hoa tường vi đỏ rực... Anh bơi giữa dòng bướm hoa, nói đúng hơn là những cánh hoa đay như một đàn bướm dập dìu bên anh. Cảnh huy hoàng tráng lệ ngập tràn trong mắt anh nhưng tuyệt nhiên không có màu xanh. Anh đang hoan lạc! Một câu hỏi dội lên từ dưới mặt đất chẳng khác nào một tràng sấm rền : Hoan lạc là gì? Ở đâu có hoan lạc? Bản chất của hoan lạc là gì? Cội nguồn của hoan lạc là từ đâu? Anh hãy trả lời đi?
Tháng 4-2004
