Mùi táo rữa nát từ chai thuốc xông lên càng lúc càng nồng. Muỗi bay đến dày đặc và từng đàn từng đàn rơi rụng trong cái mùi táo rữa nát ấy. Anh đưa chai thuốc lên môi, trước mắt bỗng nhiên xuất hiện một vòng sáng màu vàng đục ngầu, và anh trông thấy rõ ràng gương mặt tiều tụy và mái tóc dài rối bời bời của Thượng Đế, sau lưng Thượng Đế là thần Chết với gương mặt của quỷ dữ, mắt trong răng sáng, tóc xanh môi đỏ, quần áo lượt là. Muỗi bay loạn xạ đập vào trán anh, vào vành tai mỏng như tờ giấy của anh. Trống ngực đập thình thình khi anh thè lưỡi liếm thử mùi vị của 1059. Đầu lưỡi anh đau buốt như bị dao cắt, anh trở nên do dự, hai tay anh buông xuôi, ánh sáng màu vàng trước mắt biến mất, bầu trời đầy sao lấp lánh, một vành trăng non bẽn lẽn ngắm nhìn anh qua những kẽ hở của rừng cây đay, giống một nét lông mày như chau mà không phải chau, giống một đôi mắt tình tứ như yêu mà không phải yêu, lệ ngọc rưng rưng, nũng nịu dỗi hờn. Anh nghĩ giữa đất trời có lẽ vẫn còn có sự ấm áp tha thiết, và khi anh đào bới tâm hồn để tìm kiếm sự ấm áp thì ánh sáng màu vàng biến mất, hoa đay màu trắng đục như những cánh bướm đêm ẩn hiện chập chờn trên những cành lá như ngầm báo với anh rằng, tuổi xuân khó lòng giữ mãi. Hoa đẹp chóng tàn, chuyện vui chẳng kéo dài lâu, phẩy tay bỏ mặc mới thấy thoải mái một đời hơn.
Giống như phối cảnh trên sân khấu, hoa đay bỗng nhiên thay đổi. Ánh sáng mặt trời rực rỡ bao trùm vũ trụ, tiếng chim yến líu lo, tiếng sóng tung trào trên sông. Những làn gió hiu hắt như dính chặt, như xoay vần quanh bao thuốc 666 trên lưng anh, mùi khói bụi nồng nặc như chui vào và dính chặt trong lỗ mũi anh. Anh hắt hơi liên tục, cái sau vang hơn cái trước. Khi anh hắt hơi, trước mắt anh vừa tối vừa sáng, như trong đêm đưa tay ra mà không thấy lòng bàn tay, hình như xoang mũi và lỗ mũi là dao đánh lửa và đá lửa, hắt hơi chính là đang đánh lửa, tiếng hắt hơi là đá lứa tóe ra sáng rực. Trong đầu anh thấp thoáng hình ảnh Cao Đại Đồng với lỗ tai đang rỉ máu đen kịt và lão Tư Cao với dòng nước mắt màu đỏ quạch. Những lời chửi ứa máu sang sảng, đầy lâm ly của Cao Đại Đồng như một dải lụa rực rỡ sắc màu cứ trườn qua trườn lại trong tâm trí anh, áp vào vết thương rất sâu trong tim anh; và từ trong lời chửi ấy, anh nhận ra một chút chân thành cuối cùng trong thế giới loài người này, một chút hào quang nhân tính cuối cùng trong thế giới ảm đạm vô thần này. Trong cái chợ náo nhiệt đầy ô uế này, ngay cả một chiếc bảo đao bằng kim cương cũng phải han rỉ thôi! Những chiếc loa phóng thanh công suất cực lớn mắc đây đó trong thôn sau khi phát xong chương trình thời sự đã chuyển sang phát những bài hát điếc tai. Tiếng nhạc có sức nẩy như lò xo cực mạnh, trong lời ca của cô gái tràn trề sự lừa lọc và đầy cạm bẫy. Buổi sáng, không khí như nở căng ra, chẳng khác nào một chiếc săm xe bơm đầy hơi.
Mày chạy đi đâu vậy? Có chạy đến phố huyện để mua thì cũng đã về đến nhà rồi! Anh Cả đang đứng ở giữa sân, giận dữ quát nạt anh. Anh không muốn giải thích, ngay cả sức lực và sự ham muốn nói một câu gì đó lúc này cũng hoàn toàn không có trong anh. Anh Cả còn dấm dẳng nói câu gì đó nữa nghe không rõ, bực bội xô mạnh cánh cổng rồi đẩy chiếc xe cút-kít ra ngoài, hai bình phun thuốc bột treo hai bên thùng xe. Anh bê bao thuốc 666 bỏ lên trên thùng xe. Đi thôi! Suy cho cùng cũng chỉ là “hận thiếc không thành được gang” nên giọng nói của anh Cả đã có phần mềm mỏng hơn. Anh khom người cầm lấy càng nhấc chiếc xe cút-kít lên, đẩy đi được bốn năm bước thì giáp mặt một đám đông dang ngáng đường chặn đứng chiếc xe lại. Anh nhận ra người dẫn đầu cao lớn chính là chủ nhiệm Hội nông dân thôn, bên cạnh ông ta là một mụ đàn bà vú to, là ủy viên phụ trách công tác sinh đẻ có kế hoạch trong chính quyền xã. Sau lưng họ là tám người nữa, toàn là một bọn chuyên đuổi gà rượt chó, lưu manh côn đồ chuyên đi gây sự. Bọn họ là lực lượng kiên trung nhất được xây dựng nên để duy trì uy quyền tuyệt đối của lãnh đạo thôn theo chỉ thị từ thượng cấp. Tám người này đều có quan hệ dây mơ rễ má với nhau, thôi thì anh em chú bác cô dì dâu rể loạn xị, chẳng biết phân biệt thế nào. Ai trong thôn gặp người nào trong số họ cũng sợ. Ai dám không sợ chứ, khi không chỉ là đống cỏ sau nhà tự nhiên bốc cháy mà con lợn béo ú trong chuồng tự nhiên trúng độc lăn đùng ra chết.
Vừa trông thấy đám đông này, toàn thân anh Cả bỗng nhiên run rẩy, sắc mặt trắng bệch, tay chân lóng ngóng vụng về. Chủ nhiệm thôn nói: Tề Văn Lương! Nghe nói vợ anh đã sinh đứa thứ ba? Anh Cả nói : Không... không có... - Chủ nhiệm phẩy tay : Vào trong mà xem! Anh Cả giang tay ra chắn ngang đường, nói : Sinh rồi... - Chủ nhiệm nói : Huyện đang tổ chức bắt những kẻ điển hình cho việc phá hoại kế hoạch sinh đẻ, anh làm điển hình vậy! Anh Cả nói : Sinh con thứ ba không phải chỉ có một mình tôi, dựa vào cái gì để bắt tôi trở thành điển hình? Chủ nhiệm nói : Đây cũng không phải là ý kiến của tôi mà là chỉ đạo của huyện! Mụ đàn bà vú to có vẻ bất mãn, liếc xéo chủ nhiệm thôn, nói : Chủ nhiệm, không cần phải nhiều lời vô ích. Sinh đẻ kế hoạch là quốc sách hàng đầu, đề xướng sinh một, hạn chế sinh hai, cấm tiệt sinh ba. Tỉnh đã chỉ thị là bằng trăm phương nghìn kế phải làm cho tỉ lệ tăng dân số giảm thiểu. Huyện cũng đã chỉ thị là, cái gì cũng có luật pháp, chỉ có sinh đẻ kế hoạch là không có luật, cho nên bằng cách nào cũng được, miễn là giảm được tỷ lệ tăng dân số thì đều là phương pháp tốt. Xã chỉ thị, sinh con thứ hai phạt hai nghìn đồng, sinh con thứ ba phạt ba nghìn đồng, đồng thời phải cưỡng chế phẫu thuật triệt sản. Trong đội sản xuất của ông còn có đề ra chính sách nào nữa hay không, tôi không biết! Chủ nhiệm thôn nói : Tề Văn Lương, anh đã nghe rõ cả thưa? Đây không phải là do tôi không nể tình làng nghĩa xóm, nhưng đây là chỉ thị của cấp trên, tôi đành bó tay. Anh có ba nghìn đồng để nộp không? Anh Cả khóc òa lên : Chủ nhiệm, ông xem hình hài tôi thảm hại thế này, vợ tôi lại đang mang bệnh, con lại đông, nuôi mẹ già, lại phải cung cấp cho em ăn học, kiếm được một đồng phải tiêu mất hai đồng, có đánh chết tôi cũng chẳng thể tìm đâu ra ba nghìn đồng được. Chủ nhiệm nói : Thế thì đành phải xiết những đồ dùng trong nhà của anh, mang về trụ sở thôn cất giữ. Anh tìm ra đủ ba nghìn thì nhận lại mang về! Anh Cả quỳ xuống đất, dập đầu van nài : Chủ nhiệm, ông không thể làm như vậy. Ông không thể tuyệt đường sống của cả gia đình tôi... - Chủ nhiệm thôn có vẻ đồng tình : Tề Văn Lương, anh làm gì vậy? Đứng dậy, đứng dậy đi! Ai không để cho anh sống nào? Anh cho rằng tôi tự nguyện đắc tội với mọi người sao? Đừng nói em trai anh trước mắt là một sinh viên, biết đâu rằng trong tương lai sẽ thành một cán bộ cao cấp, cho dù anh là một kẻ khốn cùng tôi cũng chẳng dám đắc tội với anh, gây thêm mối thù là tự tuyệt một con đường sống. Tôi cũng còn vợ còn con. Đứng dậy đi! Đại Đức Tử! Mày dẫn mọi người vào nhà đi! Mụ vú to nói : Trước tiên chưa vội xiết đồ đạc mà phải đưa ông ấy đi đến bệnh viện triệt sản đã! Đại Đức Tử bước lên lôi anh Cả đứng dậy, nói : Ông anh, đi thôi, đi mổ trứng! Anh Cả sợ đến độ sắc mặt vàng như đất sét, kêu khổ vang trời : Không... không... Tôi không đi... Tôi đang ốm... - Chủ nhiệm thôn nói : Anh đừng khóc, đàn ông hơn ba mươi tuổi, sao lại như một bà già kêu ca sướt mướt làm vậy. Nếu anh bị ốm thì xử lý vợ anh vậy! Mụ đàn bà vú to nói : Triệt sản đàn bà bảo đảm hơn triệt sản đàn ông nhiều! Anh Cả nói : Cô ấy cũng không được, nhất định không được. Cô ấy vừa mới sinh con, chưa hết ở cữ kia mà! Mụ đàn bà vú to quát lớn : Đừng ngăn cản chúng tôi thi hành nhiệm vụ nữa!
Cửa nhà bị xô đánh rầm, gà trong sân hoảng hốt bay toáng lên. Anh quay mặt lại nhìn, chị dâu đầu tóc rối bù như một con quỷ, tay cầm một chiếc ghế vuông chạy thẳng ra bức tường phía tây, định trèo tường chạy trốn. Chủ nhiệm thôn hô lớn : Đừng để cho nó chạy thoát! Như một đàn ong, tám người đàn ông cao lớn nhất tề xông đến, kẻ nắm thân, người chụp eo, lôi chị dâu từ trên đầu tường xuống. Chiếc ghế ngã chổng kềnh ra đất, đập vào chân tám kẻ sai dịch. Chị dâu vùng vẫy, chân đá tay cấu, miệng kêu gào tuyệt vọng. Na Ni thấy mẹ bị bắt, kêu thét lên. Tiếng kêu con bé chẳng khác nào tiếng sáo trúc cao vút, nhọn sắc phân biệt rất rõ ràng với tiếng la hét om sòm của đám người kia. Ở trong nhà, hai đứa nhỏ còn lại cũng khóc lên ằng ặc, ngoài sân loạn xị bát nháo. Đôi mắt anh Cả như đầy máu, khom lưng vươn đầu, cố nén một bầu uất khí trong lòng, nhưng trước khi nén bầu uất khí, anh gào lên thê thảm : Tôi không sống được nữa rồi! Rồi dùng đầu nhằm thẳng bụng chủ nhiệm thôn lao đến. Chủ nhiệm thôn chủ quan không đề phòng, bị húc ngay chính giữa bụng, thối lui một bước rồi ngã ngửa ra, mặt vểnh lên trời. Bốn trong số tám gã đàn ông kia xông lại, như bốn hổ chuẩn bị xé xác một dê, chụp lấy anh Cả giữ chặt lại, cả bốn đều thở hồng hộc, những dòng nước dãi chảy xuống ròng ròng. Chủ nhiệm thôn bò dậy, mặt lúc đỏ lúc xanh, lồng ngực lúc căng lúc xẹp, xem ra cơn giận đã lên tới cực điểm. Nhưng chỉ trong giây lát, sắc mặt đã trở lại màu vàng xỉn bình thường và một nụ cười khoan dung nở trên làn da mặt vàng xỉn ấy. Lão ta cười nói : Tề Văn Lương! Anh hồ đồ quá! Anh nghĩ rằng đây là chuyện chú anh đây muốn làm à? Đây là chuyện của đảng, là chuyện của nhà nước. Anh sinh ra trong một gia đình khác, một thân phận khác nên không thể ăn được một hạt cơm trong bát cơm nhà ta, cũng không thể nhổ được một cọng cỏ trên phần mộ tổ tiên nhà ta. Anh muốn dùng đầu để húc chết ta cũng không thể cản dược chuyện vợ anh phải triệt sản. Đảng cộng sản sợ tất cả, nhưng không sợ cứng. Anh có cứng hơn thép không? Dân tâm như thép nhưng quan pháp như lò. Oắt con! Chớ nằm trong đĩa mà không biết đĩa sâu hay cạn! Thả nó ra, để cho nó tự suy nghĩ! Chủ nhiệm thôn khoát tay ra hiệu cho bốn người kia, dáng vẻ khoan dung đại độ vô cùng. Anh Cả giống hệt một khúc gỗ, đứng sững, chỉ há miệng thở lấy thở để.
Mẹ lạch bạch như vịt bơi nước cạn chạy ra. Mẹ nặng tai nên nghiêng đầu hỏi anh Cả : Đồ tạp chủng, lại gây ra họa gì nữa rồi? Chúng mày đúng là đồ tạp chủng, đến bao giờ thì tao mới hết lo lắng cho chúng mày đây? Chị dâu trông thấy mẹ chẳng khác nào trông thấy cứu tinh, gào khóc : Mẹ ơi! Cứu con với mẹ ơi! Bọn cường đạo này muốn trói con đưa đến bệnh viện triệt sản. Mẹ ơi! Con vẫn chưa sinh được cho nhà này một đứa cháu đích tôn, bây giờ phải triệt sản tức là đã cắt đứt việc hương hỏa của nhà họ Tề rồi! Mẹ nghe rất rõ những lời chị dâu vừa kêu gào, lảo đảo xiêu vẹo đi đến trước mặt chủ nhiệm thôn, kêu tên cúng cơm của lão ta ra mà chửi : Chó ghẻ! Mày đúng là loài vô lương tâm, là loại lục thân không nhận. Mẹ mày chính là thím thúc bá của tao, tao với mày chính là chị em, con tao cũng chính là con mày, đúng không? Chủ nhiệm thôn nói : Chị à, đừng có giận dữ. Chính vì chúng ta là người thân họ hàng nên tôi càng phải chí công vô tư. Nếu tôi bao che cho người thân thích thì làm sao tôi quản lý được cả thôn này? Mẹ nói : Mày có nói những lời mật ngọt đến đâu cũng lừa không được tao đâu. Mày chỉ muốn nhà tao tuyệt tự thôi! Chủ nhiệm nói : Nói lý với mấy bà già này, nói cả ngày cũng chẳng thông đâu. Tề Văn Lương! Tất cả mọi chuyện đều đã bày ra trước mắt rồi đấy, rượu mời không uống chỉ đòi uống rượu phạt! Anh Cả ngồi bệt xuống đất, hai tay ôm đầu khóc hu hu. Mẹ nói : Đồ súc sinh tiệt trời hại lý như các người, muốn triệt sản thì cứ triệt tao đây, tao tự nguyện đi thay cho con dâu tao! Mụ vú to che miệng cười, nói : Ôi chao, bà già này, đúng là... đúng là... - Chủ nhiệm thôn lừ mắt nói với mấy gã đại hán : Không lôi thôi nữa! Làm đi! Cho dù chị dâu có liều chết giãy giụa, nhưng dưới tám chiếc gọng kềm của bốn tay đại hán nọ chỉ còn chút bản lĩnh cuối cùng là gào khóc mà thôi. Mẹ nhào tới liền bị Đại Đức Tử xô một cái. Như một cây gỗ mục, mẹ ngã lăn ra đất. Anh cũng nhào đến chụp lấy cổ tay Đại Đức Tử, nhưng ngay lập tức anh cảm thấy tay mình tê dại. Anh gào lên : Không được đánh mẹ tôi! Đại Đức Tử nheo nheo đôi mắt có hai con ngươi màu vàng, giọng khàn đục : Thằng nhóc, bỏ tay ra! Muốn động thủ à? Mày chẳng qua là dưa chuột muốn chọi với sừng trâu, nát bấy bây giờ. Muốn đem văn chương lý lẽ ra nói à, tao chẳng bằng mày đâu! Anh khiếp đảm thả tay ra, những ngón tay tê dại cong vẹo duỗi không thể thẳng ra được. Anh hỏi chủ nhiệm thôn, giọng anh như van xin một chút tình cảm : Các người không có lấy một chút tinh thần nhân đạo nào sao? Chủ nhiệm thôn nghi nghi hoặc hoặc nhìn anh trong khoảng thời gian ít nhất là năm phút mới thở ra một hơi dài, nói : Mày có mắc bệnh gì không đấy? Đây là nông thôn! Hiểu chưa? Lời chủ nhiệm thôn như một cú gậy giáng vào đầu khiến anh hoàn toàn trở nên tỉnh táo. Bốn gã đại hán đã lôi chị dâu đi rất xa rồi, còn lại bốn gã đang chờ chủ nhiệm thôn ra mệnh lệnh xiết đồ đạc trong nhà. Chủ nhiệm thôn nhìn anh, nói rất cương quyết : Tất cả do tôi chịu trách nhiệm, không xiết đồ đạc nữa. Tề Văn Lương! Ba nghìn đồng, anh cứ chuẩn bị đó rồi nộp sau. Bà chị già ơi, chị không cần phải khóc nữa đâu. Đây là xã hội, ai được ai mất dễ gì, vả lại, có ai được mãi đâu? Anh Cả đứng bật dậy, muôn phần cảm động, kêu lên một tiếng “Chú” rất thân thiết. Chủ nhiệm thôn nói : Tề Văn Lương! Đi theo họ mà săn sóc vợ, gắng mua con gà hầm cho vợ anh ăn. Dù to hay nhỏ gì cũng đều là phẫu thuật, vả lại, nó vẫn còn đang ở cữ, yếu lắm! Anh Cả dạ vâng liên tục. Chủ nhiệm thôn dẫn đầu, tiếp theo là bốn gã đại hán, cuối cùng là mụ đàn bà vú to sắp thành một hàng lắc la lắc lư bỏ đi. Mẹ lạch bạch đi vào nhà anh chị Cả để chăm sóc ba đứa nhỏ đang kêu khóc om sòm. Anh Cả co giò chạy theo chị dâu, vừa chạy vừa kêu gào, nhưng chỉ được khoảng vài chục bước thì quay đầu lại, hét to : Vĩnh Lạc, mày đi phun thuốc một mình đi! Phun nhiều thuốc cho đậu. Sâu cuốn lá mà không trị ngay là không được đâu...!
Anh phun thuốc bột lên đám đậu xanh xanh vàng vàng, nhớ lại nét mặt anh Cả khi quay lại nhìn anh. Anh nghĩ, tất cả đàn ông bị thắt ống dẫn tinh xong, ngồi dậy trên chiếc giường phẫu thuật, chắc chắn nét mặt ai cũng giống mặt anh Cả lúc ấy. Anh Cả không bị triệt sản, anh Cả chỉ chạy theo người vợ sắp bị triệt sản thôi nhưng lại có vẻ mặt của người sau khi bị triệt sản, như vậy tuy chưa bị triệt sản nhưng anh ấy cũng chẳng khác nào người đã bị triệt sản rồi... Tay anh vẫn đều dặn đưa qua đưa lại chiếc cần phun thuốc, nó đang kêu lên inh ỏi chẳng khác một chiếc còi báo động. Chiếc đai dính dâm dấp thuốc độc thắt chặt vào chiếc cổ gầy nhẳng khiến đầu anh chúi xuống. Trên đồng, ngoài anh ra còn có mấy người phun thuốc nữa, bình bơm của họ cũng kêu lên xè xè. Anh bắt chước những người nông dân đang bơm thuốc ấy, cởi phăng tất cả chỉ để lại một chiếc quần cộc cũn cỡn trên người nhằm tránh thuốc độc thấm vào quần áo. Chân trần, lưng trần, đầu trần... những đốt xương trên người anh hiện ra lồ lộ. Quai đeo của chiếc bình bơm hình tròn thít chặt lấy cố anh. Tay phải anh nắm chặt lấy cần phun có hai vòi phun dài ngoằng nâng cao lên, tay trái cầm cần bơm hơi nâng lên hạ xuống. Từ đầu hai vòi phun, tiếng kêu xè xè đáng sợ vang lên và thuốc bột khô khốc, nồng nặc tuôn ra như khói, như sương một cách giận dữ như bị kềm nén cả năm trong bình. Bằng tất cả sức lực của mình, anh đưa qua đưa lại cần phun một cách điên cuồng; cùng với sự điên cuồng của anh, thiếc bình bơm cũng lên cơn co giật rít lên inh ỏi như muốn xé nát không gian. Anh cảm thấy một niềm hoan lạc chưa từng xuất hiện trong anh. Hoan lạc! Hoan lạc! Hoan lạc! Chiếc cần phun trong tay anh vẫn không ngừng di động, một kiểu di động không bình thường, thuốc độc hiệu 666 ào ào tuôn ra từ những lỗ nhỏ trên đầu cần như chất chứa bao điều lo nghĩ, phiền muộn lẫn uất ức làm cho ruộng đậu đầy lá vàng xanh lốm đốm cũng rùng rùng chuyển động. Hoa đậu trắng tinh rơi lã chã xuống đất, những con sâu cuốn lá màu xanh biếc như lông chim phỉ thúy cong mình sùi nước dãi đau đớn rơi xuống đất. Sương sớm vẫn chưa tan, bột thuốc dính trên lá đậu bẩn thỉu làm thành một lớp mỏng màu hồng sậm, đẹp đến mê hồn. Anh xiêu xiêu vẹo vẹo bước đi, thân đậu đầy gai mềm chích nhẹ lên ống chân để trần của anh. Sau khi tiếp xúc với lá đậu, bột thuốc 666 lại bay bật trở lên. Bụi mù màu trắng hồng hình những chiếc nấm bao vây lấy anh. Anh đi trong màn khói độc do chính mình tạo ra, không dám thở, không dám mở mắt, chỉ quan tâm đến việc quơ qua quơ lại chiếc cần bơm, chỉ biết lảo đảo đi về phía trước, trong đầu chỉ có một nguyện vọng : Hủy diệt tất cả! Qua một hồi lâu, cánh tay anh trở nên tê dại, tần suất đưa cần bơm ngày càng chậm dần, đôi chân cũng không còn nhanh nhẹn nữa. Mồ hôi túa ra từ những lỗ chân lông ngay lập tức hấp thu bột thuốc, dính dấp, nhầy nhụa. Bột thuốc có tính ăn mòn cực mạnh thâm nhập vào da thịt anh, giết chết các tế bào thần kinh của anh. Tâm trạng anh tê dại, da thịt anh nhức nhối. Ma sát giữa bình thuốc và da lưng, giữa quai bình và da cổ, giữa lá đậu và cành đậu với da chân chính là những căn nguyên gây thêm sự đau đớn trong toàn thân anh. Hai lỗ mũi anh bị bột thuốc bít nghẹt, hơi thở anh thật nặng nề, anh há miệng thật to để thở, bột thuốc thừa cơ hội ấy đột nhập và cổ họng anh cũng bị nghẹt cứng. Nước trong hốc mắt anh hòa với bột thuốc biến thành một thứ thuốc đặc sệt như bùn hòng phá hoại tròng mắt của anh. Sinh ra trên đời này, anh vốn là một kẻ mày thưa mi ngắn! Trong sự đau đớn như có muôn ngàn mũi kim châm vào cơ thể, anh lại cảm nhận được một sự hoan lạc mỏi mòn. Hoan lạc! Hoan lạc! Hoan lạc! Không phải trong niềm hoan lạc sinh trưởng mà là trong niềm hoan lạc diệt vong!
Cuối cùng thì anh cũng bơm xong bình thuốc thứ nhất. Anh cởi bỏ thiếc bình bơm nhẹ tênh trên lưng, lảo đảo xiêu vẹo đi về phía con mương thủy lợi đầy ắp nước trong xanh, vừa đi vừa nghĩ mình rất giống một con ếch bị lột sạch da và được bọc lại bằng bột tẩm gia vị trong một chảo dầu đang sôi. Anh dùng sức khoát nước kỳ cọ thật mạnh lên mắt, cuối cùng thì một con mắt đã mở ra được. Rất khó khăn, anh nhận diện cái bóng của mình phản chiếu dưới mặt nước. Anh kêu lên thảng thốt rồi chân anh vổng lên trời, đầu anh chúi xuống dưới đâm thẳng xuống con mương ấm áp như dòng sữa ấy.... Anh đang chìm, chìm xuống một cách hoan lạc; toàn thân đau đớn như bị dao cắt. Nói gọn lại là chìm xuống một cách hoan lạc đầy đau đớn. Đầu anh đụng phải loài cỏ nước, đụng phải lớp bùn mềm như mỡ dưới đáy mương. Ngoi lên thôi! Trong lúc ngoi lên mặt nước, anh chợt nghĩ mình chẳng khác nào một con sâu cuốn lá khổng lồ, một con sâu cuốn lá khổng lồ trúng phải thuốc độc 666! Anh bơi thật nhẹ nhàng trên mặt nước, những giọt nước trong vắt nhảy nhót trên vai khi anh đứng thẳng dậy. Mấy con cá đang bơi trong lòng mương liều lĩnh đâm vào bụng, vào chân anh. Lại một cảm giác hoan lạc dâng lên. Anh khóc trong hạnh phúc, tiếng khóc rất to. Anh giấu đầu mình vào nước, cảm thấy dòng nước trong mát đang xông vào cổ họng anh để tẩy rửa hết những gì độc địa và ố tạp trong ấy, cảm thấy tiếng khóc của mình xông lên mặt nước biến thành những chuỗi bong bóng nước nổ lép bép... Sau đó, anh đứng bên bờ mương ngắm nhìn cánh đồng mênh mông bát ngát, màu xanh hình như đã nhạt, đã sạch hơn một tí. Không khí trong lành mát rượi bầu trời màu xanh lam, chim sẻ bay lượn vòng vèo tít trên cao và nhẹ nhàng réo gọi nhau. Ba người nông dân cùng phun thuốc sâu trên đồng không hề nghỉ tay, những thao tác của họ không vội vàng, cũng chẳng hề trì hoãn. Do một duyên cớ xa xăm nào đó mà bình bơm của họ không hề kêu lên như còi báo động mà lại giống như những nết nhạc êm dịu trầm bổng. Bụi thuốc bám dày một lớp trên thân thể để trần của họ, dưới ánh mặt trời chói chang, toàn thân họ như phát sáng. Trông họ chẳng có biểu hiện gì của sự hoan lạc hay thống khổ. Anh khâm phục vô hạn và say mê ngắm nghía tư thế lao động vô cùng ung dung của họ, trong lòng có một chút xấu hổ, cúi đầu buồn bã. Khi ngẩng đầu lên, anh phát hiện một quang cảnh vô cùng tráng lệ : Ba bình phun thuốc ấy vẫn cứ tỏa ra những làn khói độc nhưng sau lưng ba người nông dân là những đám mây hồng rực rỡ biến hóa liên tục, lúc thì như đồi núi, lúc thì như cao nguyên, lúc thì như thảm hoa mùa xuân, lúc thì nhu rừng cây mùa thu... và có lẽ sự biến hóa này còn kéo dài đến vô cùng vô tận.
Vọt ra khỏi vùng khói bụi dày đặc của thuốc độc 666, anh thở ra một hơi dài khoan khoái. Sương giá thấm ướt nhẹp đầu tóc anh, lúc này trong thôn chắc đã lên đèn. Cách khoảng ba dặm hướng chính bắc, một chiếc máy cũ rích bắt đầu kêu rống lên. Đó chính là chiếc máy xay của nhà bí thư chi bộ thôn tranh thủ thời cơ có điện hiếm hoi để xay ngô và lúa mạch cho bà con trong xóm. Vợ con của bí thư đều lao vào việc xay xát, người thì cân cân đong đong, người thì xốc bao bì. Tất cả đều lao động, tất cả đều kiếm tiễn. Đêm nay toàn thôn sáng quá, sáng đến độ khó ngờ. Mười năm mới có một năm nhuận tháng Chạp. Điện về nông thôn rất hiếm hoi, cái xóm của anh lại càng hi hữu. Anh nghe mọi người nói rằng, những ngày giáp Tết các bậc trưởng bối trong làng đem cả một xe thịt lợn thành phẩm đến Cục quản lý điện để xin điện trong những ngày Tết đã bị những cán bộ ở đấy quát cho một trận ra trò và đuổi về. Vị trưởng thôn ở thôn kế bên trình độ văn hóa rất cao, lại có cách ứng xử của người thành phố, đã dùng toàn bộ số tiền phạt thu được từ chính sách kế hoạch hóa gia đình mua hai bao tải tôm biển tươi rói to đùng, bỏ lên xe con đưa đến tận nơi nên đã được tiếp đãi rất long trọng. Chính vì vậy mà Cục quản lý điện không cấp điện cho thôn anh. Họ chỉ cho thôn tôm biển dùng mà không cho thôn thịt lợn dùng. Mọi nhà trong thôn anh đành phải dùng đèn dầu để soi sáng những bóng đèn, những dây điện phủ đầy cứt ruồi để mà ăn cơm. Hôm nào có điện về, ai ai cũng vui đến độ phát cuồng, chiếc bóng hai lăm oát được tôn vinh như vầng thái dương sáng soi vạn trượng, chiếu đến đâu thì ở đó sáng rực lên, chiếu đến độ tâm hồn con người cũng rực sáng. Nhưng rồi, một chiếc mồm gớm ghiếc chẳng còn chiếc răng nào đã thổi một luồng gió lạnh chẳng khác nào không khí từ dưới địa ngục xông lên thổi tắt những đốm sáng chỉ bằng hạt đậu ở những chiếc đèn dầu. Đèn điện cũng đi rồi! Không chỉ thổi tắt những chiếc đèn dầu mà luồng gió ấy còn thổi tắt cả đèn điện. Những đôi mắt đã quen với đèn điện không chịu việc nữa. Một màn đêm, tối đen đến độ chưa từng có, tất cả mọi người đều bị mù.