Mất điện! Màn đêm bao vây lấy anh, anh bị màn đêm ép thành một chiếc bánh mỏng dính màu đen. Anh đã phát lên lời thề trong ánh sáng, trong bóng tối anh lại quay về với chính mình. Anh không muốn gì nữa cả, chỉ thấy mệt mỏi rã rời. Suốt cả đêm ấy anh trằn trọc không sao ngủ được. Cú mèo kêu không ngớt trên cây tùng già ngoài nghĩa địa đầu thôn Đông; chuột ngoài đồng cật lực vận chuyển lương thực về hang, chuột trong nhà rúc lên không ngớt trên đầu chạn; dơi treo lủng lẳng bên trên bếp lò ấm áp cũng không ngớt rít lên the thé. Nửa đêm, ánh trăng muộn trong vắt rọi qua những chỗ rách của giấy dán cửa, chiếu thẳng lên mặt mẹ. Mẹ đang ngủ rất say, những luồng gió nhè nhẹ được thổi ra từ cái miệng há hốc, chiếc răng cô độc rung rung trong những luồng gió ấy. Lông tóc anh dựng cả dậy, anh co rúm lại cuộn người trong chăn. Anh chẳng dám nhìn cái mồm xấu xí của mẹ, lại càng không dám nghe tiếng gió thổi ra từ trong cái mồm xấu xí ấy. Anh cố gắng lắng nghe tiếng chim cú từ phía nghĩa địa, nỗ lực lần theo mùi thối của xác người rữa nát dưới các huyệt mộ. Chung quanh tối sầm như anh đang nằm trong một chiếc quan tài gỗ, còn ánh trăng kia chính là chút ánh sáng lọt qua kẽ hở của nắp quan tài. Hình như con chim cú đang quần đảo trên đầu nhà vì anh nghe rõ tiếng đập cánh phành phạch của nó. Trong đêm tối, đôi mắt sáng quắc màu xanh lục của nó như hai mũi dùi nhọn chích thật sâu vào cái bụng nhớp nháp của anh. Anh hoảng sợ thét lên, mẹ dùng bàn tay lạnh lẽo sờ nắn người anh vừa nắn vừa nói : Vĩnh Lạc, Vĩnh Lạc! Con bị bóng đè à?
Tiếng chim cú kêu càng lúc càng gấp gáp như bùa chú gọi hồn. Toàn thân anh lạnh ngắt, chân anh đã bị những dây cát đằng sinh trưởng một cách điên cuồng trói chặt lại. Anh đưa bình thuốc độc lên miệng nhưng bên tai anh bất đồ lại vang lên tiếng kèn xô-na chúc mừng thắng lợi và kèm theo đó là tiếng pháo nổ đùng đoàng, những quả pháo hoa nở bung đỏ rực rỡ giữa lưng chừng trời. Hai màu đỏ trắng rộn ràng rơi xuống và đậu trên mái tóc điểm bạc của Lỗ Liên Sơn. Ngày mai thằng oắt con Lỗ Tam sẽ lên đường đến trường đại học Hoàng Kim Đông Bắc nhập học. Chủ nhiệm thôn xách rượu đến nhà Lỗ Liên Sơn chúc mừng. Thằng Lỗ Tam mặc một bộ đồng phục màu lam mới may, hai bên ve áo đeo hai chiếc huy hiệu, túi áo trước ngực đeo hai cây bút, đầu tóc cắt ngắn, chân xỏ đôi giày thể thao có đế mềm màu trắng... Gã sinh viên chuyên ngành khai thác vàng sắp sửa đến trường ấy hai tay bê ấm nước trà, rất cung kính rót trà vào tách cho chủ nhiệm thôn. Lão chủ nhiệm thôn với nụ cười khó xác định hàm ý, hai tay cầm tách trà đón nhận, mở miệng ca tụng : Cậu Tam, lần này thì phất to rồi đấy nhé. Khi nào đào được nhiều vàng nhớ mang về cho chú đây nhìn một cái để mở rộng tầm mắt nhé. Những sự việc này tất nhiên anh thẳng tận mắt chứng kiến bởi khi nhà Lỗ Liên Sơn tổ chức mừng con thì anh đang ở bên mộ của bố mà bồi hồi than thở. Trước khi anh đứng trước mộ bố, anh đã đến vái lạy trước phần mộ của ông nội Lỗ Tam. Ngôi mộ vẫn cứ bình thường như ngày nào, cỏ cũng thẳng hề xanh thêm, thậm chí đã tàn úa, mấy cọng lau khô khốc đang trổ bông như đuôi lừa, hai hang chuột khó lòng đo được độ sâu tấm bia đúc bằng xi măng trước mộ đầy phân chuột, phân chim đen đúa và thối hoắc. Tìm đâu ra chuyện không mưa mà ướt và hơi nóng bốc lên hầm hập như lời Lỗ Liên Sơn đã khoe? Đây lại là phần mộ tổ tiên của một sinh viên chuyên ngành khai thác vàng sao? Anh hận là mình không thể nhắm thẳng vào hai chiếc hang chuột sâu hoắm kia mà rót một dòng nước đái vừa vàng khè vừa nồng nặc của mình vào đó! Nhưng anh biết là mình không thể đái lúc này, anh phải cố gắng nhịn đái, nhịn đến khi nào cảm thấy đủ, đến độ bàng quang căng như một vòi nước có áp suất cực lớn, lúc ấy anh mới mở khóa để cho nước tiểu của mình đủ tưới khắp mặt đất ở cái nơi mà anh cho là nhớp nhúa nhất nhưng người khác lại cho là thần thánh nhất. Trên mộ của bố, cỏ lên xanh um, những bụi hoa cúc màu vàng sậm chen lẫn giữa mặt cỏ xanh chẳng khác nào những vì sao lấp lánh giữa những đám mây dày. Anh hít lấy hít để cho căng lồng ngực cái mùi vị thanh bạch của hoa cúc thoang thoảng trong không khí quanh mộ bố. Vì sao một phần mộ đầy hương khí, đầy sức sống như thế này lại không phù hộ cho con cháu như cái phần mộ tiêu điều xơ xác và nhớp nhúa kia nhỉ? Nếu cảnh sắc trên phần mộ của người đi trước có vai trò quyết định đối với sự phát đạt của con cháu đời sau, thế thì, người được đến trường đại học Hoàng Kim Đông Bắc kia không phải là thằng Lỗ Tam mà là tôi mới phải đạo chứ?
Hoàng hôn. Rừng tùng. Phần mộ. Quạ bay. Trăng mỏng... Chút tia sáng tàn tạ của buổi hoàng hôn thiếu lên rừng tùng tăm tối. Quạ bay về tổ vần vũ trên trời, đôi cánh lấp loáng chút tia sáng cuối cùng; phần mộ chen vai thích cánh, chao đảo ngả nghiêng, hình như trong thế giới của người chết cũng đang diễn ra cuộc cạnh tranh sinh tồn có tính chất mày chết tao sống vô cùng gay gắt! Cá lớn ăn cá bé, cá bé ăn tôm, tôm ăn vật phù du... Trong sắc màu đậm đặc và dẻo quánh như bề mặt của một nồi cháo gạo cao lương của buổi hoàng hôn đang vận động này có một vầng trăng mỏng như một tờ giấy đang nổ; phập phù, nhẹ tênh và hiu hắt. Anh không thể biết là sắc mặt anh lúc này cũng trắng bệch giống hệt như mặt trăng kia vì anh đã nhìn thấy trên phần mộ của bố có một con rắn hoa rất lớn - có lẽ nó bò ra từ đám cây cỏ rậm rạp và tươi tốt kia khiến anh sợ hãi, và do vậy mặt anh mới trắng bệch ra như thế. Vừa trông thấy con rắn là toàn bộ lông tóc vốn đã rất lạnh trên cơ thể anh dựng đứng cả dậy, chân tay cứng đơ và tất nhiên là anh không thể cử động được nữa. Mũi anh chỉ còn ngửi được một mùi duy nhất - mùi từ thân thể con rắn phát tiết ra, chua chua tanh tanh như mùi dấm ngâm tỏi. Nó to khoảng cái cán cuốc, dài chừng một thước, đuôi rất ngắn và trông rất dị dạng. Đuôi của các loài rắn khác thường nhỏ dần nhỏ dần, còn đuôi con rắn này nhỏ một cách đột ngột. Từ thân hình to và thô như một cái cán cuốc, đột nhiên có một chiếc đuôi bé tẹo mọc ra, dài khoảng gang tay. Thân mình nó như có vảy lấp lánh dưới ánh sáng đỏ của hoàng hôn tạo thành một thứ màu sắc vô cùng cao quý. Trông thấy anh, nó không bò tiếp nữa mà dừng lại trong giây lát rồi ngóc cao đầu hướng về phía anh, đôi mắt rắn hung hiểm không bao giờ biết chuyển động nhìn thẳng vào anh như muốn thấu hết tất cả những bí mật trong lòng anh lúc này. Anh muốn bỏ chạy nhưng gân cốt đã tê liệt hoàn toàn. Sau khi nhìn anh rất lâu, nó hiền từ gật gật đầu với anh rồi hạ cái đầu đáng sợ xuống rồi men theo mép mộ bò đi rất nhanh, mấy giây sau đã biến mất. Dưới thân hình nó, cỏ xanh cúi rạp xuống, đằng sau lối đi của nó, cỏ cây bắt đầu run rẩy gượng dậy kêu lên lạo xạo. Và hình như anh có cảm giác có một cơn gió rất mạnh vừa thổi qua đây... Anh không thể xác định đó là điềm lành hay điềm gở, cũng có thể con rắn này là vong linh của bố hiển thánh chăng? Nó gật đầu với tôi có nghĩa là muốn nói rằng, sang năm tôi sẽ thi đỗ? Rồng rắn vốn cùng loại, rồng bay trên trời rắn bò dưới đất, con rắn này lại bò như bay và hình như có tiếng gió nổi lên, chắc chắn không phải là rắn phàm!
Anh mang theo trong lòng dự cảm về một điều tốt lành lạnh lẽo ướt át chạy về nhà. Vừa ra khỏi rừng tùng, anh đã trông thấy Lỗ Liên Sơn dẫn con trai đến. Anh hoang mang nấp sau lưng một gốc tùng già và trông thấy bố con họ Lỗ đang đốt rất nhiều giấy trước phần mộ tổ tiên. Ánh lửa cháy phừng phừng soi rọi khuôn mặt sùng kính chân thành của hai bố con. Tro tàn bốc lên cao như những cánh bướm màu đen. Lúc này, vầng trăng mỏng tang cũng đã phóng ra những luồng ánh sáng ngắn và bạc nhược, dìm đất trời vạn vật vào cõi hỗn độn, mông lung và mơ hồ. Bố con họ Lỗ quỳ trước mộ tổ tiên, chổng mông lạy ba lạy. Anh muốn cười to lên nhưng tiếng cười anh không thể phát thành tiếng. Anh muốn khóc nhưng tiếng khóc cũng không thoát ra được khỏi miệng. Những biểu hiện tình cảm của anh lúc ấy cũng giống như những biểu hiện của chính anh lúc này.
Trước khi bắt đầu ôn luyện, mẹ chạy bộ đến hơn năm cây số mời về một vị tiên sinh chuyên đoán phong thủy. Đó là một lão già râu đen hơn bảy mươi tuổi lưng to eo nở, trông chẳng khác một tấm cửa lớn. Lão già này từ Hắc Long Giang về nhà thăm con, trước khi đi mời lão, mẹ đã nói với anh chuyện này. Lão có biệt danh là Bán Tiên, nổi danh khắp tỉnh Hắc Long Giang. Lúc này anh đang ngồi trên đầu phần mộ của Ngư Thúy Thúy, đưa tay sờ soạng lên những gờ đá lồi lõm của ngôi mộ mà nhớ lại tình cảnh ngồi ở dãy ghế cuối cùng trong một phòng học tồi tàn để nghe giảng luyện thi vào mùa thu năm ngoái với khuôn mặt xấu hổ đỏ bừng. Tiếng chuông vào lớp vang lên, phòng học như một đàn ong vỡ tổ. Không ai biết mình đang nói gì và tất nhiên cũng thẳng thể nghe được người khác nói gì, tất cả chen lấn, xô đẩy, dụi vào nhau chẳng khác nào hàng chục con gà nhốt chung trong một chiếc lồng nhỏ núp dưới cánh nhau và thi thoảng rỉa lông cho nhau. Hiệu trưởng bước vào lớp. Đứng bên bục giảng, trông thầy rất phong độ hiên ngang. Thầy đang độ tuổi trung niên, da mặt vàng bủng, không có râu, lưng dài thân ngắn. Người thầy hơi chồm về phía trước khiến đầu thầy vươn dài ra, hai tay chống lên bục, trông thầy lúc này như một con ngựa đang vươn đầu vào máng thức ăn. Các em học sinh thân mến! Ngữ điệu của thầy sao mà thân thiết bình đẳng và chân thành. Một đợt âm thanh hỗn tạp từ bên dưới vang lên, anh trông thấy con người thân thuộc của trường thi Donia ngồi ở dãy trước ép chiếc lưng đầy đặn lên mép bàn sau - tức bàn của anh - cạ lên cạ xuống một thôi. Hình như bên trong làn vải kia có rận - anh nghĩ. Động tác của cô khiến anh liên tưởng đến trâu cột trong chuồng ghé vào trụ chuồng để gãi ngứa. Anh căm ghét nhìn cái cổ dài như cổ ngỗng của cô từ phía sau. Các em thân mến! Hoan nghênh các em đã về lại trường để tiếp tục ôn luyện. Cho dù cấp trên đã năm lần bảy lượt ra lệnh dừng ngay lớp luyện thi này nhưng trường ta vẫn phải tiếp tục. Lý do của chúng ta rất đơn giản. Thứ nhất, hầu hết các trường vẫn duy trì lớp luyện thi, chúng ta không tổ chức thì chất lượng thi đại học của chúng ta sẽ kém, thanh danh của chúng ta sẽ bị tổn hại, điều này có nghĩa là chất lượng đào tạo của chúng ta kém. Thứ hai, điều này là quan trọng nhất, để đích xác khẳng định rằng, các em đều là con em của nông dân, muốn vươn ra khỏi nông thôn chỉ có con đường học tập là đúng đắn nhất, đương nhiên là nông dân cũng là lực lượng cách mạng, nhưng tính chất của cách mạng là không giống nhau, đúng không? (Nói xong câu này, hiệu trưởng mỉm cười nhiều ý nghĩa). Tất nhiên là về phía nhà trường, chúng tôi không thể để cho nhân tài bị mai một, bị vùi dập. Do rất nhiều nguyên nhân, rất nhiều học sinh tham gia thi đại học lần thứ nhất không đỗ, việc tổ chức lớp luyện thi này là không để cho các em phải bị mai một. Sự thật chứng minh, thành quả của lớp luyện thi là không nhỏ, chẳng hạn, năm nay trường chúng ta có số học sinh thi đỗ vào các trường, các viện tổng cộng là ba mươi sáu em, trong đó lớp luyện thi đã chiếm hai mươi tám em (Hiệu trưởng lẩm nhẩm tính tỉ lệ phần trăm). Nói tóm lại, lớp luyện thi không thể không tồn tại. Học sinh cần luyện thi quá đông, chúng tôi chỉ có thể tuyển chọn trong số ấy một phần để cho vào lớp, chủ yếu là những em có nguyên nhân đặc biệt nào đó mà điểm số chưa cao và những em có điểm số xấp xỉ đỗ vào các trường. Đương nhiên cũng có một số trường hợp đặc biệt nào đó... (Hiệu trưởng đưa lưỡi liếm vòng quanh đôi môi khô khốc, trong sân trường bỗng vang lên tiếng còi xe inh ỏi, một chiếc xe con màu vàng nhạt chạy thẳng từ đường Sa Thạch trồng toàn hoa thạch quỳ vào sân trường và đỗ trước văn phòng), phòng ốc của trường ta không đủ chỗ, lớp nào cũng chiêu sinh dạy thêm nhưng luôn luôn đặt lớp luyện thi lên hàng đầu. Các em xem, bạn Tề Văn Đống phải ngồi nửa người trong lớp, nửa người ngoài hành lang kia kìa! (Tiếng bàn ghế kêu rầm rầm, tất cả ánh mắt đều đổ dồn về anh). Do vậy bắt đầu từ hôm nay, cho dù Ngọc Hoàng Thượng Đế có đưa con ông ta đến đây xin vào lớp, chúng tôi cũng phải đành lòng từ chối thôi (Văn thư của trường - một cô gái có mái tóc vàng xoăn tít đứng ngoài cửa đưa tay ra hiệu gì đó với hiệu trưởng nhưng hình như thầy chẳng quan tâm). Do vậy, lớp luyện thi là “lớp đen”, không có kinh phí, những em nào muốn đến học cần phải nộp một trăm hai mươi đồng học phí. Chúng tôi không hướng đến tiền, không muốn nói đến chuyện tiền nong với học sinh của mình, nhưng chẳng còn cách nào khác. Nếu mục đích của chúng tôi là tiền thì các em có thể phải nộp hai trăm. Nhưng chúng tôi không cần, chúng tôi chỉ tiếp nhận những em nào có hy vọng đỗ đại học. Các em đừng suy nghĩ gì lung tung, chỉ lo mà học thôi để chuẩn bị đón tiếp đợt thi sang năm. Trong hồ sơ lưu của trường, các em vĩnh viễn vẫn là học sinh tốt nghiệp của khóa này. (Cô văn thư tóc xoăn lại xuất hiện trước cửa phòng, nhe răng cười và ra hiệu cho hiệu trưởng. Từ thái độ rất gấp gáp của cô, anh đoán người đang ngồi trong chiếc xe con bóng loáng kia nhất định phải là một người mập mạp - thầy giáo và học sinh trong trường đều gọi loại người này là "thùng tô-nô" - nhất định phải là một nhân vật quan trọng. Nếu người này không phải đưa con cháu đến luyện thi thì chắc là cán bộ về kiểm tra, thế mới làm cho cô văn thư cau mày chun mũi lừ mắt với hiệu trưởng được). Hiệu trưởng đưa tay xem đồng hồ, nói tiếp : Các em thân mến, những điều tôi cần trao đổi chỉ có vậy, các em đều không phái là học sinh tiểu học nữa, kẻ câm ăn sủi cảo cũng phải đếm thầm trong bụng, cố gắng học hành, học vì chính các em, học vì chính bố mẹ và người thân của các em mà không phải vì các thầy, vì hiệu trưởng, vì nhà trường mà học đâu. Còn năm phút nữa, các em hãy phát biểu xem, làm sao để vượt qua một năm khó khăn này; những em thưa có tiền đóng học phí thì về nhà thúc giục bố mẹ, cần phải đóng gấp.
Hiệu trưởng vừa ra khỏi cửa thì trong phòng đã như một đàn ong vỡ tổ, có tiếng cười nhưng cũng có tiếng khóc. Anh đờ đẫn nhìn khu vườn trường, nhìn dãy phòng học đối diện phía bên kia, nhìn hàng bạch dương màu nhũ bạc giữa hai dãy phòng học... Màu bạch dương sáng chói, dáng bạch dương ngạo nghễ, không bị sâu độc phá hoại, có thể sống từ ba trăm đến sáu trăm năm, vòm lá bạch dương tỏa rộng, lá bạch dương nhiều hình dáng, rì rào lên tiếng khi có làn gió nhẹ thổi qua. Do vậy mà người ta thường đùa vui đó là âm thanh của “quỷ vỗ tay”. Có câu thơ : “Đầu nhà liễu trời chen, Sau nhà quỷ vỗ tay”... Lá bạch dương màu nhũ bạc đang đung đưa, sáng lấp lánh dưới nắng. Chú đầu bếp ở nhà ăn có khuôn mặt rỗ chẳng khác nào “củ cải bị gà mổ” cưỡi một chiếc xe đạp màu đỏ loang lổ nham nhở bóp chuông reng reng chạy thẳng vào sân trường chở theo mười mấy con gà chân vàng, lông vũ rất sặc sỡ. Đây là giống gà mới xuất hiện ở đây trong năm nay. Những con gà nho nhỏ đáng thương, rồi thịt của chúng không biết sẽ chui vào bụng ai... Trước cửa quầy bán thức ăn đặc biệt có một hàng học sinh đang sắp hàng láo nháo, đứa nào cũng dùng thìa gõ vào bát, một thứ âm thanh hỗn tạp đủ cung bậc vang lên rào rào chẳng khác gì tiếng mưa rơi trên mái tôn. Anh ít khi được đứng trong hàng ngũ ấy, bởi thức ăn chủ yếu của anh lúc nào cũng là hai xu rau xào mỡ. Nhưng nếu có cơ hội đứng sắp hàng trước chỗ ấy, anh cũng chưa bao giờ gõ thìa sắt vào bát sứ, bởi vì anh sợ chiếc thìa sẽ làm sứt mẻ vành bát. Trong nghìn vạn học sinh của trường trung học này, chỉ có chiếc bát của anh là không bị sứt miệng. Có một lần, chú mặt rỗ dùng thiếc môi sắt bỏ rau cho anh lỡ chạm vào miệng bát, tim anh đã giật thót lên; khi cầm chiếc bát lên anh mới phát hiện mấy miếng mẻ sành trắng trắng đen đen từ vành bát sứt ra nằm lẫn lộn trong mười mấy cọng rau cải màu vàng úa. Ngày hôm sau, khi cầm một xu xếp hàng dài dằng dặc trước cửa quầy bán thức ăn, anh lại gõ vào miệng bát một cách điên cuồng, gõ liên tục và mạnh hơn rất nhiều lần so với bất cứ học sinh đồng cảnh ngộ nào. Chờ cho đến khi anh tiếp cận được với khung cửa, miệng chiếc bát của anh không còn hình thù gì nữa, dưới đáy bát có cả một nhúm mẻ sành. Anh dùng những ngón tay lau sạch đáy bát, đưa thẳng vào trong khuôn cửa hẹp : Một xu rau cải! Lại có một âm thanh vang lên do sự động chạm giữa sành sứ và sắt nhưng anh vẫn thản nhiên tiếp nhận nó, thản nhiên nhìn mấy chục cọng rau cải vàng vàng xanh xanh nằm trong bát, trang điểm cho nó là mấy cọng rau hành nâu nâu mềm oặt. Không còn những miếng mẻ của sành sứ nữa rồi! Anh vui vẻ reo lên trong lòng. Cũng nhờ đó mà anh mới hiểu vì sao các bạn của mình hễ cứ mỗi lần đứng sắp hàng mua thức ăn là không ngừng đua nhau gõ chén bát. Sau lần đó, mỗi khi đứng sắp hàng, mục đích của anh hình như không phải là mấy cọng rau cải hoặc mấy lát củ đậu nữa mà là vì được gõ bát. Hình như trong thần kinh của mọi người, việc gõ bát đã trở thành một niềm hoan lạc - niềm hoan lạc như được nở mày nở mặt cùng với thế giới này...
Tiết thứ hai học môn toán. Vẫn là thầy giáo Vương với dáng người mập mạp, đeo đôi gọng kính màu đỏ. Thầy đến lớp mà chẳng mang theo gì trên người, thái độ hết sức lạnh lùng, hình như đây không phải là tiết dạy đầu tiên của thầy cho một khóa mới mà là một bữa cơm vô vị thường ngày với một món ăn duy nhất hoặc tệ hơn nữa là một lần đi đại tiện trong trăm nghìn lần đại tiện với một mùi duy nhất. Thầy lãnh đạm nhìn một lượt những gương mặt phờ phạc ngồi ở dưới, anh biết là trong cái nhìn ấy thầy chẳng thấy gì hết mặc dù thầy làm như thấy hết. Anh nghĩ, trong mắt người thầy giáo dạy toán khô khan này, gương mặt của mỗi đứa học sinh chẳng khác nào một viên phấn trắng, thậm chí chỉ là một hạt bụi phấn khô khốc và vô vị. Yêu cầu mọi người gấp sách lại! - Thầy bảo - Hai mặt phẳng giao nhau thì có tính chất gì? Ai có thể trả lời được? Lớp học yên lặng đến rợn người, anh nhìn thấy tám mươi chiếc đầu đen đen đỏ đỏ trắng trắng như muốn rụt xuống thấp hơn, vô số mặt phẳng trông như những tấm kính cửa sổ đang va chạm, đang giao thoa với nhau trong không gian yên tĩnh và làm xuất hiện vô số đường thẳng, góc lồi góc lõm, định lý và định luật, cách mạng và phản cách mạng, đạo đức và phi đạo đức hình cỏ lưu lan hương và hình hoa quả, thuốc đánh răng và xà phòng thơm... - Donia, mời em trả lời! Thầy giáo dạy toán bặm môi, lời mời của thầy rất rõ ràng và trang nghiêm đến từng tiếng một - Hai mặt phẳng giao nhau sẽ có những tính thất gì? Donia đứng dậy, hai tay vòng ra sau lưng và từ đôi bàn tay cô một luồng ánh sáng lành lạnh lấp lóe và rất đường hoàng đĩnh đạc chiếu thẳng lên trán anh. Anh nhận ra ngay đó là hạt cúc mạ kền trên cổ tay áo Donia đang phản chiếu ánh mặt trời. Donia ngượng nghịu đứng lên, lưng vặn qua vẹo lại, thiếc cổ dài màu vàng dần dần đỏ lên, những âm tiết không tròn trĩnh phát ra từ miệng cô : Hai mặt phẳng giao nhau... Hai mặt phẳng giao nhau... - Rồi nghẹn lại, hình như cô chuẩn bị khóc thì phải. Anh không nhìn thấy mặt cô, cho nên anh mới đoán là cô sắp khóc. Vài tiếng cười rúc rích ẩn ý vui mừng trước tai họa của người khác, mà cũng có thể là không hề có ẩn ý vui mừng trước tai họa của người khác, vang lên đâu đó trong cái không gian đặc sệt đầu người như ong mật bâu đầy tổ này. Thầy giáo dạy toán đau khổ lắc lắc đầu, xoa tay nói : Ngồi xuống đi! Ai có thể trả lời câu hỏi của tôi? Trước mặt anh. chếch về phía bên phải có một cánh tay khẳng khiu như xương cá, không, chính xác hơn là như một cành cây khô rụt rè đưa lên. Thầy giáo Vương nói : Vương Thiên Thánh, em hãy trả lời đi! Vương Thiên Thánh đứng dậy. Tuy đã cố tình khom người một tí nhưng thân thể cậu ta vẫn như hạc đứng giữa đàn gà, như một học giả chính hiệu, cậu ta đưa một ngón tay đẩy đẩy chiếc gọng kính trên sống mũi lên cao một tí rồi bắt đầu dùng một giọng khàn khàn nghèn nghẹt của người bị cảm cúm đọc một lèo những tính chất của hai mặt phẳng giao nhau. Đọc xong rồi, cậu ta vẫn đứng đấy nhìn chăm chắm vào thầy giáo dạy toán như chờ đợi được biểu dương, cũng có thể là chờ bị phê bình. Thầy giáo Vương hỏi : Các em học sinh, Vương Thiên Thánh trả lời có đúng không? Phòng học lại chìm trong yên lặng nhưng chỉ trong chớp mắt, cả không gian như vỡ òa trong muôn ngàn âm thanh hỗn độn. Anh không hề tham gia vào chuyện kêu gào này vì mắt anh đã bị một con ruồi thật to đang bò dọc theo lưng của Donia thu hút. Donia mặc một chiếc áo sơ mi trắng mỏng như cánh ve cho nên anh nghĩ rằng, con ruồi đang bò trên lưng kia nhất định sẽ làm cho lưng cô ta nhột nhạt, chiếc nịt vú màu lam hiện ra rất rõ ràng giữa làn áo khiến anh có cảm giác là nó cắt đôi chiếc áo mỏng ra làm hai. Chiếc khuy cài nịt vú màu đen áp chặt vào đốt xương sống số năm của cô, còn con ruồi thì có lúc lại chậm rãi bò trên cái gờ cồm cộm của chiếc nịt vú xanh lam khiến anh liên tưởng đến một con đê nổi trên mặt hồ sóng gợn lăn tăn và con ruồi chính là một khách bộ hành chầm chậm đi trên con đê ấy. Lúc ấy thầy giáo dạy toán đang dùng phấn vẽ trên bảng đen hình hai mặt phẳng giao nhau. Loại phấn có quá nhiều tạp chất nên rít lên ken két, tiếng rít lúc thì khô khốc lúc thì có vẻ trơn tuột. Những tiếng rít đa âm điệu ấy tác động vào màng nhĩ khiến tai anh ngứa ngáy vô cùng và dưới lưỡi anh, một chất dịch chua loét tiết ra. Cái âm thanh khiến người ta run rẩy ấy cũng khiến tròng mắt anh run rẩy, hai cục ghèn màu xanh trào ra ngoài. Anh đưa ống tay áo lên chùi ghèn. Phía trước mặt anh, chếch về bên trái có một cậu học sinh nam đầu tóc húi cua ngoác miệng ngáp một cái rõ to, tay trái lấy gọng kính trên mắt xuống, tay phải vuốt cặp mắt lờ đờ và chiếc sống mũi đỏ nhừ, cuối cùng ép ngực gục đầu xuống bàn. Chồng sách giáo khoa cao ngất để trên bàn đã che lấp đầu cậu ta nhưng cánh tay cầm thiếc kính cận vẫn còn đưa qua đưa lại trên không gian một cách vô thức và cuối cùng thì đổ gục xuống. Trước mặt anh, ngay trên bàn cũng có một chồng sách cao như một bức tường, mà đâu phải chỉ riêng anh và cậu bạn kia, hơn tám mươi con người đang ngồi trong phòng này đều có những bức tường thành của riêng mình sắp ngay ngắn trên những mặt bàn loang lổ vết mực nhớp nhúa và những vết dao cứa sần sùi. Mọi người đều nấp sau bức tường thành của mình để chống lại sự tấn công của thầy giáo. Con ruồi lúc này đã bò lên đến vai Donia, rời khỏi lớp vải áo mỏng và bò theo đường gân máu xanh xanh nổi trên cánh tay cô. Anh rất muốn đưa ngón tay cái của mình ra đè thật chặt lên đường gân nổi như cọng hành trên cánh tay ấy, nhưng anh biết làm như thế là phạm tội. Ngay lập tức anh nghĩ ngay đến những nỗi gian khổ của mẹ để kiếm được một trăm hai mươi đồng tiền học phí này. Anh hận mình quá. Anh rời đôi mắt khỏi con ruồi và những đường gân xanh trên cánh tay Donia, hai tay vòng lại đặt lên bàn, tập trung tất cả tinh thần và sức lực để nhìn lên những công thức toán học trông như những chùm nho của người Thổ Phiên trên bảng...
Chiếc áo sơ mi của Donia rất trắng nhưng thực ra là chẳng sạch sẽ tí nào, đặc biệt là chỗ tiếp giáp giữa cổ áo và chân tóc có một đường cáu bẩn đen sì rõ mồn một khiến anh có cảm giác cái cổ của cô như dài thêm ra và không hiểu sao trong thâm tâm anh lại nảy sinh một mối ác cảm với cái cổ và với toàn bộ những gì thuộc về Donia. Qua đường thẳng A là tiến vào góc B! Anh hoảng hốt khi nhận ra những dòng chữ ấy ẩn hiện mơ hồ trong những công thức toán học rối rắm đầy trên bảng, đầu óc anh chuyển động, cật lực diễn dịch và gán ghép những ẩn số mông lung của góc B. Anh biết mình đã bị tẩu hỏa nhập ma bởi anh cảm thấy đầu óc mình đang vận động một cách mụ mị, những suy nghĩ của anh chẳng khác nào một quả bóng tròn trơn tuột trượt dài trên bảng đen mà không có sức mạnh nào có thể bắt nó dừng lại được. Nó lăn một cách nhẹ nhàng, bồng bềnh với một sức mạnh trụy lạc lao thẳng vào góc B. Anh hỏng rồi! Anh ý thức được một cách rõ ràng rằng, mình không còn phù hợp để ngồi trong lớp trung học để nghe giảng bài nữa...
Buổi chiều, người dạy môn chính trị lại chính là chủ nhiệm cũ của lớp anh năm nào, là cô giáo, họ Kỷ, chưa chồng, rất mập, rất trắng, hàm răng dưới không chỉnh tề nhưng theo anh thì nó đẹp hơn một hàm răng đều đặn rất nhiều. Cô rất thân mật và dường như cố ý khoe hàm răng dưới không chỉnh tề hướng về tất cả học sinh nở một nụ cười thật tươi. Chờ cho tất cả mọi người đứng dậy chào xong, cô mới ngồi xuống ghế và lâu lắm mới bắt đầu : Chào các em! Tiết học này của lớp ôn tập, chúng ta sẽ nghiên cứu một phạm trù quan trọng nhất của chủ nghĩa duy vật biện chứng. Cô cầm một viên phấn lên, lúc lắc thân hình đi về giữa bảng đen, vươn cánh tay thô và ngắn viết hai chữ to bằng trái bóng chuyền lên bảng - Vật chất. Trong khi cô vươn tay thật cao để viết bảng, anh trông thấy rõ ràng hai hạt cúc sáng lấp lánh trên chiếc áo sơ mi của cô bung ra, một nhúm lông nách vàng vàng và hẳn rất mềm mại hiện ra... Đầu anh choáng, mắt anh hoa. Nhúm lông nách màu vàng của cô giáo chủ nhiệm cũ như một đốm lửa bùng cháy thiêu đốt trái tim anh khiến nó co giật, nhịp đập lúc nhanh lúc chậm. Như một khối thịt từ vách đá cao vạn trượng đang rơi xuống trong trạng thái tự do, tốc độ rơi càng lúc càng tăng, anh vật vã kêu thầm trong bụng. Sự vận động của vật chất. Vật thất là một thực tại khách quan không dựa vào ý chí của con người mà vận động, mà thay đổi. Một định luật tối quan trọng, tối cơ bản như vậy lại được truyền giảng qua chất giọng du dương như đang hát của cô giáo chủ nhiệm, nhưng cô không hề biết rằng bất kỳ một định luật nào đều không thể cản trở được cảm giác bị mê hoặc phát sinh từ nhúm lông nách vàng vàng kia đối với anh. Anh trông chờ cô giáo vươn tay lên lần nữa và trong khi chờ đợi điều ấy xảy ra thì anh lại tự sỉ vả mình, một cảm giác tội ác gần như là loạn luân đang cố gắng chế ngự dục vọng thiêu đốt trong lòng anh. Hai sức mạnh ấy - một có màu vàng thỏi rực rỡ, một có màu trắng nhợt u ám - va đập vào nhau, bài trừ lẫn nhau, tiêu diệt lẫn nhau trong trí óc, trong huyết quản của anh... Vật chất luôn luôn vận động, mọi vận động đều là vận động của vật chất... Đời người không thể cùng tắm hai lần trên một dòng sông... Đó là ngọn lửa của sự sống, rực cháy mãi, không bao giờ bị tiêu diệt... Anh dùng sức đưa hai tay bóp chặt những thớ thịt trên bắp đùi mình, nghe thấy âm thanh của những mạch máu li ti như sợi tóc đang đập loạn dưới những đầu ngón tay mình. Vật chất không bao giờ mất đi. Đang sống cũng có nghĩa là đang chết, đang chết cũng có nghĩa là đang sống. Từ những vận động vật lý đến những vận động hóa học... Thầy giáo dạy hóa học cao cấp có dáng điệu hung dữ như một con báo đang đứng trên bục giảng, ánh mắt lóe sáng như điện xẹt đảo nhìn một lượt tám mươi gương mặt thất thần của tất cả mọi người... Gió thu hiu hắt, gương mặt của tám mươi học sinh đều mang màu vàng của lá cây run rẩy xạc xào như sắp rụng xuống gốc cây để biến thành một hình hài vật chất khác. Thầy giáo dạy hóa học có cái thần thái ung dung tự tại và uy phong lẫm lẫm của một vị thống soái giữa ba quân, lại đứng trên bục cao nên lực uy hiếp càng tỏ ra mạnh mẽ hơn nhiều khiến tất cả tám mươi con người ngồi phía dưới phải thẳng lưng ưỡn ngực nhưng ánh mắt đều cụp xuống chẳng dám nhìn lên. Thầy không nhìn vào bảng, tư thế đứng nghiêng và viết cái gì đó lên bảng. Dưới viên phấn trong tay thầy hiện ra ký hiệu O816. Lý Cao Triều! Lý Cao Triều hoảng hốt lập cập đứng dậy, đôi mắt dài cụp xuống nên đôi hàng lông mi cũng trở nên dài hơn, hai vai buông xuôi. Đây là ký hiệu gì? - Ký hiệu của nguyên tử - Trả lời như thế có đúng không? Trên mặt Lý Cao Triều xuất hiện trạng thái hạnh phúc và thỏa mãn như vừa đại tiện xong - Ký hiệu của nguyên tử Oxy! - Có đúng là như thế không? Thân hình của Lý Cao Triều rung lên bần bật, anh nhìn thấy thiếc môi dưới của cậu ta dài ra còn hơn cả lưỡi xẻng và hình như vẫn đang cố gắng để dài thêm nữa, thêm nữa - Ngồi xuống! Đây là ký hiệu biểu thị nguyên tử Oxy có chất lượng 16, hạt nhân nguyên tử 8!...
Tiết cuối cùng vào ban đêm là học sinh tự ôn tập. Anh buồn ngủ quá, hai mí mắt nặng trình trịch, ngáp liên tục, cây bút trong tay anh vận động một cách vô ý thức trên tờ giấy bài tập tạo thành những hình vẽ không hề có quy tắc nào cả. Gió lạnh từ bên ngoài cửa số ập vào, anh run lên cầm cập. Chung quanh bóng đèn điện vàng vọt treo trên xà gỗ có năm bảy con bướm đang bay chập chờn chung quanh. Vẫn là mùa thu, nhưng hôm nay là những ngày cuối thu, nhạn vẫn kêu điên loạn trên bầu trời, lá vàng vẫn còn rụng phát ra những âm thanh thật sâu lắng, dơi bay nháo nhào len lỏi giữa những cột kèo chằng thịt trên nóc nhà. Anh đang trông ngóng một tiếng chuông. Tiếng chuông vang lên, như một đàn ong vỡ tổ, tám mươi con người đồng loạt đứng dậy và bàn ghế va đập vào nhau rầm rầm như động đất. Rất cẩn thận, Donia khóa ngăn kéo trong hộc bàn của mình. Ban đầu là tấn công vào nhà vệ sinh. Đứng trước hố tiêu tập thể dành cho con trai, anh vẫn nghe được tiếng nước tiểu xè xè của các bạn gái ngay sát phòng bên cạnh.
Lên giường, tắt đèn, ngay lập tức tiếng ngáy ồ ồ đã vang lên khắp phòng. Bởi nghe thấy tiếng xè xè từ phòng vệ sinh nữ nên đêm nào anh cũng mất ngủ, anh đã từng nghiệm ra được rằng, sở dĩ học kỳ này tinh thần anh trở nên bất định là do anh ngồi ngay sau lưng của Donia. Lúc lên lớp, thi thoảng anh vẫn phát hiện ra đôi mắt cô đang len lén nhìn anh sau cặp mắt kính, còn Ngô Thiên Hóa thì cúi chiếc đầu thật thấp sau bức tường thành của mình để đọc “Phi Hồ ngoại truyện”. Anh cũng nhận ra là thầy Lý đã phát hiện ra hành vi quỷ quái của Ngô Thiên Hóa nhưng thầy chẳng thèm đoái hoài, thầy chỉ biết đến bài giảng về học thuyết tiến hóa của Đắc-uyn hoặc sự đấu tranh để sinh tồn của gà rừng trong quá trình biến thành gà nhà. Trong ký túc xá, mùi vị chủ yếu vẫn là mùi thối của giày được cộng thêm với mùi thối của những chiếc vớ nilon đủ màu sắc vắt ngang vắt dọc đến hoa cả mắt. Nước rửa mặt của học sinh đổ tràn trên nền nhà khiến mặt đất lầy lội một màu vàng nhàn nhạt trông như thấm nước đái lâu ngày. Giường nhiều tầng, tầng trên thì kẽo cà kẽo kẹt, tầng dưới thì những cây trụ đỡ được dùng khi còn tươi nên cắm xuống đất, chúng vẫn nẩy mầm ra lá xanh ngắt. Không chỉ có lá non mà chúng còn đeo thêm trên thân thể gầy guộc của mình cơ man là giày vải, giày cao su, giày nhựa, giày to giày nhỏ... Tiếng đánh rắm, tiếng nói mê, tiếng nghiến răng, tiếng nhai chóp chép, tiếng ngáy... trộn lẫn, liên tục và đặc quánh.
