Kiến

Belo-kiu-kiuni, mẹ nó.

Tác phẩm sống đó ở đây, ngay cạnh nó, như ngày xưa. Trừ việc Mẹ được khoảng hai mươi kiến thợ nô lệ trẻ tẩm ướt và xoa bóp, trong khi đó, ngày xưa, chính nó, con đực 327, chăm sóc Mẹ với những bàn chân nhỏ còn vụng về của mình.

Cây ăn thịt khập miệng lại và Mẹ tỏa mùi phàn nàn. Người ta không biết niềm đam mê với loài cây ác này từ đâu tới.

Con đực 327 tiến lại. Nhìn gần, Mẹ không đẹp lắm. Mẹ có cái đầu nhô ra đằng trước, thêm cặp mắt lồi to đùng dường như nhìn được khắp nơi cùng một lúc. Mấy con mắt đơn hồng ngoại của Mẹ tập trung ở giữa trán. Ngược lại, râu Mẹ dựng đứng, cách xa nhau một cách quá đáng. Chúng rất dài, rất nhẹ và rung từng cú giật nhanh mà người ta đoán là hoàn toàn được kiểm soát.

Đã qua nhiều ngày kể từ khi Belo-kiu-kiuni tỉnh lại sau giấc ngủ dài và từ đó, nó không ngừng đẻ trứng. Bụng dưới của nó, lớn gấp mười lần so với bình thường, co thắt liên tục. Cùng một lúc, nó cho ra tám quả trứng mảnh dẻ, màu ghi sáng có ánh xà cừ, thế hệ Bel-o-kan mới nhất. Quả tiếp theo tròn xoe và nhơm nhớp chui ra khỏi ruột nó, lăn lông lốc trong phòng, ngay lập tức được các vú em chăm sóc.

Con đực trẻ nhận ra mùi của những quả trứng này. Đó là những chiến binh vô sinh và kiến đực. Trời vẫn còn lạnh, và học tuyến để sinh sản “kiến cái” còn chưa hoạt động. Ngay khi thời tiết cho phép, Mẹ sẽ đẻ ra từng đẳng cấp theo nhu cầu chính xác của Tổ. Kiến thợ sẽ nói cho Mẹ là “thiếu kiến nghiền ngũ cốc và pháo binh”, và Mẹ sẽ đáp ứng yêu cầu. Cũng có lúc Belo-kiu-kiuni ra khỏi phòng mình và đi đánh hơi tại các hành lang. Nó có râu khá nhạy để phát hiện ra sự thiếu hụt nhỏ nhất trong đẳng cấp này hay đẳng cấp khác. Nó bổ sung quân số ngay tại chỗ.

Mẹ còn đẻ thêm năm quả nhỏ nữa; sau đó quay sang người đến thăm. Mẹ sờ nó và liếm nó. Tiếp xúc với nước dãi hoàng gia luôn là thời khắc đặc biệt. Nước dãi này không chỉ là một chất tẩy trùng vạn năng, mà còn là thuốc trị bách bệnh thật sự chữa khỏi hết các vết thương, tuy nhiên trừ những nội thương ở đầu.

Ngay cả nếu Belo-kiu-kiuni chưa thể tự nhận ra một trong vô số các con mình, qua cách thức này, Mẹ vẫn chứng tỏ mình đã xác định được mùi của nó. Nó là con của Mẹ.

Cuộc nói chuyện bằng râu có thể bắt đầu.

Chào mừng con tới khu sinh sản của Bầy. Con đã rời bỏ ta nhưng con không thể ngăn mình trở lại được.

Câu nghi thức của một người mẹ nói với các con mình. Nói câu đó xong, nó điềm tĩnh ngửi các pheromon của mười một đốt khiến con 327 phải phục tùng… Nó đã hiểu lý do của cuộc viếng thăm… Chuyến thám hiểm đầu tiên đến miền Tây đã bị tiêu diệt hoàn toàn. Xung quanh thảm họa có mùi bọn kiến lùn. Có thể chúng đã khám phá ra một loại vũ khí bí mật.

Nhà thám hiểm, anh từng là chân

Tại chỗ, anh từng là mắt

Trở về, anh là tác nhân kích thích.

Chắc chắn thế. Nhưng, vấn đề là không tài nào kích động được Bầy. Mùi của nó không thuyết phục được ai. Nó nghĩ rằng chỉ có Mẹ, Belo-kiu-kiuni, sẽ biết làm thế nào để loan tin và báo động.

Mẹ ngửi nó với sự chú ý tăng gấp đôi. Mẹ thu những phân tử hơi nhỏ nhất từ các khớp và chân của nó. Đúng, có dấu vết chết chóc ở đó, và cả điều bí ẩn. Có thể đó là chiến tranh… Và cũng rất có thể là không phải.

Mẹ cho nó biết dù sao thì Mẹ cũng không có quyền hạn chính trị gì. Trong Bầy, các quyết định được đưa ra phải do thống nhất ý kiến thường trực thông qua việc thành lập nhóm làm việc theo các dự án được tự do lựa chọn. Nếu như không thể tạo ra được một trong các nhóm đầu não này, tóm lại là dựng lên một nhóm, kinh nghiệm của mẹ cũng chẳng để làm gì.

Mẹ thậm chí còn không giúp được nó.

Con đực 327 năn nỉ. Được một lần có người có vẻ sẵn sàng nghe nó nói tới cùng, nó gắng hết sức phát ra những phân tử quyến rũ nhất. Theo nó, thảm họa này phải là mối bận tâm hàng đầu. Người ta phải cử ngay gián điệp để tìm hiểu xem vũ khí bí mật đó là gì.

Belo-kiu-kiuni trả lời rằng Bầy sụp đổ dưới các “mối bận tâm hàng đầu”. Không chỉ đợt thức giấc mùa xuân còn chưa hoàn toàn kết thúc, mà vỏ của Tổ vẫn đang trong giai đoạn xây dựng. Và khi mà lớp vỏ cây cuối cùng còn chưa được đặt xong, thì đi chinh chiến là mạo hiểm. Hơn nữa, Bầy đang thiếu protein và đường. Cuối cùng, chúng ta phải nghĩ tới việc chuẩn bị cho lễ Hồi sinh. Mọi việc đều cần năng lượng mạnh mẽ của mỗi người. Ngay cả gián điệp cũng đang phải làm việc quá tải. Điều đó giải thích cho việc thông điệp kinh hoàng của nó không được đón nghe.

Một lúc sau. Người ta chỉ nghe thấy mỗi tiếng miệng của kiến thợ liếm lớp vỏ của Mẹ. Còn Mẹ thì lại tiếp tục mân mê cây ăn thịt của mình. Mẹ vặn vẹo cho tới khi cố định được cái bụng dưới xuống dưới ngực. Hai chân trước lơ lửng. Nó nhẹ nhàng rút chân khi cái hàm thực vật khép lại, rồi cho đó có thể là vũ khí tuyệt vời.

Chúng ta có thể dựng một bức tường gồm các cây ăn thịt để bảo vệ toàn bộ biên giới Tây Bắc. Vấn đề duy nhất là bây giờ bọn quỷ nhỏ này không biết phân biệt giữa người của Tổ và người ngoài…

Con 327 trở lại chủ đề ám ảnh nó. Belo-kiu-kiuni hỏi nó bao nhiêu người chết trong “vụ tai nạn”. Hai mươi tám. Tất cả của tiểu đẳng cấp binh sĩ thám hiểm? Đúng, nó là con đực duy nhất trong chuyến thám hiểm. Thế là mẹ tập trung tư tưởng và đẻ liền tù tì hai mươi tám viên ngọc trai, tương ứng với bấy nhiêu chị em ở thể lỏng.

Hai mươi tám con bị chết, hai mươi tám quả trứng này sẽ thay thế chúng.

MỘT NGÀY KHÔNG TRÁNH ĐƯỢC: Một ngày, không tránh được, những ngón tay sẽ đặt trên các trang này, mắt ngốn ngấu những dòng chữ này, trí óc diễn giải nghĩa của chúng.

Tôi không muốn thời điểm đó đến quá sớm. Hậu quả có thể sẽ kinh khủng. Và vào thời điểm tôi viết những câu này, tôi vẫn đấu tranh để giữ bí mật của mình.

Tuy nhiên, một ngày nào đó, người ta cần phải biết chuyện gì đã xảy ra. Thậm chí những bí mật được chôn sâu nhất cuối cùng cũng nổi lên khỏi mặt hồ. Thời gian là kẻ thù xấu xa nhất của chúng.

Dù bạn là ai, trước tiên tôi cũng xin chào bạn. Lúc mà bạn đọc những dòng này, có thể tôi đã chết từ chục, thậm chí trăm năm rồi. Chí ít, tôi hy vọng thế.

Đôi khi tôi tiếc vì đã đạt tới sự hiểu biết này. Nhưng tôi là một con người, và thậm chí nếu lòng tương ái đồng loại của tôi lúc này đang ở mức dưới cùng, thì tôi vẫn hiểu rõ tất cả những nghĩa vụ mà chỉ mỗi việc một ngày nào đó tôi được sinh ra trong số các bạn, những con người của thế giới này, trao cho.

Tôi phải truyền lại câu chuyện của mình.

Nhìn gần, mọi chuyện đều giống nhau. Lúc đầu, có một chủ đề “để phát triển” đang ngủ yên. Nó bị khủng hoảng. Khủng hoảng đó bắt nó phải phản kháng lại. Theo cách hoạt động của nó, nó sẽ chết hoặc nó sẽ phát triển.

Câu chuyện đầu tiên mà tôi sẽ kể cho bạn là chuyện về thế giới của chúng ta. Vì chúng ta sống ở bên trong. Và vì mọi vật, nhỏ hay lớn, đều tuân theo cùng quy luật và có cùng các mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau.

Ví dụ, bạn, người lật trang sách này, bạn cọ ngón tay trỏ vào hợp chất xenlulô của tờ giấy. Từ tiếp xúc này sinh ra một lượng nhiệt rất nhỏ. Sự nóng lên dĩ nhiên có thực. Được chuyển tới vô cùng nhỏ, sự nóng lên này làm một electron bật ra. Electron này rời khỏi nguyên tử của mình và sau đó tới va chạm với một phân tử khác.

Nhưng thực ra, phân tử này, ngay chính với bản thân nó, cũng “tương đối” lớn. Đến mức mà cú va chạm với electron, với nó, là một sự xáo trộn thật sự. Trước đây, nó trơ ì, rỗng, lạnh. Vì bạn “lật” trang sách, nó bị khủng hoảng. Nhiều tàn lửa khổng lồ vạch nó ngoằn ngoèo. Chỉ bằng mỗi cử động này mà bạn đã gây ra điều gì đó mà có lẽ bạn không biết hết hậu quả. Có thể có nhiều thế giới được sinh ra, với con người ở trên đó, và những người này sẽ khám phá ra cách luyện kim, nấu ăn theo kiểu Provence[4] và du lịch tới các vì sao. Thậm chí họ có thể thông minh hơn chúng ta. Và có lẽ họ sẽ không tồn tại nếu bạn không có quyển sách này trong tay và ngón tay của bạn không gây ra sự nóng lên, chính xác là đúng ở vị trí này của tờ giấy.

Cũng như thế, thế giới của chúng ta chắc chắn có vị trí của nó trong một góc của trang sách này, trong một cái đế giày hay bọt một lon bia của nền văn minh khổng lồ nào đó.

Chắc chắn thế hệ chúng ta sẽ không có các phương tiện để kiểm tra điều này. Những điều chúng ta biết, đó là cách đây khá lâu, thế giới của chúng ta, hay dù thế nào đi chăng nữa, phân tử chứa thế giới của chúng ta, là trống rỗng, lạnh, tối, bất động. Rồi sau đó, ai đó hay cái gì đó đã gây ra khủng hoảng. Họ đã giở một trang sách, họ đã giẫm lên một hòn đá, họ đã hớt bọt lon bia. Luôn luôn có một chấn thương. Phân tử của chúng ta thức dậy. Chúng ta, chúng ta biết điều đó, đó là một vụ nổ rất lớn. Người ta gọi nó là Big Bang.

Mỗi giây, trong bao la rộng lớn, trong bao la nhỏ bé, trong bao la xa thẳm, có một thế giới được sinh ra như thế giới của chúng ta sinh ra cách đây mười lăm tỷ năm. Những thế giới khác, chúng ta không biết. Nhưng đối với thế giới của mình, chúng ta biết rằng nó bắt đầu từ vụ nổ nguyên tử “nhỏ” nhất, “đơn giản” nhất: hyđrô.

Hãy hình dung không gian rộng lớn yên tĩnh này bỗng nhiên thức giấc do một vụ nổ khổng lồ. Tại sao họ lại lật trang ở phía trên? Tại sao họ lại hớt bọt bia? Không quan trọng. Luôn là hyđrô cháy, nổ, thiêu đốt. Một ngọn lửa khổng lồ rạch không gian không chút dấu vết. Khủng hoảng. Những vật bất động chuyển động. Những vật lạnh giá nóng lên. Những vật im lìm rì rầm.

Trong cái lò ban đầu, hyđrô chuyển thành heli, nguyên tử phức tạp hơn nó một chút. Nhưng, từ sự chuyển hóa này, người ta có thể suy ra luật chơi lớn đầu tiên của thế giới chúng ta là: LUÔN PHỨC TẠP HƠN.

Nguyên tắc này dường như là hiển nhiên. Nhưng chẳng có gì chứng minh được ở các thế giới khác, nó không khác đi. Ở chỗ khác, có thể là LUÔN NÓNG HƠN, hoặc LUÔN RẮN HƠN hoặc LUÔN BUỒN CƯỜI HƠN.

Ở chỗ chúng ta cũng thế, mọi vật trở nên nóng hơn, hoặc cứng hơn hoặc buồn cười hơn nhưng đó không phải là quy luật ban đầu. Đó chỉ là những thứ phụ. Quy luật gốc của chúng ta mà xung quanh nó tập hợp những quy luật khác, là: LUÔN PHỨC TẠP HƠN.

Edmond Wells,

Bách khoa toàn thư kiến thức tương đối và tuyệt đối.

Con đực 327 lang thang ở các hành lang phía Nam thành phố. Nó không bình tĩnh được. Nó ngẫm nghĩ tới câu hát nổi tiếng:

Nhà thám hiểm, anh từng là chân,

Tại chỗ, anh từng là mắt,

Trở về, anh là tác nhân kích thích.

Tại sao không làm được? Sai lầm ở đâu? Cơ thể nó sôi sục thông tin chưa được xử lý. Với nó, Bầy đã bị thương và họ thậm chí không nhận ra điều đó. Thế mà tác nhân kích thích đau khổ lại là nó. Vậy thì chính nó phải làm Tổ phản ứng lại.

Ôi, khó chịu làm sao khi nắm một tin đau đớn, giữ nó trong mình mà không tìm thấy một cái râu nào muốn tiếp nhận! Nó muốn trút bỏ gánh nặng này, chia sẻ với người khác cái tin kinh khủng này đến chừng nào.

Một con kiến sứ giả truyền nhiệt đi ngang gần nó. Thấy nó ủ ê, con đó tưởng nó chưa tỉnh hẳn và cho nó năng lượng mặt trời của mình. Nó lấy lại sức, và nó ngay lập tức sử dụng chúng để thử thuyết phục con kia.

Báo động, một cuộc thám hiểm đã bị tiêu diệt do bọn kiến lùn phục kích, báo động!

Nhưng thậm chí nó chẳng còn giọng điệu nói thật như lúc ban đầu. Con sứ giả truyền nhiệt bỏ đi như không có gì xảy ra. Con 327 không bỏ cuộc. Nó vừa chạy khắp các hành lang vừa tung tin báo động.

Thỉnh thoảng vài chiến binh dừng lại, nghe nó, thậm chí nói chuyện với nó, nhưng câu chuyện về vũ khí hủy diệt của nó khó tin quá. Không một nhóm nào có khả năng phụ trách nhiệm vụ quân sự được hình thành.

Nó bỏ đi, chán nản.

Đột nhiên, khi nó băng qua một đường hầm vắng ở tầng hầm thứ tư, nó phát hiện có tiếng động sau mình. Ai đó đang đi theo nó.

Con đực 327 quay lại. Nhờ mắt hồng ngoại, nó dò xét hành lang. Các vết đỏ và đen. Không có ai. Kỳ cục. Có thể là nhầm. Nhưng tiếng bước chân lại vang lên phía sau nó. Scritch… tssss, scritch… tssss. Ai đó đi khập khiễng, thiếu hai chân trên sáu cái, và đang tới gần.

Để chắc chắn là đúng, tới mỗi ngã tư nó rẽ, rồi dừng lại. Tiếng động ngừng lại. Ngay khi nó đi tiếp: Scritch… tss, scritch… tss, scritch… tss, tiếng động lại tiếp tục.

Không nghi ngờ gì nữa: người ta theo dõi nó.

Ai đó nấp đi khi nó ngoái lại. Hành động bất thường, hoàn toàn chưa xảy ra bao giờ. Tại sao một tế bào của Bầy lại đi theo một người khác mà không xuất đầu lộ diện? Ở đây, một người với mọi người và không có gì phải che giấu ai cả.

Sự “hiện diện” không bớt dai dẳng đi. Luôn từ xa, luôn thoắt ẩn thoắt hiện. Scritch… tss, scritch… tss. Phản ứng thế nào đây? Khi còn là ấu trùng, vú nuôi đã dạy nó luôn phải đối mặt với nguy hiểm. Nó dừng lại và làm ra vẻ đang lau chùi. Sự hiện diện cách không xa lắm. Nó cảm thấy thế. Vẫn làm ra vẻ lau chùi, nó rung rung râu. Xong, nó đã thu được các phân tử mùi của kẻ theo dõi. Đó là một chiến binh một năm tuổi. Nó tỏa mùi đặc biệt để che những dấu hiệu nhận dạng thông thường của mình. Không dễ gì xác nhận được. Có lẽ là mùi đá.

Con chiến binh nhỏ con không trốn nữa. Scritch… tssss... scritch… tssss… Bây giờ, nó đã nhìn thấy con đó bằng mắt hồng ngoại. Đúng là con đó thiếu mất hai chân. Mùi đá của nó tỏa ra mạnh hơn.

Con đực phát tín hiệu.

Ai đấy?

Không có câu trả lời.

Tại sao lại theo tôi?

Không có câu trả lời.

Muốn quên chuyện rắc rối, nó tiếp tục lên đường, nhưng ngay lập tức, nó nhận ra sự hiện diện thứ hai từ đằng trước tới. Lần này là một chiến binh to con. Hành lang thì hẹp, nó sẽ không qua được.

Quay lại? Sẽ đụng độ với con thọt cũng đang vội đi về phía nó.

Nó bị kẹt.

Bây giờ nó nhận ra được tình thế của mình: đó là hai chiến binh. Và cả hai cùng tỏa mùi đá. Con to hơn bạnh rộng những chiếc răng dài của mình.

Một cái bẫy!

Không thể tưởng tượng được là một con kiến của tổ lại muốn giết một con khác. Liệu có phải là sự rối loạn hệ thống miễn dịch không? Chẳng nhẽ chúng không nhận ra được mùi nhận dạng của nó? Chúng coi nó là một sinh vật lạ? Đúng là điên rồ, cứ như dạ dày nó quyết định loại bỏ ruột nó vậy…

Con đực 327 tăng lực phát:

Tôi cũng là một tế bào của Bầy như các bạn. Chúng ta từ cùng một cơ thể.

Đó là những chiến binh trẻ, chắc họ nhầm. Nhưng những lời nói của nó không xoa dịu được hai kẻ đối diện mình. Con cà nhắc nhảy lên lưng nó và ghìm cánh nó, trong khi đó con to hơn lấy răng kẹp đầu nó. Chúng kéo lê nó, kẹp chặt như thế, hướng về phía chỗ đổ rác.

Con đực 327 giãy giụa. Bằng đốt đối thoại giới tính của mình, nó tỏa các kiểu cảm xúc mà những con vô tính không hề biết. Từ chỗ không hiểu nổi thành hoảng sợ.

Để khỏi bị vấy bẩn bởi những suy nghĩ “trừu tượng” này, con thọt, vẫn đang ép sát phần đầu lưng phía trên của nó, lấy răng cạo râu nó. Làm như thế, con thọt sẽ lấy hết pheromon, và nhất là mùi thông hành của nó. Dù sao thì ở nơi nó tới, chúng cũng chẳng giúp ích gì cho nó.

Bộ ba gây lộn hổn hển tiến trong những hành lang ít người qua lại nhất. Con thọt nhỏ người tiếp tục công việc lau chùi của mình một cách bài bản. Có thể nói nó không muốn để sót một chút thông tin nào trong cái đầu này. Con đực không giãy giụa nữa. Cam chịu, nó chuẩn bị chết bằng cách giảm dần nhịp tim.

“Tại sao lại nhiều bạo lực đến thế, nhiều thù ghét đến thế, hỡi các anh em? Tại sao?

Một, chúng ta chỉ là một, tất cả cùng nhau, chúng ta là con của Trời và Đất.

Chúng ta hãy dừng những cuộc cãi vã vô ích tại đây. Thế kỷ XXII sẽ là thế kỷ của tinh thần hoặc không phải thế. Hãy từ bỏ những cuộc tranh cãi cũ rích do kiêu ngạo và giả dối.

Chủ nghĩa cá nhân, đó mới là kẻ thù thật sự của chúng ta! Một người anh em trong lúc nghèo túng, và các con để anh ta chết đói, các con không xứng đáng đứng trong cộng đồng thế giới rộng lớn nữa. Một người bị lạc đường xin các con giúp đỡ và cứu trợ, và các con không cho người ta vào. Các con không thuộc cộng đồng của chúng ta.

Ta biết các con, những lương tâm tốt bọc trong lụa! Các con chỉ nghĩ tới tiện nghi của riêng mình, các con chỉ mong những vinh quang cá nhân, hạnh phúc cũng có, nhưng chỉ là hạnh phúc của các con và của gia đình mình.

Ta biết các con, ta đã nói với các con. Con, con, con và con! Đừng có cười trước màn hình nữa, ta đang nói với các con những việc nghiêm trọng. Ta đang nói với các con về tương lai của nhân loại. Nó không thể kéo dài hơn được nữa. Cách sống này không có ý nghĩa. Chúng ta lãng phí tất cả, chúng ta phá hoại tất cả. Các cánh rừng đang bị cán dần để làm khăn mùi soa giấy. Mọi thứ đều trở thành đồ có thể vứt đi được: bát đũa, bút, quần áo, máy ảnh, xe hơi, và nếu các con không nhận ra được điều đó thì các con cũng thành thứ có thể vứt đi. Chúng ta hãy từ bỏ cách sống hời hợt này. Các con hãy từ bỏ nó hôm nay, trước khi người ta bắt các con từ bỏ vào ngày mai.

Hãy tới cùng chúng ta, hãy gia nhập đội ngũ tín đồ của chúng ta. Chúng ta là những người lính của Chúa, hỡi những người anh em của ta.”

Hình một nữ phát thanh viên. “Chương trình giảng Phúc âm do cha Mac Donald ở Nhà Thờ mới theo phái tái giáng sinh của ngày thứ 45 và công ty đồ hộp đông lạnh ‘Sweetmilk’ gửi tới các bạn. Chương trình được phát qua vệ tinh trên toàn thế giới. Và bây giờ, trước khi tiếp tục bộ phim truyền hình viễn tưởng ‘Người ngoài Trái đất và tự hào là người ngoài Trái đất’, là mục quảng cáo.”

Lucie không thể nào làm được như Nicolas, ngừng suy nghĩ hoàn toàn khi xem tivi. Jonathan đã ở dưới tám tiếng rồi và vẫn không có tin tức gì!

Tay cô đặt gần điện thoại. Anh nói là không được làm gì hết, nhưng nếu anh ấy chết, hoặc chẳng may anh ấy bị kẹt trong đống sụt lở?

Cô còn chưa có đủ dũng cảm để xuống dưới đó. Tay cô nhấc máy. Cô bấm số cảnh sát cứu hộ.

- Alô, cảnh sát ạ?

- Anh đã bảo em là không được gọi cảnh sát, - một giọng yếu ớt và thì thào từ trong bếp vọng ra.

- Bố! Bố!

Cô gác máy trong khi ống nghe tiếp tục phát ra: “Alô, xin nói đi, cho chúng tôi địa chỉ.” Cạch.

- Đây, đây, anh đây, không được lo lắng. Anh đã nói hai mẹ con bình tĩnh chờ anh rồi mà.

Không lo lắng sao được? Anh ấy đùa chắc!

Jonathan không chỉ cầm trong tay da của những gì trước đó là Ouarzazate và giờ chỉ còn là một đống thịt dính máu, mà chính anh cũng đổi dạng. Anh không có vẻ khiếp sợ hay mất tinh thần, thậm chí anh còn cười cười. Không, không phải thế, nói thế nào nhỉ? Người ta có cảm giác anh già đi và anh bị ốm. Ánh mắt anh bồn chồn, nước da tái mét, anh run rẩy và có vẻ mệt đứt hơi.

Khi nhìn thấy xác bị hành hình của con chó, Nicolas òa khóc nức nở. Con chó bông tội nghiệp cứ như bị hàng trăm cú dao lam cắt tan tành.

Họ đặt nó xuống tờ báo trải rộng.

Nicolas vẫn chưa hết rên rỉ vì mất người bạn thân. Thế là hết. Nó sẽ không bao giờ được nhìn con chó nhảy dựng lên tường khi họ nói từ “mèo” nữa. Sẽ chẳng bao giờ nó được nhìn con chó mở tay nắm cửa bằng một cú nhảy vui mừng. Nó sẽ không bao giờ được cứu con chó thoát khỏi bọn chó béc giê Đức to béo đồng tính nữa.

Ouarzazate không còn nữa.

- Ngày mai chúng ta sẽ mang nó ra nghĩa trang chó ở nghĩa trang Père-Lachaise, - Jonathan nhân nhượng. - Chúng ta sẽ mua cho nó ngôi mộ bốn nghìn năm trăm phrăng, con biết chứ, một ngôi mộ mà chúng ta có thể đặt ảnh nó.

- Đúng rồi! Đúng rồi! - Nicolas nói giữa hai tiếng nấc, ít nhất nó xứng đáng được như thế.

- Và sau đó chúng ta sẽ đến Hội Bảo vệ Động vật, và con sẽ chọn một con khác. Sao lần này con không chọn một con chó bông Malta nhỉ? Nó cũng rất đáng yêu.

Lucie vẫn chưa hoàn hồn. Cô không biết phải bắt đầu bằng câu hỏi nào. Tại sao anh lại đi lâu thế? Điều gì đã xảy ra với con chó? Điều gì đã xảy ra với anh? Anh có muốn ăn không? Anh có nghĩ tới sự bồn chồn của cô không?

- Có gì ở dưới thế? - rốt cuộc cô nói với giọng lạnh lùng.

- Chẳng có gì, chẳng có gì.

- Nhưng anh có thấy anh về trong tình trạng thế nào không? Và con chó nữa… Cứ như thể nó bị rơi vào một cái máy xay điện. Chuyện gì xảy ra với nó thế?

Jonathan quệt cái tay bẩn lên trán.

- Công chứng viên có lý, toàn chuột ở dưới. Ouarzazate bị lũ chuột dữ tợn xé thành từng mảnh.

- Còn anh?

Anh cười khẩy.

- Anh là con thú to nhất, anh làm chúng nó sợ.

- Vô lý! Anh làm gì dưới đó tám tiếng liền? Có gì tận cùng cái kho đáng nguyền rủa này thế? - cô nổi nóng.

- Anh không biết có gì tận cùng. Anh chưa đi tới đó.

- Anh chưa đi hết!

- Chưa, rất rất sâu.

- Tám tiếng anh chưa đi tới tận cùng… kho chứa đồ nhà mình?

- Chưa. Anh dừng lại khi anh nhìn thấy con chó. Máu khắp nơi. Em biết không, con Ouarzazate chống cự quyết liệt. Không thể tin được là một con chó nhỏ lại có thể cầm cự lâu đến thế.

- Nhưng anh dừng ở đâu? Giữa đường à?

- Làm sao mà biết được? Dù sao thì anh cũng không thể tiếp tục được nữa. Anh cũng sợ. Em biết là anh không chịu được bóng tối và bạo lực. Ở vị trí anh, mọi người cũng sẽ dừng lại. Người ta không thể tiếp tục mãi ở chỗ xa lạ. Rồi sau đó, anh nghĩ tới em, tới mẹ con em. Em không thể biết là như thế nào đâu… Tối cực kỳ. Đó là chỗ chết.

Khi nói hết câu này, khóe miệng bên trái của anh giật giật. Chưa bao giờ cô nhìn thấy anh như thế. Cô hiểu rằng không nên dồn ép anh hơn nữa. Cô vòng tay qua eo anh và hôn đôi môi lạnh của anh.

- Bình tĩnh đi anh, xong rồi. Mình sẽ bịt kín cái cửa đó và sẽ không nói đến chuyện này nữa.

Anh lùi lại.

- Không. Chưa xong. Anh để cho mình dừng lại do cái khu vực đầy máu đỏ đó. Mọi người có lẽ cũng sẽ dừng lại. Chúng ta luôn sợ bạo lực, ngay cả khi nó được dùng để chống lại các con vật. Nhưng anh không thể dừng như thế, có thể gần sát đích…

- Anh không nói với em là anh sẽ quay lại đó đấy chứ!

- Có chứ. Edmond đã qua đó, anh sẽ qua được.

- Edmond, bác Edmond của anh á?

- Bác ấy đã làm điều gì đấy dưới đó, và anh muốn biết là điều gì.

Lucie rên khẽ.

- Xin anh, vì tình yêu với em và Nicolas, đừng xuống đó nữa.

- Anh không có lựa chọn.

Anh lại bị máy miệng lần nữa.

- Anh luôn làm mọi việc nửa chừng. Anh luôn dừng lại khi lý trí bảo nguy hiểm đang gần kề. Và hãy nhìn xem anh đã trở thành cái gì. Một người đàn ông chắc chắn chưa biết đến nguy hiểm, nhưng cũng chẳng thành công trong cuộc sống. Vì cứ đi nửa đường, chưa bao giờ anh đi đến tận cùng mọi chuyện. Lẽ ra anh phải ở lại xưởng sửa khóa, đánh trả lại và mặc kệ các vết sưng. Đó có thể là lần đầu, lẽ ra anh phải biết tới bạo lực và học cách điều khiển nó. Thay vì thế, cứ cố tránh rủi ro, anh như một đứa trẻ không chút kinh nghiệm.

- Anh mê sảng rồi.

- Không, anh không mê sảng đâu. Người ta không thể vĩnh viễn sống trong tổ kén. Với cái kho chứa đồ này, anh có cơ hội duy nhất để quyết định làm một việc quan trọng. Nếu anh không làm điều đó, anh sẽ không bao giờ dám nhìn mình trong gương nữa, anh sẽ chỉ thấy một kẻ hèn nhát thôi. Hơn nữa, chính em là người bắt anh xuống, em nhớ chứ.

Anh cởi cái áo sơ mi dính máu.

- Đừng nài nỉ, quyết định của anh không thay đổi được nữa đâu.

- Được, thế thì, em sẽ đi với anh! - Cô tuyên bố và nắm cái đèn pin.

- Không, em ở lại đây!

Anh nắm cổ tay cô lại, kiên quyết.

- Bỏ em ra, anh làm sao thế?

- Anh xin lỗi, nhưng em phải hiểu, cái kho này là cái gì đó chỉ liên quan tới mình anh. Đó là hành trình của anh, là đường đi của anh. Và không ai được xen vào, em nghe anh không đấy?

Đằng sau họ, Nicolas vẫn khóc trước xác Ouarzazate. Jonathan buông cổ tay Lucie ra và lại gần con trai.

- Nào, bình tĩnh lại nào, cậu bé!

- Con chán lắm rồi, Ouarzi chết còn bố mẹ chỉ cãi nhau thôi.

Jonathan muốn xoa dịu. Anh cầm bao diêm, lấy ra sáu que và đặt chúng lên bàn.

- Này, nhìn xem, bố sẽ chỉ cho con một câu đố. Có thể xếp bốn hình vuông bằng nhau với sáu que diêm này. Hãy tìm xem, con có thể tìm ra cách làm đấy.

Ngạc nhiên, cậu bé liền lau nước mắt và hít mạnh nước mũi. Nó bắt đầu đặt các que diêm theo nhiều cách khác nhau.

- Và bố còn một lời khuyên cho con. Để tìm ra lời giải, phải nghĩ khác đi. Nếu chúng ta cứ nghĩ theo thói quen, chúng ta sẽ chẳng được gì cả.

Nicolas xếp được ba hình tam giác. Nhưng không phải bốn. Nó ngước đôi mắt xanh to của mình, chớp mắt.

- Bố tìm được lời giải chưa, bố?

- Chưa, nhưng bố cảm giác là không còn lâu nữa đâu.

Tạm thời thì Jonathan làm cậu con trai bình tĩnh trở lại, nhưng vợ anh thì chưa. Lucie nhìn anh đầy bực tức. Và buổi tối họ cãi nhau khá gay gắt. Nhưng Jonathan không muốn nói gì về cái kho với những bí ẩn của nó.

Hôm sau, anh dậy sớm và mất cả buổi sáng để lắp ở lối vào kho chứa đồ một cái cửa sắt có ổ khóa lớn. Anh đeo vào cổ chiếc chìa khóa duy nhất.

Cứu tinh xuất hiện dưới dạng một cơn động đất bất ngờ.

Đầu tiên là các bức tường chịu cơn chấn động lớn bên cạnh. Cát bắt đầu đổ như thác từ trần xuống. Đợt rung chuyển thứ hai gần như tới ngay lập tức, sau đó đợt thứ ba, đợt thứ tư... Các chấn động ngầm càng ngày càng nối tiếp nhau nhiều hơn, càng ngày càng gần bộ ba kỳ lạ kia hơn. Tiếng ầm ầm không dừng lại và dưới đó, mọi vật đều rung chuyển.

Tỉnh lại do cơn chấn động, con đực tăng lại nhịp tim và dùng răng tung hai đòn khiến hai tên đao phủ sững sờ rồi chuồn vào trong đường hầm trống hoác. Nó đập đôi cánh còn yếu ớt để thoát nhanh hơn và nhảy từng cú dài trên đống gạch vụn.

Mỗi một chấn động mạnh hơn buộc nó phải dừng lại chờ, nằm sát mặt đất, cho tới lúc hết đợt cát lở. Các mảng hành lang còn nguyên cả tảng đổ ập xuống giữa các hành lang khác. Những cây cầu, những nhịp cầu, những hầm mộ sập xuống, kéo theo hàng triệu bóng dáng nhớn nhác.

Mùi báo động ưu tiên tỏa ra và lan rộng. Ở cấp thứ nhất, pheromon kích thích phủ mờ các hành lang phía trên. Những ai hít phải mùi này ngay lập tức bắt đầu run rẩy, chạy tứ tung và tiết ra các pheromon còn gay gắt hơn. Đến mức mà sự hoảng hốt càng ngày càng lớn.

Đám mây báo động lan ra như sương mù, len lỏi vào các tĩnh mạch của khu vực bị tổn thương rồi nhập vào động mạch chính. Vật thể lạ ẩn trong cơ thể của Bầy tỏa ra thứ mà con đực đã thử khởi động một cách vô ích: độc tố gây đau. Đột nhiên, dòng máu đen do đám đông dân Bel-o-kan hình thành bắt đầu chảy nhanh hơn. Đám dân di chuyển trứng gần khu vực bị nạn. Binh lính tập hợp dàn trận.

Trong lúc con đực 327 ở giữa một ngã tư rộng bị tắc một nửa do cát và đám đông, các chấn động ngừng lại. Tiếp sau đó là sự yên lặng đáng sợ. Mọi người bất động, lo ngại diễn biến tiếp theo. Râu dựng thẳng, rung rung. Chờ đợi.

Đột nhiên, tiếng tốc tốc ám ảnh ban nãy bị một dạng tiếng gầm khan thay thế. Mọi người có cảm giác là tấm áo choàng bằng cành cây của Tổ vừa bị đục thủng. Cái gì đó rất lớn xuyên qua mái vòm, phá tan bức tường và xuyên qua các cành cây.

Một cái tua xúc tu mảnh màu hồng lộ ra ngay giữa ngã tư. Nó quất không khí, lướt trên mặt đất với tốc độ khủng khiếp, để tóm được nhiều dân nhất. Vì kiến chiến binh xông lên phía cái tua để cố lấy răng cắn nó, một túm đen chụm lại ở phần đầu. Vừa đủ miếng, cái lưỡi thè lên cao và biến mất, trút cả đám vào họng, rồi lại hiện ra lần nữa, dài hơn, còn háu ăn hơn, nhanh như chớp.

Vì thế báo động cấp hai được phát ra. Kiến thợ gõ gõ đầu bụng dưới của mình xuống đất để ra hiệu cho kiến chiến binh ở những tầng dưới còn chưa biết thảm họa.

Toàn Tổ vang những tiếng trống cấp thứ nhất. Tưởng chừng như “cơ thể Tổ” hổn hển: tac, tac, tac! Tốc… tốc… tốc, con vật lạ đáp lại, và tiếp tục nện nóc vòm để tiến sâu hơn. Mỗi thành viên của Tổ ép sát mình vào thành để cố thoát kẻ nham hiểm màu đỏ hung dữ đang giày xéo các hành lang. Khi một cú tớp áng chừng quá ít, cái lưỡi thè ra dài hơn. Một cái mỏ, tiếp theo là một cái đầu khổng lồ.

Một con chim gõ kiến! Nỗi kinh hoàng của mùa xuân… Loài chim ăn sâu bọ háu ăn này có thể đào lỗ trên nóc tổ kiến sâu tới sáu mươi centimét và ních căng bụng dân cư trong đó.

Đến lúc phải tung ra báo động cấp ba. Một số kiến thợ, gần như phát điên vì quá khích nhưng không thể hiện được bằng hành động, bắt đầu nhảy vũ điệu sợ hãi. Các động tác giật giật từng khúc: nhảy, đập bụng dưới, khạc… Các con khác, hoàn toàn cuồng loạn, chạy khắp các hành lang và cắn tất cả những gì cử động. Hậu quả tai hại của nỗi sợ hãi: Tổ không tài nào tiêu diệt được kẻ tấn công, mà kết cục là tự hủy diệt mình.

Thảm họa được xác định ở tầng thứ 15 bên trên đằng Tây, nhưng báo động đã qua ba cấp, bây giờ cả Tổ bắt đầu vào cuộc chiến tranh. Kiến thợ xuống những tầng hầm sâu nhất để giấu trứng vào chỗ ẩn. Chúng gặp các đoàn kiến chiến binh vội vã, răng dựng đứng.

Trải qua không biết bao nhiêu thế hệ, Tổ đã học được cách phòng thủ chống lại những phiền phức kiểu này. Giữa đám di chuyển hỗn độn, kiến ở đẳng cấp pháo binh lập thành những đội đặc công và phân bổ cho nhau những tác chiến ưu tiên.

Chúng bao vây con chim gõ kiến ở vùng dễ bị thương nhất: cổ nó. Sau đó, chúng quay người, chuyển sang tư thế bắn gần. Bụng dưới của chúng chĩa vào con chim. Bắn! Chúng hết sức đẩy những tia axít fomic siêu đặc từ cơ thắt.

Con chim có cảm giác đột ngột và khó nhọc như người ta siết cổ nó trong một tấm mạng che mặt toàn ghim. Nó chống cự, muốn thoát ra. Nhưng nó đã đi quá xa. Cánh của nó bị vướng trong đất và cành cây nhỏ của mái vòm. Nó thè lưỡi lần nữa để giết được tối đa những đối thủ nhỏ bé của mình.

Một đợt lính mới tới tiếp sức. Bắn! Con chim giật nảy mình. Lần này, không phải là ghim nữa mà là những chiếc gai. Nó nện mạnh cái mỏ. Bắn! Axít bắn ra lần nữa. Con chim run rẩy, bắt đầu thở khó khăn. Bắn! Axít ăn mòn các dây thần kinh nó và nó hoàn toàn bị kẹt.

Ngừng bắn. Các chiến binh có hàm trên rộng từ các nơi đổ xô tới, cắn vào các chỗ bị thương do axít fomic. Mặt khác, một đàn đi ra ngoài, trên phần còn lại của mái vòm, tia được cái đuôi của con vật và bắt đầu khoan phần bốc mùi nhất: hậu môn. Kiến công binh đã sớm mở rộng được lối đi và tràn vào ruột con chim.

Nhóm một đã khoét được da họng. Khi dòng máu đỏ đầu tiên bắt đầu chảy, công việc tỏa hoóc môn báo động dừng lại. Cuộc chiến coi như đã thắng. Cái họng được mở rộng ra, có thể tràn cả đàn vào đó. Vẫn còn nhiều kiến sống sót trong thanh quản của con vật. Họ cứu chúng.

Sau đó các chiến binh thâm nhập vào trong đầu, tìm những lỗ cho phép chúng tới được não. Một con kiến thợ tìm thấy một lối: động mạch cảnh. Còn mỗi việc phải tìm ra được cái đúng: cái đi từ tim tới não, và không phải cái ngược lại. Nó đây rồi! Bốn chiến binh cắt cái ống và gieo mình vào dòng nước đỏ. Được dòng máu cuốn đi, chúng nhanh chóng tới chính giữa các bán cầu não. Chúng đang gần nơi cần đến để truy tìm chất xám.

Con chim gõ kiến, điên lên vì đau đớn, lăn hết sang phải lại sang trái, nhưng nó chẳng có cách nào để chống lại tất cả những kẻ xâm lăng đang cắt chặt nó từ bên trong. Một tốp kiến chui vào phổi và trút axít vào đó. Con chim ho dữ dội.

Những con khác, cả một đội quân, tiến sâu vào thực quản để tiến hành kết nối trong hệ tiêu hóa với đồng nghiệp của mình từ hậu môn vào. Những con này nhanh chóng leo lên ruột kết, xáo tung trên đường đi tất cả những bộ phận cốt tử trong tầm hàm răng trên của mình. Chúng bới thịt sống như chúng có thói quen đào đất, con nọ nối tiếp con kia tấn công mề, gan, tim, lá lách và tụy, cũng như những vị trí quan trọng khác.

Có lúc máu hay bạch huyết phụt ra không đúng lúc, làm nhiều con chết đuối. Điều đó cũng xảy ra với những con hậu đậu không biết cắt ở đâu và cắt chuẩn như thế nào.

Những con khác tiến đúng phương pháp tới giữa những chỗ thịt đỏ và đen. Chúng biết thoát thân trước khi bị đè chết do co thắt. Chúng tránh chạm vào vùng ngập mật hay axít tiêu hóa.

Cuối cùng hai toán quân gặp nhau ở thận. Con chim vẫn chưa chết hẳn. Tim nó, vạch ngoằn ngoèo các nhát cắn, tiếp tục truyền máu tới các mạch bị vỡ.

Không đợi đến hơi thở cuối cùng của nạn nhân, hàng đoàn kiến thợ được hình thành, chuyển từ chân này sang chân khác những miếng thịt còn phập phồng. Không có gì cưỡng lại được những nhà phẫu thuật nhỏ bé. Khi chúng bắt đầu xẻ phần óc, con gõ kiến giật lên, lần cuối.

Cả thành phố ùa lại để xả thịt con quái vật. Các hành lang lúc nhúc kiến, toán thì nắm lông vũ, toán thì nắm lông tơ của nó.

Các nhóm thợ nề đã nhập cuộc. Chúng sửa lại mái vòm và những đường hầm bị thiệt hại.

Nhìn từ xa, có lẽ người ta tưởng là tổ kiến đang ăn con chim. Sau khi đã ngốn nó, chúng tiêu hóa nó, phân chia thịt và mỡ, lông và da của nó về tất cả những điểm mà những thứ này sẽ có lợi nhất cho Tổ.

SỰ HÌNH THÀNH: Nền văn minh kiến được xây dựng như thế nào? Để hiểu được điều đó, cần phải ngược lên hàng trăm triệu năm trước, lúc mà cuộc sống đã bắt đầu phát triển trên Trái đất.

Trong số những vật đến đầu tiên, có côn trùng.

Chúng có vẻ khó thích nghi với thế giới của mình. Nhỏ, yếu đuối, chúng là nạn nhân lý tưởng cho tất cả những kẻ ăn mồi. Để có thể duy trì sự sống, một số loài, ví dụ như châu chấu, chọn con đường sinh sản. Chúng đẻ nhiều đến mức hẳn phải còn những con sống sót.

Những loài khác, như ong vò vẽ hay ong, chọn nọc độc, trải qua nhiều thế hệ, được trang bị ngòi độc khiến chúng trở nên đáng gờm.

Những loài khác, như gián, chọn cách trở thành loài không ăn được. Một tuyến đặc biệt tiết ra cho thịt nó một vị hôi đến nỗi không một ai muốn nếm.

Những loài khác, như bọ ngựa và bươm bướm đêm, chọn sự ngụy trang. Giống như cỏ hay vỏ cây, chúng trở nên vô hình trong thiên nhiên không hiếu khách.

Tuy nhiên, trong cánh rừng rậm những buổi ban đầu này, rất nhiều loài côn trùng không tìm được “mánh” để sống sót và buộc phải biến mất.

Trong số những con “không được ưu đãi” này, đầu tiên là loài mối. Xuất hiện cách đây gần một trăm năm mươi triệu năm trên vỏ Trái đất, loài ăn gỗ này không có chút cơ hội sống lâu dài. Quá nhiều loài ăn côn trùng, không đủ phương tiện tự nhiên để chống lại chúng…

Chuyện gì đã xảy đến với loài mối?

Nhiều con bị chết, và những con sống sót bị dồn vào đường cùng đến mức mà chúng kịp tìm ra một giải pháp độc đáo: “Không chống trả đơn độc nữa, mà tạo thành các nhóm liên kết. Sẽ khó khăn hơn cho những kẻ ăn thịt khi tấn công hai mươi con mối cùng dàn trận, thay vì một con đang cố chạy trốn”. Như thế, loài mối có lẽ đã mở ra một trong những con đường vẻ vang nhất dẫn thẳng đến tính phức tạp: tổ chức xã hội.

Loài côn trùng này bắt đầu sống thành những tế bào nhỏ, đầu tiên là gia đình: tất cả tập trung quanh Mẹ đẻ trứng. Tiếp theo các gia đình trở thành làng, làng mở rộng và trở thành thành phố. Các tổ bằng cát và xi măng của chúng nhanh chóng được dựng lên trên khắp bề mặt địa cầu.

Loài mối là những bậc thầy thông minh đầu tiên của hành tinh chúng ta, và xã hội đầu tiên của hành tinh.

Edmond Wells,

Bách khoa toàn thư kiến thức tương đối và tuyệt đối.

Con đực 327 không thấy hai tên sát nhân mùi đá nữa. Nó thực sự đã cắt đuôi khỏi chúng. Với một chút may mắn, chúng có thể đã chết dưới đống đất cát sụt lở…

Đừng mơ hão. Tuy thế, nó còn chưa xong chuyện. Nó không còn một chút mùi thông hành nào. Nếu giờ nó gặp một chiến binh nhỏ bé nhất, số nó thế là hết. Nó sẽ tự động bị các chị của mình coi như một kẻ xa lạ. Họ thậm chí sẽ không để cho nó giải thích. Phóng axít hay cắn không cần lệnh, đó là cách đối xử dành cho những kẻ không thể tỏa ra mùi thông hành của Liên bang.

Thật điên rồ. Làm sao nó đến nông nỗi này? Tất cả là lỗi của hai con chiến binh mùi đá đáng nguyền rủa kia. Chúng bị làm sao thế? Chắc chúng bị điên. Dù là trường hợp hiếm, nhưng cũng có thể xảy ra lỗi lập trình gen dẫn đến những tai nạn tâm lý kiểu này; tương tự như kiểu những con kiến điên loạn đánh tất cả mọi người lúc báo động cấp ba.

Nhưng hai con này không có vẻ bị điên hay chậm phát triển. Chúng thậm chí còn có vẻ biết rất rõ chúng đang làm gì. Có lẽ là… Người ta chỉ thấy một tình huống duy nhất mà các tế bào cố tình hủy diệt các tế bào khác của cùng cơ thể. Vú nuôi gọi là ung thư. Phải chăng… các tế bào bị ung thư.

Như vậy, mùi đá này có thể là mùi bệnh… Thế thì lại phải báo động. Từ bây giờ, con đực 327 có hai bí ẩn cần giải quyết: vũ khí bí mật của bọn lùn và các tế bào ung thư của Bel-o-kan. Và nó lại không thể nói ra được với ai. Phải suy nghĩ. Rất có thể nó có trong mình một khả năng tiềm ẩn nào đó… một giải pháp.

Nó bắt đầu lau râu. Thấm ướt (điều làm nó buồn cười là liếm râu nhưng không nhận ra được vị đặc trưng của pheromon thông hành), chải chuốt, đánh bóng bằng bàn chải chỗ khuỷu, lau khô.

Làm gì bây giờ, khốn kiếp!

Đầu tiên, phải sống đã.

Một người duy nhất có thể nhớ ra hình ảnh hồng ngoại của nó mà không cần xác nhận mùi nhận dạng: Mẹ. Thế nhưng, Cấm Thành đầy ắp lính. Mặc kệ. Sau chót, một câu châm ngôn cổ của Belo-kiu-kiuni không phải đã nói: Thường ở giữa nguy hiểm người ta luôn được an toàn nhất sao?

- Edmond Wells không để lại ấn tượng đẹp ở đây. Và hơn nữa, khi ông ấy đi, không ai giữ ông ấy lại.

Người vừa nói thế là một người đàn ông già có khuôn mặt thiện cảm, một trong số các phó giám đốc của “Sweetmilk Corporation”.

- Thế nhưng hình như bác ấy đã phát minh ra một loại vi khuẩn thực phẩm, loại làm dậy mùi thơm cho sữa chua.

- Đó là về hóa học, phải công nhận là ông ấy có những cú thiên tài đột xuất. Nhưng chúng không đến thường xuyên, thường là từng đợt.

- Ông có xích mích với bác ấy không?

- Thành thật mà nói, không. Đúng hơn là ông ấy không hòa nhập được với nhóm. Ông ấy tách hẳn ra. Và thậm chí nếu như vi khuẩn của ông ấy mang lại bạc triệu, tôi vẫn nghĩ là chưa bao giờ có ai ở đây thực sự đánh giá cao ông ấy.

- Ông có thể nói rõ hơn được không?

- Trong một nhóm có các sếp. Edmond không chịu đựng được các sếp, ngoài ra cũng chẳng chịu được một kiểu cấp trên nào. Ông ấy luôn coi thường những người quản lý, những người chỉ làm “quản lý để quản lý mà chẳng sản xuất ra gì”, như ông ấy nói. Thế nhưng, chúng tôi buộc phải nịnh nọt cấp trên của mình. Chẳng có gì là xấu cả. Đó là chế độ muốn thế. Còn ông ấy, ông ấy lên mặt. Tôi nghĩ là điều đó làm chúng tôi, những người ngang hàng với ông ấy, khó chịu hơn là chính bản thân các sếp.

- Bác ấy đi như thế nào?

- Ông ấy cãi nhau với một trong số các phó giám đốc, vì một chuyện mà, tôi phải nói là… ông ấy hoàn toàn có lý. Vị phó giám đốc này lục lọi bàn làm việc của ông ấy, và Edmond nổi giận. Khi ông ấy thấy mọi người muốn ủng hộ cho người kia, ông ấy buộc phải ra đi.

- Nhưng mà ông vừa nói là bác ấy có lý…

- Đôi khi tốt hơn hết nên cư xử hèn hạ có lợi cho những người có tiếng, dù họ đáng ghét, thay vì tỏ ra dũng cảm vì lợi ích của những người vô danh, dù họ đáng mến. Edmond không có bạn ở đây. Ông ấy không ăn, không uống cùng với chúng tôi, ông ấy luôn có vẻ đang ở trên cung trăng.

- Thế tại sao ông lại thú nhận “sự hèn nhát” của mình với tôi? Ông không cần phải kể cho tôi nghe hết mọi chuyện.

- Hừm, từ khi ông ấy chết, tôi tự nhủ là dù sao chúng tôi cũng đã cư xử không tốt. Anh là cháu của ông ấy, kể cho anh nghe chuyện này tôi cũng nhẹ nhõm được một chút…

Cuối hẻm tối, người ta nhận ra được một pháo đài gỗ. Cấm Thành.

Tòa thành thực ra là một gốc cây thông, xung quanh nó người ta xây mái vòm. Gốc cây được dùng làm tim và cột sống của Bel-o-kan. Tim, vì nó có phòng kiến chúa và các kho lương thực quý. Cột sống, vì nó cho phép Tổ chống đỡ được mưa và gió bão.

Nhìn gần hơn, tường của Cấm Thành được khảm những họa tiết phức tạp. Giống như văn khắc của một kiểu chữ lạ. Đó là các hành lang được những kẻ đầu tiên chiếm đóng gốc cây đào từ ngày xưa: bọn mối.

Khi Belo-kiu-kiuni sáng lập hạ cánh tới vùng này, năm nghìn năm trước, nó chạm trán với chúng ngay lập tức. Chiến tranh kéo rất dài, hơn nghìn năm, nhưng dân Bel-o-kan cuối cùng đã giành thắng lợi. Thế là họ khám phá, đầy thán phục, một thành phố “vững chắc”, với những hành lang bằng gỗ không bao giờ sập. Gốc thông này mở cho họ những triển vọng quy hoạch đô thị và kiến trúc mới.

Ở trên, có mặt phẳng và đất nhô cao; ở dưới, các rễ cây ăn sâu phân tán trong lòng đất. Thật lý-tưởng. Thế rồi cái gốc cây nhanh chóng không đủ để chứa dân cư kiến đỏ hung cứ tăng dần lên. Thế là người ta đào dưới đất theo chiều dài các rễ cây. Và người ta chất các cành cây nhỏ lên cái cây bị cắt ngọn để mở rộng đỉnh.

Lúc này, Cấm Thành gần như hoang vắng. Ngoài Mẹ và cận vệ của mình, mọi người đều sống ở ngoại vi.

327 tiến từng bước thận trọng và không đều tới gần gốc cây. Những tiếng rung rinh đều đều được thu nhận như có người đang đi, trong khi đó những tiếng không đều đặn có thể được coi như những tiếng sụt lở nhẹ. Nó chỉ còn phải hy vọng là không một chiến binh nào bắt gặp nó. Nó bắt đầu bò. Chỉ còn cách Cấm Thành chừng hai trăm đầu nữa thôi. Nó bắt đầu nhận ra hàng chục lối ra vào xuyên qua gốc cây; chính xác hơn, đầu của kiến “gác cổng” bịt kín lối vào.

Được đúc ra bởi cái mà người ta không biết là kiểu sai lệch gen nào, những con kiến này có một cái đầu to, tròn và phẳng, làm cho chúng giống một cái đinh lớn bít vừa khít chu vi cái lỗ mà chúng phải giám sát.

Những cái cửa sống này đã chứng minh hiệu quả của mình trong quá khứ. Trong chiến tranh những Cây dâu, bảy trăm tám mươi năm trước, Tổ bị bọn kiến vàng xâm lăng. Tất cả dân Bel-o-kan sống sót ẩn trốn trong Cấm Thành, và kiến gác cổng, vào sau cùng, đã khép kín các lối thoát.

Bọn kiến vàng phải mất hai ngày để phá được các chốt cửa này. Kiến gác cổng, không những chỉ bịt kín các lỗ mà còn dùng răng dài của mình cắn. Kiến vàng phải huy động một trăm con để chống lại mỗi một lính gác cổng. Cuối cùng chúng cũng vượt qua được bằng cách moi kitin[5] đầu lính gác. Nhưng sự hy sinh của các “cửa sống” không phải là vô ích. Các tổ lân cận đã có thời gian tổ chức quân cứu viện, và thành phố được giải phóng vài giờ sau.

Chắc chắn là con đực 327 không có ý định một mình chạm trán với lính gác cổng, nhưng nó tính tận dụng lúc một trong các cửa đó mở, ví dụ để cho một vú nuôi chở trứng cái ra. Nó có thể lao vào trước khi cửa đóng lại.

Đúng lúc một cái đầu ngọ nguậy, rồi mở đường… cho một lính gác. Lỡ rồi, nó không thể thử được gì, con lính gác sẽ quay lại ngay lập tức và sẽ giết nó.

Cái đầu của con gác cổng cử động lần nữa. Nó gấp sáu cái cẳng của mình, sẵn sàng bật. Nhưng không! Báo động sai, gác cổng chỉ thay đổi vị trí. Dù sao thì giữ cổ ép vào cái vòng gỗ như thế thể nào cũng bị chuột rút.

Mặc kệ, nó hết kiên nhẫn rồi, nó lao vào chướng ngại vật. Ngay khi nó nằm trong tầm râu, con gác cổng phát hiện nó thiếu pheromon thông hành. Con gác cổng lùi lại chút nữa để bịt cái lỗ kín hơn, sau đó nó thả các phân tử báo động.

Kẻ lạ ở Cấm Thành! Kẻ lạ ở Cấm Thành! nó lặp lại như cái còi.

Nó quay tít cái càng của mình để dọa kẻ không mời mà đến. Nó có thể tiến lên để đánh con đực được, nhưng quân lệnh đã rõ ràng: bịt lối trước đã!

Phải làm nhanh. Con đực có một lợi thế: nó nhìn thấy được trong bóng tối trong khi đó con gác cổng bị mù. Nó xông lên, tránh những cái răng dữ tợn đập hú họa và thọc xuống để tóm lấy chân của kẻ thù. Nó cắt từng cái một. Dòng máu trong suốt chảy ra. Hai cái mẩu cụt tiếp tục cựa quậy, vô hại.

Tuy nhiên, con 327 vẫn chưa qua được, xác của đối thủ làm nghẽn lối đi. Mấy cái chân co cứng thậm chí vẫn tì vào gỗ theo phản xạ. Phải làm thế nào? Nó đặt bụng dưới của mình vào trán con lính gác và bắn. Cái thân giật nảy lên, kitin bị axít fomic ăn mòn bắt đầu chảy và nhả ra một chút khói màu ghi. Nhưng cái đầu dày quá. Nó phải làm tới bốn lần trước khi có thể mở được một lối đi xuyên qua cái đầu phẳng lì.

Nó có thể đi qua. Phía bên kia, nó phát hiện ra lồng ngực và bụng dưới bị teo đi. Con kiến gác chỉ là một cửa ải, mới chỉ là một cửa.

ĐỐI THỦ: Khi những con kiến đầu tiên xuất hiện, năm mươi triệu năm sau, chúng buộc phải liên kết chặt chẽ với nhau. Là hậu duệ xa xưa của một loài ong vò vẽ hoang dã và đơn độc, loài tiphiide, chúng không có răng to cũng như không có ngòi châm nọc. Chúng nhỏ và gầy còm, nhưng không ngu ngốc, và nhanh chóng hiểu rằng bắt chước loài mối sẽ có lợi cho chúng. Chúng phải đoàn kết nhau lại.

Chúng tạo ra làng mạc của mình; chúng xây những tổ rất lớn.

Loài mối nhanh chóng e ngại sự cạnh tranh này. Theo chúng, trên Trái đất chỉ có chỗ cho một loài côn trùng xã hội duy nhất.

Từ đó trở đi, không thể tránh được chiến tranh. Khắp nơi trên thế giới, ở đảo, cây và đồi núi, quân đội các tổ mối chiến đấu chống các đội quân non trẻ của các tổ kiến.

Chưa bao giờ người ta thấy điều đó trong giới động vật. Hàng triệu hàm răng sát cánh nhau vì một mục đích ngoài mục đích dinh dưỡng. Mục đích “chính trị”!

Ban đầu loài mối, kinh nghiệm hơn, thắng mọi cuộc chiến. Nhưng rồi loài kiến thích nghi dần. Chúng bắt chước các loại vũ khí của mối và phát minh ra những vũ khí mới. Các cuộc thế chiến mối-kiến nung đốt Trái đất, từ chừng năm mươi triệu năm đến chừng ba mươi triệu năm. Chính vào khoảng thời gian này mà loài kiến, nhờ phát hiện ra loại vũ khí bắn axít fomic, chiếm ưu thế quyết định.

Ngày nay các cuộc chiến vẫn liên miên tiếp diễn giữa hai loài địch thủ, nhưng hiếm khi thấy các đội quân mối chiến thắng.

Edmond Wells,

Bách khoa toàn thư kiến thức tương đối và tuyệt đối.

- Ông quen bác ấy ở châu Phi, đúng không ạ?

- Đúng, - ông giáo sư trả lời. - Edmond có một nỗi đau. Tôi nhớ là vợ ông ấy đã qua đời. Ông ấy lao mình vào nghiên cứu các loài côn trùng.

- Tại sao lại là côn trùng?

- Tại sao lại không? Các loài côn trùng có sự quyến rũ từ xa xưa. Tổ tiên lâu đời nhất của chúng ta đã từng sợ muỗi làm cho họ sốt, rận làm cho họ ngứa, nhện cắn họ, bọ đầu dài ăn lương thực dự trữ của họ. Điều đó có để lại dấu vết hẳn hoi.

Jonathan đang ở trong phòng nghiên cứu số 326 của Trung tâm Nghiên cứu Côn trùng học ở Fontainebleau thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia, cùng với giáo sư Daniel Rosenfeld, đẹp lão, tóc buộc đuôi ngựa, tươi cười và nói liến thoắng.

- Loài côn trùng đánh lạc hướng đấy, nó nhỏ hơn và yếu hơn chúng ta, thế nhưng nó coi khinh chúng ta và thậm chí đe dọa chúng ta. Hơn nữa, khi chúng ta suy nghĩ kỹ điều này, tất cả chúng ta đều kết thúc trong dạ dày của côn trùng. Vì chính những con giòi, tức những ấu trùng ruồi, đánh chén xác của chúng ta…

- Cháu chưa bao giờ nghĩ đến điều đó.

- Côn trùng từ lâu đã được coi là hiện thân của điều ác. Ví dụ như Belzébuth, một trong số những con quỷ hung ác, được miêu tả với cái đầu ruồi. Đó không phải là sự ngẫu nhiên đâu.

- Loài kiến có tiếng tốt hơn loài ruồi.

- Còn tùy. Các nền văn hóa nói khác nhau về điều đó. Trong cuốn Talmud về người Do Thái, chúng là biểu tượng của sự chính trực. Đối với Phật giáo Tây Tạng, chúng thể hiện sự vô vị của hoạt động duy vật. Đối với người dân Baoulé ở nước Bờ Biển Ngà, một phụ nữ mang thai bị kiến cắn sẽ sinh ra một đứa con đầu kiến. Ngược lại, nhiều người Polynésie lại coi chúng là những vị thần nhỏ.

- Trước đây Edmond làm trong lĩnh vực vi khuẩn, tại sao bác ấy lại bỏ ạ?

- Vi khuẩn không làm ông ấy say mê bằng một phần nghìn so với các nghiên cứu côn trùng, và nhất là về loài kiến. Và khi tôi nói “các nghiên cứu của ông ấy”, đó là một sự cam kết hoàn toàn. Chính ông ấy là người đưa ra kiến nghị chống lại tổ kiến-đồ chơi, các hộp bằng nhựa bán trong siêu thị, với một kiến chúa và sáu trăm con kiến thợ. Ông ấy cũng đấu tranh để dùng kiến làm “thuốc trừ sâu”. Ông ấy muốn người ta đặt một cách hệ thống các tổ kiến đỏ hung trong rừng, để diệt các loài ký sinh cho rừng. Không ngốc đâu. Trong quá khứ người ta đã sử dụng kiến ở Ý để chống lại loài sâu đoàn ở cây thông và ở Ba Lan để chống lại loài pamphiliide ở cây lãnh sam, hai loài côn trùng phá hoại cây.

- Cho loài côn trùng này chống loài côn trùng khác, có phải ý tưởng là thế không?

- Hừm, ông ấy gọi đó là “can dự vào ngoại giao của chúng”. Thế kỷ trước, chúng ta đã phạm rất nhiều sai lầm với thuốc trừ sâu hóa học. Không bao giờ được trực diện tấn công côn trùng, càng không bao giờ được đánh giá thấp chúng và có ý định thuần hóa chúng như chúng ta đã làm với các loài động vật có vú. Côn trùng, đó là một triết học khác, một không gian-thời gian khác, một tầm vóc khác. Ví dụ côn trùng có một cách tránh được tất cả mọi loại chất độc hóa học: khả năng miễn nhiễm nhờ đã quen với chất độc. Anh biết đấy, nếu chúng ta không tài nào trừ hết được nạn châu chấu, đó là vì những con mạnh nhất, chúng thích nghi tất. Tống thuốc trừ sâu vào chúng, chín mươi chín phần trăm chết nhưng một phần trăm sống sót. Và một phần trăm thoát nạn này không những được miễn dịch, mà còn sinh ra một trăm phần trăm châu chấu con “được tiêm phòng” chống thuốc diệt. Chính vì thế mà cách đây hai trăm năm, chúng ta đã sai lầm khi không ngừng tăng độc tính của các sản phẩm. Tới mức các sản phẩm này giết nhiều người hơn là côn trùng. Và chúng ta đã tạo ra các dòng siêu kháng có thể hấp thụ những chất độc nhất mà không chút hề hấn gì.

- Ông muốn nói là chúng ta không có biện pháp thật sự để chống côn trùng?

- Tự anh thấy đấy. Vẫn còn muỗi, châu chấu, bọ đầu dài, ruồi xê-xê - và kiến. Chúng chống chịu được tất. Năm 1945, người ta nhận thấy là chỉ có kiến và bọ cạp sống sót khỏi vụ nổ nguyên tử. Chúng thậm chí còn thích nghi được với cả chuyện đó nữa!

Con đực 327 đã làm đổ máu một tế bào của Bầy. Nó đã gây bạo lực tồi tệ nhất chống lại chính cơ thể mình. Điều đó khiến nó cảm thấy cay đắng. Nhưng liệu nó, là một hoóc môn thông tin, nó có cách sống sót nào khác để tiếp tục nhiệm vụ của mình không?

Nếu nó giết người, đó là vì người ta đã cố tình giết nó. Đó là phản ứng dây chuyền. Như bệnh ung thư. Vì Bầy xử sự một cách không bình thường với nó, nó buộc phải hành động y chang. Nó phải quen với ý nghĩ này.

Nó đã giết một tế bào chị em. Có thể nó sẽ giết vài tế bào khác.

- Nhưng bác ấy làm gì ở châu Phi? Vì, kiến, chính ông cũng nói, có ở khắp nơi.

- Chắc chắn thế, nhưng không phải cùng một loài kiến… Tôi nghĩ là Edmond không thiết tha gì nữa từ sau khi mất vợ. Tôi thậm chí còn tự hỏi khi nghĩ lại liệu không phải ông ấy chờ lũ kiến “sát hại” mình chứ.

- Xin lỗi?

- Chúng đã suýt thịt ông ấy, trời ạ! Kiến tằm châu Phi… Anh chưa bao giờ xem phim Khi Marabounta gầm à?

Jonathan lắc đầu ra hiệu không biết.

- Marabounta là đàn kiến tằm dorylines, hay annona nigricans, di chuyển ở đồng bằng và phá hủy mọi thứ trên đường đi của chúng.

Giáo sư Rosenfeld đứng dậy, như để đương đầu với một làn sóng vô hình.

- Đầu tiên người ta như nghe thấy một tiếng rào rào lớn do các kiểu tiếng kêu và ríu rít, tiếng vỗ cánh và đạp chân của những con vật nhỏ đang cố thoát thân tạo nên. Lúc này, người ta còn chưa nhìn thấy kiến tằm, rồi sau đó vài con chiến binh nhô lên từ sau một ụ đất. Sau những con trinh sát này, những con khác nhanh chóng xuất hiện, thành từng cột nối tiếp nhau liên miên. Cái ụ trở nên đen kịt. Giống như một dòng dung nham nung chảy tất cả những gì nó chạm tới.

Ông giáo sư vừa đi lại vừa khoa chân múa tay, bị chủ đề của mình lôi cuốn.

- Đó là máu độc châu Phi. Axít sống. Số lượng của chúng kinh khủng. Một tổ kiến tằm đẻ trung bình năm trăm nghìn trứng mỗi ngày. Đủ để đổ đầy nhiều xô… Vì thế, cái rãnh đen axít sulfuric này chảy, leo lên các sườn dốc và cây cối, không gì hãm chúng lại được. Chim chóc, thằn lằn hay động vật có vú ăn sâu bọ vô phúc đến gần, bị thành cám ngay lập tức. Cảnh Ngày tận thế! Kiến tằm không sợ bất kỳ con vật nào. Có lần, tôi đã thấy một con mèo quá tò mò tiêu tan trong chớp mắt. Thậm chí, chúng còn qua được các dòng suối bằng cách làm cầu nổi từ chính những xác chết của chúng!... Ở Bờ Biển Ngà, ở vùng gần trung tâm sinh thái Lamto, nơi chúng tôi nghiên cứu, dân cư vẫn không tìm ra được cách chống lại sự lan tràn của chúng. Thế nên khi người ta thông báo các hung thần nhỏ bé này sẽ tràn qua làng, người dân bỏ chạy mang theo các tài sản quý giá nhất. Họ cho chân bàn và ghế vào các xô dấm và cầu các thánh của mình. Khi quay lại, tất cả đều được tẩy rửa, như vừa qua một trận bão. Không còn một mẩu thức ăn nhỏ nhất nào hay một chút chất hữu cơ bất kể loại gì đi nữa. Kể cả con rận nhỏ nhất. Cuối cùng thì kiến tằm là cách lau chùi tốt nhất lều của họ từ đầu đến cuối.

- Các ông làm thế nào để nghiên cứu chúng nếu chúng hung dữ như thế?

- Chúng tôi đợi đến trưa. Côn trùng không có hệ thống điều chỉnh nhiệt như chúng ta. Khi nhiệt độ ngoài trời là 18°, thân nhiệt chúng cũng là 18°, và máu chúng trở nên sôi sục lúc thời kỳ nóng bức. Với chúng, không thể chịu đựng được. Cũng như thế, ngay lúc xuất hiện những tia nắng nóng đầu tiên, kiến tằm đào một cái tổ ngoài trời, nơi chúng chờ thời tiết ôn hòa hơn. Nó giống như một kỳ ngủ đông nhỏ, nhưng chỉ vì chúng bị nóng, chứ không phải là do trời lạnh.

- Thế thì sao ạ?

Jonathan đúng là không biết trò chuyện. Anh cho rằng cuộc trao đổi được thực hiện để làm bình thông nhau. Có một người biết, là cái bình đầy, và một người không biết, cái bình rỗng, thường là chính anh. Người không biết căng rộng tai và thỉnh thoảng kích sự hăng say của người đối thoại với các từ “thế rồi sao?”, “nói cho tôi biết điều đó đi”, và những cái lắc đầu.

Nếu tồn tại những cách giao tiếp khác, anh không biết chúng. Hơn nữa, với anh, khi quan sát những người cùng thời mình, hình như họ chỉ miệt mài với những cuộc độc thoại song song, mỗi người chỉ tìm cách sử dụng người kia như nhà phân tích tâm lý miễn phí. Trong điều kiện này, anh thích kỹ thuật riêng của mình hơn. Có thể anh có vẻ như không có chút kiến thức nào, nhưng chí ít anh luôn luôn học hỏi được. Một câu châm ngôn Trung Quốc không phải đã nói: Người đặt một câu hỏi, ngốc năm phút, người không đặt, ngốc cả đời sao?

- Thì sao á? Chúng tôi tới đó, trời đất ạ! Và đó đã là làm được một điều gì rồi, tin tôi đi. Chúng tôi muốn tìm con kiến chúa đáng ghét đó. Cái con vật nhỏ bé béo tròn nổi tiếng đẻ năm trăm nghìn trứng mỗi ngày. Chúng tôi chỉ muốn nhìn thấy nó và chụp ảnh nó. Chúng tôi đi những đôi ủng to của nhân viên môi trường đô thị. Không may, Edmond đi cỡ 43 mà chỉ còn mỗi đôi cỡ 40. Ông ấy đi tới đó bằng một đôi giày Pataugas[6]… Tôi nhớ cứ như mới chỉ hôm qua thôi. Lúc 12 giờ 30 chúng tôi đã phác trên mặt đất hình dạng có thể là tổ ngoài trời và chúng tôi bắt đầu đào một cái rãnh sâu chừng một mét xung quanh. Lúc 13 giờ 30 chúng tôi tiến được tới các phòng bên ngoài. Một loại chất lỏng đen và nổ lốp đốp bắt đầu chảy ra. Hàng nghìn lính bị kích động khua răng đôm đốp, mà ở loài vật này, những chiếc răng ấy sắc như lưỡi dao cạo. Nó cắm vào giày chúng tôi, trong khi chúng tôi tiếp tục đào và cuốc hướng tới phòng đẻ trứng. Cuối cùng, chúng tôi cũng tìm được kho báu của mình. Kiến chúa. Một con côn trùng to gấp mười lần kiến chúa ở châu Âu. Chúng tôi chụp ảnh nó rất tỉ mỉ trong khi nó chắc phải hét bài “Chúa cứu Nữ hoàng” (God save the Queen) bằng ngôn ngữ tỏa mùi của nó… Hiệu quả không chậm trễ. Từ khắp nơi, kiến chiến binh quy tụ về để bu thành hàng cục trên chân chúng tôi. Nhiều con trèo lên được nhờ giẫm lên đồng đội mình đã cắm chặt vào cao su. Từ đó, chúng chui vào quần rồi áo sơ mi. Chúng tôi trở thành Gulliver hết, nhưng những người Tí hon của chúng tôi chỉ mơ biến chúng tôi thành các mẩu vụn ăn được! Cần phải chú ý nhất là chúng không được chui vào các lỗ tự nhiên của chúng tôi: mũi, miệng, hậu môn, màng nhĩ. Nếu không, hỏng bét, chúng sẽ đào từ bên trong!

Jonathan lặng người, ấn tượng. Về phần giáo sư, có vẻ như ông được sống lại cảnh tượng đó, ông hoa chân múa tay minh họa với sức mạnh của một thanh niên mà ông không còn được như thế nữa.

- Chúng tôi đập mạnh để xua chúng đi. Còn chúng, chúng được chỉ đường nhờ hơi thở và sự tiết mồ hôi của chúng tôi. Chúng tôi đã vận dụng hết những bài tập yoga để thở chậm và kiểm soát nỗi sợ của mình. Chúng tôi cố không nghĩ tới, quên các túm kiến đang muốn giết mình đi. Và chúng tôi đã chụp hết hai cuộn phim và một vài cái có flash. Khi chúng tôi xong, tất cả nhảy vọt khỏi cái rãnh. Trừ Edmond. Kiến phủ tới tận đầu ông ấy, chúng chuẩn bị thịt ông! Chúng tôi nhanh chóng kéo ông ấy lên, chúng tôi cởi quần áo ông ấy ra và lấy dao cạo các hàm răng và đầu còn cắm vào thân ông ấy. Chúng tôi cũng bị dính, nhưng không tới mức như ông ấy, không có ủng. Và nhất là, ông ấy sợ, ông ấy phát ra những pheromon sợ hãi.

- Kinh khủng quá.

- Không, tốt chứ vì ông ấy sống sót khỏi đó. Hơn nữa, nó cũng chẳng làm ông ấy chán kiến. Trái lại, ông ấy nghiên cứu chúng còn nhiệt tình hơn.

- Và sau đó?

- Ông ấy về Paris. Và chúng tôi không có tin tức nữa. Thậm chí, ông ấy không một lần gọi điện cho ông bạn già Rosenfeld, đúng là anh chàng. Cuối cùng tôi thấy trên báo là ông ấy mất. Cầu cho ông ấy được bình yên.

Ông đi kéo rèm cửa sổ để xem cái nhiệt kế cũ dán ở miếng tôn tráng men.

- Hừm, 30° giữa tháng Tư, không tin được. Trời mỗi năm lại càng nóng hơn. Nếu cứ tiếp tục, mười năm nữa, nước Pháp sẽ thành nước nhiệt đới.

- Đến mức đó sao?

- Người ta không nhận ra vì nó tăng từ từ. Nhưng những nhà côn trùng học chúng tôi, chúng tôi nhận thấy những chi tiết rất cụ thể: chúng tôi thấy những loài côn trùng đặc trưng của các vùng xích đạo ở lưu vực Paris. Anh chưa bao giờ để ý thấy những con bươm bướm càng ngày càng óng ánh hơn à?

- Quả nhiên thế, hôm qua cháu thấy một con, đỏ và đen huỳnh quang đậu trên một chiếc ô tô…

- Chắc là một con bướm râu chùy năm vết đốm. Đó là một loài bướm có nọc độc mà cho tới giờ người ta chỉ thấy ở Madagascar. Nếu tiếp tục… Anh tưởng tượng ra được những con kiến tằm ở Paris không? Xin chào sợ hãi. Chắc sẽ rất vui được xem…

Sau khi cọ sạch râu và ăn vài mẩu thịt ấm của con gác cổng “bị phanh thây”, con đực không mùi chạy trong các hành lang gỗ. Phòng mẹ ở đằng kia, nó ngửi thấy thế. May sao, giờ là 25°-thời gian, và không có nhiều người trong Cấm Thành ở nhiệt độ này. Nó có thể thoải mái len lỏi.

Đột nhiên, nó nhận ra mùi của hai chiến binh đi hướng ngược lại. Có một con to và một con nhỏ. Con nhỏ thọt chân…

Chúng đánh hơi nhau từ xa.

Không tin được là nó!

Không tin được là chúng nó!

Con đực 327 nhanh chóng bỏ trốn với hy vọng thoát khỏi chúng. Nó cứ rẽ và rẽ trong cái mê cung ba chiều này. Nó ra khỏi Cấm Thành. Lính gác cổng không kìm nó lại, vì chỉ được lên chương trình để kiểm tra từ bên ngoài vào trong. Chân nó rờ rẫm lên nền đất tơi xốp. Nó theo hết chỗ ngoặt này đến chỗ ngoặt khác.

Nhưng những con kia cũng rất nhanh và không để có khoảng cách. Vì thế mà con đực huých phải và xô ngã một con kiến thợ đang tha một cành cây nhỏ; nó không cố tình làm điều đó, nhưng cuộc truy bắt của hai con sát nhân mùi đá bị chững lại.

Phải tận dụng sự ngắt quãng đó. Rất nhanh, nó trốn trong một cái hốc ngoằn ngoèo. Con thọt tiến đến gần. Nó lùi lại sâu hơn một chút trong chỗ nấp.

- Nó đi đâu rồi?

- Anh ấy lại xuống dưới rồi.

- Sao lại là lại xuống?

Lucie nắm cánh tay bà Augusta và đưa bà tới phía cửa kho chứa đồ.

- Anh ấy ở trong đó từ tối hôm qua.

- Và nó vẫn chưa lên?

- Chưa, cháu không biết chuyện gì xảy ra dưới đó, nhưng anh ấy dứt khoát cấm cháu gọi cảnh sát… Anh ấy đã xuống nhiều lần và anh ấy đều quay lên.

Bà Augusta bàng hoàng.

- Thật điên rồ! Thế mà bác nó dứt khoát cấm nó…

- Giờ anh ấy xuống và mang theo hàng loạt dụng cụ, các tấm thép, tấm bê tông lớn. Còn về những gì anh ấy làm ở dưới thì…

Lucie gục đầu trong tay. Cô kiệt sức, có cảm giác là mình sẽ lại suy sụp thêm lần nữa.

- Thế chúng ta không thể xuống tìm nó à?

- Không. Anh ấy lắp một ổ khóa và khóa từ phía trong.

Bà Augusta ngồi xuống, tiu nghỉu.

- Thế đấy, thế đấy. Giá như bà có thể ngờ được lời của Edmond lại gây ra lắm chuyện thế này…

CHUYÊN BIỆT: Trong những tổ kiến hiện đại lớn, sự phân công công việc, được lặp đi lặp lại hàng triệu năm, đã sinh ra các chuyển biến gen.

Như vậy, nhiều con được sinh ra với hàm răng hình kéo rất lớn để trở thành lính, những con khác có hàm tán nghiền để sản xuất bột ngũ cốc, những con khác được trang bị tuyến nước bọt siêu phát triển để làm ẩm và khử trùng những ấu trùng non.

Cũng hơi giống chúng ta một chút, người lính được sinh ra với những ngón tay hình dao, người nông dân với bàn chân hình kìm để trèo lên hái quả trên cây, bảo mẫu với khoảng chục cặp núm vú.

Nhưng trong số tất cả các chuyển biến “chuyên nghiệp”, thứ gây ấn tượng mạnh nhất là chuyển biến tình yêu.

Thực thế, để cho đám kiến thợ chăm lao động không bị lơ đễnh do xung năng tình dục, chúng sinh ra vô tính. Mọi năng lượng sinh sản được tập trung trên những nhà chuyên môn: con đực và con cái, các hoàng tử và công chúa của nền văn minh đối chiếu này.

Những con này được sinh ra và được trang bị chỉ cho tình yêu. Chúng được hưởng nhiều vật dụng mới để giúp chúng trong lúc giao phối. Từ cánh đến những mắt đơn hồng ngoại, rồi râu thu-phát những cảm xúc trừu tượng.

Edmond Wells,

Bách khoa toàn thư kiến thức tương đối và tuyệt đối.

Chỗ trốn của nó không phải là ngõ cụt, mà dẫn tới một cái hang nhỏ. Con 327 rúc trong đó. Hai con chiến binh mùi đá đi qua không phát hiện ra nó. Mỗi tội, cái hang không trống. Có ai đó nóng và có mùi ở trong. Nó phát tín hiệu.

Anh là ai?

Thông điệp khứu giác rõ ràng, chính xác, như mệnh lệnh. Nhờ các mắt đơn hồng ngoại của mình, nó nhận thấy con vật to lớn đang hỏi nó. Nhìn qua, trọng lượng của nó ít nhất phải là chín mươi hạt cát. Thế nhưng, đó không phải là một chiến binh. Đó là thứ gì đấy mà cho tới lúc này, nó vẫn chưa bao giờ cảm nhận được, chưa bao giờ nhìn thấy.

Một con cái.

Và một con cái mới quyến rũ làm sao! Nó thong thả xem xét con cái. Các chân mảnh khảnh có dáng hoàn hảo của nó được trang trí những chiếc lông nhỏ ngọt ngào dính các pheromon tình dục. Những chiếc râu dày dậy mùi rất thơm. Đôi mắt có ánh đỏ của nó giống như hai quả ỏng ảnh mia. Nó có cái bụng dưới to, nhẵn và thon hình thoi. Một cái khiên ngực rộng, nổi trên một cái lưng trên hình hạt thật đẹp. Và cuối cùng là những cái cánh dài, to gấp hai lần cánh con đực.

Con cái bạnh những cái hàm nhỏ xinh ra và… nhảy lên họng để cắt cổ con 327.

Con 327 nuốt một cách khó nhọc, nó bị nghẹt thở. Vì nó không có mùi thông hành, con cái không định nới vòng siết. Đây là một cơ thể lạ cần phải tiêu diệt.

Tuy nhiên, tận dụng thân hình nhỏ nhắn của mình, con đực 327 cũng thoát ra được. Nó nhảy lên vai con cái, siết đầu con cái. Cứ thế quay vòng. Cứ lần lượt tới phiên mỗi bên gặp rắc rối. Con cái giãy giụa.

Khi con cái yếu đi, con đực đưa râu ra phía trước. Nó không muốn giết con cái, chỉ muốn con cái nghe nó. Mọi việc không đơn giản. Nó muốn có một cuộc TĐTĐ với con cái. Đúng, một cuộc trao đổi tuyệt đối.

Con cái (nó nhận dạng được lứa trứng, con cái là con thứ 56) giãn râu của mình, tránh tiếp xúc. Sau đó, con cái chồm lên để thoát khỏi nó. Nhưng nó bám chắc vào lưng trên của con cái và siết răng chặt hơn. Nếu nó tiếp tục, đầu của con cái sẽ bị nhổ như một cây cỏ dại.

Con cái bất động. Nó cũng thế.

Với mắt đơn đảo được trong phạm vi góc 180°, con cái nhìn rõ được kẻ tấn công đang ở trên lồng ngực mình. Nó bé xíu.

Một con đực!

Con cái nhớ lại bài học của các vú nuôi:

Các con đực là nửa-kiến. Trái ngược với những tế bào khác của Tổ, chúng chỉ được trang bị một nửa sắc thể của loài. Chúng được thụ thai từ những trứng không thụ tinh. Vì thế đó là những cái noãn lớn, hay đúng hơn là những tinh trùng lớn, sống ngoài trời.

Trên lưng nó có một tinh trùng đang thắt cổ nó. Ý nghĩ này gần như làm nó buồn cười. Tại sao một số trứng được thụ tinh còn một số khác thì không? Có thể tại nhiệt độ. Dưới 20°, túi chứa tinh không được hoạt hóa và Mẹ đẻ ra những trứng không thụ tinh. Như thế, các con đực sinh ra từ lạnh lẽo. Như cái chết.

Đây là lần đầu tiên nó thấy một con đực bằng thịt và bằng kitin. Nó muốn tìm gì ở đây, trong khuê phòng của các trinh nữ? Lãnh địa này là cấm kỵ, dành cho những tế bào giới tính nữ. Nếu như bất kỳ tế bào lạ nào cũng có thể xâm nhập vào trong thâm cung mảnh mai của họ, thì cửa mở cho tất cả các loại nhiễm khuẩn mất!

Con đực cố thử tìm cách giao tiếp bằng râu một lần nữa. Nhưng con cái không để thế. Nó tách râu ra thì ngay lập tức con cái cụp râu xuống đầu; nếu nó vuốt nhẹ đốt râu thứ hai, con cái chĩa râu ra đằng sau. Con cái không muốn.

Nó tăng thêm sức ép răng mình và làm đốt râu thứ bảy của mình tiếp xúc được với đốt râu thứ bảy của con cái. Con cái 56 chưa bao giờ nói chuyện như thế. Người ta dạy nó tránh mọi tiếp xúc, chỉ tung và nhận hơi bốc trong không khí. Nhưng nó biết là cách thông tin bằng hơi này rất dễ đánh lừa. Một hôm, Mẹ cũng đã truyền một pheromon về chủ đề này:

Giữa hai bộ não, sẽ luôn luôn có mọi hiểu lầm và dối trá do mùi nhiễu tạp, luồng khí, chất lượng truyền và nhận xấu gây ra.

Cách duy nhất giải quyết tạm thời những phiền toái ấy là thế này: trao đổi tuyệt đối. Tiếp xúc râu trực tiếp. Các chất truyền dẫn đi từ bộ não này tới các chất truyền dẫn của bộ não khác mà không bị cản trở.

Với con cái, đó như là sự mất trinh về mặt tinh thần. Dù thế nào đi nữa, đây cũng là việc gì đó khó khăn và xa lạ.

Nhưng nó không còn lựa chọn, nếu con đực tiếp tục siết, hắn sẽ giết chết nó. Nó đưa râu mình về trên vai ra dấu khuất phục.

TĐTĐ có thể bắt đầu. Hai cặp râu sáp lại nhau hoàn toàn. Chút phóng điện. Đó là sự căng thẳng. Chầm chậm, rồi ngày càng nhanh hơn, hai con côn trùng vuốt ve mười một đốt có khía của nhau. Một đám bọt đầy ngữ điệu tối nghĩa bắt đầu dần sủi lên. Chất mỡ này bôi trơn râu và cho phép đẩy nhịp cọ xát nhanh hơn. Đầu hai con rung không kiểm soát, một hồi, sau đó mấy cọng râu dừng màn múa và dính sát dọc vào nhau. Giờ chỉ còn một con duy nhất với hai đầu, hai thân và mỗi một cặp râu.

Điều kỳ diệu của tự nhiên được thực hiện. Các pheromon chuyển từ cơ thể này sang cơ thể kia qua hàng nghìn lỗ nhỏ và mao mạch của các đốt râu. Hai tư tưởng hòa làm một. Các ý nghĩ không còn mã hóa và giải mã nữa. Chúng được để ở tình trạng đơn giản nguyên thủy của mình: hình ảnh, nhạc điệu, cảm xúc, hương thơm.

Chính trong cách nói hoàn toàn trực tiếp này mà con đực kể lại tất cả cho con cái 56 về chuyến phiêu lưu của mình: cuộc tàn sát đoàn thám hiểm, dấu vết khứu giác của bọn lính lùn, cuộc gặp gỡ của nó với Mẹ, người ta âm mưu trừ khử nó như thế nào, nó mất mùi thông hành, trận đánh của nó với kiến gác cổng, những sát thủ mùi đá vẫn đang luôn truy đuổi nó.

Cuộc TĐTĐ kết thúc, con cái đẩy râu ra sau ra dấu có thiện ý với nó. Con đực nhảy khỏi lưng con cái. Bây giờ nó phó mặc cho con cái, con cái có thể trừ khử nó dễ dàng. Con cái lại gần, hàm dang rộng ra và… cho nó mấy cái pheromon thông hành của mình. Với cái đó, nó tạm thời thoát khỏi nguy hiểm. Con cái đề xuất trao đổi dinh dưỡng cho nó, nó đồng ý. Sau đó con cái đập cánh vù vù để phân tán hơi cuộc nói chuyện của chúng.

Xong, cuối cùng nó đã thuyết phục được ai đó. Thông tin đã được truyền đi, được một tế bào khác hiểu, chấp nhận.

Nó vừa tạo ra nhóm làm việc của mình.

THỜI GIAN: Nhận thức thời gian trôi ở người và kiến rất khác nhau. Đối với con người, thời gian là tuyệt đối. Trong mọi trường hợp, chu kỳ và độ dài của các giây là bằng nhau.

Ngược lại, ở loài kiến, thời gian là tương đối. Khi trời nóng, các giây rất ngắn. Khi trời lạnh, chúng cuộn khúc và kéo dài tới vô tận, cho tới khi mất ý thức ngủ đông.

Thời gian đàn hồi này cho chúng sự nhận thức về tốc độ của mọi việc rất khác với chúng ta. Để xác định một sự vận động, côn trùng không chỉ sử dụng không gian và thời gian, chúng thêm chiều thứ ba: nhiệt độ.

Edmond Wells,

Bách khoa toàn thư kiến thức tương đối và tuyệt đối.

Từ giờ trở đi, chúng có hai người, bận tâm thuyết phục được tối đa chị em về mức độ nghiêm trọng của “Vụ vũ khí hủy diệt bí mật”. Chưa quá muộn. Tuy nhiên, chúng phải tính đến hai yếu tố. Một mặt, chúng sẽ không bao giờ thu phục được đủ kiến thợ theo công cuộc của mình trước lễ Hồi sinh, buổi lễ sẽ chiếm hết năng lượng, vì thế chúng cần phải có người thứ ba giúp. Mặt khác, phải dự tính tới trường hợp bọn chiến binh mùi đá xuất hiện trở lại, cần phải có một chỗ trú ẩn.

Con 56 đề xuất phòng của nó. Nó đã đào một lối đi bí mật trong phòng cho phép chúng bỏ trốn trong trường hợp phiền phức. Con đực 327 chỉ ngạc nhiên một nửa, đào lối đi bí mật đang là mốt. Việc đó đã bắt đầu cách đây trăm năm, trong chiến tranh chống kiến phun keo. Một kiến chúa trong liên bang, Ha-yekte-douni, đã nuôi sự hoang tưởng về an ninh. Nó ra lệnh xây cho mình một cấm thành “bọc sắt”. Các mạn sườn được vũ trang bằng những viên đá giăm to, bản thân những viên đá này cũng được gắn kết với nhau bằng loại xi măng mối!

Vấn đề ở chỗ chỉ có mỗi một lối thoát. Đến mức khi thành của nó bị các toán kiến phun keo vây hãm, nó bị kẹt trong chính cung điện của mình. Kiến phun keo chẳng gặp chút khó khăn nào để bắt được nó và bóp nghẹt nó trong đống keo khô nhanh ghê tởm. Nữ chúa Ha-yekte-douni về sau được báo thù, và cung của nó được giải phóng, nhưng kết thúc tồi tệ và ngớ ngẩn này còn hiển hiện trong tâm trí dân Bel-o-kan.

Kiến có may mắn tuyệt vời là có thể sửa sang chỗ ở của chúng bằng một cú răng, mỗi con bắt tay vào khoan hành lang bí mật cho riêng mình. Một con kiến đào lỗ của mình, còn chấp nhận được, nhưng nếu một triệu con, thì là thảm họa. Các hành lang “công” sẽ sập do các hành lang “tư” làm xói lở. Người ta đi theo lối bí mật của mình, và người ta đi tới một mê trận thật sự, được tạo nên từ “hành lang của những người khác”. Đến nỗi mà nhiều khu hoàn toàn bị mủn đi, làm nguy hại cả tới tương lai của Bel-o-kan.

Mẹ kêu dừng lại. Không còn ai định đào cho riêng mình nữa. Nhưng làm thế nào để kiểm soát hết được các nhà?

Con cái 56 lật một viên sỏi, hé ra một cái lỗ tối. Chính chỗ đó. Con 327 xem xét chỗ trốn, nó cho là hoàn hảo. Chỉ còn mỗi việc phải tìm một người giúp đỡ thứ ba. Chúng đi ra, đóng lại cẩn thận. Con cái 56 phát tín hiệu:

Người đầu tiên tới sẽ là người tốt. Để tôi làm.

Ngay lập tức, chúng gặp một người, một con chiến binh vô tính to lớn đang tha một mẩu bươm bướm. Con cái gọi nó từ xa với những thông điệp đầy cảm xúc nói về một mối đe dọa lớn đối với Bầy. Con cái dùng thứ ngôn ngữ tình cảm với sự tinh tế điêu luyện làm con đực sửng sốt. Về phần con chiến binh, nó bỏ ngay lập tức miếng mồi của mình để tới nói chuyện.

Một mối đe dọa lớn đối với Bầy à? Ở đâu, ai, như thế nào, tại sao?

Con cái giải thích ngắn gọn cho con chiến binh tai họa giáng vào chuyến thảm hiểm mùa xuân đầu tiên. Cách giải thích của nó tuôn ra những hơi thơm ngát. Nó đã có vẻ yêu kiều và sự quyến rũ của một hoàng hậu. Con chiến binh nhanh chóng bị chinh phục.

Khi nào chúng ta xuất phát? Cần bao nhiêu lính để tấn công bọn lùn?

Con chiến binh tự giới thiệu. Nó là con vô tính 103 683 của lứa trứng mùa hè. Đầu to bóng loáng, răng dài, mắt gần như không tồn tại, chân ngắn, đó là một đồng minh có sức nặng. Đó cũng là một người nhiệt tình bẩm sinh. Con cái 56 thậm chí phải kìm sự hăng say của nó lại.

Con cái bảo nó là có mật thám ngay trong Bầy, rất có thể là một số lính đánh thuê được bán cho bọn lùn để cản trở dân Bel-o-kan làm sáng tỏ bí ẩn vũ khí bí mật.

Chúng ta nhận ra được chúng nhờ mùi đá đặc trưng. Cần phải làm gấp.

Hãy tin vào tôi.

Thế rồi chúng phân chia nhau những khu vực tác động. Con 327 sẽ cố gắng thuyết phục các vú nuôi ở phòng tắm nắng. Thường thì họ rất ngây thơ.

Con 103 683 sẽ cố mang binh lính tới. Nếu nó thành lập được một đội, thế là đã tuyệt vời rồi.

Tôi cũng có thể hỏi quân trinh sát, thử thu thập thêm những bằng chứng khác về vũ khí bí mật này của bọn lùn.

Về phần con 56, nó sẽ thăm những nơi trồng nấm và chuồng trại để kiếm thêm những sự ủng hộ chiến lược.

Quay lại đây để tổng kết lúc 23°-thời gian.

Lần này, trong khuôn khổ chuỗi chương trình “Văn hóa thế giới”, ti vi chiếu một phóng sự về tập quán tại Nhật Bản:

“Người Nhật, dân tộc đảo, quen sống tự cung tự cấp từ nhiều thế kỷ nay. Đối với họ, thế giới được chia làm hai: người Nhật Bản và những người khác, người nước ngoài với phong tục khó hiểu, những kẻ quê mùa, được họ gọi là Gai jin. Người Nhật bao giờ cũng có quan điểm quốc gia rất chặt chẽ. Ví dụ, khi một người Nhật tới định cư ở châu Âu, anh ta tự động bị loại khỏi nhóm. Nếu một năm sau, anh ta trở về, bố mẹ, gia đình anh ta không nhận anh ta như một người thân nữa. Sống tại nơi của người Gai jin, là bị ngấm tinh thần của ‘người khác’, vì thế cũng trở thành một Gai jin. Thậm chí bạn bè thời thơ ấu của anh ta sẽ nói chuyện với anh ta như với một khách du lịch nào đó.”

Người ta nhìn thấy hiện trên màn hình nhiều ngôi đền và nơi linh thiêng khác nhau của Thần đạo. Giọng thuyết minh tiếp tục:

“Quan niệm về sự sống và cái chết của họ khác với chúng ta. Ở đây, cái chết của một cá nhân không quá quan trọng. Điều lo ngại là mất đi một thành phần sản xuất. Để thuần hóa cái chết, người Nhật Bản thích rèn luyện nghệ thuật chiến đấu. Đấu kendo được dạy cho trẻ em ngay từ ở lớp nhỏ…”

Hai chiến binh hiện lên ở giữa màn hình, mặc đồ như những samourai xưa. Ngực họ được che bằng các tấm giáp màu đen có khớp. Đầu họ đội một cái mũ hình bầu dục có hai lông dài ở ngang tai. Họ vừa lao vào nhau vừa hét một tiếng hiếu chiến, rồi bắt đầu đấu bằng kiếm dài của mình.

Hình ảnh mới, một người đàn ông ngồi quỳ gối lấy hai tay cắm một thanh kiếm ngắn vào bụng.

“Tự tử theo nghi lễ, Seppuku, là một đặc trưng khác của văn hóa Nhật Bản. Chắc chắn, với chúng ta, sẽ rất khó hiểu…”

- Ti vi, lúc nào cũng ti vi! Làm mụ người đi! Nó nhồi nhét vào đầu tất cả chúng ta toàn những hình ảnh giống nhau. Hai mẹ con còn chưa chán à? - Jonathan, quay về từ mấy tiếng đến giờ, kêu lên.

- Kệ con. Nó làm con ngồi yên. Từ lúc con chó chết, nó không ổn nữa… - Lucie nói, giọng máy móc.

Anh xoa cằm cậu con trai.

- Không ổn à, con yêu?

- Suỵt, con đang nghe.

- Thôi nào! Giờ con nói với chúng ta thế này đấy!

- Con nói với anh như thế đấy. Phải nói là anh không gặp con thường xuyên, đừng có ngạc nhiên là con hơi lạnh nhạt với anh.

- Này! Nicolas, con đã làm được bốn hình tam giác với những que diêm chưa?

- Chưa ạ, nó làm con bực mình. Con đang nghe.

- Được, nếu nó làm con bực mình…

Jonathan, vẻ suy nghĩ, thử sắp xếp mấy que diêm lay lắt trên bàn.

- Tiếc thật. Nó… bổ ích.

Nicolas không nghe thấy, đầu nó đang được nối trực tiếp vào cái ti vi. Jonathan đi vào phòng mình.

- Anh làm gì thế? - Lucie hỏi.

- Em thấy rõ đấy, anh chuẩn bị, anh quay lại đó.

- Cái gì? Ôi không!

- Anh không có lựa chọn.

- Jonathan, nói điều đó cho em bây giờ đi, có gì ở dưới đó mà làm anh mê mẩn đến vậy? Dù sao em cũng là vợ anh.

Anh không trả lời gì hết. Mắt anh trốn tránh. Và luôn là cái máy miệng khó chịu này. Không buồn chống lại nữa, cô thở dài:

- Anh đã giết chuột chưa?

- Chỉ cần anh có mặt là đủ, chúng giữ khoảng cách. Nếu không, anh chìa cho chúng cái này.

Anh huơ con dao nấu bếp lớn mà anh đã mài nhọn rất lâu. Anh cầm cái đèn halogen ở tay kia và đi về phía cửa kho chứa đồ, túi trên vai, một túi chứa đầy đồ dự phòng, cùng với đồ nghề thợ khóa của anh. Anh chỉ nói:

- Tạm biệt Nicolas. Tạm biệt Lucie.

Lucie không biết phải làm gì. Cô cầm cánh tay Jonathan.

- Anh không thể đi như thế này được! Quá dễ dàng. Anh phải nói cho em!

- Anh xin em.

- Nhưng phải nói với anh điều này như thế nào? Từ lúc anh xuống cái kho chứa đồ đáng nguyền rủa này, anh không còn là anh nữa. Chúng ta không còn tiền mà anh lại mua ít nhất năm nghìn franc dụng cụ và sách về kiến.

- Anh quan tâm tới sửa chữa khóa và kiến. Đó là quyền của anh.

- Không, không phải là quyền của anh. Không được khi anh phải nuôi vợ và con trai. Nếu như tất cả tiền thất nghiệp tan vào việc mua sách về kiến, em sẽ phải…

- Ly hôn? Có đúng điều em muốn nói không?

Cô buông cánh tay anh ra, chán nản.

- Không.

Anh đặt tay lên vai cô. Máy miệng.

- Hãy tin anh. Anh cần phải đi tới cùng. Anh không điên.

- Anh không điên hả? Nhưng nhìn lại anh một chút đi! Vẻ mặt anh nhợt nhạt như xác chết, trông như anh đang sốt ấy.

- Cơ thể anh già đi, đầu anh trẻ lại.

- Jonathan! Nói cho em chuyện gì xảy ra ở dưới đi!

- Những điều rất thú vị. Phải đi xuống sâu hơn, luôn sâu hơn, nếu như người ta muốn có thể leo lên một ngày nào đó… Em biết không, như là ở bể bơi, chính tại đáy người ta tìm thấy chỗ tựa để lao lên.

Và anh phá lên cười khùng khục, mà, ba mươi giây sau, vẫn còn vọng thê thảm trong cầu thang xoắn ốc.

Tầng + 35. Lớp phủ bằng cành cây mỏng tạo ra hiệu ứng kính ghép màu. Những tia nắng mặt trời luồn qua lớp lọc này rồi rơi xuống như mưa sao trên mặt đất. Chúng ta đang ở trong phòng tắm nắng của tổ, “nhà máy” sản xuất công dân Bel-o-kan.

Cái nóng như thiêu ngự trị ở đây. 38°. Tất nhiên, phòng tắm nắng quay chính Nam để hưởng, lâu nhất có thể được, sức nóng của mặt trời. Đôi khi, dưới hiệu ứng xúc tác của các cành cây, nhiệt độ lên tới 50°!

Hàng trăm cái chân đang động đậy. Đẳng cấp đông nhất ở đây là đẳng cấp vú nuôi. Chúng xếp trứng Mẹ vừa đẻ thành chồng. Hai mươi tư chồng thành một đống, mười hai đống thành một dãy. Các dãy mất hút đằng xa. Khi một đám mây che khuất mặt trời, vú nuôi di chuyển các chồng trứng. Những trứng non nhất cần phải được ủ ấm. “Nóng ẩm cho trứng, nóng khô cho kén”: đó là công thức cổ Myrmécéen để sinh ra những đứa trẻ xinh xắn.

Bên trái, người ta thấy nhiều kiến thợ phụ trách tecmi[7]. Chúng lèn chặt những mẩu gỗ đen tích nhiệt và những mẩu mùn lên men sinh nhiệt. Nhờ hai “lò sưởi” này, phòng tắm nắng luôn luôn giữ được nhiệt độ ở khoảng giữa 25° và 40° ngay cả khi bên ngoài chỉ là 15°.

Pháo binh đi đi lại lại. Nếu một con gõ kiến tấn công…

Bên phải, người ta nhận ra những trứng già tuổi hơn. Quá trình biến thái dài: với sự liếm láp của vú nuôi và thời gian, những quả trứng nhỏ to lên và vàng đi. Chừng một đến bảy tuần, chúng chuyển thành ấu trùng có lông vàng. Điều đó còn phụ thuộc vào thời tiết.

Vú nuôi tập trung cực kỳ cao độ. Chúng không hề tiết kiệm nước dãi kháng sinh cũng như sự chú ý của mình. Không được để một chút bẩn nhỏ nhất tới làm bẩn ấu trùng. Chúng rất yếu ớt. Thậm chí các pheromon trao đổi cũng được giảm tới mức tối thiểu.

Giúp tôi mang chúng tới góc này… Chú ý chồng trứng của chị có nguy cơ sập...

Một vú nuôi chuyển một ấu trùng dài gấp hai lần nó. Chắc chắn là một pháo binh. Con đó đặt “vũ khí” vào một góc và liếm nó.

Ở giữa lò ấp rộng thênh thang này, các ấu trùng chất thành đống, mười khúc của cơ thể chúng bắt đầu lộ ra, chúng gào lên để được mớm mồi. Chúng ngúc ngoắc đầu lung tung, nghển cổ và múa may cho tới khi vú nuôi đành cho chúng một chút nước sâu mật hoặc nhường cho ít thịt côn trùng.

Sau ba tuần, khi chúng khá “chín”, các ấu trùng ngừng ăn và động đậy. Giai đoạn ngủ lịm mà người ta phải hết sức chuẩn bị. Chúng tập hợp năng lượng của mình để luyện kén, và kén sẽ biến chúng thành nhộng.

Vú nuôi khệ nệ mang những bọc to vàng này vào một phòng bên cạnh đầy cát khô hút ẩm không khí. “Nóng ẩm cho trứng, nóng khô cho kén”, người ta sẽ nhắc đi nhắc lại điều này, không bao giờ là đủ.

Trong phòng ấp này, kén trắng có ánh phơn phớt xanh trở nên vàng, rồi ghi, rồi nâu. Ngược lại, đá tạo vàng. Dưới lớp vỏ, phép mầu tự nhiên xảy ra. Người ta thay đổi tất. Hệ thần kinh, bộ máy hô hấp và tiêu hóa, các cơ quan giác quan, vỏ…

Kén để trong phòng ấp sẽ phồng lên trong vài ngày. Trứng đang chín, thời điểm quan trọng đang đến gần. Kén sắp nở được để riêng ra cùng với những kén trong tình trạng như nó. Các vú nuôi làm bục lớp màng của kén một cách thận trọng, rút ra một cái râu, một cái chân, tới khi cho ra một con kiến trắng đang run rẩy và chệnh choạng. Lớp kitin của nó, còn mềm và sáng, sẽ chuyển thành đỏ hung trong vài ngày, như của tất cả dân Bel-o-kan.

Con 327, đứng sững giữa guồng quay đang hoạt động này, không biết rõ phải hỏi ai. Nó tung chút mùi về phía một vú nuôi đang giúp một bé tập đi.

Một việc gì đó nghiêm trọng đang xảy ra. Vú nuôi thậm chí không ngoái đầu lại phía nó. Nó thả một câu mùi đủ để nhận được:

Suỵt. Không có gì nghiêm trọng hơn là một cá nhân ra đời.

Một pháo binh xô nó đồng thời đập nó vài cú nhè nhẹ bằng các chùy trên đầu râu của mình. Tip, tip, tip.

Không được làm phiền. Đi đi.

Con đực không có mức năng lượng tốt, nó không biết cách truyền tin và không có khả năng thuyết phục. Ôi, giá như nó có khiếu giao tiếp của con 56! Dù thế, nó vẫn xuất hiện gần những vú nuôi khác; chúng không đếm xỉa gì tới nó. Đến mức nó tự hỏi liệu nhiệm vụ của nó có thật sự quan trọng như nó hình dung không. Có thể Mẹ có lý. Có những nhiệm vụ ưu tiên. Chẳng hạn như kéo dài cuộc sống thay vì muốn gây chiến.

Trong khi nó đang mải theo suy nghĩ lạ lùng này, một cú phóng axít fomic sượt qua râu nó! Chính một vú nuôi vừa mới bắn nó. Con này đã để rơi cái kén mà nó đang vác và nhắm bắn con đực. May sao nó ngắm không chuẩn.

Con đực lao theo để đuổi tên khủng bố, nhưng tên này đã chuồn vào phòng trẻ đầu tiên, hất một chồng trứng để cản đường. Những chiếc vỏ bị vỡ để chảy ra một thứ chất lỏng trong suốt.

Nó đã phá vỡ trứng! Nó bị làm sao thế? Hoảng hốt, các vú nuôi chạy tán loạn, lo lắng bảo vệ thế hệ đang thai nghén.

Con đực 327, hiểu là nó sẽ không thể đuổi kịp kẻ chạy trốn, gập bụng dưới xuống dưới ngực mình và ngắm bắn. Nhưng trước khi nó có thể bắn, con đó chết ngay tại chỗ bởi một pháo binh đã nhìn thấy nó hất đổ trứng.

Một đám tụ tập hình thành quanh cơ thể bị cháy đen do axít fomic. Con 327 nghiêng râu trên xác chết. Không chút nghi ngờ, có chút mùi thoang thoảng. Mùi đá.

TÍNH XÃ HỘI: Ở kiến cũng như ở con người, tính xã hội là tiền định. Kiến mới sinh còn quá yếu để tự phá vỏ kén giam hãm nó. Trẻ con cũng không có khả năng tự đi hay tự nuôi mình.

Kiến và con người là hai loài được hình thành để được người thân của mình trợ giúp, và không biết hoặc không thể tự học.

Phụ thuộc vào người lớn chắc chắn là một điểm yếu, nhưng nó làm nảy sinh một quá trình khác, quá trình tìm tòi kiến thức. Nếu người lớn có thể sống sót trong khi trẻ con không có khả năng đó, thì ngay từ đầu, trẻ con buộc phải học hỏi những kiến thức từ người nhiều tuổi.

Edmond Wells,

Bách khoa toàn thư kiến thức tương đối và tuyệt đối.

Tầng - 20. Con cái 56 còn chưa bàn luận về vũ khí bí mật của bọn lùn với các nông dân được, cái mà nó nhìn thấy quá quyến rũ nó để có thể thốt ra dù là gì đi nữa.

Đẳng cấp kiến cái rất quý giá, suốt tuổi thơ của mình chúng giam mình trong khuê phòng công chúa. Thường chúng chỉ biết thế giới ở chừng một trăm hành lang, và ít người trong số chúng đã từng chu du tới phía dưới tầng hầm thứ mười và phía trên tầng thứ mười trên mặt đất…

Một lần, con 56 thử đi ra để xem Bên ngoài rộng lớn mà các vú nuôi từng nói cho nó nghe, nhưng lính gác đã đuổi nó về. Người ta có thể che giấu được ít nhiều mùi của nó nhưng những chiếc cánh dài của nó thì không. Thế là lính gác bảo nó rằng ngoài kia có những con quái vật khổng lồ; chúng ăn thịt những nàng công chúa nhỏ muốn ra ngoài trước lễ Hồi sinh. Con 56 lưỡng lự giữa lòng hiếu kỳ và sự kinh hãi.

Bước xuống tầng - 20, nó hiểu rằng trước khi chu du Bên ngoài hoang dã rộng lớn, nó còn có rất nhiều điều kỳ diệu để khám phá trong chính tổ của mình. Ở đây, lần đầu tiên nó thấy khu trồng nấm.

Theo huyền thoại của Bel-o-kan, người ta kể rằng những khu trồng nấm đầu tiên được khám phá trong cuộc chiến tranh Ngũ cốc, cách đây chừng năm mươi nghìn thiên niên kỷ. Một đội đặc công pháo binh vừa mới bao vây được một tổ mối. Đột nhiên họ rơi xuống một phòng có kích thước khổng lồ. Ở giữa dựng lên một cái bánh màu trắng rất lớn mà chừng một trăm con mối thợ không ngừng đánh bóng.

Chúng nếm và thấy nó tuyệt vời. Đó… như một ngôi làng hoàn toàn ăn được! Tù binh khai đó là những cây nấm. Thực tế, mối chỉ sống bằng xenlulô nhưng, không thể tiêu hóa được nó, chúng dùng đến những cây nấm này để làm việc đó.

Kiến thì tiêu hóa quá tốt chất xenlulô và không cần đến thứ mới lạ này. Không phải là chúng không hiểu được lợi ích của việc trồng trọt ở ngay trong tổ mình: việc đó cho phép chống đỡ lại sự bao vây và nạn đói.

Ngày nay, trong các gian phòng lớn ở tầng - 20 của Bel-o-kan, người ta lựa chọn những cái gốc. Tuy nhiên, kiến không dùng cùng loại nấm của mối nữa, ở Bel-o-kan, người ta trồng nấm mũ là chủ yếu. Và cả một nền công nghệ phát triển từ những hoạt động nông nghiệp.

Con cái 56 đi lại giữa các bồn cây của khu vườn trắng này. Một bên, kiến thợ chuẩn bị “giường”, chỗ nấm sẽ mọc trên đó. Chúng cắt những chiếc lá thành mẩu vuông nhỏ, tiếp đó những mẩu này sẽ được nạo, nghiền, nhào, biến thành bánh. Bánh lá được xếp vào trong một hầm phân ủ (kiến tập trung phân của mình vào các bể dành cho việc này). Sau đó, chúng được làm ẩm bằng nước dãi và người ta để thời gian sản sinh sự điều chế.

Các bánh đã lên men được bọc bởi một cuộn sợi màu trắng ăn được. Người ta có thể nhìn thấy chúng, đằng kia, phía bên trái. Kiến thợ tưới chúng bằng nước dãi khử trùng của mình và cắt tất cả những gì chìa ra khỏi cái hình nón nhỏ màu trắng đó. Nếu người ta cứ để nấm mọc, chúng đã sớm làm nổ căn phòng rồi. Từ những sợi do kiến thợ răng dẹt thu hoạch, người ta có được một loại bột vừa ngon vừa bổ.

Ở đây cũng vậy, sự tập trung của kiến thợ lên tới cực điểm. Không được để một loại cỏ dại, một cây nấm ký sinh nhỏ nhất nào lẫn vào lợi dụng sự chăm sóc của chúng.

Chính trong hoàn cảnh này, tóm lại là ít thuận lợi, con 56 thử liên lạc râu với một con kiến làm vườn đang bận tỉ mỉ cắt tỉa một trong số những cái cột trắng.

Một mối nguy hiểm nghiêm trọng đang đe dọa Tổ. Chúng tôi cần trợ giúp. Bạn có muốn tham gia vào nhóm làm việc của chúng tôi không?

Nguy hiểm gì?

Bọn lùn đã khám phá ra một loại vũ khí bí mật có tác dụng phá hoại, cần phải nhanh chóng hành động.

Con làm vườn bình thản hỏi con cái nghĩ gì về cây nấm của nó, một cây nấm mũ xinh xắn. Con 56 khen nó. Con kia bảo nó thử. Con cái cắn vào cái bánh trắng và ngay lập tức cảm thấy nóng dữ dội trong thực quản. Thuốc độc! Cây nấm đã bị tẩm chất myrmicacine, một loại axít cực mạnh thường được sử dụng dưới dạng pha loãng để làm thuốc diệt cỏ. Con 56 ho và kịp nhổ thức ăn tẩm độc ra. Con làm vườn thả cây nấm để nhảy lên ngực nó, chĩa tất cả răng ra.

Chúng lăn trong đống phân ủ, đập đầu nhau, gập râu chùy của chúng từng cú mạnh. Chách! Chách! Chách! Các cú đập được tung ra với chủ tâm đánh chết người. Kiến nông dân tách chúng ra.

Các người làm sao thế?

Con làm vườn chuồn đi. Mở rộng cánh, con 56 nhảy một cú phi thường và gí sát nó xuống đất. Chính lúc đó nó nhận ra thoảng một mùi đá. Không nghi ngờ gì nữa, đến lượt nó gặp phải một thành viên của băng sát nhân khó tin này.

Con cái kẹp râu kẻ giết người.

Mày là ai? Tại sao mày định giết tao? Mùi đá này là gì?

Im lặng. Con cái vặn râu nó. Rất đau, con kia tung mấy cú đá hậu nhưng không trả lời. 56 không phải loại người làm hại một tế bào chị em, thế nhưng nó vẫn tăng lực xoắn.

Con kia không cử động nữa. Nó rơi vào trạng thái tự nguyện tê liệt. Tim nó gần như không đập nữa, nó sắp chết. Bực mình, 56 cắt hai cái râu của nó, nhưng nó chỉ đang riết ráo tấn công một xác chết mà thôi.

Kiến nông dân vây quanh nó lần nữa.

Chuyện gì xảy ra thế? Chị làm gì nó rồi?

56 nghĩ là chưa đến lúc thanh minh, tốt hơn là nên thoát khỏi đây, việc mà nó làm chỉ bằng một cú đập cánh. 327 có lý. Đang xảy ra một điều gì đó rối trí, trong Bầy các tế bào đã trở nên điên loạn.

[4] Cách nấu ăn cho nhiều tỏi và mùi tây.

[5] Một trong những thành phần chính tạo nên bộ xương ngoài của côn trùng và một số loài ngành chân khớp.

[6] Giày thể thao cao làm bằng vải bền, đế dày, dùng để đi bộ.

[7] Đơn vị nhiệt lượng.