MỘT NGHI VẤN LỚN
Già Năm ngừng kể đã lâu, bên ngoài trời đã rạng. Quanh bàn nhậu, những bóng đen ngồi câm lặng, bất động như những pho tượng. Không ai dám phá tan sự im lặng nặng nề đó, dường như họ ngầm hiểu với nhau rằng, đằng sau câu chuyện vừa kể, hẳn còn ẩn giấu một bí mật nào khác mà già Năm chưa kể hết hoặc không dám kể ra.
Ba Hữu lúc nầy đã tỉnh ngủ hẳn, đầu cổ còn chôm bôm, va cứ lây quây lọ mọ hoài trên ghế, vì đã tới cữ thèm thuốc. Sau cùng, dằn lòng không đặng, va lòn tay qua lần lưng ông Tư lấy ra cái túi nhái, thảy cái “xạch” lên bàn. Khêu sợi bấc cho thếp đèn sáng tỏ, kê miệng lại gần vừa bập bập môi để mồi điếu thuốc giồng, va vừa ọ ẹ góp lời, giọng vẫn còn sật sừ sật sưởng:
— Xong! Con Linh Miêu cán vá bị xiết cổ, chết... nhăn răng! Vậy là vãn... tuồng! Vậy là hết... chuyện. Tui thấy có mắc mớ gì tới chuyện cọp bữa nay đâu... nà?
— Chưa hết đâu! Nếu chỉ có vậy thôi thì ai thèm nói tới mần chi. Các cháu hãy lắng tai nghe ông kể tiếp đây nè.
Ông Năm vuốt râu, bình thản kể tiếp, giọng ông có hơi xa vắng nhưng mọi người vẫn chăm chú lắng nghe, như uống từng lời nói của ông, như bị thôi miên, lòng tràn đầy kinh ngạc.
— Cộ trâu è ạch lôi hai cái xác cọp về lò nấu cao, chừng tới nơi mới té ngửa ra rằng chỉ còn lại có một cái xác thôi hà. Đó là xác con cọp gấm bị đập chết hiệp đầu, còn xác con Linh Miêu cán vá thì đã mất tự lúc nào. Mới đầu, người ta nghi là có bàn tay của Bạch Công tử nhúng vào, về sau mới biết là không phải, vì cái xác cọp nặng hơn bốn năm tạ thịt, chớ có phải con gà con chó gì đâu, mà hòng giấu đút rồi lưu đi đâu cho khuất đặng, giữa thanh thiên bạch nhật chớ. Sau đó quan Tổng trấn có cho thám tử qua rình bên phủ Bố Chánh cả tháng trời mà chẳng thấy động tịnh tăm hơi gì ráo.
❃
Nghi án đó đến bây giờ vẫn còn là một tồn nghi của lịch sử, vĩnh viễn không ai hiểu nổi. Người ta độ chừng rằng, khi bị khóa cổ nghẹt thở, nó chỉ chết giấc. Đến khi cộ trâu ra khỏi Hổ quyền rồi thì nó mới từ từ tỉnh lại, dòm đi dòm lại trong mình, thấy không có thương tích gì ráo, một cọng lông cũng không mất. Nhẹ nhàng nhổm dậy, thả mình cái “phịch” xuống bờ cỏ bên vệ đường. Cộ trâu vừa đi khuất, cu cậu đã lật đật chúi ngay vào trong một bụi cây rậm ri ở ven đường. Chờ khi màn đêm buông xuống, cu cậu tẩu một mạch về tận chốn rừng sâu, hú... hồn, hú... vía. Từ đó về sau, không ai còn nghe nhắc gì đến con Linh Miếu cán vá nữa...— Hóa ra, nó là con cọp duy nhất đã thoát khỏi cái Hổ quyền kiên cố đó, phải vậy không ông Năm?
— Chưa chắc! Người ta chỉ mới hồ nghi vậy thôi. Chuyện xảy ra vào khoảng năm Minh Mệnh thứ mười mấy Người Giám quan năm xưa chính là ông nội của lão. Sau nầy ông nội kể lại cho lão, hồi mà lão còn nhỏ, bằng cỡ thằng Lực bây giờ. Ông bà mình có nói, loài cọp một khi đã thoát khỏi xiềng xích, gông cùm của loài người, về được chốn rừng xanh rồi thì thế nào chúng cũng sẽ tìm loài người mà báo oán.
— Nó đã được loài người thuần hóa hết thú tính rồi kia mà!?
— Ậy! Vậy mới ác! Nó là con vật được nuôi lớn lên trong hoa viên của ngài Bố Chánh. Nó yêu mến con người xiết bao. Nhưng hỡi ôi, chính loài người đã làm cho nó “vỡ mộng”. Các cháu há không biết rằng: “càng yêu nhau lắm, càng cắn nhau đau” sao? Chắc nó hận con người đến thấu xương, thấu tủy, mấy cháu à! Mối thù như được nhân lên, trở thành truyền kiếp. Vả chăng con Linh Miêu này được người ta nuôi từ hồi chưa dứt sữa, chưa từng được cọp má dạy cách săn mồi, về lại chốn rừng xanh, chắc nó phải khổ sở lắm.[39]
— Loài cọp vốn không thù dai, dù trời phú cho chúng có tánh linh. Dân đi rừng lâu năm đồn rằng con nào mà sống lâu, trong lỗ tai nổi lên nhiều chấm đỏ, hễ đếm được bao nhiêu chấm ấy thì biết ngay là có bấy nhiêu người đã gởi thây vô bụng nó, mấy con đó đã thành tinh rồi. Hễ ai nói lén tới nó, dù ở xa thế mấy đi nữa nó cũng nghe được hết ráo, cho nên không ai dám kêu đích danh của nó mà phải nói trớ ra là ông ba mươi. Nhưng ông trời gẫm cũng công bằng lắm các cháu à, nên xui khiến loài cọp sau một giấc ngủ say, khi thức dậy chỉ cần vươn vai một cái, lỡ đụng vào cành cây, hay gò đá nào đó là nó quên hết sạch.
— Còn cái con cán vá nầy thì khác, được loài người nuôi dạy từ thuở nhỏ, lại bú sữa người, cho nên nó khác hẳn các loài cọp thường chăng? Giờ đã thành hùm tinh rồi, nên nó quyết tìm con cháu của những người thuộc dòng họ đó để báo thù. Nhưng tại sao nó phải đợi tới bây giờ?
— Có lẽ vì trước đây, chúng ta ở trong kinh thành náo nhiệt, không có cơ hội nào cho nó báo thù nên nó cứ phải ẩn nhẫn chờ thời. Chờ cho đến khi, cả kiếng họ chúng ta, vì nghịch mạng với triều đình mà phải thất cơ lỡ vận, bôn tẩu về tận chốn rừng xanh nầy vốn dĩ là giang sơn của nó, nó bèn ra tay ác độc?
— Hơn nữa, bây giờ va đã già yếu lắm rồi, tranh mồi không lại với lũ cọp trẻ, cọp tơ, nên va mới phát minh ra cách bắt cóc con nít thần sầu, quỷ khốc đó! Phải vậy không a... ông Năm?
— Có con gì mà dễ bắt như mấy đứa con nít đâu mấy cháu. Cũng dễ hiểu thôi, mấy cháu à, hồi nhỏ, hằng ngày va thường chơi đùa, trửng giỡn với đám con nít, cho nên va rành sáu câu, cái cách phải làm thế nào cho mấy đứa nhỏ mê man tàng tịch. Cứ cho nó là con Linh miêu cán vá đi, thì bây giờ nó cũng đã trở thành một lão hổ, già cúp bình thiết rồi còn gì, có cọp nào mà sống lâu được như vậy không hè? À! Mà nè, hồi chiều, lúc tuốt móng cho va, mấy cháu thấy có gì lạ không?
— Cũng không thấy có gì lạ hết ông Năm à.
Ba Hữu nãy giờ vẫn ngồi sững, điếu thuốc rê quên bập, cháy gần phỏng mép. Bỗng vỗ đùi cái bép, vừa phủi tàn lửa văng ra lia lịa, va vừa hấp tấp nói:
— Sao không! Chưn trước bên trái có tật, xương chỗ đó hơi dơ dơ, giống như cán vá, ông nói tôi mới nhớ.
Im lặng lại phủ trùm, vừa nặng nề vừa pha thêm chút gì nghèn nghẹn. Tim lụn, dầu cạn, trên bàn một đốm lửa nhỏ xíu như hột mè, lập lòe như ma trơi, lắt lay đậu trên thếp đèn dầu phộng. Không ai nhớ châm thêm dầu hay thay giùm sợi bấc...
❃
Mắt ông già Năm bỗng mờ đi nhạt nhòa, như phủ một làn khói sương gờn gợn, thứ khói tháng Ba đốt đồng, khi trời vừa chạng vạng. Người nghe phải chú ý nhìn thẳng vào mắt ổng vì trong đôi mắt ấy người ta có thể đọc được đôi điều mà bấy lâu nay ổng không dám nói. Ông già lẩm bẩm nhỏ rí trong cổ họng, tự mình mình nói, tự mình mình nghe, phải lóng tai lung lắm mới nghe thủng được.— Hổng lẽ lại là... Nó!? Chuyện cũ xảy ra đã tám chín mươi năm chứ ít ỏi gì sao, con quái đó mà còn sống được tới bây giờ thì nó cũng lớn hơn lão tới mười mấy tuổi lận. Cọp thường thì đã chết từ mấy mươi đời vương rồi, đầu thai mấy kiếp, có con nào mà sống lâu được như vậy đâu! Hả mấy cháu? Trừ phi là... nó đã... nó đã... Ối mà thôi! Trong cõi trời đất bao la huyễn hoặc nầy, không có chuyện kỳ ảo, dị thường nào mà không thể xảy ra được hết á! Có ai dám vỗ ngực tự xưng là chuyện gì mình cũng hiểu biết đến nơi đến chốn đâu mấy... cháu?
Chú thích:
[39] Nó đâ lớn lên ở trong hoa viên của ngài Chánh Bố: Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối./ Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng,/ Giải nước đen giả suối, chẳng thông dòng,/ Len dưới nách những mô gò thấp kém;/ Dăm vừng lá hiền lành không bí hiểm,/ Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu. (Thế Lữ). Thiệt! Khác xa với cảnh núi thẳm, rừng thiêng. Cho nên khi trở về chốn thâm u, oai linh hùng vĩ ấy, cùng với cuộc đấu tranh sinh tồn khắc nghiệt, ắt nó phải khổ sở lắm mới hội nhập được.