Ngày 18 tháng Chín
Chị Sachiko yêu quý,
Bỏ qua cho em vì mãi mới viết cho chị. Mấy bữa nay em bận tối mắt chị ơi.
Lúc ở nhà ga chị Tsuruko đã gắng nuốt nước mắt vào trong, nhưng lúc tàu chuyển bánh thì khóc như mưa, cứ úp mặt vào tay áo. Rồi Hideo lên Cơn sốt. Thằng bé kêu đau bụng, mấy phút lại chạy vào nhà vệ sinh. Cả đêm em với chị Tsuruko gần như thức trắng. Đã vậy, chủ nhà lại còn hủy không cho thuê vào phút cuối. Chuyện ấy một hôm trước khi rời đi cả nhà đã biết, nhưng kế hoạch không thể thay đổi được, mà chúng em phải sống cùng gia đình Taneda. Chị cứ tưởng tượng xem cảm giác của họ thế nào khi phải đón nhận thêm mười một con người chúng em nào ở cùng một lúc. Chúng em gọi bác sĩ khám cho Hideo, phát hiện thằng bé viêm ruột. Hôm qua nó bắt đầu thấy đỡ hơn một chút. Mọi người đều đang tất bật tìm nhà, cuối cùng cũng kiếm được một chỗ ở Shibuya, ba phòng tầng trên, bốn phòng tầng dưới, không có vườn, một tháng tiền thuê 55 lên. Nhà được xây để cho thuê, em có thể hình dung ra được nó như thế nào chị ạ. Không biết làm thế nào mà cựa quậy được trong ngôi nhà bé xíu ấy, nhưng chúng em quấn quả gia đình Taneda quá nhiều rồi nên đành chấp nhận, dẫu là lại phải tính chuyện sấp sấp ngửa ngửa dọn đi. Chủ nhật này mọi người sẽ chuyển về đó. Địa chỉ ở Oroada, quận Shibuya. Tháng sau tụi em sẽ lắp điện thoại. Em nghe nói chỗ ấy yên ổn, cũng tiện đường cho anh Tatsuo và cả bé Teru Dừa lên cấp hai nữa.
Chỉ muốn chia sẻ để chị biết tình hình tụi em như vậy. Cho em gửi lời hỏi thăm anh Teinosuke, bé Etsuko và Út.
Luôn nhớ về chị,
Yukiko Tái bút: Sáng nay trời như tiết thu vậy. Dưới ấy thời tiết sao hả chị?
Ở Ashiya cũng thế, không khí mát mẻ mùa thu đã đến chỉ sau một đêm. Sachiko và Teinosuke đang ngồi đối diện trên bàn ăn sáng, Etsuko đã đi học, chị đang đọc về tàu chiến Nhật Bản đột kích ở Sán Đầu và Triều Châu thì bỗng nhận ra hương cà phê trong bếp thơm hơn thường lệ.
“Thu về rồi,” chị nhận xét, ngước nhìn lên từ tờ báo. “Anh có thấy cà phê sáng nay mùi đượm hơn không?”
Teinosuke lẩm bẩm gì đó. Anh vẫn mải đọc báo. O-Haru bưng cà phê vào cùng với bức thư của Yukiko ở trên khay.
Vừa hay Sachiko đang nghĩ về Yukiko, cô em gái đã ở Tokyo chừng mười hôm rồi. Chị nhanh tay xé mở bì thư. Ngay đến những hàng viết tay - bức thư hẳn được tranh thủ thảo vội – đã cho thấy chị cả và em gái tất bật như thế nào. Gia đình Taneda là nhà anh trai của Tatsuo, Sachiko biết anh Taneda làm việc ở Bộ Công Thương. Sachiko mới gặp anh ta đúng một lần ở đám cưới chị gái hơn chục năm trước, đến mặt mũi cũng không nhớ nữa. Hẳn là Tsuruko có quen thân với anh ta hơn chút đỉnh. Tatsuo đã phải ở tạm chỗ gia đình Taneda cả tháng, đèo bòng cả vợ con và em vợ, nhưng với Tsuruko và Yukiko thì còn khó khăn gấp bội vì buộc phải ăn nhờ ở đậu bậc đàn anh trong họ nhà chồng tại một thành phố xa lạ. Đã vậy, một đứa trong đám trẻ con còn bị ốm.
“Yukiko hả em?” Teinosuke liếc nhìn lên từ tờ báo và với tay lấy cà phê.
“Giờ thì rõ tại sao em nó không viết thư rồi. Trên ấy đang rối tình cả lên.”
“Có chuyện gì thế?”
“Anh đọc đi.” Sachiko đưa ba tờ giấy cho chồng.
Năm, sáu hôm sau họ nhận được một tờ thông báo trình trọng, tuyên bố thay đổi địa chỉ và cám ơn đã đến nhà ga tiễn gia đình. Sau đó thì bặt vô âm tín. Shökichi, con trai Otoyan lên Tokyo phụ chuyển nhà ngay lập tức đi gặp Sachiko sau khi về Osaka vào thứ Hai. Cậu ta báo cáo rằng việc chuyển nhà diễn ra thuận lợi , ngôi nhà cho thuê ở Tokyo kém xa dinh tư Osaka về mặt thanh lịch, cửa kéo rẻ tiền xộc xệch, phòng ốc thì tầng dưới một phòng hai chiếu, hai phòng bốn chiếu rưỡi, phòng còn lại sáu chiếu; tầng trên chỉ có một phòng bốn chiếu rưỡi và một phòng tắm chiếu, đã thế chiếu Tokyo diện tích nhỏ hơn nên phòng tắm chiếu còn chẳng bằng phòng sau chiếu ở Osaka hay Kyoto, tóm lại ngôi nhà chật chội tù túng, nhưng dầu sao cũng mới xây, nhiều ánh sáng và thoáng đãng, quay về hướng Nam, tốt cho sức khỏe hơn hẳn cái nhà u ám tối tăm Osaka, tuy không có vườn tược nhưng khu dân cư có nhiều công viên, nhà tập thể tựu trung là yên tĩnh và văn minh, khu buôn bán thương mại chỉ cách có mấy phút, ở đó có mấy cái rạp chiếu phim nên bọn trẻ khoái lắm, chúng nó còn sung sướng vì đã rời khỏi Osaka nữa kìa, cậuHideo đã khỏi rồi, tuần này sẽ đi học ở một trường tiểu học gần đó.
“Yukiko thế nào?”
“Cô ba rất khỏe. Cô cả nói lúc cậu nhà ốm, cô Yukiko còn chu đáo hơn cả y tá.”
“Con bé lúc nào chẳng tháo vát. Chắc chắn là nó giúp đỡ được đằng ấy rất nhiều.”
“Nhưng cũng buồn, cô ạ, ngôi nhà nhỏ quá nên cô Yukiko chẳng có phòng riêng. Một phòng trên gác được tận dụng vừa làm phòng ngủ cho Yukiko, vừa làm phòng học cho các cậu. Ông chủ nói khi nào thuận lợi sẽ chuyển sang một ngôi nhà lớn hơn. Ông bảo thế này thì thiệt thòi cho Cô Yukiko quá.” Shökichi thích trò chuyện. Anh hạ giọng rồi tiếp lời: “Ông chủ rất vui vì cố Yukiko trở lại, và muốn cô ở hẳn bên nhà chính. Ông ấy đã nỗ lực hết sức để làm đẹp lòng cổ, việc ấy dễ thấy lắm ạ.”
Từ đó, Sachiko biết ở Tokyo đang có chuyện gì. Tuy nhiên Yukiko vẫn không có lời nào. Yukiko không đặt nặng việc thư từ như Tsuruko, song cũng không qua quýt được. Con bé như thường lệ chẳng chịu động tay động chân gì cả. Không có phòng riêng, hẳn Yukiko càng khó tập trung để viết hơn.
“Con thử viết thư cho chị Yukiko đi?” Một hôm, Sachiko đề nghị Etsuko.
Etsuko chọn một bưu ảnh chụp hình con búp bê của Taeko. Nhưng vẫn chẳng có hồi âm.
“Hay vợ chồng mình mỗi người viết một ít.” Teinosuke bảo. Hôm đó là khoảng hai mươi ngày sau, đúng rằm trung thu. Ai cũng nghĩ đây là một ý tuyệt hay. Sau bữa tối Teinosuke, Sachiko, Taeko và Etsuko tụ tập quanh hiện một căn phòng kiểu Nhật ở dưới nhà. Mâm quả và lọ hoa bày cỗ trông trăng đã được dọn lên. Trong lúc O-Haru mài mực, Teinosuke, Sachiko và Etsuko mỗi người làm một bài thơ. Taeko không giỏi thơ phú, bèn họa ông trăng sau những cành thông.
Mây giăng bay nhè nhẹ
Cành thông mới lên trăng
-TEINOSUKE
Rằm trung thu trăng sáng
Còn thiếu một bóng người
-SACHIKO
Tokyo đêm nay
Chị Yukiko thấy
Cùng một ông trăng này
-ETSUKO
Ba bài thơ thảo xong thì đến lượt Taeko vẽ. Teinosuke gợi ý vợ sửa câu ban đầu là “Thiếu mất một bóng người” thành “Còn thiếu một bóng người” , và bảo con chữa từ “đêm trăng” thành “đêm nay” ở câu cuối.
“Giờ đến lượt O-Haru viết nào.”
O-Haru cầm bút lông, đi nét vững vàng đến ngạc nhiên dù bàn tay thì nhỏ bé, vụng về.
Trăng thu khoe vẻ đẹp
Giữa muôn tầng lớp mây
-HARU
Sachiko lấy một chùm Cỏ mùa thu trong bình ra và cuộn vào trong thư.
