Lúc bình thường, Teinosuke đến trường học rồi từ đó về nhà mất không quá nửa tiếng. Hôm nay thì mất đến hơn một tiếng. Lúc anh quay về, thông tin về lũ sông Sumiyoshi đã khá chi tiết, nếu không muốn nói là hơi rối loạn: mấy khu phía tây Tanaka đã hóa thành một dòng nước xoáy; trường dạy may bị lũ quét nặng nề hơn cả; phía nam đường quốc lộ, chợ Konan và sân golf quả thực đã biến thành một nhánh sông đổ ra biển, người và động vật thương vong vô số, nhà cửa sập đổ. Tóm lại những tin tức Sachiko nhận được đều tồi tệ.
Nhưng Teinosuke, người đã kinh qua trận động đất ở TokyoYokohama, biết rằng báo chí có thể phóng đại đến thế nào. Anh kể lại vụ động đất để trấn an Sachiko đang tuyệt vọng. Nghe nói có thể đi đến tận Motoyama, nên Teinosuke đã đích thân đi cho biết. Anh bảo nếu trận lụt thật sự thảm khốc như tin tức báo về, thì nhất định không hy vọng đi xa hơn, nhưng anh nghi ngờ là chẳng đến mức ấy. Từ trận động đất, bản thân anh thấy rằng ngay cả trong những thiên tai kinh hoàng hơn thế này thì số người thiệt mạng vẫn ít đến bất ngờ. Một thời gian rất lâu sau khi tin bên ngoài kết luận rằng không còn hy vọng nào nữa, hóa ra lại vẫn có người sống sót được. Dù sao, khóc lóc lúc này hãy còn quá sớm. Sachiko cứ bình tâm lại và đợi anh đã. Nếu anh về muộn chút cũng đừng lo. Anh sẽ không làm gì liều lĩnh quá đâu. Nếu thấy không thể đi xa hơn nữa anh sẽ về ngay. Dặn dò rồi chờ Sachiko làm mấy vắt cơm chống đói, nhét rượu brandy và vài thứ thuốc sơ cứu vào túi, Teinosuke xuất phát với giày cổ thấp và quần ống rộng - chuyện đôi ủng cao su hồi sáng là quá đủ rồi.
Lớp học may nằm cách đường sắt quốc doanh chừng hơn hai dặm. Teinosuke thích tản bộ nên nắm rõ khu vực ấy và đã đi qua trường dạy may mấy lần. Anh dồn hết hy vọng vào vị trí địa lý nơi này, Học viện Thanh Nữ Konan nằm ở phía nam tuyến đường tàu, quá trạm Motoyama chừng một dặm, còn trường dạy cắt may nằm cách nơi đó một chút về phía tây, cách đường tàu chừng non trăm mét thẳng về phía nam, thành thử nếu mình cứ men theo đường tàu đến được học viện, biết đâu sẽ tới được cả trường dạy may hay ít ra cũng biết được trường đó có bị tàn phá không. O-Haru lại muốn đi theo ông chủ nhưng lần này Teinosuke cương quyết nói không được. O-Haru sẽ ở lại với Sachiko và Etsuko, anh không muốn vợ con bơ vơ ở nhà. Đi được khoảng năm mươi mét về hướng bắc, anh đã gặp đường tàu. Mấy trăm mét đầu tiên không bị ngập, có chăng đoạn ruộng lúa nước chỉ dâng đến mắt cá. Khi anh ra khỏi khu vực rậm rạp cây cối thì vùng úng nước phía nam cũng biến mất nhưng đến gần Motoyama thì phần phía nam đường tàu ngập trở lại. Bản thân đường ray khô ráo, Teinosuke trèo lên trên nên không thấy có gì nguy hiểm. Mỗi khi gặp một tốp học sinh học viện Konan, anh hỏi phía trước có gì thì chỉ nhận được câu trả lời y hệt: chú ơi chỗ này thì nhằm nhò gì, cứ đi thêm một lúc nữa sang mé bên kia Motoyama sẽ thấy biển nước mênh mông. Teinosuke bảo muốn đi về phía tây học viện Thanh nữ Konan, và mấy học sinh đáp: Chỗ đó ngập sâu nhất. Khi bọn cháu rời trường nước đã dâng lên rồi, bây giờ chắc ngập qua đường tàu ấy chứ.
Tại Motoyama, quả thực nước dâng cao đáng sợ. Teinosuke đi vào trong trạm nghỉ ngơi một lát. Mặt đường trước bến tàu đã ngập nước, các học sinh và nhân viên nhà tàu phải thay nhau quét nước ngấm qua các bao cát và thảm chặn ngoài cửa. Teinosuke sợ nhỡ ở lại đây lâu quá thì chính mình cũng phải cầm một cái chổi cũng nên. Hút xong điếu thuốc, anh lại đi men theo đường tàu dưới cơn mưa đang vần vũ.
Dòng nước vàng, đục bùn như sông Dương Tử, thỉnh thoảng có cái gì đó nhầy nhụa màu như sô cô la trôi qua. Chẳng mấy chốc, Teinosuke đã đứng trong nước. Anh ngỡ ngàng thấy mình đang đi qua cây cầu vốn bắc ngang con suối Tanaka bé nhỏ giờ đã hóa dòng nước xiết gầm rú. Bên kia cầu nước nóng hơn, tuy đường ray khô ráo nhưng hai bên đều ngập khá nặng. Anh dừng lại nhìn về phía trước, thấy cái mà các cô cậu học sinh gọi là “biển nước mênh mông.” Dùng những từ như “hùng vĩ, “bao la” thì thật không hợp tình hợp cảnh, nhưng quả thực Teinosuke thoạt tiên nhìn quang cảnh trận lụt với cảm giác sợ hãi thì ít mà choáng ngợp thì nhiều. Nơi này từng là một vùng đồng ruộng, rừng thông xen suối, rải rác những nông trại lâu đời và những ngôi nhà kiểu Tây mái ngói đỏ trên con dốc thoai thoải từ núi Rokko trải dài ra vịnh Osaka - Teinosuke hay nói, ở vùng Kobe-Osaka đầy nắng và khô ráo thì vùng này nhiều nắng và khô ráo hơn cả, rất hợp đi dạo. Bây giờ nó đã hóa thành một dòng chảy gợi nhớ đến con sông Dương Tử hoặc Hoàng Hà mùa lũ. So với các trận lụt khác, trận này quả phi thường những ngọn sóng lớn cuộn trào từ núi Rokko nối đuôi nhau, gầm lên và vỡ ra bắn tung tóe thành những bức tường bọt trắng xóa như trong cái vạc sôi khổng lồ. Trông chẳng ra sông, mà từa tựa một vùng biển màu đen đương sôi sục dữ dội nhất vào giữa mùa hè. Đường tàu kéo dài phía trước như cầu tàu ra biển, ở một số đoạn đã ngập hoàn toàn, chỗ khác chỉ thấy đường ray và tà vẹt uốn lượn nổi lên như những chiếc thang dây mà không thấy mặt đất. Anh thấy mấy con cua nhỏ đang bò theo chân mình. Chắc chắn bọn này từ một trong mấy con lạch chui lên và phải chạy ra đường tàu trước khi nước dâng.
Nếu chỉ có một mình hẳn anh đã quay lại, nhưng anh lại đang đồng hành cũng một nhóm học sinh của Học viện Thiếu niên Konan. Sau khi đến trường một, hai tiếng, bọn trẻ đã bắt đầu phấn khích. Lớp học bị giải tán, chúng bèn vượt qua dòng nước xoáy đi đến tận trạm Okamoto thì thấy đường xe điện đã ngưng hoạt động. Rồi chúng đi bộ đến trạm Motoyama thì thấy tuyến đường sắt Quốc doanh cũng bị cô lập. Sau khi nghỉ một lúc tại trạm dừng tàu (chính lũ trẻ này quét nước ra ngoài), chúng lo nước dâng cao nên quyết định chia nhóm, một đi về hướng Osaka, một về hướng Kobe, xem có thể men theo đường tàu được bao xa. Tất cả đều là những thiếu niên mạnh khỏe sung sức, chẳng biết nguy hiểm là gì, chúng vui vẻ hét oang oang khi thấy một đứa trong bọn ngã xuống nước.
Theo sát nhóm học sinh, Teinosuke lần mò bước theo từng thanh ta vẹt, xung quanh không thấy mặt đất, chỉ có nước đang gào thét. Anh nhận ra trong tiếng gầm rú có ai đó đang gọi nhóm mình. Khoảng năm mươi mét về phía trước có một con tàu bị đình lại, đám học sinh cùng trường đang nhoài ra khỏi cửa sổ toa tàu giục mọi người vào trong: “Tụi bay định đi đâu hả?” Đám học trò trong xe hỏi. “Đi tiếp nguy hiểm lắm, sông Sumiyoshi nước dữ vô cùng, cầu không có, lên tàu đợi có phải hơn không?” Teinosuke từ bỏ mọi ý định đi tiếp, trèo lên tàu với mọi người.
Đó là một toa hạng ba của con tàu tốc hành đi Kobe. Có rất nhiều khách đi tàu bên cạnh đám học sinh. Mấy gia đình người Triều Tiên sấp sấp ngửa ngửa dắt díu nhau, trăm phần trăm là bỏ nhà chạy lũ. Một bà cụ dường như có bệnh đang đi cùng hầu gái, chẳng bao lâu đã lớn tiếng niệm Phật. Một người bán rong quần áo đang run lẩy bẩy trong cái áo kimono cụt với quần xà lỏn, hàng hóa đã đẫm bùn dồn thành đống giả rách chất bên cạnh, quần và đai lưng bằng len được trải ra hong cho khô. Thêm mấy đứa nhập bọn, đám học sinh càng nhộn nhạo hơn. Một đứa lôi trong túi ra hộp kẹo mạch nha và chuyền cho các bạn. Một đứa tháo ủng trút ra mấy viên sỏi rải đường ray, nhìn chăm chú vào bàn chân ngâm nước trắng bệch. Thằng thứ ba cởi bỏ cả bộ đồng phục để phơi mình. Những đứa khác ngại quần áo ướt không dám ngồi, chỉ đứng ở lối đi giữa toa. Mấy cậu thay nhau nhìn ra cửa sổ. “Kìa, mái nhà. Cái chiếu nữa kìa. Mảnh gỗ. Xe đạp, nhìn thấy chưa, có cả ô tô nữa!”
“Con chó kìa. Có nên giúp nó không?”
“Nó chết rồi cũng nên.”
“Không, chưa chết mà. Nhìn lên đường ray kìa.”
Một con chó cỏ mình dính đầy bùn, có lẽ lại cả giống chó sục, luống cuống và run rẩy nép phía dưới toa tàu. Hai, ba cậu sinh viên trèo xuống miệng hét lớn cố kéo nó vào toa. Khi đã vào trong, con chó rũ lông rồi nằm bên cạnh mấy thanh niên vừa cứu nó, ngước nhìn họ với đôi mắt sợ hãi hoang mang. Nó chỉ khịt khịt trước viên kẹo mạch nha một cậu chìa ra.
Teinosuke cũng vậy, vừa ướt vừa lạnh. Anh cởi áo mưa và áo khoác ra trải lên chỗ ngồi và sau khi làm một, hai ngụm brandy, anh đốt điếu thuốc. Đồng hồ đeo tay chỉ 1 giờ nhưng anh không đói. Nhìn về phương bắc, anh thấy con tàu nằm ngay đối diện Trường tiểu học Motoyama Số 2, từ những ô cửa sổ lớp học, nước đang đổ ra như một ống cống khổng lồ. Nơi đó cách Học viện Thanh nữ Konan không quá năm mươi mét. Vào một ngày bình thường anh có thể đến đó trong hai phút. Đám học sinh trật tự hơn. Như ngầm thống nhất, tất cả bọn chúng đều mang vé mặt nghiêm trang. Ngay cả mấy cậu thiếu niên khí huyết phương cương cũng cho rằng đã qua lúc có thể đùa cợt rồi. Đoạn đường ray Teinosuke đi dọc theo từ ga Motoyama đã ngập hẳn, chỗ con tàu đang đậu chẳng khác nào ốc đảo. Chẳng mấy chốc đoạn ray này cũng ngập nước, hoặc nước sẽ dập dềnh ngay bờ ray.
Trong lúc đó mực nước đang lẳng lặng dâng lên bờ kè, áng chừng sâu mét tám, mét chín. Con sóng mang bùn đất từ các ngọn đồi đánh ầm lầm như sóng ngoài biển, tia nước bay tung tóe vào trong toa tàu. Hành khách vội vã đóng cửa mặt phía bắc. Bên ngoài, dòng nước quánh bùn nối tiếp nhau tạo thành xoáy nước, sủi bọt đục ngầu. Một người đàn ông mặc đồng phục bưu tá chạy từ toa phía trước lại, theo sau là mười lăm, mười sáu hành khách khách. Rồi trưởng tàu đi tới thông báo: “Nhờ các ông các bà di chuyển xuống một toa. Nước phía trước đã tràn qua đường ray rồi.”
Các hành khách nhạt hành lý, quần áo ướt và ủng của mình rồi vội vã kéo ra toa đằng sau.
“Bọn tôi dùng giường nhé?” Đó là một toa giường nằm hạng ba.
“Cứ tự nhiên. Giờ ai còn lo thu thêm tiền vé.” Trưởng tàu đáp.
Vài cậu học sinh cố ngả lưng song hầu hết đã đều nhổm dậy nhìn ra ngoài cửa sổ. Tiếng nước gầm rú ngày một đáng ngại. Bà cụ thành tâm niệm Phật, những đứa bé Triều Tiên đang khóc.
“Nước ngập cả đường ray rồi.” Tất cả mọi người ngồi dậy nhìn ra phía bắc ngoài cửa sổ. Bờ kè bên này nước đã liếm vào rìa, và phía bắc bờ kè nước đã tràn lên.
“Chúng tôi ở đây không sao chứ?” Một thiếu phụ chừng ba mươi hỏi, có lẽ là một bà nội trợ sống ở ngoại thành.
“Nếu có thể tìm được chỗ khác an toàn hơn thì chị cứ thử xem.”
Teinosuke lơ đãng nhìn một chiếc xe goòng đang quay tròn trong dòng nước. Anh đã hứa với vợ là sẽ không liều lĩnh, là sẽ về khi nào thấy đường đi bắt đầu nguy hiểm. Nay trong cảnh hiểm nghèo, anh không biết chuyện đã xảy ra thế nào. Mặc dù vậy anh không nghĩ đến cái chết. Mình không phải đàn bà hay trẻ nhỏ, anh tự nhủ, lúc cần kíp mình sẽ tìm cách nào đó thoát thân. Mình chỉ lo Taeko mà thôi, mình nhớ rằng trường con bé là tòa nhà một tầng. Ban nãy anh cho là vợ cứ lo hão, nhưng phải chăng trực giác đã mách bảo Sachiko về nguy hiểm cận kề người thân? Hình ảnh Taeko trong lễ phục múa điệu “Tuyết” hồi tháng trước hiện ra trong tâm trí anh hãy còn tươi mới và vì thế lại càng sâu sắc. Anh cũng nhớ đến chuyện mọi người dàn hàng chụp ảnh với Taeko đứng ở giữa, rồi vô duyên vô cớ Sachiko rơi nước mắt. Có khi Taeko đang đứng trên nóc nhà kêu cứu cũng nên - nếu mục tiêu đang ở trước mắt, lẽ nào anh lại không thể làm gì? Ngồi chết dí ở đây ư? Anh cảm thấy mình không thể trở về với Sachiko trừ phi dám đối đầu hiểm nguy. Anh mường tượng khuôn mặt đầy sự biết ơn của vợ, xen kẽ với khuôn mặt tuyệt vọng hoen nước mắt anh đã từ biệt trên ngưỡng cửa.
Nước ở phía nam đường ray đã rút một chút. Vài chỗ đã lộ ra mặt cát. Về phía bắc, sóng vẫn nhô cao tràn qua đường tàu hướng về Osaka.
“Bên này nước rút rồi,” một cậu học sinh bảo. ”
“Ừ nhỉ. Băng qua được đó.”
“Có thể đi đến tận Học viện Thanh nữ.
Mấy cậu học trò nhảy xuống và lên đường, hầu hết các hành khách trong đó có Teinosuke đi theo sau, kẹp vali dưới nách, túi mẹ túi con công trên lưng. Khi Teinosuke bước xuống từ bờ kè, con sóng khổng lồ trào lên đập vào anh như thác, một khúc gỗ sượt qua. Teinosuke xoay sở tránh được mảng bùn nhưng đến lúc đạp lên chỗ mà anh tưởng là đất khô thì lại bị lún đến đầu gối. Anh mất luôn một chiếc giày trong lúc thoát thân, rồi lập tức cả chân kia cũng lún trong cát. Anh cà nhắc năm, sáu bước bằng một chân, chân kia lê theo trong cát dâng tận đầu gối thì gặp một dòng nước lũ rộng chừng non hai mét. Những người ở phía trước đã vấp ngã mấy lần mới qua được. Dòng nước lũ lúc anh bế Etsuko đi so thật không thấm tháp gì so với lúc này. Hai, ba lần anh tưởng mình bị cuốn trôi, và khi qua được bờ bên kia, bùn dâng đến tận hông. Teinosuke vội bám vào cột điện để tự kéo mình lên. Cổng sau Học viện thanh nữ Konan đang ở trước mặt anh, cách đây ánh chừng mười mười lăm mét, nhưng mười mười lăm mét ấy sóng đánh ào ào, dẫu là một quãng ngắn cũng không dễ tìm cách mà băng qua được. Rốt cuộc cánh cổng mở ra, ai đó giơ một cái bồ cào về phía Teinosuke. Anh được kéo vào trong an toàn.
