Động cơ thực sự sau quyết tâm trở thành người phụ nữ lao động của Taeko là gì? Nếu đúng như cô nói là vẫn còn muốn kết hôn với Okubata, thì có thiếu nhất quán không? Lấy một người vô dụng như thế, cô buộc phải sẵn lòng nuôi cậu ta. Nhưng vốn là cậu ấm của gia đình có của ăn của để, chẳng thiếu thốn điều gì, nên cái ngày cậu ta biết lo đến miếng cơm manh áo còn xa vời lắm. Cái cớ ấy chưa đủ để biện minh cho khóa học may và chuyến đi châu Âu. Thà rằng Taeko lên kế hoạch mua một ngôi nhà để sống với người mình yêu còn có lý. Cô Út trưởng thành sớm, luôn luôn vạch kế hoạch kĩ càng, có thể cô đã dự trù cho những việc xa xôi hơn nhưng Sachiko vẫn không khỏi lo nghĩ. Chị tự hỏi không biết sự thực có phải Taeko không ưa Okubata không, nếu thế thì sao lại chưa tìm cách cắt đứt với cậu ta. Chuyến xuất ngoại chỉ là bước thứ nhất, và nghề may vá sẽ là cách để Taeko tự lập khi con bé chấm dứt với Okubata.
Sachiko lại sinh nghi.
Chị hoang mang về chuyện Itakura. Chị chưa hề gặp lại Itakura kể từ lần anh ghé thăm chớp nhoáng nọ, và không hề có dấu hiệu anh ta gọi điện hay thư từ cho Taeko. Nhưng vì hầu như cả ngày Taeko không có nhà nên hai đứa có thể hẹn hò lúc nào tùy ý. Itakura biến mất thật không bình thường. Biết đâu anh ta lén gặp Taeko. Nghi ngờ như vậy cực kì thiếu cơ sở, nhưng càng vì thế mà Sachiko ngày qua ngày càng thấy đáng ngờ hơn. Chẳng mấy chốc Sachiko cảm thấy mình không thể lầm được. Thứ nhất, diện mạo, cung cách, vẻ mặt, trang phục và cách ăn nói của Taeko đang thay đổi. Trong bốn chị em, Taeko luôn là người cởi mở thẳng thắn nhất - nói nhẹ nhàng thì là người tân thời nhất - nhưng gần đây thế quái nào con bé đã trở nên bỗ bã, thô thiển. Taeko chẳng bận tâm khi ăn mặc hớ hênh, và thỉnh thoảng ngay cả có mặt người giúp việc, con bé cứ phơi bộ ngực trần ra trước quạt máy, hoặc vô tư từ trong nhà tắm đi ra như đàn bà ở nhà trọ. Hiếm khi Taeko ngồi xếp chân ngay ngắn dưới đùi. Cô thích dạng ra một phía, thậm chí là khoanh chân, làm kimono mở tênh hênh lộ cả váy lót. Hoàn toàn bỏ qua tôn ti trật tự trong nhà, cô luôn tự ý ăn trước, hoặc vào phòng trước, hay là ngồi ở chỗ cao hơn các chị mình. Sachiko tự hỏi không biết điều kinh khủng gì sẽ xảy ra khi mấy chị em ra đường, hoặc khi nhà có khách. Hồi tháng Tư cả nhà đi ăn ở Nhà hàng Trái bầu ở Kyoto, Taeko vào ngồi trước tiên, ngồi tót lên chỗ cao hơn cả Yukiko và chưa ai cầm đũa đã tự tiện ăn trước. Sau đó, Sachiko thì thầm với Yukiko là lần sau chẳng muốn rủ cô Út đi ăn ngoài nữa. Trong trà thất ở nhà hát Kitano mùa hè vừa rồi, Taeko cứ ngồi im để Yukiko phải rót trà. Từ lâu cô Út đã không biết tôn ti như thế, nhưng gần đây lại càng tệ. Một buổi tối, Sachiko để ý thấy của nhà bếp mở hé. Qua cánh cửa sập giữa lò sưởi và nhà tắm, cũng đang hở chừng mười lăm, hai mươi phân, chị thoáng thấy Taeko nằm trong bồn.
“O-Haru, em đóng cửa phòng tắm lại đi.”
“Cứ để mở, cứ để mở!” Taeko lớn tiếng.
“Cô cố ý để mở ạ?” O-Haru ngạc nhiên hỏi.
“Tôi mở để nghe đài đấy.”
Taeko để ngỏ hết cửa nẻo từ phòng khách đến phòng tắm để có thể vừa ngồi trong phòng tắm vừa nghe đài phát nhạc giao hưởng thính phòng.
Một lần khác, hình như vào tháng Tám, Sachiko đang uống trà chiều thì một thanh niên từ tiệm Kozuchiya đến đưa kimono. Sachiko lắng nghe cuộc trò chuyện từ phòng ăn.
“Tiểu thư Taeko đang lên cân kìa. Bộ kimono như muốn nứt ra ở phần hông ấy.”
“Nứt thế nào được.” Taeko đáp,” nhưng nếu nứt thì tôi đảm bảo với anh, lại chẳng khối đứa theo.”
Người thanh niên cười phá lên.
Sachiko hãi hùng. Chị nằm mơ cũng không nghĩ em gái mình lại thành ra hạ cấp đến mức ấy. Người thanh niên đó không phải loại hay cợt nhả với khách, hẳn có cái gì đó trong thái độ của Taeko đã khiêu khích cậu ta. Chắc chắn kiểu nói chuyện ấy là việc rất thường khi Sachiko không có nhà. Làm búp bê, học nhảy, học may vá nên Taeko giao du với nhiều thành phần xã hội hơn các chị của mình, lẽ đương nhiên con bé quen với những lời suồng sã thô thiển. Nhưng Sachiko trước giờ mới chỉ buồn cười vì Taeko có xu hướng xem các chị gái như trẻ con, nay cho rằng tình hình đã đến mức chị cần phải can thiệp. Dù hoàn toàn không phải người cổ hủ như Tsuruko, chị vẫn bực mình khi nghĩ đến việc có người trong nhà mình ăn nói kiểu này. Chị chắc chắn Taeko đang bị ảnh hưởng bởi ai đó, và chị bắt đầu nhớ lại vẻ bỡn cợt của Itakura, tác phong và sự bỗ bã của anh chàng.
Có nhiều lý do tại sao Taeko lại khác với những người còn lại. Trách cứ con bé là không hoàn toàn công tâm. Chỉ có mình Taeko trong bốn chị em là hầu như không biết gì về những ngày tháng huy hoàng của cha, những ký ức của con bé về mẹ cũng mờ nhạt vì bà đã qua đời ngay lúc Taeko vừa đi học. Người cha chịu chơi của họ chiều theo mọi thứ con gái muốn, nhưng Taeko lại chưa bao giờ thực sự được trải nghiệm điều đó, chưa bao giờ tận hưởng cảm giác đáng nhẽ được dành cho cô. Yukiko chỉ nhỉnh hơn ít tuổi đã có những kỷ niệm sống động về cha, thường hồi tưởng lại ông đã chiều chuộng cô thế nào vào dịp này hay dịp khác, nhưng Taeko còn quá nhỏ và chẳng nhớ nổi những ân huệ cô nhận được là gì. Cha cho cô học múa nhưng việc đó cũng bị đình lại sau khi mẹ mất một thời gian ngắn. Cô chỉ nhớ mang máng rằng cha thường mô tả cô là đứa đen nhất, nhan sắc tầm thường nhất trong cả bốn, thêm vào đó lại là đứa con gái xuề xòa, mặt mũi lem nhem, quần áo luộm thuộm đến nỗi dễ bị tưởng là con trai. Cô thường bảo, ngày con tốt nghiệp, con sẽ ăn mặc diện ra ngoài như các chị. Con sẽ mua quần áo đẹp. Nhưng chưa kịp thực hiện mong muốn ấy thì cha các cô qua đời, những tháng ngày đẹp đẽ với gia đình Makioka chấm dứt. Ít lâu sau thì có thêm “vụ bêu lên báo.”
Như Yukiko đã nói, hành vi của Taeko là tự nhiên đối với một cô gái nhạy cảm chưa bao giờ được hưởng tình yêu thương của cha mẹ, và vì lúc nào cũng xung khắc với anh rể, cô không hạnh phúc khi ở nhà. Vụ lên báo có thể là lỗi cá nhân, nhưng mấu chốt lại ở môi trường xung quanh Taeko. Yukiko chỉ ra rằng điểm số của Taeko ở trường không hề thua kém các chị. Môn toán thì Taeko giỏi nhất trong bốn người. Nhưng hiển nhiên vụ bêu lên báo đã để lại vết nhơ và làm tha hóa Taeko ở chừng mực nào đó. Với lại, Tatsuo bên nhà chính chưa bao giờ đối xử thân thiện với cô Út như Yukiko. Chẳng hợp với cả hai cô em vợ nhưng ngay từ đầu anh đã xem Taeko là cô nàng trời đánh. Tatsuo còn thể hiện ít nhiều tình cảm với cô ba, chứ chưa bao giờ tử tế được như vậy với cô Út. Theo thời gian, sự thiên vị này càng trở nên rõ mồn một qua khoản trợ cấp anh dành cho hai cô, và ngay cả những món quần áo, phụ kiện nữa. Của hồi môn của Yukiko đã sẵn sàng. Mặt khác, Taeko hầu như không có thứ gì có thể gọi là đắt tiền ngoại trừ một số thứ cô tự mua bằng tiền của mình hoặc được Sachiko mua cho. Mấy người ở nhà chính bảo, quả thực vì cô Út tự kiếm được tiền, nên công tâm một chút thì họ nên cho Yukiko nhiều hơn. Không phải chính Taeko đã nói, anh chị cho chị Yukiko thêm tiền cũng được à? Quả thực số tiền trợ cấp cô nhận được chưa bằng một nửa khoản nhà chính cho Yukiko. Thi thoảng Sachiko vẫn ngạc nhiên xen lẫn nể phục trước tài thu vén của Taeko, Cô luôn chạy theo những mốt Tây phương mới nhất - cứ cho là cô Út có thu nhập tốt thì như thế vẫn là quá đỗi phong lưu. (Lắm lúc Sachiko thắc mắc không biết sợi dây chuyền hay chiếc nhẫn kia có phải đến từ các hộp trưng bày của cửa tiệm nhà Okubata hay không. Trong bốn chị em, Taeko là người hiểu biết về giá trị đồng tiền hơn cả. Sachiko lớn lên đúng vào những năm tháng đỉnh cao của cha mình, còn Taeko lại ở cái tuổi dễ bị tác động nhất khi gia đạo sa sút.
E sợ rằng cô em khác biệt này chẳng chóng thì chày sẽ lại gây tai tiếng và vợ chồng mình có thể bị liên lụy, Sachiko đã tính gửi Taeko lên nhà chính, nhưng rõ ràng Taeko không chịu, và có vẻ như nhà chính lại càng không chịu chấp nhận Taeko. Cứ tưởng sau khi nghe Teinosuke trình bày thì Tatsuo sẽ nói rằng muốn cho cô Út ở đâu đó mà anh ta có thể giám sát được, nào ngờ Tatsuo chẳng nói chẳng rằng. Vốn từng e dè dư luận nhưng nay Tatsuo đã vượt qua sự bức xúc về việc để cô em vợ ở nhà Ashiya. Song, anh ta cũng có lý do kinh tế phía sau sự im lặng đó: Tatsuo đã nhìn nhận Taeko là tương đối độc lập, chỉ cần phải gửi cho cô em này chút ít tiêu vặt cho có mỗi tháng. Mặc dù cô Út đã gây nhiều rắc rối nhưng Sachiko không thể không thấy tội cho Taeko.
Song, hai bên vẫn cần nói chuyện chân thành.
Sau Tết nguyên đán, Taeko cố ý không báo cho Sachiko việc mình bắt đầu đi học may trở lại. Sachiko đã sớm biết nên một sáng nọ, chị hỏi khi Taeko định ra khỏi nhà: “Trường của cô Tamaki mở lại rồi đấy à?”
“Vâng.” Taeko vừa đáp vừa xỏ giày.
“Có một chuyện chị phải nói với em, Út ạ.” Sachiko dẫn em gái vào phòng khách, hai người ngồi đối diện qua bếp lò. “Chuyện học may đã đành, như vẫn còn việc khác chỉ cần phải hỏi em. Chị hy vọng em không giấu chị điều gì.”
Taeko nhìn chằm chằm vào củi đang cháy. Làn da cô rực sáng trong ánh lửa, và có vẻ như Taeko đang nín thở.
“Bắt đầu từ cậu Kei nhé. Em vẫn giữ ý định cưới cậu ấy à?”
Trong vài phút đầu Taeko im lặng. Khi Sachiko thử bộc lộ những mối ngờ vực của mình bằng nhiều cách, chị thấy mắt em gái đẫm lệ. Taeko lấy khăn tay áp vào mặt.
“Cậu Kei đã lừa dối em.” Taeko khịt mũi. “Chị nhớ có lần chị nói cậu ta đi chơi geisha không?”
“Có. Anh Teinosuke nghe tin đồn cậu ta qua nhà cô đầu nào đó.”
“Đó là chuyện có thật.”
Nhờ Sachiko lựa lời dẫn dắt, Taeko đã thú nhận:
Vào khoảng tháng Năm, cô đã nghe Sachiko kể về cô geisha nọ, ngoài mặt thì Taeko bỏ qua xem đó là đồn đại vô căn cứ. Nhưng thực tình, chuyện này đã làm họ rạn nứt. Okubata từ lâu đã thích qua lại nhà cô đầu, nhưng bây giờ cậu ta viện cớ buồn bực vì không được lấy Taeko nên thỉnh thoảng tìm kiếm sự an ủi. Cậu ta hi vọng Taeko hãy bao dung với mình. Cậu ta muốn Taeko tin rằng, mình chỉ đối ẩm một, hai lần với các cô, điều này không ảnh hưởng gì đến thanh danh cậu ta. Taeko chấp nhận lời biện hộ này. Như đã kể cho Sachiko, các anh và chú của Okubata đều là những người phóng đãng và chính cả cha các cô cũng hay đi chơi xóm cô đầu. Vì vậy Taeko đã chuẩn bị tinh thần chấp nhận ít nhiều thiệt thòi, coi đó là không tránh khỏi. Cô sẽ không làm ầm ĩ lên, miễn là Okubata không đi quá giới hạn.
Sau đó, từ một sự việc bâng quơ, Taeko phát hiện rằng Okubata đã nói dối cô trắng trợn. Bên cạnh cô geisha ở xóm Soemon, cậu ta còn tăng tịu với một cô gái nhảy, cô này đã sinh một đứa con. Khi bí mật bại lộ, Okubata máy móc cáo lỗi: vụ gian díu với cô gái nhảy đã từ lâu lắm, cậu ta bị quy kết là cha đứa bé chứ ai mà biết được cha nó là ai, mà cậu ta cũng đã được giải thoát khỏi nghĩa vụ làm cha rồi. Về phần cô geisha, cậu ta nhận lỗi và thề thốt là sẽ không gặp lại nữa. Nhưng Taeko cảm nhận được từ thái độ ngạo mạn của cậu Kei rằng cậu ta không cho việc nói dối cô là nghiêm trọng, tựa hồ một con người vô liêm sỉ. Cô không bao giờ có thể tin Okubata nữa. Đã mắt thấy hóa đơn món tiền phí chia tay Okubata trả cô gái nhảy, cô biết Okubata có thể không chỉ gian dối mỗi chuyện đó. Chẳng có bằng chứng gì cho thấy cô ả đã cắt đứt với Okubata, mặt khác Taeko cũng không chắc chắn cậu ta còn lang chạ đâu nữa hay không. Dù Okubata vẫn một mực cho rằng sẽ nhất định cưới Taeko, rằng tình cảm dành cho những người đàn bà ấy so với tình yêu dành cho cô chẳng đáng nhắc đến, Taeko chỉ cảm nhận rằng mình rồi sẽ bị vứt bỏ như một món đồ chơi nhất thời. Tóm lại, cô bắt đầu không ưa Okubata. Song cô thấy không dễ mà hủy bỏ đính ước. Cô đã ngốc nghếch tin hắn, giờ các chị cô sẽ chỉ vào cô cười nhạo. Nhưng cô muốn xa lánh hắn một thời gian đã. Cô muốn lặng lẽ suy tính một mình.
Không còn nghi ngờ gì nữa, chuyến xuất ngoại là phương tiện cho mục đích ấy, và đúng như Sachiko đoán, Taeko định học may để sau này sống tự lập.
Khi trận lụt đến, Taeko đang trong lúc day dứt nhất. Đến lúc đó cô chỉ nghĩ đến Itakura như một dạng người giúp việc. Sau Cơn lũ, cảm xúc của cô với anh đã thay đổi chớp nhoáng. Cô biết rằng Sachiko và Yukiko sẽ lại cho cô là nông nổi, nhưng họ chưa bao giờ biết cảm giác được cứu mạng khi đã phó mặc mình cho cái chết. Cậu Kei nói Itakura có lý do riêng. Phải, cứ giả sử là thế đi. Nhưng anh quả đã liều mình, còn trong lúc ấy cậu Kei làm được gì nào? Đừng nói là liều mạng, cậu ta đã thể hiện một tí ti lo lắng, hay tình cảm thực sự chưa? Chính trận lụt đã giết chết chút tình yêu còn sót lại của Taeko dành cho Okubata. Như Sachiko đã biết, cậu ta xuất hiện tại nhà Ashiya sau khi có tàu chạy từ Osaka. Mang tiếng đi tìm Taeko nhưng Okubata chỉ ra đến Tanaka và quyết định sẽ không vượt qua một tí nước ngập trên những con phố đó. Một lúc sau cậu ta lại lang thang đến nhà Itakura và từ đó về lại Osaka. Cậu ta mò đến nhà Itakura trong bộ suit xanh lam tinh tươm, cái mũ panama với chiếc ba-toong trong tay và cái máy ảnh vắt qua vai, không ai cho cậu ta một bạt tai vì cái bộ dạng bảnh chọe ấy thì cũng lạ. Lẽ nào vì sợ làm hỏng cái li quần mà cậu ta từ Tanaka quay lại luôn? Bộ dạng đó há không tương phản một trời một vực với Teinosuke, Itakura và ngay cả Shokichi, ai nấy từ đầu đến chân đều lấm lem bùn ư? Từ lâu Taeko đã biết Okubata đặc biệt chi li kỹ tính trong ăn mặc, cô đã không kì vọng cậu ta lao xuống bùn với mọi người, nhưng đến sự đồng cảm giữa con người với nhau, cậu ta cũng không thể hiện được. Nếu cậu ta thực sự vui mừng nhẹ nhõm biết cô đã an toàn, thì sao không lại nhà Ashiya thêm lần nữa. Cậu ta bảo sẽ quay lại sau, Sachiko cũng nghĩ cậu ta sẽ trở lại và có ý trông mong mà có thấy đâu? Và lẽ nào cậu ta tự cho là mình hết trách nhiệm sau khi hỏi biết Taeko đã bình an? Chỉ có lúc hoạn nạn mới thấy được giá trị thực sự của con người. Taeko đã cam chịu tật hoang phí, có mới nới cũ, và thói ăn ở vô tích sự nói chung của cậu ta, nhưng cô hoàn toàn mất hi vọng khi chứng kiến Okubata không buồn hi sinh cái li quần cho người vợ tương lai.
