Về Ashiya, sáng hôm sau Sachiko nghe được từ Yukiko thế này:
Buổi chiều hôm kia, Yukiko được báo rằng có điện thoại của em gái Itakura, song cô không biết gì về bệnh tật của Itakura hay gặp gỡ cô gái kia bao giờ, nên đinh ninh là gọi cho Taeko. Nhưng không, cô giúp việc nói là gọi cô Yukiko, và Yukiko ra nghe điện thoại. Cô em Itakura bảo biết là cô Út đi Tokyo rồi, hết lòng mong thứ lỗi vì đã làm phiền đến Yukiko, và kể chi tiết về bệnh tình của Itakura. Hôm mổ là trước khi Taeko lên Tokyo đúng một ngày, Taeko đã đến bệnh viện, thấy Itakura rất lạc quan và thoải mái nhưng tối hôm ấy bỗng nhiên anh bị ngứa chân. Ban đầu chỉ cần mọi người xoa chân cho là được, nhưng sáng hôm sau anh đột ngột kêu đau quá, đau quá. Bấy giờ, sang ngày thứ ba sau ca mổ, anh càng đau dữ dội. Tệ hơn nữa, ông sếp bệnh viện lại chẳng thèm quan tâm và chỉ nói rằng vết mổ đang lành. Ông ta bỏ đi sau một lần thay băng buổi sáng và đã hai ngày trời mặc kệ bệnh nhân vật vã một mình. Các cô y tá nhận định như các lỗi, rằng bác sĩ lần này mổ thất bại. Cô em gái của Itakura đã khóa cửa nẻo căn nhà ở Tanaka để tới chăm sóc anh trai, cô rút ra rằng mình không thể một thân gánh vác hết trách nhiệm được. Cô nói đã hết cách rồi, giọng nghẹn ngào nước mắt, mong cô Taeko đến ngay lập tức, mặc dù thế nào làm như vậy cô cũng bị anh trai quở mắng. (Hình như cô đang gọi điện từ bên ngoài bệnh viện.) Có thể hình dung ra cảnh Yukiko lúng búng ngậm hột thị khiến cô em gái buộc lòng độc thoại, nhưng xét theo giọng điệu và cách ăn nói thì cô em gái đó, như Taeko tả, là một thiếu nữ quê mùa hai mươi tuổi xa lạ với thành thị, đã phải gom hết dũng khí để gọi điện. Yukiko bảo hiểu rồi, sẽ điện cho Taeko ngay lập tức.
Taeko đã đi thẳng từ ga Sannomiya đến bệnh viện. Về nhà vào buổi tối mất chừng một tiếng, cô kể lại đã hãi hùng thế nào khi thấy Itakura ngày thường rắn rỏi không biết đâu là gì, giờ đang co quắp và rên rỉ. Nghe bảo Taeko quay lại đây rồi, anh chỉ ngước lên nhìn cô với khuôn mặt méo xệch rồi lại tên tiếp. Cơn đau khiến anh không còn lòng dạ nghĩ đến người khác. Anh kêu ca suốt đêm, không ăn không ngủ. Nhưng lại chẳng thấy dấu hiệu sưng phù. Rõ ràng rất khó xác định là đau ở đâu, hình như từ đầu gối trái đến ngón chân. Anh rên la dữ hơn lúc quay người hoặc khi ai đó vô tình đụng vào chân. Yukiko hỏi: mổ tại thì sao lại ảnh hưởng đến chân. Taeko không biết câu trả lời. Không chỉ người đứng đầu bệnh viện từ chối đưa ra ý kiến, mà ông này còn bỏ đi kể từ lúc Itakura kêu đau. Theo những điều Cô y tá nói, và theo suy đoán ngoài cuộc của Taeko, thì ca mổ đã bị nhiễm trùng, và vi khuẩn xâm nhập đã làm tổ ở chân.
Bác sĩ Isogai buộc phải có động thái khi cha mẹ Itakura và cô chị dâu đến từ sáng sớm bắt đầu tụ lại ở hành lang để chất vấn. Chiều hôm ấy, ông cho mời một bác sĩ ngoại khoa. Sau khi hội chẩn với bác sĩ Isogai, ông bác sĩ ngoại khoa bèn rút lui, ngay lập tức một ông khác thế chân, thăm khám, hội ý với bác sĩ Isogai rồi lại rút lui tiếp. Theo Cô y tá thì bác sĩ Isogai thấy rằng tình trạng viêm nhiễm đã vượt ngoài tầm kiểm soát. Được bác sĩ phẫu thuật nổi tiếng nhất Kobe cho biết là bây giờ cưa chân cũng đã quá trễ, ông ta vội vàng đi gặp một ông bác sĩ khác, ông này cũng từ chối. Taeko nói thêm rằng, sau khi thấy Itakura và nghe chuyện của cô em gái, chính cô cũng biết rằng không thể chậm trễ một khắc. Cô ưu tiên tìm một bác sĩ đáng tin cậy nhất, mặc kệ ông giám đốc bệnh viện muốn nghĩ sao cũng được, nhưng người nhà quê lại rất chậm chạp. Người thân của Itakura chỉ đứng ngoài hành lang băn khoăn không biết phải làm gì. Dù nhận thức thấy họ đang bỏ phí thời giờ quý báu, Taeko cũng không thể can thiệp trực tiếp. Cô mới chỉ gặp họ sáng hôm đó. Khi Taeko đề nghị gì họ cũng chỉ bảo có lẽ cô đã đúng nhưng lại cứ để mặc kệ.
Đó là câu chuyện tối hôm trước. 6 giờ sáng nay, Cô trở về nhà nghỉ ngơi một, hai tiếng và bảo bác sĩ Isogai đã gọi bác sĩ Suzuki, ông này đồng ý phẫu thuật mặc dù không chắc về kết quả. Nhưng chính cha mẹ bệnh nhân cũng không quyết tâm cho được. Người mẹ nhấn mạnh nếu Itakura phải chết, thì ít nhất gia đình muốn anh chết toàn thây. Cô em gái mặt khác lại khăng khăng rằng phải làm gì đó dù ca bệnh có vọng đến đâu. Cô ta dĩ nhiên là đúng. Nhưng điều đó cũng chẳng có ý nghĩa gì, lúc này Taeko đinh ninh rằng mọi chuyện đã bất khả vãn hồi.
Thật khó lòng đặt toàn bộ niềm tin vào Cô y tá thù địch với bác sĩ Isogai, hở ra một tí là chỉ trích ông ta, nhưng theo như cô nói thì ông bác sĩ này là một lão già nghiện rượu. Vì vậy, tay ông ta bị run, cô ta biết ông bác sĩ từng gây ra hai, ba sai lầm tai hại. Bác sĩ Kushida nói, ngay cả những bác sĩ chuyên khoa tài giỏi nhất cũng không dám đảm bảo tuyệt đối vi khuẩn sẽ không thể xâm nhập từ việc mổ tại rồi tấn công chân, bởi vì bác sĩ đâu phải thần thánh, nhưng nếu xác suất ấy xảy ra thì bác sĩ cũng không được phép lãng phí một khắc mà phải gọi ngay bác sĩ ngoại khoa khi bệnh nhân than đau ở bất kì bộ phận nào trên cơ thể. Lúc đó đã là thời điểm chạy đua với thời gian, chỉ một chút lưỡng lự cũng có thể хоау chuyển hẳn kết cục. Người ta lúc đó có thể thông cảm với bác sĩ Isogai vì đã phẫu thuật hỏng, nhưng thật không thể tìm ra được từ nào xác đáng - tàn nhẫn, vô trách nhiệm, yếu kém - về việc bác sĩ để bệnh nhân quần quại ba ngày liền. Ông bác sĩ Isogai gặp may nên chỉ đụng độ một gia đình nông dân chất phác ngây ngơ không thể gây khó dễ cho ông ta. Còn Itakura gặp rủi không biết mình đã chọn phải một tay lang băm.
Sachiko có một số thắc mắc: Yukiko gọi từ điện thoại nào, mấy cô giúp việc có biết không, Yukiko đã nói với Teinosuke chưa? Yukiko đáp: khi có cuộc gọi đầu tiên em đang ở phòng bệnh với O-Haru, O-Haru, Etsuko và Mito đều nghe thấy cuộc trò chuyện, trông O-Haru với Mito Có vẻ là lạ và không nói gì, nhưng Etsuko thì cứ nhặng xị cả lên (chú Itakura làm sao thế, tại sao dì Út lại phải về, vân vân); em cũng biết con O-Haru thể nào cũng bép xép với các cô giúp việc khác và không muốn Mito nghe thêm được gì nên đã dùng điện thoại trong nhà để gọi mấy cuộc khác, em đã báo với anh Teinosuke về cả cuộc điện thoại nhà họ gọi đến và những cuộc sau em gọi đi. Yukiko nói thêm là Teinosuke cũng rất quan tâm, và sau khi nghe câu chuyện cụ thể từ Taeko sáng hôm ấy, anh đã giục Cô thuyết phục cha mẹ Itakura đồng ý phẫu thuật.
Sachiko đắn đo xem nên làm gì. “Có lẽ nên đến bệnh viện một lúc.”
“Nhưng chị nên gọi anh Teinosuke trước.”
“Chị chợp mắt một lát đã.”
Ở trên tàu, Sachiko không ngủ được. Chị lên gác nằm nhưng bấy giờ vẫn trằn trọc vì lo. Sau khi rửa mặt và gọi bữa trưa sớm, Sachiko gọi điện cho Teinosuke. Sachiko bảo không có ý ngăn cản Taeko túc trực bên giường cậu Itakura, nhưng cô biết, nếu mình cũng đến bệnh viện thì xem như gia đình Makioka đã công khai thừa nhận đính ước đó. Bề gì Itakura cũng đã cứu mạng Taeko trong cơn lũ, và Sachiko nghĩ mình mà làm ngơ trận ốm có thể là cuối cùng của anh ta thì sẽ bị cắn rứt lương tâm. Chị không nghĩ anh sẽ qua khỏi. Anh ta tuy mạnh khỏe nhưng chị luôn cảm thấy tướng anh có chút yểu mệnh. Teinosuke đồng tình rằng có lẽ chị nên ghé qua bệnh viện vài phút. Nhưng lỡ Okubata cũng ở đó thì sao? Có nên tránh đi không? Hai vợ chồng kết luận, là nếu không có nguy cơ đụng độ Okubata thì nên đến, nhưng chớ dùng dằng lâu, nếu được thì nên kéo Taeko về cùng. Gọi điện cho Taeko hỏi về Okubata, Sachiko được biết lúc ấy chỉ có người nhà Itakura bên giường bệnh, họ chưa báo ai hết, và dù có xảy ra việc gì Taeko cũng thấy không cần phải gọi đến Okubata, Itakura sẽ bị kích động không cần thiết. Nhưng Taeko đã nghĩ đến việc báo Sachiko đến bệnh viện, gia đình vẫn đang tranh luận có nên mời bác sĩ ngoại khoa hay không. Taeko và cô em gái nhiệt tình ủng hộ phương án phẫu thuật, nhưng cha mẹ Itakura còn do dự. Biết đâu Sachiko sẽ giúp được.
Sachiko bảo ăn trưa xong sẽ đi. Trong bữa trưa sớm, cô bàn với Yukiko khả năng cho Mito nghỉ, ngộ nhỡ chuyện Taeko lọt ra ngoài thì không hay, mà cô ta bây giờ chẳng hơn gì bạn chơi cùng Etsuko. Yukiko bảo bản thân Mito cũng bắt đầu gợi ý rằng việc của cô đã xong rồi. Buổi trưa khi lên taxi rời khỏi nhà, Sachiko dặn Yukiko nói với Mito rằng, e là báo tin hơi gấp nhưng từ mai gia đình không cần em hỗ trợ nữa. Nếu em chịu khó đợi, thì có thể cùng ăn tối với bà Sachiko rồi đi cho thoải mái.
Cái gọi là bệnh viện chỉ là một ngôi nhà hai tầng xập xệ trong hẻm. Trên tầng hai chỉ có hai, ba phòng kiểu Nhật. Itakura nằm trong một buồng sáu chiếu, nhìn ra ngoài thấy dây phơi quần áo. Phòng chật chội, bí hơi, nặng mùi mồ hôi. Itakura nằm quay mặt vào tường trên giường sắt, hơi khom khom. Bấy giờ trong lúc Sachiko được giới thiệu với gia quyến Itakura: cha mẹ, em gái, chị dâu, Itakura cứ rên ư ử không ngừng: “Đau quá, đau quá, đau quá.” Taeko quỳ bên gối.
“Yone-yan ơi, chị Sachiko đến.”
“Đau quá, đau quá, đau quá.”
Anh nằm nghiêng và nhìn chằm chằm vào tường. Sachiko ở sau lưng Taeko, e dè nhòm xuống thấy Itakura chưa đến nỗi như chị tưởng, sắc diện không hề tệ. Tấm chăn được kéo xuống hông anh. Anh chỉ mặc một cái áo kimono bằng bông mỏng, tay áo được xắn lên, ngực và cánh tay trông vẫn rắn chắc như thường. Bông đặt trên tai anh được cố định bởi hai vòng gạc đè lên nhau hình chữ X, một quấn từ dưới hàm lên đỉnh đầu, một từ trán vòng ra sau gáy.
“Yone-yan, Taeko nói,“Chị Sachiko này.”
Đó là lần đầu tiên Sachiko nghe em gái mình gọi Itakura là “Yoneyan”. Ở nhà Ashiya, cô luôn luôn gọi anh ta là Itakura, cả Sachiko lẫn Yukiko cũng gọi như thế, thậm chí Sachiko cũng đã quen miệng, sỗ sàng gọi họ trống không. Tên đầy đủ của anh là Itakura Yusaku,“Yone-san” là cách gọi tắt của “Yonekichi” - tên thường gọi hồi anh còn học việc ở tiệm Okubata.
Sachiko bảo: “Khổ quá, sao cậu ra nông nỗi này. Trông cậu lúc nào cũng khỏe mạnh vậy cơ mà.” Chị cầm khăn tay sụt sịt.
“Kìa anh, bà chủ trên Ashiya đấy.” Lần này cô em gái bảo Itakura.
“Thôi, cứ kệ cậu ấy.” Sachiko nói. “Tôi tưởng cậu ấy đau chân trái.”
“Vâng. Nhưng vì viêm tai nên anh ấy phải nằm nghiêng bên trái ạ.”
“Khổ quá.”
“Nằm như thế, lại càng đau hơn.”
Mồ hôi đọng thành hạt lấm tấm trên khuôn mặt thô ráp của Itakura. Thỉnh thoảng có con ruồi đậu trên mặt anh, Taeko vừa nói chuyện vừa phải xua ruồi. Itakura không rên nữa.
“Con muốn đi vệ sinh.”
“Mẹ ơi, anh ấy cần dùng bô.”
Bà mẹ liền đứng dậy khỏi ghế.
“Xin lỗi ạ.” Bà cúi người cầm lấy cái bô gói trong giấy báo dưới gầm giường. “Yên nào.”
“Đau!” Tiếng rên ban nãy đều đều, lặng lẽ như mê sảng bây giờ biến thành tiếng thét của một kẻ mất trí. “Đau quá, đau quá, đau quá!”
“Phải chịu thôi. Biết thế nào được hả con.”
“Đau, đau lắm. Mẹ đừng chạm vào con. Mẹ đừng có...”
“Cố mà chịu. Mẹ biết phải làm thế nào?”
Sachiko tò mò nhìn người thanh niên bệnh tật, tự hỏi điều gì có thể triệt hạ dũng khí của anh đến thế. Chân trái phải dịch ra mấy phân, rồi Itakura phải mất vài phút xoay xở mới nằm ngửa ra được một ít. Anh im lặng một lúc, ráng kiểm soát nhịp thở. Rồi anh bắt đầu dùng bộ. Miệng anh há hốc, và anh ngước nhìn họ với đôi mắt sợ hãi thật lạ lùng với Sachiko.
“Cậu ấy ăn uống gì chưa?” Sachiko hỏi bà mẹ.
“Không, chẳng ăn gì cả.”
“Ảnh chỉ uống nước chanh thôi.”
Chân trái nhô lên dưới cái chăn. Hình như trông chẳng có gì khác lạ ngoại trừ việc các mạch máu hơi sưng lên và màu da có hơi trắng bệch. Mà có lẽ chỉ là Sachiko tưởng tượng thôi. Trong lúc Itakura lăn lộn, tiếng la hét vẫn thảm thương như ban nãy. Lần này tiếng kêu đau xen lẫn tiếng gào: “Tôi muốn chết, để tôi chết!” và “Giết tôi đi. Giết tôi ngay đi!”
Ông bố là một người đàn ông ít nói, dường như quá nhút nhát và hiền lành để có lập trường riêng. Bà mẹ lại là người ghê gớm hơn hẳn. Không biết do thiếu ngủ, khóc hay ốm đau gì mà đôi mắt bà lúc nào cũng sưng húp và mọng nước, luôn luôn nhắm nghiền. Vì vậy, trông vẻ mặt bà có cái gì đó đờ đẫn và lơ đãng, nhưng rõ ràng bà là người chăm SÓc chính cho con trai. Itakura dường như rất phụ thuộc vào mẹ mình nên bà bảo gì thì làm nấy. Taeko nói bà mẹ không chịu nên mấy người Con đã không gọi bác sĩ mổ. Ngay cả sau khi Sachiko đến, mọi người vẫn đang chia làm hai phe, một phe là cô em gái và Taeko, phe kia là bố mę bệnh nhân, đang rì rầm bàn bạc trong góc phòng hoặc ngoài hành lang. Cô chị dâu cố gắng hòa giải, ghé bên này nói chuyện trước rồi qua bên kia. Phe người lớn nói nhỏ đến mức Sachiko không nghe thủng điều gì. Bà mẹ hình như đang than thở còn ông bố dòng tai nghe. Taeko và cô em gái kéo chị dâu ra một phía, nói đi nói lại rằng cha mẹ nếu không đồng ý mổ thì khác nào gây tội giết người, chị phải tìm cách thuyết phục mẹ đi. Cô chị sau đó nói với người mẹ, nhưng bà mẹ cãi chầy cãi cối, nói con tôi đằng nào cũng chết, tôi muốn nó được chết lành lặn. Cô chị dâu cố gắng bẻ lại lý lẽ ấy thì bà cụ vặn lại: Thế cô có dám đảm bảo ca phẫu thuật dã man ấy sẽ thành công không? Chị dâu lại ra an ủi em chồng: Chị chịu không bảo được, lý lẽ của em, người già không hiểu đâu. Thế là cô em lại nói với mẹ. Cô nức nở: Mẹ chỉ thấy được cái trước mắt, mà không hiểu được trách nhiệm của người làm cha mẹ. Phải thử phẫu thuật, bất kể thành công hay thất bại, có vậy mới không có gì phải dằn vặt về sau. Cứ như thế hai bên cứ nhai lại những lí lẽ của mình.
“Chị Sachiko Taeko gọi chị ra cuối hành lang. “Em không thể chịu cảnh này thêm một phút nào nữa.”
“Nhưng bà ấy là mẹ, bà ấy thấy như vậy cũng không phải vô lý đâu.”
“Nói gì thì nói, muộn quá rồi. Em chắc luôn. Nhưng em gái Itakura hỏi em xem chị có sẵn lòng thuyết phục mẹ cô ấy không. Trước người trong nhà thì bà ấy bảo thủ lắm. Phải ai tai to mặt lớn thì bà ấy sẽ gật gù, bảo sao làm vậy.”
“Bộ chị là người tại to mặt lớn hả?”
Sachiko hết sức miễn cưỡng tham gia bàn bạc. Chị cảm nhận được rằng, nếu người ngoài can thiệp mà gây hậu quả không mong muốn thì bà cụ sẽ căm hận thế nào, và chị cũng biết mười phần thì tới tám, chín phần là sẽ có kết сис bất hạnh.
“Thôi các em cứ đợi thêm chút nữa. Rồi bà ấy sẽ nhận ra mình phải làm như mọi người bảo. Bà ấy chỉ muốn phản đối cho thỏa cái uy của mình thôi.”
Sachiko lo làm sao để thuyết phục Taeko về nhà hơn sau khi đã làm xong nghĩa vụ thăm viếng, chị nôn nóng đợi thời cơ.
Một cô y tá chuẩn bị vào phòng Itakura thì dừng lại khi thấy Taeko.
“Bác sĩ Isogai muốn nói chuyện với người nhà.”
Taeko truyền thông tin này vào cho những người trong phòng bệnh. Cô em gái và người chị dâu đang quỳ bên gối, bà mẹ và ông bố ngồi ở chân giường. Hai ông bà già tranh cãi một lúc xem ai nên ra, rồi đi cùng nhau luôn. Mười lăm phút sau họ quay lại, ông bố nhìn buồn rười rượi, bà mẹ nước mắt ngắn dài thì thầm gì đó với chồng. Có lẽ bác sĩ Isogai đã thuyết phục họ đưa con đến bệnh viện phẫu thuật bằng những lời lẽ tích cực nhất. Để Itakura chết ở đây sẽ mang tiếng. Ông bác sĩ lí luận rằng đã làm mọi thứ có thể để điều trị tại, và quá trình khử trùng được thực hiện cẩn thận tuyệt đối, nên không thể có sai sót nào trong ca mổ tại được, vì thế cái chân đau hoàn toàn là vấn đề khác. Tại đang lành, như gia đình thấy đấy, nên bệnh nhân không còn thuộc về bệnh viện này nữa. Còn phải chữa trị cho bệnh nhân khác nên bác sĩ Isogai đã gọi bác sĩ Suzuki đêm hôm trước, thuyết phục ông nhận ca này. Kể từ lúc đó vì chần chừ mà thời gian quý giá vuột mất, có lẽ thời điểm thích hợp mổ đã qua rồi. Trong mọi trường hợp, bệnh viện không thể chịu trách nhiệm với sự chậm trễ nào nữa. Và thế là bác sĩ Isogai làm như tất cả hậu quả này là do hai ông bà và sự chậm chạp của họ. Họ chỉ cúi đầu và cám ơn ông bác sĩ tử tế. Lúc họ quay trở về phòng bệnh, bà mẹ mắng mỏ ông bố, làm như tất cả lỗi lầm là của ông nên bác sĩ mới đổ lỗi cho họ được như thế. Sachiko biết những lời trách mắng ấy là do đau khổ quá mà thôi. Bà mẹ cuối cùng đã nhượng bộ điều không thể tránh khỏi và đến lúc phải từ bỏ sự phản đối của mình.
Trời dần tối lúc mọi người chuyển viện cho Itakura. Bác sĩ Isogai cư xử cạn tàu ráo máng. Thái độ của ông ta như muốn nói rằng bệnh nhân này đúng là một cái gai trong mắt, không thèm ra gặp gia đình người bệnh đến một lần. Việc di chuyển được phó thác cho một bác sĩ và một y tá ở bệnh viện Suzuki. Không rõ Itakura đã hay chuyện phán quyết của những cuộc tranh luận mấy tiếng vừa rồi là cưa chân chưa, chỉ biết anh đang rên rỉ như một con thú quái gở. Gia đình cam chịu rằng con mình, em mình đã trở thành con quái thú này và không ai hỏi ý anh về chuyện phẫu thuật. Họ chỉ e ngại tiếng gào rú của anh khi đưa anh ra xe cứu thương. Hành lang chỉ rộng tầm một mét, cầu thang hình xoắn ốc không có lối đi cho xe lăn, cứ luận từ tiếng rú vì đau của Itakura lúc dùng bô thì đủ biết khi khiêng trên cáng anh ta còn gào đến mức nào. Người nhà xem chừng lo ngại cho chính mình vì phải nghe tiếng gầm rú hơn là lo ngại cho con thú kia. Sachiko hỏi người y tá có thể làm gì không. Bác sĩ Suzuki bảo đừng lo, ông sẽ tiêm thuốc an thần. Và đúng là sau khi tiêm thuốc thì Itakura đã kêu nhỏ tiếng hơn lúc được khiêng đi bởi bác sĩ, y tá và mẹ.
