Yukiko đã về vào trung tuần tháng Hai, ở lại qua tháng Ba, Tư, Năm là gần bốn tháng. Cô không hề nhắc đến việc quay lại Tokyo, xem ra đã lẳng lặng yên vị tại Ashiya luôn rồi. Chớm đầu tháng Sáu, bất ngờ lại có tin về mối hôn sự mới từ Tsuruko. Bất ngờ vì hai lí do: một là đã hai năm ba tháng mới lại có người hỏi vợ kể từ lần bà Jimba mai mối cho Nomura, và hai là từ lúc Tatsuo thất thố với gia đình Saigusa mấy năm về trước thì đằng Ashiya nhận lời xong mới thông báo cho đằng Tokyo, nhưng lần này Tatsuo lại là người chủ động sau đó nhờ vợ báo tin về Ashiya. Qua thư của chị gái kể, Sachiko thấy lời cầu hôn xem chừng không hứa hẹn. Đối tượng này chẳng có gì thú vị: Số là chị cả của Tatsuo được gả vào dòng họ Sugano, họ này sở hữu nhiều điền sản ở Ogaki, gần Nagoya. Dòng họ Sugano là chỗ quen thân với dòng họ Sawazaki thuộc hạng danh gia ở Nagoya, ông trưởng họ Sawazaki đời trước từng có một ghế dành cho những người có công đóng thuế nhiều nhất ở Quý tộc viện. Còn ông trưởng họ hiện tại được chị gái Tatsuo giới thiệu gặp Yukiko. Trong số thân quyền của Tatsuo, bà Sugano là người biết rõ về mấy chị em Sachiko nhất. Hồi ấy Sachiko đâu chừng mười chín, có lần cùng Tatsuo, Tsuruko, Yukiko và Taeko đi xem chim cốc bắt cá trên sông Nagara và từng nghỉ một đêm ở nhà Sugano, hai hay ba năm sau thì cả nhóm được họ rủ đi hái nấm. Sachiko nhớ rõ nơi này: lái xe chừng hai, ba mươi phút dọc đường quê dẫn ra một ngôi làng vắng vẻ, rồi ngoặt ở đoạn nhìn hao hao tỉnh lộ sẽ thấy cánh cổng ở cuối một ngõ sâu, hai bên có tường rào. Trong xóm chỉ có vài nóc nhà đơn sơ của nông dân, nhưng dinh thự của dòng họ Sugano, xây dựng trùng thời điểm với trận Sekigahara năm 1600 thì cực kỳ bề thế với nhà thờ họ dựng những tấm bài vị cao lớn ở phía bên kia khoảng sân trước của gian nhà chính. Sachiko cũng nhớ rằng bên ngoài khu vườn phủ rêu là một vườn rau, vào mùa thu các cô trèo lên những cành cây sum suê lay cho hạt dẻ rụng xuống. Đồ ăn rất thanh đạm, hầu hết là rau cỏ tự trồng nhưng cực kỳ tươi ngon, nhất là canh khoai sọ hầm ngó sen. Bà chủ nhà, chị của Tatsuo, là một quả phụ. Nhà Makioka nghe nói rằng, hẳn vì chẳng có gì để lo nghĩ nên dạo này bà quan tâm đến chuyện của Yukiko và bắt đầu đi tìm đối tượng cho cô. Rõ ràng là bà ta thích đi mai mối.
Thư của Tsuruko đề cập rất ít về người trưởng họ Sawazaki, hoặc buổi coi mắt với Yukiko sắp xếp đầu đuôi thế nào. Chị nói rằng đã có lời của bà Sugano là muốn Yukiko đến Ogaki để gặp ông Sawazaki. Khối tài sản của dòng họ Sawazaki lên tới hàng chục triệu yên, so với nhà Makioka lúc này đúng là một trời một vực, nhưng ông ta dù sao cũng từng có một đời vợ, và đã cử người đến Osaka để điều tra về Yukiko cũng như gia đình Makioka thì viễn cảnh cũng không đến nỗi hoàn toàn vô vọng. Nhưng cái quan trọng cần phải nhớ là bà Sugano có lòng giúp, thoái thác tức là đẩy Tatsuo vào thế kẹt. Bà Sugano chỉ nói là muốn Yukiko đến Ogaki mà thôi, còn gì sẽ giải thích sau nên Tsuruko cũng chưa biết đầu đuôi thế nào, nhưng bề gì chị cũng hy vọng Yukiko sẽ không cự nự. Bên cạnh đó Yukiko ở Ashiya cũng lâu rồi, anh chị cũng nghĩ đến chuyện phải gọi con nhỏ về, trên đường đi Tokyo ghé qua Ogaki cũng được. Bà Sugano chưa nói ai sẽ đi cùng Yukiko. Mặc dù chị có thể đích thân từ Tokyo xuống (chẳng may anh Tatsuo quá bận), nhưng nếu Sachiko đi được thay chị thì lý tưởng hơn cả. Anh chị có nên nhờ em không? Buổi xem mắt không trịnh trọng lắm đâu. Cứ lên đường như đi chơi cũng được.
Lá thư của Tsuruko thật vô vị. Liệu Yukiko Có đồng ý không nhỉ? Đó là câu hỏi đầu tiên của Sachiko và khi chị đưa bức thư cho chồng, anh cũng thấy có ít nhiều bất ngờ, có cái gì đó không hợp với tính chu đáo thường ngày của Tsuruko. Người đàn ông ấy quả thực hoàn toàn không phải hạng vô danh, tiếng tăm của gia đình Sawazaki ở Nagoya đã bay đến tận Osaka. Nhưng không biết tí gì về người trưởng họ hiện thời của gia đình ấy mà lại ép Yukiko đến coi mắt thì có hơi vội vàng, thiếu suy nghĩ không? Nhà Sawazaki danh giá hơn hẳn nhà Makioka, lẽ nào họ lại cẩu thả, hấp tấp đến độ không để ý đến vị thế của mình? Với lại mấy người đồng nhà chính phải hiểu rõ là sau bao nhiêu lần từ chối thì Yukiko muốn các mối mới phải được điều tra hết sức cẩn thận. Ngày hôm sau, từ sở về nhà, Teinosuke nói có nhiều thứ anh còn chưa hiểu đầu cua tại nheo. Cả ngày anh đã bàn với hai, ba người và tìm hiểu được những điều có thể về ông trưởng họ Sawazaki: ông ta tầm bốn mươi lăm tuổi, tốt nghiệp khoa Kinh doanh đại học Waseda; vợ ông mất từ hai hay ba năm trước, vốn xuất thân quý tộc cung đình, hai người có hai, ba đứa Con, người trưởng họ đời trước nhờ đóng thuế nhiều mà có một ghế trong Quý tộc viện, gia sản từ đó đến nay chưa mấy sa sút, nếu không muốn nói là gần như còn nguyên, dòng họ Sawazaki vẫn giàu có và tiếng tăm bậc nhất trong các dòng họ danh giá ở Nagoya. Tuy nhiên Teinosuke lại không có được câu trả lời mạch lạc khi anh hỏi về nhân cách và tính khí của người đàn ông. Teinosuke bảo không thể hiểu nổi hà cớ gì một triệu phú, từng kết hôn với người vợ xuất thân quý tộc cung đình mà bây giờ lại phải tìm đến con gái của dòng họ Makioka sa sút để hỏi vợ, dù chỉ là tục huyền. Hẳn có uẩn khúc nào nên ông ta mới không thể tìm được đối tượng môn đương hộ đối - nhưng bà Sugano không thể nào gửi gắm Yukiko cho người đàn ông mà bà biết là có những khuyết điểm trầm trọng được. Có thể ông Sawazaki bằng mọi giá phải tìm một người vợ thuần chất Nhật Bản, kiểu tiểu thư khuê các ngày xưa, khi nghe nói đến Yukiko đã quyết định gặp gỡ một phần vì tò mò. Hoặc giả ông ta nghe nói cháu gái Yukiko thân với dì hơn cả mẹ đẻ, nên suy ra rằng Yukiko sẽ là người mẹ kế lý tưởng cho con mình. Miễn Yukiko hòa hợp được với con riêng của chồng thì không thành vấn đề. Biết đâu động cơ coi mắt của ông ta chỉ đơn giản như thế? Kiểu gì một trong hai cách giải thích như vậy cũng đúng, mà cách thứ nhất nghe không phải rất lọt tai ư? Hay ông ta tò mò muốn tìm hiểu cô con gái Makioka kia có đúng là đoan trang như mô tả trong báo cáo không, nên nói nửa đùa nửa thật và đằng nào cũng chẳng mất gì? Người thường thì nghĩ vậy chứ đằng nhà chính lại không đi theo nhẽ hợp tình này. Chỉ vì Tatsuo cả nể chị gái nên mới thúc ép Yukiko như vậy. Là con út trong họ Taneda, Tatsuo khó lòng ngẩng đầu trước các anh chị trong nhà mặc dù đã cải sang họ vợ. Đề nghị của người chị cả mà thực chất giống một người cô ắt là mệnh lệnh. Tsuruko bảo, dù Yukiko không hài lòng thì Sachiko nhất định phải ép bằng được. Hôn sự có thành hay không lúc này không quan trọng, Yukiko mà không chịu tối thiểu là đến Ogaki thì Tatsuo sẽ cực kì khó xử. Mối này đúng là không mấy hứa hẹn, nhưng hỏi vợ không được thì cũng là chuyện thường, Yukiko đón nhận hảo ý của gia đình Sugano thì có ảnh hưởng gì đến con bé đâu.
Hầu như ngay lập tức có thư từ bà Sugano. Qua Tatsuo, bà được biết Yukiko đang ở Ashiya. Để tránh phải vòng vèo dây dưa, bà đã quyết định viết thư trực tiếp. Dĩ nhiên Sachiko và Yukiko được Tsuruko thuật lại chi tiết rồi, nhưng hai chị em không đặt nặng vấn đề. Bà Sugano lại muốn nghĩ rằng tất cả từ Sachiko, Yukiko đến Taeko và có thể là cả Etsuko (mà bà chưa gặp bao giờ) sẽ chỉ lên thăm thôi. Mười năm qua, ngôi nhà hẻo lánh của bà không có mấy thay đổi. Giờ mùa đom đóm đang đến. Nơi này không nổi tiếng vì đom đóm cho lắm. Tuy nhiên trong khoảng một tuần, con suối nhỏ không tên chảy qua những ruộng lúa sẽ rất diễm lệ lúc đêm về với những đàn đom đóm rập rờn. Đom đóm sẽ làm mấy cô nhà Makioka thích thú thực sự chứ không phải như xem lá phong hay nấm. Với lại mùa đom đóm vô cùng ngắn, một tuần nữa đom đóm bay dày đặc rồi mất dạng ngay. Phải cân nhắc cả yếu tố thời tiết. Mưa thuận gió hòa trong khoảng thời gian dài thì đom đóm không mấy rực rỡ, mặt khác, mưa lớn thì không có đom đóm. Một ngày sau mưa là lí tưởng. Các cô có thể dành ngày cuối tuần sắp tới, đến đây vào tối thứ Bảy không? Sau đó thì có thể sắp xếp một cuộc gặp gỡ giản dị với ông Sawazaki. Bà Sugano không biết chính xác chi tiết, nhưng theo bà, ông Sawazaki sẽ sẵn lòng từ Nagoya đến đây. Có thể gặp nhau tại nhà bà, không quá nửa tiếng hay một tiếng thôi. Ngay cả khi cuối tuần này ông Sawazaki không tiện, thì bà hy vọng gia đình Makioka vẫn tới xem đom đóm.
Có vẻ như đằng Tokyo đã xúi bà Sugano viết thư. Bản thân Sachiko dự định thoái thác luôn vì đối tượng quá dở, nhưng thâm tâm chị cả và anh rể ý chừng hy vọng giấc mơ này sẽ thành hiện thực. Chính Sachiko đã trở nên rụt rè trong việc điều đình hôn sự, không có đủ can đảm tùy tiện khước từ. Quả thực chừng năm năm về trước có một lời cầu hôn giống thế này. Có người đàn ông nọ đẳng cấp hơn hẳn gia đình Makioka, gia đình đang phấn khởi đến lúc bắt đầu điều tra thì thất vọng tràn trề vì tìm thấy chứng cứ ông ta lang chạ. Chịu ơn bà Sugano là thế, nhưng Teinosuke không khỏi ái ngại rằng không biết lần này nhà ta có bị họ chơi một số không. Thậm chí anh còn hơi bực mình nữa: đòi hỏi Yukiko đi xem mắt trước khi thông qua những bước lễ nghĩa ban đầu không phải là khiếm nhã sao? Nhưng bề gì đây cũng là mối đầu tiên trong suốt hai năm ba tháng. Hai, ba năm về trước người ta hãy còn ồ ạt tới hỏi cưới Yukiko rồi bỗng không còn ai, Sachiko không khỏi thấy mình phần nào có lỗi: một mặt, nhà Makioka quá câu nệ gốc gác, danh tiếng, hạch sách đủ điều, lắc đầu với hết người này tới người kia; mặt khác là do tai tiếng của Taeko gây ảnh hưởng. Nay có mối này tìm đến, ngay lúc Sachiko đương dằn vặt nhất. Thậm chí đôi khi chị cho rằng thiên hạ đã quay lưng, không ai thèm hỏi cưới Yukiko nữa, và cô sợ rằng từ chối người đàn ông chẳng mấy tiềm năng này kh còn gây thêm thù oán. Người đàn ông này hỏi cưới không đạt kết quả, nhưng có khi lại khiến kẻ khác quan tâm. Ngộ nhỡ không chịu đi coi mắt, khéo không trông mong thêm mối nào được nữa. Năm nay có phải nằm hạn của Yukiko không nhỉ? Ngay cả khi cười nhạo chị gái và anh rểmơ hão”, Sachiko vẫn nghe thấy một giọng nói bảo rằng không xem đó là mơ hão không được. Teinosuke khuyên nên cẩn trọng nhưng anh ấy có hơi quá không? Dù nhà Sawazaki có giàu nứt đố đổ vách đi chăng nữa, thì Yukiko làm gì đến nỗi quá thấp kém, không đủ tiêu chuẩn để làm vợ kế một người đàn ông đã có hai, ba đứa con? Họ Makioka xưa cũng là danh gia vọng tộc mà. Cô nói như vậy với Teinosuke, và anh không đáp. Anh thấy mình không còn mặt mũi nào tạ lỗi với Yukiko hay cha mẹ vợ dưới ba thước đất.
Sau khi nói chuyện cả một buổi tối, Teinosuke và Sachiko quyết định để mặc Yukiko định đoạt. Hôm sau, Sachiko bảo với em gái về hai bức thư, và ngạc nhiên thấy Yukiko dường như không mấy bất bình. Như thường lệ, cô không nói có cũng chẳng bảo không, nhưng qua những câu trả lời vắn tắt của Yukiko, Sachiko nhận thấy em mình cũng xuôi xuôi. Hẳn là cô tiểu thư kiêu hãnh này bắt đầu nóng ruột, không còn quá khó tính với chuyện coi mắt nữa. Sachiko cẩn trọng không nói gì động chạm tới cảm xúc của Yukiko và Yukiko, cũng không có lý do gì để xem mối này là lố lăng, hão huyền, hay sợ mình sẽ bị cười chê. Thường mỗi khi nghe đến việc đối tượng có con riêng, Yukiko sẽ hỏi kỹ là có ngoan không, bao nhiêu tuổi, vân vân, nhưng lần này cô không còn chi li như thế nữa. Yukiko bảo đằng nào có việc thì cũng phải về Tokyo thôi, nếu mọi người cùng em đếnogaki thì có lẽ đi xem đom đóm cũng không tệ. Teinosuke cười, bảo Yukiko muốn lấy chồng giàu đấy.
Sachiko gửi thư cho bà Sugano nội dung như sau: đành phải nhờ vả lòng tốt của chị, hy vọng chị sẽ tiếp tục chiếu cố; Yukiko rất hân hạnh gặp quý ông nọ, dự tính sẽ có bốn người là em, Yukiko, Taeko và Etsuko, em lưỡng lự lắm mới dám xin chị tạo điều kiện, chả là Etsuko nghỉ học khá nhiều rồi, nên nếu gia đình có thể đến Ogaki vào thứ Sáu thì thuận hơn là thứ Bảy, và em hy vọng không ai đả động đến việc coi mắt trước mặt bé Etsuko. Lý do thực sự khiến Sachiko muốn đi sớm là bởi chị muốn tiễn em gái đến tận Gamagồri. Cả nhà sẽ ở cùng bà Sugano đêm thứ Sáu, rồi đi tiếp và ở lại Gamagồri đêm thứ Bảy. Chiều Chủ nhật, Yukiko sẽ rời Gamagồri đi Tokyo, những người khác trở lại Osaka. Tuần sau bé Etsuko sẽ trở lại trường học.
