Các cô đã từng được mời đến Ogaki hái nấm vào mùa thu trước khi Sachiko lấy chồng. Lúc đó cô và Teinosuke đã đính hôn; hai, ba tháng sau họ làm đám cưới. Tầm ấy độ 14 năm trước, là năm 1925, Sachiko hai mươi hai tuổi, Yukiko mười tám, Taeko mười bốn. Ông Sugano nói giọng miền Trung đặc sệt làm các cô thấy rất khôi hài. Họ vẫn còn nhớ cái cách Tatsuo cau mày khi họ nhịn mãi không được, cười phá lên. Tatsuo tự hào vì có liên quan tới một gia đình có tên trong biên niên sử vùng Sekihagara nên luôn tìm cớ để giới thiệu dòng họ Sugano với vợ và các cô em vợ. Anh rất hãnh diện chỉ cho các cô chiến trường xưa và phế tích chiến hào Fuwa. Song chuyến du ngoạn đầu tiên của cả nhà lại vào đúng lúc trời nắng nóng kinh khủng nhất, khi Tatsuo chở mấy chị em trên chiếc xe hơi cà tàng ra khỏi những con đường quê bụi mù thì họ đã mệt bở hơi tai. Lần thứ hai đến đây, các cô lại bị lôi đi ngắm cảnh ở cùng một chỗ. Sachiko đã chán ngán tận cổ rồi. Chị có cái kiêu kỳ của dân Osaka gốc mà người ngoài không thể hiểu nổi, những vị anh hùng tuổi ấu thơ của chị là kẻ chiến bại ở Sekigahara 20 nên chị đâu quan tâm gì đến trận chiến đó.
Lần thứ nhì họ đến một phần để xem gia chủ khoe cái đình trong vườn lúc ấy mới xây xong, gọi là “Lạn Kha Đình”. Nơi này được nối với gian nhà chính bằng một hành lang hình chữ L và ông chủ quá cố sử dụng nó cho mục đích thư giãn như ngủ trưa, chơi cờ, tiếp khách. So với những gian khác trong nhà, chỗ này được chăm chút tỉ mỉ hơn hẳn nhưng không có gì là không phù hợp hay phô trương cả. Thật vậy, cái đình sở hữu vẻ thư thái phóng khoáng của một dòng họ bề thế ở miền quê. Được dẫn vào Lạn Kha Đình lần này, ba chị em nhận thấy nó đã tích lũy được vẻ trầm mặc, bình yên hơn hẳn căn nhà nhỏ trong trí nhớ của các cô.
Nhà Makioka đang ngắm nghía những tán lá xanh tốt ngoài vườn thì bà Sugano bước vào trịnh trọng chào hỏi rồi giới thiệu con dâu và các cháu. Cô con dâu tay đang bế một đứa bé, chồng cô là trưởng nam trong họ, đang làm việc ở ngân hàng Ogaki. Một bé trai năm, sáu tuổi ngượng nghịu nép sau lưng mẹ. Cô con dâu tên là Tsuneko, bé trai là Sösuke, bé gái là Katsuko. Giới thiệu xong xuôi, bà Sugano hỏi thăm mấy chị em lâu ngày không gặp và lại khen sao các cô trẻ thế. Bà Sugano bảo: Khi chị nghe tiếng ô tô và ra cổng đón, nhìn em Taeko ra khỏi xe cứ thắc mắc hay đấy là bé Etsuko, nhưng mà giờ mắt chị cũng kèm nhèm rồi. Đến lượt Yukiko và Sachiko, chị lại cứ tưởng là Taeko và Yukiko, sau đấy là cô bé con. Sao không thấy Sachiko đâu? Lúc ra khỏi Lạn Kha Đình thì chị mới bắt đầu nhận ra ai là ai. Tsuneko cũng rất ngạc nhiên, nói: cháu chưa gặp các cô bao giờ, nhưng có nghe kể chuyện nên hình dung được là các cô bao nhiêu tuổi. Thế mà lúc các cô ra khỏi xe, cháu chịu không đoán được ai. Cháu hỏi thế này các cô bỏ quá cho, có phải cô Yukiko lớn hơn cháu một, hai tuổi không nhỉ? Bà Suganobảo con dâu bà ba mươi tuổi. Tsuneko đã lấy chồng được vài năm và sinh hai đứa con nên đương nhiên trông già dặn hơn, mặc dù hôm nay ăn mặc chỉn chu hơn so với mọi ngày, nhưng trông cô gần như đáng tuổi mẹ Yukiko vậy. Bà Sugano nói tiếp: Cả Taeko nữa. Lần đầu qua đây, Taeko chỉ nhỉnh hơn cô bé con kia thôi (chỉ tay vào Etsuko), nếu hồi đó đúng là năm Đại Chính thứ 14 thì chắc Taeko đâu chừng mười bốn. Bà Sugano chớp mắt ngạc nhiên - cứ như chớp mắt một cái đã qua mười năm ấy nhỉ! Chị nhầm Taeko với Etsuko thì hơi quá thật, nhưng ngay cả khi ngồi mặt đối mặt thế này sao chị không thấy Taeko già đi một xíu nào. Cùng lắm là thêm một, hai tuổi thôi. Taeko trông chỉ như thiếu nữ mười sáu, mười bảy ấy.
Uống trà xong, Sachiko được mời vào trong nhà chính. Năm, mười phút nói chuyện với bà Sugano đã đủ khiến chị hối hận vì nhận lời. Điều làm Sachiko ngạc nhiên hơn cả là bà Sugano có quá ít thông tin. Cái vấn đề đáng ngại nhất là tính cách ông Sawazaki thì bà tuyệt nhiên không biết, thậm chí còn chưa gặp ông ta bao giờ. Dòng họ Sugano và Sawazaki đều là trâm anh thế phiệt từ lâu đã kính nể nhau, ông trưởng họ Sawazaki đời trước rất thân thiết với chồng bà Sugano, nhưng kể từ khi chồng mất, bà không có quan hệ gì với ông con trưởng dòng họ Sawazaki cả. Bà chỉ nhớ là ông ta chưa ghé thăm ngôi nhà này bao giờ và bà chưa bao giờ gặp ông ta. Bà cũng chưa từng viết thư cho ông ta trước khi sắp xếp vụ coi mắt. Người quen của cả hai bên cho bà Sugano biết là ông Sawazaki góa vợ hai, ba năm trước và đang định tái hôn, đã đi hỏi khắp nơi nhưng chưa có kết quả. Đã ngoại tứ tuần, lại có ba đứa con với vợ trước, nhưng ông ta vẫn kì vọng lấy được gái đôi mươi son rỗi. Bà Sugano đã nghĩ đến Yukiko một thời gian, định dàn xếp cho đôi bên gặp nhau mặc dù Yukiko đã quá tuổi. Bà biết nên đi tìm ông mai bà mối đàng hoàng, nhưng không phải ba người nào mối lái cũng được, nên thôi chẳng cần câu nệ rườm rà, bà tự ý hành động luôn. Bà viết vội thư cho ông Sawazaki, rằng là trong chỗ họ hàng có một cô thế này, không rõ ông có nhã hứng gặp không. Khi thấy ông ta bặt vô âm tín, bà kết luận là ông ta không có hứng, nhưng có vẻ như ông đã âm thầm điều tra dựa trên thông tin trong thư của bà. Sau khoảng hai tháng thì cũng có hồi âm. Bà nói thư hồi âm đây, và đưa Sachiko một tờ giấy ghi vỏn vẹn thế này: Tôi hết sức trân quý mối thâm giao của cụ nhà, và hối hận vì không qua lại với bà từ ngày ông Sugano qua đời, cảm tạ bà đã viết thư cho, tự đáy lòng tôi mang ơn bà. Nhẽ ra tôi nên trả lời bà sớm hơn nhưng lại vướng bận nhiều việc riêng tôi rất muốn gặp vị tiểu thư ấy, nếu được thông báo trước hai, ba hôm thế này thì thường tôi sẽ sắp xếp được vào thứ Bảy, và tôi nghĩ nên trao đổi chi tiết qua điện thoại.
Sachiko chỉ có thể nhìn nhận đây là một bức thư xã giao. Chị rất ngạc nhiên: Những dòng họ bề thế như Sugano và Sawazaki không phải trước những việc thế này sẽ rất thận trọng, tuân theo đủ phép tắc lễ nghi sao? Phải chăng bà Sugano đã quá hấp tấp, thậm chí sỗ sàng khi gửi thư bừa cho người lạ mà không buồn hỏi ý nhà Makioka, lớn tuổi như bà sao có thể như vậy? Sachiko trước đây chưa bao giờ gặp phải cái tính bốc đồng này ở bà Sugano. Có phải càng già tính nết càng tréo ngoe hay không thì không biết, chứ Sachiko thấy rằng, điều này cũng phần nào cho thấy sự độc đoán của bà ta, thảo nào Tatsuo lại sợ chị cả như thế. Ông Sawazaki nhận lời cũng là chuyện không hoàn toàn hợp lí. Chắc ông ta sợ xúc phạm gia đình Sugano. Sachiko kiềm chế không để lộ bực tức. Bà Sugano càng thao thao không biết ngại, giải thích rằng bà có khuynh hướng dứt khoát, thiếu kiên nhẫn, thậm ghét thủ tục nhiêu khê, và rằng bà nghĩ một khi ấn định được thời điểm gặp gỡ thì ắt sẽ hiểu được nhau. Chi tiết cứ hạ hồi phân giải. Bà chưa điều tra ông Sawazaki, nhưng thực tình bà chưa nghe đồn đại xấu xa gì về ông này hay gia đình ông, thành thử nghĩ chắc ông ta cũng chẳng có khiếm khuyết nghiêm trọng nào. Nhà mình có thể tiết kiệm thời giờ bằng cách hỏi thẳng ông ta những chỗ chưa hiểu. Sachiko hỏi gì bà cũng không trả lời được. Vậy ông Sawazaki có hai con hay ba con - Bà Sugano không dám chắc là hai hay ba đứa, cũng không biết là trai hay gái. Nhưng bà vẫn đắc ý vì đã sắp xếp được buổi gặp gỡ. Bà nói là nhận được thư Sachiko, bà bèn gọi cho ông Sawazaki ngay, và ông ấy sẽ từ Nagoya tới đây vào tầm 7 giờ sáng mai. Không dám hứa hẹn mâm cao Cỗ đầy nhưng bà sẽ sai con dâu sửa soạn chu đáo, chắc chỉ cần ba người là bà, Sachiko với Yukiko gặp người ta thôi. Tối nay mấy chị em mẹ con cứ đi bắt đom đóm. Bà sắp xếp ngày mai để cậu con trai đưa Taeko và Etsuko đi thăm chiến trường xưa. Bà sẽ hộ tống các cô, cầm theo cả cơm trưa nữa (bà tâm đắc với kế hoạch của mình lắm) và buổi coi mắt đến 2 giờ chắc xong rồi. Chuyện mối lái cưới xin không thể nói mạnh. Biết trước Cô Yukiko tuổi ba mươi ba quá lứa lỡ thì, bà Sugano không khỏi ngạc nhiên khi thấy cô trông không quá hăm bốn, hăm nhăm - chẳng đã thỏa mãn đầy đủ điều kiện của ông Sawazaki đấy sao?
Sachiko không thể đựng được ý muốn hoãn buổi coi mắt lại để dành chuyến đi này cho những con đom đóm. Chỉ vì bà Sugano viết một bức thư mà chị đã mất công đưa Yukiko lên đây, bởi chị hoàn toàn tin tưởng vào bức thư và cho rằng những việc cơ bản đã được sắp xếp xong xuôi, thế mà bây giờ lại phải chứng kiến cả gia đình Sugano lẫn Sawazaki dường như không xem trọng Yukiko một chút nào. Chị nghĩ Yukiko mà biết sự thật hẳn sẽ đau lòng lắm, và Teinosuke có khi còn giận hơn cả chị nữa. Không khó để hình dung sự khinh bỉ mà ông Sawazaki hẳn đang dành cho người đàn bà gửi thư cầu thân với tài sản tiền triệu của mình, cũng chẳng khó để nhận ra ông này không hề nghiêm túc bàn bạc hỏi vợ. Giả sử có Teinosuke đi cùng, ít ra mấy chị em còn có thể đưa ra những yêu cầu hợp lí rằng phải điều tra về người đàn ông đã, và chí ít cần thực hiện thủ tục tìm người mai mối. Sachiko chỉ là một người phụ nữ đơn độc bất lực, chẳng dám làm gì liều lĩnh trước sự nhiệt tình của bà quả phụ Sugano. Chị cũng phải nghĩ cho ông anh rể trên Tokyo nữa. Thật đáng buồn cho Yukiko, nhưng ngoài chiều ý bà ta ra thì còn cách nào khác.
“Em nên quần áo nếu thấy nực, Yukiko. Chị đang định thay đây.”
Trở về Lạn Kha Đình, Sachiko ra hiệu cho Yukiko rằng hôm nay chưa đi coi mắt và bắt đầu cởi đại obi. Để che giấu vẻ chán chường, chị đổ lỗi cho trời nóng. Chị sẽ không nói gì về những chi tiết không hay ho cho Yukiko hay cô Út. Ít ra hôm nay chị sẽ quên đi, nếu không chỉ tổ thân làm tội đời. Ngày mai trời lại sáng, đêm nay mấy chị em còn đi săn đom đóm. Bản tính Sachiko không phải là kiểu tự dằn vặt, chị bắt đầu phấn chấn tinh thần. Nhưng chị vẫn thấy tim nhói đau khi nhìn Yukiko còn vô tư chưa hay biết điều gì đã xảy ra. Ra vẻ hào hứng, chị lấy ra một bộ yukata ngày thường.
Etsuko nghi ngờ: “Mẹ ơi, mẹ định mặc như thế đi săn đom đóm à?”
“Mẹ thấy hơi nực” Sachiko với tay treo bộ kimono vừa cởi ra.
