Đã ở đây rồi, thì ngủ lại thêm một đêm nữa đi. Mai là Chủ nhật, anh chị sẽ nhờ ai đó đưa các em xem thác Yoro. Nhớ không, lúc ăn cơm trưa em có bảo mà.
Mấy chị em Makioka lịch thiệp từ chối. Etsuko và Taeko vừa về là đã sửa soạn sẵn sàng cho chuyến tàu lúc 3h09 sẽ đưa họ đến Gamagori lúc 5 rưỡi. Dù là chiều thứ Bảy nhưng toa hạng nhì hầu như trống không. Họ tìm chỗ ngồi cùng nhau, và sự mệt mỏi từ hôm trước xâm chiếm họ. Không ai thấy muốn nói chuyện. Toa tàu ngột ngạt, ẩm thấp trong thời tiết chớm sang mùa mưa. Sachiko và Yukiko ngủ gật, còn Taeko và Etsuko thì tìm niềm vui trong đống tạp chí hằng tuần.
“Etsuko, đom đóm của em đang bỏ chạy kìa.” Taeko cầm chiếc lồng đom đóm treo bên cửa sổ, đặt vào lòng Etsuko. Gia nhân già của nhà Sugano đã làm cho Etsuko một cái lồng để mang đom đóm theo, nó là cái lon thiếc rỗng khoét hai đáy, được bọc một lớp gạc. Phần gạc đã lỏng ra, một, hai con đom đóm đang bò ra ngoài.
“Để chị làm cho.” Taeko bảo. Etsuko đang lúng túng cột lại dây cố định lớp gạc. Nhờ lớp gạc che, có thể trông thấy ánh sáng xanh của những con đom đóm ngay cả giữa ban ngày. Taeko chăm chú nhìn vào bên trong.
“Ê, nhìn này.” Taeko đưa cái lon lại cho Etsuko. “Không chỉ đem đóm đâu, còn có rất nhiều thứ khác.”
Đến lượt Etsuko cầm cái lon. “Nhện! Chị Út ơi, nhện!”
“Ờ, đúng” Những con nhện nhỏ cỡ hạt gạo đang bò theo những con đom đóm. Đột nhiên, Taeko nhảy dựng lên và thét lớn, đánh rơi cái lon xuống ghế. Sachiko và Yukiko choàng tỉnh.
“Gì thế Út?”
“Nhện! Con nhện to quá!” Giữa đám nhện con có những con rất lớn. Cả bốn người đều cuống cả lên.
“Ném đi đâu đi Út!”
Taeko rón rén nhấc cái lon rồi quăng xuống sàn, một con châu chấu nhảy ra.
“Tội nghiệp đom đóm quá” Etsuko nhìn cái lon mếu máo.
“Để bác xử bọn nhện cho.” Một người đàn ông chừng ngũ tuần, mặc kimono, trông như người ở vùng quê gần đó đang thích thú dõi theo ở hàng ghế chéo bên kia lối đi. “Cho tôi mượn cái kẹp tóc gì đó.” Sachiko đưa ông ta một chiếc kẹp tóc, ông dùng kẹp khều từng con nhện ra dẫm. Có chút cỏ lẫn trong đám nhện bị dẫm nát nhưng không nhiều đom đóm thoát khỏi bọn nhện. “Vài con đom đóm chết rồi bé ạ.” Người đàn ông nói, nghiêng cái lon sang hai bên trong lúc buộc lại gạc. “Mang vào nhà vệ sinh bỏ chúng ra nhé.”
“Vào nhà vệ sinh thì rửa tay luôn Etsuko ạ. Đom đóm độc đó nghe.”
“Có mùi nữa mẹ ạ.” Etsuko ngửi tay. “Như mùi cỏ ý.”
“Bé đừng có vứt đom đóm chết đi. Để làm thuốc tốt lắm.”
“Thuốc gì thế?” Taeko hỏi.
“Giữ lại, phơi khô, trộn với gạo đem bôi lên vết bỏng, vết xước.”
“Thật ạ? Xong có lành không?”
“Bác chưa thử, nhưng nghe nói là hiệu nghiệm.”
Trừ lúc ở trên tàu tốc hành, Sachiko và mấy người còn lại chưa bao giờ đi qua vùng này, tàu cứ từ tốn dừng ở những ga nhỏ mà họ không biết khiến họ phát chán. Con đường từ Gifu đến Nagoya dường như vô tận. Chẳng mấy chốc mà Sachiko và Yukiko lại ngủ gật. “Nagoya kìa mẹ. Chị Yukiko nhìn lâu đài kìa.” Etsuko gọi mẹ và dì dậy. Hai người chỉ mở mắt đủ lâu để nhìn thấy các hành khách mới rồi lại thiếp đi trước khi tàu rời Nagoya. Họ không để ý lúc ấy trời bắt đầu đổ mưa và Yukiko phải dậy đóng cửa. Cửa sổ bị đóng hết khiến toa tàu càng ngột ngạt, giống như mấy chị em, các hành khách đã ngủ gật từ lúc nào. Một quân nhân trẻ ở dọc ghế đối diện, phía trên đó tầm bốn hàng, bắt đầu ngân nga bài Serenade của Schubert:
“Chiều buồn nhẹ xuống đời
Người tình tìm đến người
Thấy run run trong chiều phai...” 22
Giọng hát không hề gây khó chịu. Sachiko mở mắt, những tưởng có người mang đĩa hát theo. Dù chỉ trông thấy lưng áo bộ quân phục và một phần gương mặt nhưng họ biết người quân nhân còn trẻ, chỉ tầm đôi mươi và nhút nhát. Anh chàng lên tàu ở Ogaki, họ chưa thấy mặt anh, ngay cả lúc khiến cả toa tàu để ý khi gặp rắc rối với mấy con đom đóm. Rõ là anh chàng tự hào về giọng hát của mình. Nhưng trong đó vẫn có chút căng thẳng như thể anh ý thức được rằng có mấy người đàn bà đẹp sau lưng. Hát xong, anh cúi đầu nhìn xuống sàn một lúc và bắt đầu hát bài Bông hồng đồng nội - thơ Goethe, phổ nhạc Schubert:
“Có chàng kia thấu bông hồng dại
Bông hồng nhỏ giữa cánh đồng hoang...”
Sachiko biết những bài này qua một bộ phim Đức tên là Bản giao hưởng dang dở . Không biết ai trong số các chị em đã ngân nga theo quân nhân trẻ. Khi họ hát to hơn, ai đó cũng hòa giọng theo. Cổ chàng quân nhân đỏ lựng lên. Anh hát to hơn, giọng run thấy rõ. Nhờ chỗ ngồi cách nhau một đoạn vừa phải, mấy chị em có thể cao hứng thoải mái hát. Khi buổi hòa nhạc kết thúc, sự im lặng đến giật mình bao trùm lên toa tàu. Người quân nhân bẽn lẽn nhìn xuống sàn, đến ga Okazaki thì chàng nhảy xuống.
“Và chúng mình không bao giờ thấy mặt anh ấy” Taeko nói.
Đây là chuyến đi đầu tiên của Sachiko đến Gamagồri. Chị đã nghe Teinosuke nói rất nhiều về lữ quán Tokiwa, tháng nào anh cũng đến Nagoya một, hai lần và thường bảo rằng nhất định khi nào phải đưa cả nhà đến lữ quán ấy. Anh chắc chắn Etsuko sẽ đặc biệt thích. Họ đã lên kế hoạch hai, ba lần trước đó nhưng lúc nào cũng có việc cản trở. Để cả nhà đi Gamagồri mà không có mình là ý của Teinosuke. Anh nói khi công tác Nagoya lúc nào anh cũng bận rộn không thể đi cùng, nên cả nhà cứ tận dụng dịp này. Anh đã gọi điện đặt chỗ. Mùa thu năm ngoái khi lên Tokyo, Sachiko đã làm quen với việc du lịch mà không có chồng đi cùng, nên chị đang phấn khích như trẻ con vì sự liều lĩnh mới của bản thân và rất nóng lòng được tham gia chuyến đi này. Đến lữ quán, chị càng cảm thấy biết ơn Teinosuke. Nếu tạm biệt Yukiko ở Ogaki thì Sachiko chẳng còn kỉ niệm nào ngoài buổi coi mắt để lại dư âm chua chát, không chỉ có chị buồn mà như thế còn thật tàn nhẫn với cả Yukiko, sao đành để con bé thui thủi quay về Tokyo sau trải nghiệm tồi tệ như vậy. Ý tưởng của Teinosuke quả là rất tuyệt. Sachiko quyết tâm không nghĩ đến chuyện đã qua nữa, chị nhẹ lòng khi nhìn Yukiko đang thư giãn vui vẻ cùng Taeko và Etsuko. Mưa đã tạnh, mọi người có một ngày Chủ nhật đẹp trời. Như dự tính của Teinosuke, những trò chơi ở lữ quán và cảnh trí dọc bờ biển của vùng này, cái gì cũng làm Etsuko thích thú. Điều khiến chuyến đi này thực sự xứng đáng và làm Sachiko hài lòng hơn cả, đó là Yukiko đã tươi tắn, an nhiên, không còn chút phiền muộn nào vì những việc xảy ra hôm trước. Ở ga Gamagồri, khoảng 2 giờ chiều hôm sau, họ chia tay và lên tàu, một tàu đi Tokyo, một đi Osaka, mỗi chuyến cách nhau mười lăm phút.
Yukiko lên một chuyến tàu chợ sau khi tiến những người khác. Chưa bao giờ đi đường xa bằng tàu chợ, cô nghĩ sẽ chán lắm đây, nhưng đặt vé tàu tốc hành rồi lại phải chuyển tàu ở Toyohashi thì quá phiền hà. Cô mang theo một tập truyện ngắn của Anatole France để giải khuây. Yukiko đang trong tâm trạng sao lãng, đọc cũng như không, cô bèn đặt cuốn sách xuống và lơ đễnh nhìn ra ngoài cửa sổ. Yukiko thấy căng thẳng vì hai ngày vừa rồi, hơi mệt sau những giây phút huyên náo trước đó. Giờ Cô sẽ phải ở Tokyo vài tháng. Yukiko đã ở Ashiya quá lâu đến nỗi cô bắt đầu nghĩ mình có thể không phải quay trở lại Tokyo, rồi lúc này đây, cô lại gửi mình theo chuyến tàu chậm nơi sân ga miền quê xa lạ.
“Tiễn em đến Ashiya đi chị!” Etsuko nói nửa đùa nửa thật. Yukiko hứa với bé sẽ sớm quay lại để chấm dứt câu chuyện, nhưng cô vẫn thoáng có ý nghĩ nghiêm túc về việc quay về Ashiya với mọi người và hoãn hành trình về Tokyo. Toa tàu hạng nhì vắng vẻ hơn cả ngày hôm trước, Yukiko một mình ngồi hẳn một hàng ghế nhưng cô đang cứng hết cả cổ không nhúc nhích được, cứ ngủ gật là lại choàng tỉnh. Trong khoảng nửa tiếng tỉnh táo, thỉnh thoảng có để ý thấy một người đàn ông ở dãy ghế bên kia lối đi cách bốn, năm hàng. Cô mở mắt vì cảm thấy anh ta đang chăm chú nhìn mình. Trong lúc cô bối rối nhổm dậy và xỏ chân vào dép, người đàn ông bên ngoảnh ra cửa sổ, nhưng có vẻ anh đang tâm tư gì đó. Một lúc sau anh lại nhìn trộm Yukiko. Ban đầu Yukiko hơi khó chịu, nhưng cô bắt đầu tự hỏi phải chăng anh ta có lý do gì. Cô bắt đầu ngờ ngợ trước đây mình từng gặp người này. Anh ta trạc tứ tuần, mặc áo Sơ mi phanh cổ trong bộ vest xám sọc trắng. Dáng người gầy bé, da ngăm đen, mái tóc chải gọn gàng, về tổng thể ngoại hình cho thấy là một quý ông tỉnh lẻ giàu có. Ban đầu anh ta ngồi thì cằm lên hai bàn tay đan vào nhau, tay đặt trên cán ô đang kẹp giữa hai đầu gối. Lúc này anh lại ngả ra phía sau. Một chiếc mũ Panama mới màu trắng móc trên cái giá treo trên đầu anh. Anh ta là ai, tại sao cô không nhớ nổi? Dường như anh ta cũng đang tự hỏi câu ấy. Anh ta làng đi khi Yukiko liếc về hướng anh, rồi lại nhìn Yukiko lúc cô không nhìn mình. Cô không nhớ nổi mình quen ai ở Toyohashi nơi anh ta bước lên tàu, và rồi cô nghĩ tới cái anh chàng Saigusa mà anh rể đã giới thiệu hơn mười năm trước. Saigusa là con của một gia đình bề thế ở Toyohashi, chuyện đó không ai thắc mắc, và cũng chẳng còn nghi ngờ gì nữa, đích thị chính là anh ta. Không vừa ý với vẻ ngoài thô kệch của người đàn ông và nét mặt mà cô cho là bằng chứng của sự yếu kém về trí tuệ và học vấn, Yukiko khăng khăng không chịu, cô gạt lời đề nghị của Tatsuo sang một bên. Trông anh ta vẫn chân chất như vậy.
Hồi ấy anh ta không quá xấu trai, tuy già trước tuổi nhưng không khác bây giờ là mấy, chỉ có tác phong quê mùa thì rõ rệt hơn hẳn. Nhờ đó mà Yukiko nhớ ra được khuôn mặt này trong vô vàn những khuôn mặt mù mờ từ những buổi coi mắt mông lung trong trí nhớ. Người đàn ông dường như bắt đầu ngờ ngợ nhận ra sự thật vào lúc cô nhận ra anh ta. Anh đột ngột quay sang cửa sổ. Nhưng xem ra anh ta vẫn chưa tin. Cẩn thận nhằm những lúc Yukiko không nhìn, anh mới thỉnh thoảng liếc trộm. Cô đã mấy lần gặp anh ta ở nhà chính đằngOsaka, bấy giờ anh quyết tâm lấy cô, nên anh còn nhớ ngay cả khi cô đã quên anh thì cũng là bình thường. Có lẽ điều khiến anh ta băn khoăn là từ hồi coi mắt đến giờ cô thay đổi rất ít, vẫn ăn bận trẻ trung y như vậy. Nhưng bề gì bị săm soi cũng không dễ chịu. Nói dại anh ta biết đó giờ đã có bao nhiêu lần coi mắt, rồi mới chỉ hôm qua Yukiko vừa đi coi mắt xong và đang trên đường về nhà thì sao nhỉ? Nghĩ mà rùng mình. Đến xúi quẩy, bộ kimono cô mặc hôm nay lại kém tươi tắn hơn so với bộ hai hôm trước, trang điểm cũng khá qua loa. Biết rằng mình lộ vẻ phờ phạc khi đi đường rõ hơn hầu hết mọi người, cô muốn chỉnh trang lại gương mặt, nhưng phải đi lướt qua người đàn ông hay mở hộp phấn ra để nhìn trộm qua gương thì hèn quá. Chắc anh ta không về Tokyo vì đây chỉ là tàu chợ mà thôi. Mỗi ga dừng lại cô đều hy vọng anh bước xuống. Ở Fujieda anh đứng dậy nhấc cái mũ Panama ra khỏi giá. Sau khi nhìn cô lần cuối - lần này khá công khai, anh quay đi và rời khỏi tàu.
Những ý nghĩ về buổi coi mắt cùng những chuyện xảy ra trước và sau đó đuổi nhau qua tâm trí rã rời của Yukiko. Có phải là năm Chiêu Hòa thứ 2 không? Không, dường như là năm Chiêu Hòa thứ 3. Cô đâu chừng hai mươi tuổi. Đó có phải lần coi mắt đầu tiên không? Sao cô lại thấy ghét người đàn ông đó đến thế? Tatsuo đã khuyên mọi nhỡ: nhà Saigusa là một trong những gia đình giàu có nhất Toyohashi, người ta là trưởng nam; Yukiko còn đòi hỏi gì nữa; so với gia đình Makioka bây giờ thì mối này quá tốt; việc bàn bạc đã đi quá xa nên nếu Yukiko trở mặt thì tình cảnh của Tatsuo sẽ lao đao. Nhưng Yukiko tiếp tục lắc đầu, và lý do của cô không chỉ là vẻ ngoài ngáo ngơ của anh chàng: mặc dù được thông tin là anh đau ốm nên không thể đi học, nhưng họ đã biết nguyên nhân chính là do thành tích yếu kém thời phổ thông của anh ta, và Yukiko nghĩ, dù có là vợ một người đàn ông khá giả thì cũng để làm gì khi sống mòn ở cái tỉnh lý Toyohashi bé tẹo. Sachiko rất đồng tình với em gái, còn phản đối quyết liệt hơn. Đem gả Yukiko đáng thương vào chốn quê mùa, có chán không! Với lại, dù không nói với nhau, hai chị em đều muốn chọc tức Tatsuo. Cha vợ vừa qua đời là Tatsuo đã bắt đầu tự tung tự tác. Cả ba cô em vợ: Taeko, Yukiko và Sachiko đều bất bình nhất ở cái thói gia trưởng của Tatsuo. Họ đã lập nên một liên minh ba người để chứng minh với Tatsuo là anh đã lầm. Tatsuo giận nhất ở chỗ Yukiko không chịu đưa ra câu trả lời cụ thể khi anh đã đi đến nước không thể quay đầu được nữa. Đột nhiên cô trở nên bướng bỉnh. Trước những lời trách mắng của anh rể, cô đáp là về những chuyện tế nhị này các thiếu nữ không muốn nói thẳng tâm tư, đáng nhẽ ra anh phải đoán biết từ thái độ của cô việc cô có muốn lấy người đàn ông đó hay không. Vậy đã đành, nhưng Yukiko cũng không thể phủ nhận mình đã biết chuyện ông sếp ở ngân hàng của Tatsuo đứng ra làm mai. Cô cố ý trả lời kiểu lảng tránh để anh rể bẽ mặt. Bản thân chẳng có tội lỗi gì nhưng trưởng nam nhà Saigusa vì thế lại trở thành ngòi nổ cho mâu thuẫn gia đình. Yukiko từ đó chẳng nghĩ ngợi hay nghe nói gì về anh ta nữa. Anh ta bây giờ chắc cũng có vài đứa con rồi. Không biết nếu cô lấy người đàn ông quê mùa ấy thì sao nhỉ? Chẳng phải cáo chê nho xanh, mà Yukiko đoán chắc là mình sẽ khó lòng hạnh phúc được. Nếu cả đời anh ta chỉ loanh quanh trên những chuyến tàu chợ kéo lê giữa những ga xép hẻo lánh, cô tin rằng cô không thể nào hạnh phúc với anh ta. Quyết định của cô là đúng đắn.
Về đến nhà Shibuya vào khoảng 10 giờ tối hôm ấy, Yukiko không đả động gì đến việc giáp mặt người đàn ông nọ với Tatsuo hay Tsuruko.
