Dù nãy giờ tôi chỉ viết “mẹ” mà không nhấn mạnh rằng tôi muốn nói ai trong hai người, ý định tôi là kể lại vài kỷ niệm của mẹ ruột. Tuy nhiên, tôi cảm thấy rằng những hồi tưởng này có vẻ quá tỉ mỉ rạch ròi đối với một đứa bé chỉ vừa mới lên ba lên bốn. Nhìn thấy bà đong đưa chân trong hồ nước, hay nghe bà nói về nenunawa chẳng hạn – những điều đó thật sự xảy ra khi tôi còn là một đứa bé khoảng tuổi đó đã để lại ấn tượng về sau? Có thể những ấn tượng về người mẹ đầu tiên lẫn lộn với người mẹ thứ hai, làm rối loạn ký ức tôi. Một ngày đầu mùa thu, ngay khi cây hạnh đào ở cửa bắt đầu rụng lá, người mẹ hai mươi hai tuổi của tôi, khi sanh, nhiễm độc tử cung mà chết với cả đứa bé. Lúc đó tôi mới lên năm. Vài năm sau tôi có mẹ kế.
Tôi không thể nhớ rõ dáng dấp mẹ. Theo lời Okane, bà rất đẹp, nhưng tất cả những gì mà tôi còn gợi lại được trong đôi mắt tâm hồn là hình ảnh lờ mờ của một gương mặt đầy đặn. Vì tôi thường ngước nhìn bà khi bà bồng tôi trên tay, tôi có thể nhìn thấy mũi bà rõ ràng hơn cả. Ánh đèn chiếu lên chiếc mũi xinh xắn của bà một màu hồng sáng bóng: nhìn theo phía đó, chiếc mũi có một vẻ cân xứng tuyệt diệu hơn cả – ít ra là không giống như mũi Okane hay ai khác. Nhưng khi tôi cố nhớ những cái khác – mắt bà, miệng bà – tôi chỉ có thể hình dung một cách tổng quát. Đến đây có thể tôi lầm qua hình bóng người mẹ kế đặt chồng lên. Sau khi mẹ ruột tôi chết, cha thường tụng kinh và cầu nguyện cho bà sáng chiều trước bài vị bà, và tôi cũng thường ngồi bên ông cầu nguyện. Nhưng dù tôi nhìn chăm chú vào ảnh bà, đặt cạnh bài vị trên bàn thờ Phật, tôi không bao giờ có cảm giác khổ đau đột ngột rằng đây là mẹ ruột tôi – người đàn bà đã cho tôi bú mớm.
Tất cả những gì mà tôi có thể nói, căn cứ vào bức ảnh ấy, là bà vấn tóc theo kiểu xưa, và dường như mập mạp hơn tôi đã nhớ. Phai nhạt cả rồi nên tôi khó lòng nhớ lại dáng vẻ thật sự của bà.
- Ba ơi – tôi hỏi – ảnh má thật hả?
- Ờ, dĩ nhiên là ảnh của má – ông nói chụp trước khi ba má lấy nhau, lúc má mới chừng mười sáu.
- Nhưng không giống má gì hết. Sao ba không thay ảnh nào khác? Không có cái khác sao ba?
- Má con không thích chụp ảnh, tấm ảnh này là tấm độc nhất mà má còn giữ. Sau khi ba má lấy nhau có chụp ảnh đôi lần nhưng thợ đã rửa làm sao mà má thấy là đã làm hỏng khuôn mặt bà. Bức ảnh này chụp hồi bà còn trẻ, khác với hình dáng mà con còn nhớ. Nhưng giống hệt bà vào thời đó.
Từ đó tôi thấy tấm ảnh chứa đựng hình bóng của bà, dù rằng không thể mang hình bóng xa xưa của mẹ trở về đời sống.
Tôi khao khát tưởng nhớ đến mẹ khi tôi dựa vào lan can ngắm nhìn cá chép bơi lội trên hồ, mong nhớ bà khi tôi lắng nghe tiếng cối nước. Nhưng nhất là vào ban đêm, khi nằm trên giường trong tay bà vú, tôi cảm thấy nhớ người mẹ đã khuất vô tả. Cái cõi mộng êm đềm trắng mờ trong bộ ngực ấm áp của bà giữa những mùi hương pha trộn của mái tóc và sữa bà – sao biến mất cả rồi. “Cái chết” là thế ư? Bà đã đi đâu? Okane cố an ủi tôi bằng cách hát những bài ru em của mẹ nhưng chỉ làm tôi khổ hơn. “Không, không!” tôi la lên giãy giụa trên giường. “Em không thích vú ru em! Em muốn má ru!”. Đạp tung chăn mềm, tôi kêu khóc ầm ĩ.
Cuối cùng, cha tôi vào nói:
- Tadasu, con không được làm phiền Okane quá đáng. Ngoan nào, ngủ đi.
Nhưng tôi càng khóc to hơn.
- Má con chết rồi – ông bảo tôi bằng giọng nói nặng nề và run run – khóc có ích gì. Ba cũng muốn khóc như con có lẽ còn muốn khóc hơn con nữa – nhưng ba can đảm. Con cũng nên can đảm.
Rồi Okane khẽ nói:
- Nếu em muốn gặp má thì phải luôn luôn cầu nguyện. Nếu em cầu nguyện, bà sẽ hiện ra với em trong chiêm bao và nói: “Tadasu, con ngoan lắm!”. Nhưng nếu em cứ khóc thì bà không hiện ra đâu!
Đôi khi cha không chịu được tiếng kêu khóc không ngớt của tôi phải nói:
- Được, đi ngủ với ba.
Đem tôi vào phòng, ông sẽ nằm ôm tôi. Nhưng tôi cảm thấy mùi đàn ông khác xa mùi thơm của mẹ nên càng bực. Thà ngủ với vú tôi còn thích hơn.
- Ba, ba làm con thấy khó chịu. Con muốn trở lại với Okane.
- Ờ, vậy thì qua phòng kia mà ngủ.
Nhưng khi tôi vào giường Okane, bà sẽ mắng tôi:
- Ba con mà làm con khó chịu, sao nói kỳ lạ vậy?
Bà thường bảo tôi trông giống hệt ông, chứ không giống mẹ. Điều đó càng làm tôi khổ.
Sáng chiều cha luôn luôn bỏ ra cả giờ tụng kinh trước bài vị. Khi mà tôi nghĩ rằng ông sắp ngừng, tôi lẻn đến bàn thờ, ngồi bên ông trong mấy phút còn lại, lần xâu chuỗi nhỏ của tôi. Nhưng đôi khi ông nắm tay tôi bảo:
- Lại đây cầu nguyện cho má.
Và tôi phải ngồi yên bên cạnh ông trong cả giờ.
Mùa xuân năm sau, khi lên sáu tôi vào trường mẫu giáo, và từ dạo đó tôi ít khi còn làm nũng ban đêm. Nhưng tôi càng nhớ mẹ hơn nữa. Ngay cả người cha thích yên tĩnh của tôi, người không bao giờ muốn có bạn bè khách khứa, chỉ lẩn quẩn bên mẹ, dường như cũng cảm thấy cô đơn, và bắt đầu tìm thú tiêu khiển. Mỗi Chủ nhật ông thường đưa Okane và tôi đi ăn ở một nhà hàng bên bờ sông Yamabana hay dạo chơi trên những quả đồi về phía tây thành phố.
Một ngày nọ ông nói với tôi:
- Hồi má con còn sống mình thường đến Yamabana ăn uống. Con nhớ không, Tadasu?
- Con chỉ nhớ có một lần. Có cóc nhái kêu ỳ ộp trên sông sau lưng, phải không?
- Đúng rồi. Con có nhớ là chiều hôm đó mẹ con có hát một bài ca?
- Con không nhớ rõ.
Và rồi làm như chợt nghĩ ra, ông nói:
- Tadasu, con hãy giả dụ là có ai đó làm giống hệt như má con và giả dụ là bà ấy muốn đến và làm má con, con thấy sao?
- Ba tin chắc là có một người như thế à? – Tôi ngờ vực hỏi – Ba biết người ấy hả ba?
- Không – ông đáp vội – ba chỉ nói giả dụ thôi.
Hình như ông ngại ngùng không nói tiếp nữa.
Tôi không nhớ được rõ là lúc cha và tôi nói chuyện ấy tôi lên mấy. Tôi cũng không sao biết được ông đã nghĩ tới ai đó trong tâm hồn hay chỉ tình cờ nói ra ý ấy. Nhưng khi tôi học lớp hai, vào mùa xuân, khi hoa vàng nở rộ trên đầu thác nước, tôi từ trường về nhà một ngày kia và giật mình nghe tiếng đàn Koto từ trong buồng. Ai đánh đàn? Mẹ tôi là một tay chơi đàn có tài của trường Ikuta, và tôi thường thấy cha ngồi bên bà trên thềm, say sưa lắng nghe khi bà đánh đàn cho ông với cây Koto dài sáu bộ của bà, trang hoàng hình cây thông mạ vàng. Sau khi bà mất cây Koto yêu dấu của bà được bọc bằng một tấm vải có in huy hiệu gia tộc vẽ hình lá và hoa cây bào đồng, đặt vào một chiếc hộp sơn đen, và cất trong nhà kho không ai đụng tới từ đó đến nay. Lẽ nào lại là cây Koto của bà? Tôi tự hỏi, khi vào nhà qua lối hông. Vừa lúc đó Okane đi tới, thì thào vào tai tôi:
- Tadasu, đừng làm ồn, nhìn qua phòng kia xem. Hôm nay có một thiếu phụ xinh đẹp ở đây!
Khi tôi đi qua căn phòng tám chiếu đến phía bên kia, đẩy những cánh cửa kéo một chút, và ghé mắt nhìn vào, cha nhận ra tôi ngay và ra dấu cho tôi. Thiếu phụ lạ mặt mê mải đàn đến nỗi khi tôi đến gần, bà vẫn tiếp tục đàn mà không hề quay đầu lại. Bà ngồi nơi mẹ tôi thường ngồi và trong cùng một điệu bộ, cây đàn đặt cùng phía, bàn tay trái duỗi ra cùng một lối khi bà vuốt dây đàn. Cây Koto không phải là cây của mẹ, mà là một cây đàn đơn sơ không trang hoàng gì cả. Nhưng vị trí và dáng điệu của cha khi ông ngồi đó nghe đàn mê mải thì giống hệt lúc mẹ tôi còn sống. Cho đến khi đàn xong, bỏ những miếng ngà trên ngón tay ra, người thiếu phụ lạ mặt mới quay nhìn tôi và mỉm cười.
- Cậu là Tadasu? – Bà hỏi một cách nhã nhặn, bằng một giọng Kyoto thanh tao – Trông cậu giống hệt cha.
- Chào đi nào – Cha nói đặt tay lên đầu tôi.
- Cậu vừa từ trường về đấy à? – Bà nói.
Rồi bà gắn những miếng ngà vào các ngón tay trở lại và tiếp tục chơi đàn. Tôi không nhận ra bản nhạc gì, nhưng nó có vẻ khó khăn vô cùng. Tôi chỉ ngoan ngoãn ngồi bên cha ngắm nhìn cử chỉ của bà hầu như không dám thở. Ngay cả sau khi bà ngừng đàn, bà cũng không tỏ vẻ gì vồn vã với tôi – chỉ mỉm cười khi nhìn tôi. Bà nói chuyện với cha tôi bằng một vẻ ung dung trầm lặng và dường như mang một sắc thái bình thản. Một chốc sau, một chiếc xe kéo đến đón; bà về trước hoàng hôn. Nhưng bà để lại cây đàn Koto. Chúng tôi dựng nó dựa vào tường trong buồng phụ của căn phòng tám chiếu.
Tôi tưởng thế nào cha cũng hỏi tôi nghĩ gì về bà, tôi có thấy bà giống mẹ tôi hay không. Nhưng ông không nói gì, tôi cũng không tìm hiểu xem cha quen biết với bà ấy trong trường hợp nào. Dù sao tôi cũng cảm thấy ngần ngại gợi chuyện. Thật tình nếu hỏi tôi bà ấy có giống mẹ tôi hay không, tôi cũng không biết nói gì. Thoạt nhìn thì tôi không hề có ấn tượng rằng bà là sự thác sinh của mẹ. Tuy nhiên khuôn mặt đầy đặn mềm dịu, thân thể mảnh mai, lời nói chậm rãi, đặc biệt là vẻ từ tốn dịu dàng và sự thiếu vồn vã khi gặp tôi cùng với vẻ duyên dáng quyến rũ lạ lùng – tất cả những thứ ấy bà giống mẹ tôi lắm, và tôi cảm thấy có thiện cảm với bà.
- Ai thế? – Sau đó tôi hỏi Okane.
- Vú cũng không rõ – bà đáp. Có thể bà được dặn dò không nói cho tôi biết.
- Bà ấy mới đến đây lần đầu hả?
- Không, bà đã đến đây hai lần rồi trước khi... tuy nhiên đây là lần đầu bà chơi đàn Koto.
Mùa hạ ấy tôi gặp lại người đàn bà một lần nữa, vào mùa mà người ta bắt đầu nghe họa mi hót. Lần đó bà càng có vẻ thư thái hơn khi ở lại cho cá ăn vụn bánh với cha và tôi sau khi chơi đàn Koto xong. Nhưng bà ra về trước bữa cơm tối. Chiếc Koto lại đặt vào buồng phụ, có thể bà đến nhà tôi thường hơn tôi biết.
Một ngày tháng Ba, khi tôi lên tám, cha gọi tôi ra căn phòng ngoài hè để nói chuyện với tôi. Hình như là sau bữa cơm tối, khoảng tám giờ, khi xung quanh không có ai.
- Ba có chuyện muốn bàn với con, Tadasu – ông bắt đầu bằng giọng nghiêm trang thường lệ – ba không biết con thấy sao về người đàn bà thường đến thăm viếng mình, nhưng vì nhiều lý do, những lý do liên hệ đến con cũng như ba, ba định cưới bà ấy. Năm nay con lên lớp Ba rồi, vì vậy ba muốn con hãy cố gắng hiểu những gì ba nói. Như con biết, ba yêu quý má con vô cùng. Nếu má còn sống đến ngày nay thì ba đâu cần ai khác. Cái chết của bà là một tai họa khủng khiếp đối với ba, ba không chịu đựng nổi. Nhưng rồi ba tình cờ gặp người đàn bà này. Con nói là con không nhớ mặt mẹ rõ lắm, nhưng rồi con sẽ thấy người đàn bà này giống mẹ con mọi điều. Dĩ nhiên là không có hai người hoàn toàn giống nhau trừ phi sinh đôi. Ba không muốn nói bà ấy giống mẹ con hoàn toàn như thế. Ba chỉ muốn nói ấn tượng bà gây nên, lối bà nói chuyện, cách bà cư xử, cái tính thư thả, lặng lẽ, vẻ dịu dàng mà sâu sắc. Do những điều đó mà ba nói bà ấy giống mẹ con. Nếu như ba không gặp bà ấy, ba sẽ không hề muốn tục huyền. Chỉ vì có một người như thế mà ba cảm thấy cần tục huyền. Có lẽ mẹ con phù hộ ba gặp người đàn bà này, vì con cũng như vì ba. Nếu bà ấy về ở với mình, bà sẽ giúp con nhiều chuyện khi con trưởng thành. Bây giờ ngày giỗ thứ hai của mẹ con đã qua, cũng đã đến lúc thích hợp để ba cưới bà ấy. Con nghĩ sao, Tadasu? Con hiểu những gì ba nói chứ?
Lạ thay, tôi đã tỏ vẻ bằng lòng từ lâu trước khi ông nói xong. Nhìn thấy gương mặt tôi tươi tắn, ông thêm:
- Có một điều nữa ba muốn con nhớ. Khi bà ấy về con không được nghĩ bà là mẹ kế. Cứ nghĩ rằng mẹ con đã đi đâu đó một thời gian vừa mới trở về. Dù ba không dặn thế, rồi con cũng sẽ nhìn thấy thế. Hai người mẹ của con sẽ trở nên một, không có gì khác biệt. Tên người mẹ thứ nhất của con là Chinu, và tên người mẹ kế của con cũng là Chinu và trong mọi điều nói hay làm, người mẹ kế của con cũng sẽ cư xử y như người mẹ thứ nhất.
Sau chuyện này, cha không còn đem tôi ra ngồi bên ông trong buổi thờ cúng sáng chiều trước bài vị nữa. Thời gian ông đọc kinh dần dần trở nên ngắn hơn. Rồi một buổi chiều tháng Tư hôn lễ tổ chức trong căn phòng ngoài hiên. Có thể có cuộc đãi khách sau đó, trong nhà hàng nào đó, nhưng tôi không nhớ rõ. Buổi lễ thật ra rất đơn giản. Chỉ có vài thân thuộc hai bên đến dự. Từ hôm đó, cha gọi cô dâu là “Chinu”, và tôi được bảo phải gọi là “má”, tiếng ấy tôi thấy mình thốt ra dễ dàng lạ lùng.
Hai ba năm qua tôi đã quen ngủ trong căn phòng kế cạnh phòng cha, nhưng từ đêm mà người mẹ kế đến tôi trở lại căn phòng nhỏ nằm ngang hành lang với Okane. Cha có vẻ hạnh phúc thật sự, và bắt đầu sống một cuộc sống gia đình bình lặng như trước kia ông đã vui hưởng với người mẹ thứ nhất của tôi. Ngay cả Okane với các cô gái giúp việc lâu năm đã mong sẽ có dịp bàn tán, chê khen người chủ mới cũng bị bà chinh phục hoàn toàn. Có lẽ đó là do lòng tử tế và bao dung tự nhiên của bà hay sao đi nữa, họ phụng sự bà trung thành như với người chủ trước.
Nhà tôi trở lại với nếp sống cũ. Cha ngồi nghe mẹ đàn một cách say mê, y như hồi mẹ ruột tôi còn sống. Và ông luôn luôn cho đem cây đàn Koto mạ vàng ra vào mùa hạ ba chúng tôi ăn chiều trên bờ hồ. Cha sẽ ngâm chai bia dưới ống máng của cối tre để ướp lạnh. Mẹ sẽ thả bàn chân trong hồ nước. Khi tôi nhìn bàn chân bà qua làn nước, tôi không khỏi nhớ tới chân mẹ ruột. Tôi cảm thấy những bàn chân ấy là một; hay nói cho đúng hơn, khi tôi thoáng thấy bàn chân của người mẹ kế, tôi nhớ lại chân mẹ ruột có hình thể duyên dáng tương tự, dù ký ức ấy đã phai nhạt lâu rồi.
Mẹ kế tôi cũng gọi loại cây mọc dưới nước mà chúng tôi thường nấu canh là nenunawa và bảo tôi cách người ta hái nó ở hồ Mizoro.
- Má tin sớm muộn gì thì con cũng học ở trường về những thi tập cung đình.
Một hôm bà nói:
- Có một bài thơ trong lời mở đầu có những câu như thế này – và bà trích dẫn một bài thơ có một chỗ chơi chữ là chữ nenunawa.
Như tôi đã nói, tôi ngờ rằng những chuyện này xảy ra trong suốt thời mẹ ruột tôi còn sống và chỉ được lặp lại. Chắc hẳn cha đã chỉ bảo người mẹ hiện tại của tôi cách cư xử và cố gắng làm cho tôi lẫn lộn về những gì hai người mẹ của tôi đã nói hay làm, để tôi sẽ nhìn nhận cả hai trong tâm hồn.
Một buổi tối có lẽ vào mùa thu năm đó – mẹ vào phòng tôi khi tôi sắp đi ngủ với Okane.
- Tadasu – bà hỏi – con nhớ thế nào mà – má con đã cho con bú cho tới khi con lên bốn chứ?
- Dạ – tôi đáp.
- Con có nhớ bà thường hát ru con ngủ ra sao không?
- Nhớ.
- Con không thích má con làm những điều ấy nữa à?
- Dạ con... – Tôi đỏ mặt đáp, cảm thấy tim tôi bắt đầu đập mạnh.
- Vậy thì tối nay đến ngủ với má.
Bà nắm tay tôi dẫn tôi ra phòng ngoài. Giường đã làm sẵn, nhưng cha chưa vào. Mẹ thì vẫn còn để nguyên quần áo, vẫn còn mang thắt lưng thường lệ. Ánh đèn chiếu sáng trên đầu. Tôi có thể nghe tiếng tí tách của cối tre. Mọi điều giống y như ngày xưa. Mẹ lên giường trước, tựa đầu lên gối gỗ (tóc bà vấn lên thành búi theo kiểu xưa), và giở chăn lên để tôi chui vào theo bà. Tôi đã khá cao nên không dễ gì thu mình nằm dưới cằm bà, nhưng kề mặt với bà khiến tôi cảm thấy khó chịu đến nỗi tôi lùi xa trong chăn. Khi tôi làm thế, cổ áo kimono của bà nằm ngay trên sống mũi tôi.
Rồi tôi nghe bà thì thào:
- Tadasu, con có thích sữa không? – Vừa nói bà vừa cúi mặt nhìn xuống tôi. Tóc bà cọ xát trán tôi. Chắc con thấy lẻ loi ghê lắm, không có ai ngoài Okane ngủ với con bấy lâu nay. Nếu con muốn ngủ với má, tại sao con không nói sớm hơn? Con mắc cỡ hả?
Tôi gật đầu.
- Con ngộ thật! Bây giờ thì nhanh lên xem có sữa không nào?
Tôi vạch cổ áo kimono của bà ra, áp mặt tôi vào giữa ngực bà, và dùng cả hai bàn tay măn núm vú. Vì bà vẫn còn nhìn xuống tôi, một luồng ánh sáng chiếu trên mép ra giường. Tôi ngậm nút hết núm vú này đến núm vú khác trong miệng và dùng lưỡi ép mạnh để mong sữa chảy ra. Nhưng dù tôi cố thế nào sữa cũng không tuôn.
- Nhột quá! – Mẹ kêu lên.
- Không có giọt nào – tôi nói – chắc con quên rồi.
- Tiếc quá – bà nói – nhưng ráng chờ, má sắp có em bé, rồi sẽ có nhiều sữa cho con.
Dù vậy, tôi không muốn rời vú bà, cứ tiếp tục bú. Tôi biết là không hy vọng có sữa, nhưng tôi thích cảm giác nhấm nút trong miệng hai cái nụ nhỏ nhắn săn chắc trên đầu chóp đôi vú căng đầy êm dịu của bà.
- Má tiếc lắm. Con nút mạnh ghê! Dù sao con có muốn tiếp tục như thế nữa không?
Gật đầu, tôi tiếp tục nút. Một lần nữa, do sự kết hợp lạ lùng nào đó, tôi dường như trôi nổi trong mùi thơm của dầu xức tóc pha lẫn với mùi sữa phảng phất nơi ngực mẹ tôi từ thuở nào. Cái thế giới mộng ấm áp trắng mờ đó – cái thế giới mà tôi tưởng biến mất vĩnh viễn đã thật sự tái sinh.
Rồi mẹ tôi bắt đầu bài hát ru em xa xưa ấy, theo từng nhịp điệu mà tôi đã quen thuộc.
Con ơi con ngủ cho mau,
Đừng kêu khóc nữa ngoan nào con yêu.
☆
Nhưng mặc lời hát ru của bà, đêm đó tôi quá xúc động nên không thể ngon giấc, cứ tiếp tục nút vú bà một cách tham lam.
Độ nửa năm, dù tôi không quên mẹ ruột, nhưng tôi không còn phân biệt được rõ ràng giữa bà và người mẹ hiện tại, khi tôi cố nhớ lại gương mặt người mẹ ruột, thì gương mặt mẹ kế hiện ra trước tôi; khi tôi cố nhớ giọng bà, thì giọng mẹ kế vang trong tai tôi. Dần dần hai hình ảnh trùng điệp nhau: tôi khó tin rằng mình từng có một bà mẹ khác. Mọi điều xảy ra y như cha sắp đặt.
Khi tôi tới tuổi mười hai mười ba, tôi bắt đầu ngủ một mình trong đêm. Nhưng đôi khi tôi thích được nằm trong lòng mẹ. “Má ơi, con ngủ với má!”, tôi nài nỉ. Vạch áo kimono của bà ra, tôi nút đôi bầu vú không sữa của bà và nghe bà hát ru. Và sau khi đã thiếp ngủ an lành, thức dậy sáng hôm sau tôi không biết ai đó đã mang tôi trở lại chiếc giường trong căn phòng nhỏ của mình từ bao giờ, để tôi ngủ một mình. Nhưng bất cứ khi nào tôi nài:
- Cho con ngủ với má! – Mẹ sẽ vui lòng làm theo ý tôi và cha không hề phản đối.
Bao năm tôi cũng không biết người mẹ thứ hai của mình sinh quán nơi nào, quá khứ ra sao, hay vì đâu mà bà nhận lấy cha tôi, những chuyện ấy không bao giờ được nói tới trước mặt tôi. Tôi biết tôi có thể tìm ra vài vết tích trong hồ sơ thành phố nhưng tôi vâng lời cha: “Xem bà như mẹ ruột của con. Đừng đối đãi như bà là mẹ kế”. Tôi có vài điều hoài nghi về những gì mà tôi có thể tìm thấy. Tuy nhiên khi sắp vào trung học, tôi phải trích yếu hồ sơ. Vào lúc đó tôi mới hay tên thật của mẹ kế không phải là Chinu mà là Tsuneko.
