Chỉ trong vòng tám ngày, Rosalie đã nắm trọn quyền hành tuyệt đối để giải quyết mọi việc và xử trí với mọi người trong lâu đài. Jeanne cam chịu và thụ động phục tùng. Người yếu mệt, chân cũng kéo lê như mẹ ngày xưa, nàng dựa vào cánh tay người hầu gái đi dạo chơi chầm chậm bên ngoài. Rosalie đối xử với nàng như với một đứa trẻ ốm. Lúc thì xẵng giọng cằn nhằn, khi thì dịu dàng khích lệ.
Họ vẫn nói về những chuyện ngày trước, Jeanne bằng một giọng đẫm nước mắt, còn Rosalie, bằng giọng nói bình thản của những người nông dân sắt đá. Mấy lần, người hầu gái đề cập đến những vấn đề còn đọng lại về vay mượn và cầm cố rồi chị đòi được xem, đòi nắm cho bằng được mọi thứ giấy tờ có liên quan mà lúc đầu, Jeanne, - vốn chẳng hiểu biết gì về những chuyện ấy và cũng để giữ thể diện cho Paul, - đã giấu không muốn cho Rosalie biết ngay.
Thế rồi, suốt một tuần lễ, mỗi ngày Rosalie lại đi
Fécamp một lần để nhờ một ông công chứng viên quen biết giải thích giúp cho về các giấy tờ đó.
Một buổi tối, sau khi đã đặt Jeanne lên giường, chị ngồi xuống bên cạnh, rồi đột ngột nói: "Bây giờ, bà đã nằm nghỉ yên rồi, ta nói chuyện với nhau một tý nhé!".
Và chị trình bày tình hình.
Nếu thanh toán cho xong mọi khoản trong nhà sẽ chỉ còn có khoảng bảy, tám nghìn francs tiền thu nhập nữa thôi. Ngoài ra, không còn một đồng nào khác.
Jeanne đáp: "Em còn muốn gì cơ chứ, Rosalie? Chị cảm thấy chẳng sống được bao lâu nữa đâu. Đối với chị, ngần ấy tiền cùng đủ chán rồi!"
Nhưng Rosalie đã nổi cáu: "Với bà thì được đấy, nhưng còn Paul, bà định không để lại cho nó chút gì ư?"
Jeanne rùng mình: "Chị van em, từ nay xin đừng nói gì với chị về đứa con ấy nữa. Cứ nghĩ đến nó là lập tức chị lại đau buồn quá lắm!"
- Không, trái lại, tôi cứ muốn nói với bà về nó, và như vậy chính bởi vì bà thiếu dũng cảm, bà thấy chứ, bà Jeanne? Nó đã làm bậy, đúng thế thật, nhưng có phải sẽ làm bậy mãi đâu? Rồi thì nó sẽ phải lấy vợ, sẽ có con nữa chứ. Cần phải có tiền để nuôi dạy các cháu nên người. Bà hãy nghe tôi; Bán cái lâu đài Bạch Dương này đi!..."
Jeanne giật bắn mình, ngồi nhổm dậy: "Bán lâu đài Bạch Dương này đi! Em nghĩ như thế ư? Ôi, đời nào, đời nào! "Đời nào!".
Nhưng Rosalie không chút bối rối: ''Tôi nói là bà phải bán nó đi, vì việc ấy là cần thiết".
Rồi chị trình bày những tính toán, những dự kiến và lập luận của mình.
Sau khi đem bán lâu đài Bạch Dương cùng hai cái ấp kề đó cho một người ham chuộng mà Rosalie đã tìm ra được, gia đình sẽ giữ lại bốn trại ấp ở Xanh Lêôna (Saint Léonard), bốn trại ấp này không bị cấm cố nữa sẽ đem lại mỗi năm tám ngàn ba trăm francs tiền thu nhập. Sẽ dành riêng ra một ngàn ba trăm francs chi cho việc sửa chữa và bảo quản tài sản; còn lại bảy ngàn francs thì dành năm ngàn để chi phí cho sinh hoạt trong năm, hai ngàn còn lại để làm quỹ dự phòng.
Chị nói thêm: "Tất cả những gì khác còn lại đều đã chui vào mồm hết cả rồi. Đã sạch nhẵn! Từ nay, tôi sẽ là người thay hòm chìa khóa trong cái nhà này, bà nghe rõ chứ! Còn Paul, bà không được cho nó một tí gì nữa, một tí cũng không được. Nếu không, nó sẽ bóp nặn kỳ cho đến khi bà không còn một đồng xu dính túi cho mà xem!".
Vẫn khóc lặng lẽ, Jeanne thì thầm: "Nhưng nếu cháu nó không còn một miếng mà ăn thì sao?"
- A, nếu đói bụng, xin mời nó cứ việc về đây ăn uống với chúng ta. Nhà bao giờ chẳng sẵn có một cái gì cho nó ngả lưng và một thứ gì cho nó ăn uống cơ chứ? Tôi
xin hỏi bà, nếu ngay từ đầu, bà không gửi cho nó lấy một xu, thì liệu nó có phạm đến từng ấy việc bậy bạ không?
- Nhưng em ơi, cháu nó mang công mắc nợ... Thanh danh của nó đã có thể bị bôi nhọ.
- Thế rồi đây, bà không còn tí gì nữa, thử hỏi có vì vậy mà nó bớt công, bớt nợ đi được chút nào không? Thôi được, trước kia bà đã trả nợ cho nó, thế là tốt. Nhưng từ nay trở đi, tôi xin nói để bà rõ: bà sẽ không trả thêm một xu nợ nào nữa đấy, bà nghe ra chưa? Và bây giờ thì xin chúc bà ngủ ngon!
Nói đoạn, chị đi ra.
Nằm lại, Jeanne không tài nào ngủ được. Tâm hồn nàng đảo lộn khi nghĩ đến việc phải đem bán tòa lâu đài Bạch Dương, phải ra đi, phải rời bỏ ngôi nhà mà cả cuộc đời nàng đã gắn bó với nó.
Sáng hôm sau, khi Rosalie vào phòng, nàng bảo: "Chị không sao quyết định nỗi việc rời bỏ nơi này đâu, em thân yêu ạ!"
Nhưng người hầu gái đã lại nổi cáu: "Thế nào cũng vẫn phải làm như vậy thôi, bà ạ! Không biết, lúc nào, ông công chứng viên sẽ cùng với người muốn mua nhà đến đây. Không làm theo cách đó thì chỉ bốn năm nữa thôi, nhà sẽ không còn lấy một đồng xu cho mà xern!".
Jeanne vẫn như người mất hồn, lẩm bẩm mãi: "Ôi, chị không thể, chị sẽ không bao giờ làm như vậy, được đâu!"
Một giờ sau, người đưa thư đem đến cho nàng một bức thư nữa của Paul yêu cầu mẹ gửi tiếp cho y một vạn francs. Làm thế nào đây? Nàng cuống cuồng chạy đi tìm hỏi ý kiến Rosalie. Người hầu gái giơ cả hai tay lên: "Bà xem đấy, tôi đã bảo mà, có sai đâu! Thật chuyến này mà tôi không trở lại thì tiền bạc trong cái nhà này sẽ tha hồ mà sạch sành sanh".
Chiều theo ý của người hầu gái, Jeanne đã viết trả lời thư con:
"Con thương yêu của mẹ, mẹ không còn có thể giúp gì cho con được nữa rồi. Con đã làm cho mẹ bị khuynh gia, bại sản. Mẹ đã buộc lòng phải bán cả tòa lâu đài Bạch Dương đi. Nhưng con ơi, con đừng bao giờ quên rằng mẹ vẫn luôn luôn dành cho con một chốn dung thân, phòng khi con muốn lánh xa mọi điều tai họa, trở về đây với người mẹ già mà con đã làm cho phải đau khổ quá nhiều.
Jeanne”.
Khi người công chứng viên cùng đến với ông Jôp-forin (Jeoffrin), một người trước kia chuyên nghề tinh chế đường kính, Jeanne đã tự mình ra tiếp đón họ và mời họ đi thăm lâu đài đến tận từng chi tiết một.
Một tháng sau, nàng ký bản hợp đồng bán nhà, đồng thời nàng mua một căn nhà của thị dân trong xóm Bat-tơvin (Batteville) gần thị trấn Gôđecvin (Goderville), trên con đường lớn Môngtiviliê (Montivilliers).
Suốt ngày hôm đó, cho tới khi trời đổ tối, nàng thơ thẩn đi dạo một mình trên con đường xưa của mẹ, trái tim tan nát và tâm hồn nặng trĩu ưu tư. Nàng nghẹn ngào gửi lời chào vĩnh biệt tuyệt vọng đến chân trời kia, đến rặng cây và chiếc ghế rêu phong dưới gốc ngô đồng này, tất cả những cảnh vật quá quen thuộc đã như in sâu vào đáy mắt và tâm hồn nàng. Xin vĩnh biệt cánh rừng nhỏ! Vĩnh biệt cái bờ dốc, nơi nàng đã đến ngồi biết bao lần để nhìn ra cánh đồng hoang, nơi nàng đã đứng nhìn theo ông bá tước De Fourville chạy lồng về phía biển vào cái ngày khủng khiếp mà Julien đã chết! Vĩnh biệt cây du cổ thụ cụt đầu nàng vẫn thường đến dựa mình vào! Vĩnh biệt tất cả khu vườn thân thiết ấy!
Rosalie phải đến nắm tay, buộc nàng trở vào nhà.
Một chàng thanh niên nông dân cao lớn, trạc hai mươi lăm tuổi, đang đứng đợi trước nhà. Cậu chào nàng bằng một giọng thân mật như thể đã quen biết từ lâu: "Cháu chào bà Jeanne. Bà có được khỏe không? Mẹ cháu bảo cháu đến giúp bà dọn nhà đây. Xin bà cho cháu biết trước những thứ bà định đem đi để cháu thu xếp dọn dần từng lúc cho khỏi ảnh hưởng đến công việc đồng áng".
Đó là cậu con trai của người hầu, con của Julien và anh của Paul.
Nàng thấy tim mình như ngừng đập, nhưng vẫn muốn ôm hôn đứa con trai này. Bà nhìn kỹ xem nó có giống chồng bà, có giống con bà không? Người nó hồng hào, mạnh khỏe? Mái tóc vàng và đôi mắt xanh kia thì đúng là của mẹ nó rồi, nhưng bà vẫn thấy nó giống Julien, giống ở chỗ nào và ra làm sao thì bà không rõ lắm, nhưng toàn bộ con người nó vẫn toát lên một cái gì đó của Julien.
Chàng trai tiếp tục nói: "Nếu bà chỉ cho cháu biết được ngay bây giờ những thứ gì bà định đem đi, thứ gì định để lại thì cháu xin cảm ơn bà!"
Nhưng nàng làm sao có thể quyết định được ngay điều đó vì căn nhà mới của nàng quá nhỏ, cần phải có thời gian chọn lọc đồ đạc: do đó, nàng hẹn cậu thanh niên trở lại vào cuối tuần.
Thế là, từ hôm đó, chuẩn bị dọn nhà đã thành một việc làm bận rộn của Jeanne. Nó đã đem lại một chút giải khuây đượm buồn cho cuộc sống ảm đạm và không còn gì để chờ đợi nữa của nàng.
Nàng lần lượt đi từ gian này qua gian khác, tìm kiếm những đồ vật gợi nhớ những sự việc đã qua, những đồ vật bầu bạn đã dính liền với cuộc đời nàng và gần như với cả con người nàng nữa, những đồ vật quen thuộc từ khi nàng còn thơ trẻ, gắn bó với biết bao kỷ niệm buồn, vui, với những thời điểm cụ thể của lịch sử đời nàng; những đồ vật như những người bạn đồng hành thầm lặng của nàng trong những giờ phút êm đềm hay ảm đạm mà nay đã già nua, mòn mỏi ở quanh nàng: cái này, vải bọc đã thủng lỗ chỗ, vải lót đã bục ra; cái kia, mộng gỗ đã lung lay, màu sắc đã phai nhạt...
Nàng lựa chọn từng cái một, nhiều lúc phải do dự và bối rối như trước khi phải quyết định một điều gì quan trọng. Nàng luôn luôn thay đổi ý kiến, bỏ đi rồi lấy lại,
lấy lại rồi bỏ đi, lúc lưỡng lự trước hai chiếc ghế bành, khi phân vân giữa một cái tủ kiêm bàn viết với một chiếc bàn làm việc, cả hai đều cũ cả.
Nàng mở các ngăn kéo, thử nhớ lại các sự việc. Mỗi khi nàng tự bảo:"Ừ, ta sẽ đem cái này đi!" thì vật đó liền được chuyển xuống phòng ăn.
Nàng muốn đem theo tất cả đồ đạc trong phòng riêng của mình: giường, thảm, các loại đồng hồ quả lắc...
Nàng chọn mấy cái ghế trong phòng khách, những chiếc ghế có những hình vẽ nàng ưa thích từ ngày thơ ấu: con cáo và con cò, con cáo và con quạ, con ve sầu và con kiến, con diệc ưu tư...
Trong khi lần mò xem xét từng góc nhỏ của ngôi nhà sắp phải từ giã ấy, một hôm, nàng leo lên tới tận kho thóc trên trần. Nàng đứng sững ra vì kinh ngạc trước một đống hổ lớn đủ loại đồ đạc, cái đã vỡ, đã gãy, cái chỉ mới bị ô bẩn, cái thì không rõ vì sao phải đưa lên đây, có thể do không còn được ưa chuộng nữa, cũng có thể do đã có cái khác thay thế nó rồi. Nàng gặp lại hàng nghìn thứ đồ lặt vặt quen thuộc từ xưa, nhưng rồi đã đột ngột biến đi mà nàng vẫn không hề nghĩ đến những đồ đạc chẳng chút giá trị nàng đã từng sử dụng, những vật dụng nhỏ nhặt cũ kỹ chẳng có nghĩa lý gì đã từng lay lất ở bên cạnh nàng suốt mười lăm năm, trước kia, hằng ngày nàng đều có thấy nhưng chẳng hề chú ý, thì nay chúng lại đột ngột hiện ra ở đây, trong cái kho thóc này, bên cạnh nhiều đồ đạc khác còn cũ kỹ hơn nữa, những đồ đạc xưa kia, lúc mới mua về đặt ở vị trí nào, bây giờ nàng vẫn còn nhớ rất rõ. Đến nay những đồ vật linh tinh ấy bỗng nhiên lại có một tầm quan trọng đột ngột, cái quan trọng của những người làm chứng bị bỏ quên, những bạn bè được gặp lại. Những đồ vật linh tinh ấy gây cho nàng một ấn tượng giống như những kẻ ta lui tới quen biết đã lâu, nhưng chưa hề bộc lộ, thì đùng một cái, đến một tối nào đó, chỉ vì một chuyện rất không đâu vào đâu, họ bỗng ngồi nói thao thao bất tuyệt, giãi bày cho kỳ hết tâm tư, tình cảm của họ mà ta không thể nào ngờ trước được.
Nàng điểm hết đồ này qua vật khác, mỗi lần điểm đến vật nào lại một lần thấy rung động trong tim: "Đây, cái tách trà Trung Quốc chính tay mình đã làm nứt rạn vào một buổi tối trước ngày cưới của mình có vài hôm thôi... À, đây, chiếc đèn lồng nhỏ của mẹ, và kia, cây gậy chống của bố bị gãy vào một hôm trời mua, thân gỗ của cái chắn đường bị nở dãn ra, nhấc lên không được, bố phải lấy nó ra mà cạy..."
Trong đống đồ đạc lộn xộn ấy, cũng có những cái nàng chưa hề biết bao giờ và không hề gợi nhớ đến bất cứ một kỷ niệm nào. Đó là những đồ vật do ông bà, cụ kỵ ngày xưa để lại, những đồ vật bụi bặm phủ đầy, cứ như bị đem đày ải vào cái thời buổi xa lạ này nó chẳng hề giống thời buổi xưa kia của chúng chút nào, những đồ vật có vẻ như rầu rĩ vì bị bỏ rơi, không còn một ai biết đến lịch sử và những nỗi thăng trầm của chúng nữa, không còn một ai biết đến những kẻ đã lựa chọn, đã mua, đã sở hữu, đã ham chuộng chúng, không còn một ai biết đến những bàn tay đã sử dụng một cách thân tình, những con mắt đã ngắm nhìn chúng một cách say mê.
Jeanne sờ và lật những đồ vật đó lên, ngón tay nàng hằn rõ trên lớp bụi đóng dày, và nàng đứng đó, giữa những thứ cổ lỗ già nua ấy, dưới ánh sáng mờ đục từ mấy ô kính gắn trên mái nhà rọi xuống.
Nàng xem xét tỉ mỉ những chiếc ghế dựa ba chân, cố nhớ lại xem nó có gợi đến kỷ niệm gì không; rồi xem đến một cái lồng ấp sưởi giường bằng đồng, một cái lò sưởi chân thủng đáy mà nàng cho là mình đã nhận ra hàng lô những thứ vật dụng gia đình khác, tất cả đều không còn dùng được nữa.
Nàng xếp riêng ra một chỗ những thứ định đem đi, rồi xuống nhà, bảo Rosalie lên khuân xuống. Người hầu gái bất bình với những "đồ bẩn thỉu" đó không chịu làm theo. Tuy chẳng còn chút nghị lực nào, lần này, Jeanne vẫn kiên quyết giữ ý kiến, và thế là Rosalie phải nghe theo.
Một buổi sáng, chàng tá điền trẻ tuổi, con của Julien, tên gọi Đơni Locôc (Denis Lecoq) đưa chiếc xe bò của anh đến để chở chuyến đầu tiên đi. Rosalie áp tải theo xe để trông coi việc bốc đỡ và kê đồ đạc cho đúng chỗ.
Còn lại một mình, chìm ngập trong một cơn tuyệt vọng đáng sợ. Jeanne đi thơ thẩn qua các phòng của tòa lâu đài, ôm hôn với một tình thương yêu dào dạt tất cả những gì nàng không thể đem theo: những hình chim trắng lớn thêu trên thảm bọc tường phòng khách, những giá đèn nến cũ... Tất cả những gì mà nàng gặp. Lòng rối bời và mắt đầy lệ, Jeanne lần lượt đi qua từng phòng một, rồi nàng ra ngoài để "nói lời vĩnh biệt" với biển cả.
Đó là một ngày cuối tháng chín, bầu trời thấp và xám như đè nặng lên cảnh vật, lớp sóng buồn bã và vàng úa trải ra đến tận chân trời. Nàng đứng lặng hồi lâu trên bờ dốc, đầu óc quay cuồng những ý nghĩ như vò xé. Khi đêm đã xuống, nàng mới trở vào, kết thúc một ngày chịu đựng những nỗi đau thương nhiều bằng những nỗi đau thương lớn nhất nàng đã từng chịu đựng.
Rosalie đã trở về và đang đứng đợi Jeanne. Rất khoái căn nhà mới, chị nói là ở đó sẽ vui hơn rất nhiều so với tòa nhà cũ trông chẳng khác một cái hòm, lại ở quá xa đường cái.
Đêm hôm đó, Jeanne khóc suốt.
Từ khi được tin tòa lâu đài đã bán, bà con tá điền chỉ còn giữ lại với Jeanne một thái độ kính trọng vừa đủ mức họ cần phải có. Không hiểu tại sao, khi nói chuyện riêng với nhau, họ lại gọi Jeanne bằng cái tên "Mẹ điên", chắc hẳn là vì, với tính tình thô kệch của mình, họ vẫn đoán ra và thấy được cái chứng đa sầu đa cảm bệnh tật đang tăng dần lên của Jeanne những cơn mơ mộng viển vông cuồng nhiệt của nàng, cũng như tất cả sự đảo lộn trong tâm hồn đáng thương mà tai họa đã dập vùi đó.
Một buổi tối trước hôm ra đi, tình cờ nàng bước vào chuồng ngựa. Một tiếng ư ử làm cho nàng giật bắn mình. Đó là con chó "Thảm sát" mà, từ nhiều tháng nay, nàng không còn nghĩ gì đến nữa. Mắt mù chân liệt, "Thảm sát” ta vẫn còn sống đến bây giờ, đến cái tuổi mà bạn bè đồng lứa của nó không thể nào đạt tới được. Bà đầu bếp Ludivine đã không quên nó, vẫn nuôi và chăm sóc nó trong cái ổ lót rơm.
Jeanne bồng "Thảm sát" lên hôn, rồi đưa nó vào nhà. To như một cái thùng tôn-nô, "Thảm sát" khó nhọc lết đi, trên hai đôi chân choãi ra và cứng ngắc. Tiếng sủa của nó nghe cứ như tiếng những con chó bằng gỗ của trẻ em vậy.
Ngày cuối cùng đã đến. Đêm trước, Jeanne phải ngủ trong buồng cũ của Julien, vì buồn của nàng đã dọn hết cả đồ đạc.
Nàng bước xuống giường, kiệt sức và hổn hển, như sau một cuộc chạy đua dài. Chiếc xe bò chất đầy rương hòm và những đồ đạc còn lại đã đứng sẵn trong sân. Một cỗ xe ngựa hai bánh dành cho Jeanne và Rosalie cũng đã thắng xong và đậu sẵn sau xe kia. Lão già Simon và bà Ludivine sẽ ở lại cho tới khi người chủ mới dọn nhà đến. Sau đó, họ sẽ trở về sống với gia đình và họ hàng bằng số vốn nho nhỏ mà Jeanne đã cấp cho họ bằng số tiền họ dành dụm được bấy nay. Bây giờ, đã đến lúc họ trở thành những người hầu quá già nua, vô tích sự và lắm mồm. Marius đã cưới vợ và tách ra ở riêng từ lâu.
Khoảng tám giờ sáng, trời bắt đầu mưa, một trận mưa bụi và lạnh như băng, có gió biển vi vu thổi theo.
Phải giăng tấm bạt phủ lên xe bò. Lá cây cũng đã bắt đầu rụng.
Trên cái bàn nhà bếp, mấy tách cà-phê sữa đang bốc hơi. Ngồi trước tách cà-phê của mình, Jeanne uống từng ngụm nhỏ một rồi đứng dậy: "Nào, ta đi thôi!"
Jeanne đội mũ, quàng khăn, và trong lúc Rosalie xỏ cho nàng đôi giày cao su vào chân, nàng nói, giọng nghẹn ngào: "Em còn nhớ hôm chúng ta rời Rouen để về đây, trời mưa dữ dội như thế nào chứ, em?..."
Thế rồi, giống như một người lên cơn động kinh, nàng bỗng ôm hai tay lên ngực và vật ngửa người ra, không hay, không biết gì nữa. Nàng ngồi như vậy suốt hơn một tiếng đồng hồ chẳng khác một người đã chết. Đến lúc mở mắt ra, nàng lại nức nở, nghẹn ngào; nước mắt lại trào ra dàn dụa.
Khi tinh thần đã dịu đi chút ít, nàng bỗng cảm thấy mình quá yếu, cơ hồ không đứng lên nổi nữa. Sợ rằng Jeanne có thể lại sa vào những cơn khủng hoảng tinh thần mới nếu còn trì hoãn thêm phút khởi hành, Rosalie vội chạy đi gọi con. Hai mẹ con bế thốc Jeanne lên, đưa nàng ra khỏi nhà và đặt nàng lên chiếc ghế gỗ bọc da đánh bóng trên cỗ xe ngựa. Người hầu gái leo lên, ngồi cạnh Jeanne, phủ đôi chân nàng thật kín, khoác thêm lên vai nàng một chiếc áo choàng lớn và, tay giương rộng cái ô trên đầu Jeanne, chị thét lớn: "Denis! Mau lên con! Ta đi thôi!"
Chàng trai nhảy phóc lên cạnh mẹ, chỉ ngồi ghé được có một bên đùi vì thiếu chỗ, rồi ra roi cho ngựa phi ngay nước kiệu, nhịp xe giật giật, làm nảy cả hai người lên.
Khi xe rẽ vòng ở góc làng, bỗng thấy một người đang đi lại trên đường cái. Đó là cha xứ Tolbiac. ông ta có vẻ như muốn rình mò chuyến ra đi này.
Ông đứng dừng lại, cho xe đi qua. Để khỏi bị văng nước bẩn vào người, một tay ông kéo cao tấm áo thầy tu lên làm lòi ra đôi cẳng chân gầy guộc, xỏ bít tất đen, lọt thỏm trong đôi giày to tướng bê bết những bùn,
Jeanne ngó xuống sàn xe để khỏi phải bắt gặp cái nhìn của ông ta. Vốn thường không để lọt một chi tiết nào hết, Rosalie nổi nóng. Chị lầm bầm: "Thằng đê tiện! Thằng đê tiện!" rồi nắm lấy tay con, chị bảo:" Quất cho hắn một roi, con!"
Nhưng chàng trai lại ra roi cho xe phóng hết tốc lực, và đứng vào lúc xe đang lăn nhanh sát kề viên cố đạo, anh lái cho bánh lọt tõm luôn xuống rãnh nước trên đường và thế là một làn sóng bùn tung tóe văng lên, phủ kín người ông thầy tu từ đầu đến chân.
Rosalie tươi cười rạng rỡ quay hẳn người lại, giơ nắm tay lên dọa viên cố đạo, trong khi ông ta đang lau chùi khắp người bằng chiếc khăn mù-soa to tướng.
Họ phóng đi như vậy được năm phút thì đột nhiên Jeanne bỗng kêu to: "Ôi! Chúng ta bỏ quên con "Thảm sát" mất rồi!"
Cỗ xe dừng lại. Denis tụt xuống. Cậu tạm trao cho mẹ cầm dây cương, rồi chạy bổ trở lại tìm con chó.
Cuối cùng, chàng trai đã lại hiện ra, hai tay bế con chó to tướng, kỳ hình dị dạng, lông rụng xơ xác. Anh chạy đến đặt nó vào dưới chân hai người, giữa chỗ Jeanne và Rosalie ngồi.
