Một đồng hồ làm bằng sứ tô màu đặt trong khung, bên sườn cái bầu hình tổ ong.
Đồng hồ đã điểm mười một tiếng. Ông nam tước hôn con gái rồi trở về phòng mình.
Lúc đó, Jeanne mới đi nằm, lòng vẫn còn luyến tiếc. Nàng nhìn lướt khắp phòng một lần chót, rồi tắt nến. Nhưng cái giường chỉ có phía đầu là dựa vào tường, phía trái trông ra một cửa sổ.
Ánh trăng như một làn sóng tràn qua song, rải trên đất một vầng sáng.
Những tia phản chiếu hắt lên tường một ánh sáng mờ nhạt vuốt ve những hình ảnh bất động về mối tình của Piramơ và Tixbê.
Qua khung cửa sổ đối diện phía chân mình, Jeanne thấy một cây to tắm mình trong ánh trăng dìu dịu. Nàng trở mình nằm nghiêng, nhắm mắt lại, rồi một lát sau, lại mở ra.
Nàng tưởng mình hãy còn đang nghiêng ngả theo chiều đường xóc; và tiếng xe lăn hãy còn vang động trong đầu nàng. Thoạt tiên, nàng cứ nằm im một tư thế, hy vọng rằng nghỉ ngơi như vậy thì cuối cùng sẽ ngủ đi được. Nhưng chẳng mấy chốc, sự bồn chồn trong tâm trí đã lan tràn ra khắp cơ thể nàng.
Hai bắp chân nàng đau rút lại, người cứ nóng hực mãi lên. Thế rồi nàng đứng dậy, chân không giày, tay để trần; với chiếc áo ngủ dài trông như một bóng ma, nàng bước qua làn ánh sáng chan hòa trên sàn, mở cửa sổ và nhìn ra ngoài.
Đêm sáng vằng vặc như ban ngày; và cô gái nhận ra tất cả các cảnh vật vẫn hằng yêu mến xưa kia, khi còn thơ ấu.
Đầu tiên, trước mặt nàng là một bãi cỏ rộng, trong ánh sáng đêm trông vàng như màu bơ. Hai cây rất to mọc sừng sững ở hai góc phía trước lâu đài, hướng Bắc là một cây ngô đồng, hướng Nam là một khoảnh rừng nhỏ gồm năm hàng cây du ( Cây du là cây tilleul) cổ thụ che cho cả khu nhà, chống lại những con bão ngoài khơi. Gió biển luôn luôn thổi rất mạnh đã vặn xoắn, cắt ngắn, gặm mòn và xén vát đi, như một mái nhà, những rặng cây du đó.
Ở hai phía trái và phải khoảnh rộng trông như một công viên đó, mọc hai hàng dài bạch dương mà ở xứ Normandie này người ta gọi là những cây Popiơ (peuples), hai hàng cây ấy ngăn cách tòa nhà của ông bà chủ với hai cái ấp cho thuê nằm sát hai bên, một ấp là của bác tá điền Cuia (Couillard), ấp kia là của bác tá điền Mactanh (Martin),
Vì hai hàng cây đó, tòa lâu đài này được đặt tên là Bạch Dương. Phía bên kia trang trại, trải rộng một cánh đồng bỏ hoang, điểm lác đác những cây hoa kim tước, suốt ngày đêm vù vù gió thổi.
Quá chút nữa, bờ biển bỗng đột nhiên hẫng xuống, vì ở đó là một vách đá trắng thẳng đứng, sâu tới một trăm mét, chân ngập trong sóng biển.
Jeanne ngắm nhìn mặt nước phía xa lăn tăn như đang ngủ dưới các vì sao.
Trong khung cảnh êm ả vắng bóng mặt trời đó, tất cả hương nồng của trái đất trải rộng đó đây. Một cây hoa nhài bám quanh cửa sổ phía dưới nhà luôn luôn tỏa ngát, hòa hơi thở sâu của nó vào hương thơm thoang thoảng của những chiếc lá non vừa mới nhú. Từng cơn gió mạnh chậm chạp lướt qua, mang theo vị mặn chát của không khí đượm mùi muối biển và của chất nước lầy nhầy tiết ra từ rong biển.
Thoạt đầu, cô gái thả mình vào niềm vui sướng được hít thở không khí trong lành, rồi như một cuộc tắm mát, người nàng dịu hẳn đi trước cảnh vật yên tĩnh của nông thôn.
Tất cả những loài vật hễ tối đến là thức dậy và tìm cách che giấu cuộc sống âm thầm của chúng trong cảnh yên tĩnh của trời đêm đang hoạt động khe khẽ trong bóng tối mờ mờ. Những con chim lớn không một tiếng kêu vụt bay trong không trung như những vết chấm và những cái bóng. Những côn trùng vô hình vo ve nhè nhẹ bên tai hoặc lặng lẽ chạy qua đám cỏ ướt đẫm sương đêm hay trên những con đường cát vắng lặng.
Chỉ có một vài con cóc rầu rĩ hướng về mặt trăng thổi lên những tiếng kêu cụt lủn và đơn điệu.
Jeanne cảm thấy trái tim mình như rộng mở, cũng đầy
ắp những tiếng thì thầm như trời đêm trong sáng này. Đột nhiên, tim nàng cũng tràn ngập hàng ngàn những ham muốn lẩn quất, chẳng khác những vật ăn đêm đang run rẩy quanh mình kia. Một sự đồng cảm thân thuộc đã gắn nàng với cảnh thơ mộng sinh động ấy, và trong ánh trăng đêm huyền diệu, nàng cảm thấy con người nàng cũng run lên những rung động khác thường, lòng nàng bồi hồi những ước mơ không sao hiểu nổi, một cái gì đó như một thoáng hơi thở của hạnh phúc vậy.
Và nàng thả mình mơ mộng đến tình yêu.
Tình yêu! Đã hai năm nay, nàng ngày càng chìm ngập trong nỗi băn khoăn vì cảm thấy tình yêu đang tiến đến gần mình. Ngày nay, đã được tự do yêu, nàng chỉ còn có việc gặp con người đó.
Chàng sẽ ra sao? Nàng chẳng thể nào biết rõ được và cũng chẳng tự hỏi điều đó làm gì. Chàng sẽ là chàng, thế thôi!
Nàng chỉ biết nàng sẽ yêu chàng bằng tất cả tâm hồn mình và chàng sẽ trìu mến nàng bằng tất cả sức lực của chàng. Hai đứa sẽ dạo bước, trong những buổi tối như thế này, dưới làn tro óng ánh từ những ngôi sao đổ xuống. Hai đứa sẽ, tay nắm tay, đi sát bên nhau, cùng nhau nghe tiếng đập của trái tim nhau, cùng cảm thấy hơi ấm của đôi vai nhau, hòa niềm yêu nhau vào không khí thanh khiết ngọt ngào của những đêm hè, gắn bó với nhau đến mức có thể dễ dàng đi sâu vào những ý nghĩ
thầm kín nhất của nhau bằng sức mạnh duy nhất của tình ái.
Và điều đó sẽ kéo dài vô tận trong sự thanh cao của một lòng mến thương khôn tả.
Đột nhiên, nàng bổng cảm thấy như là anh ta đang đứng đó, đang dựa vào nàng, rồi bất thình lình, một cái rùng mình nhục cảm, mơ hồ bỗng chạy khắp người nàng. Bằng một cử chỉ tự phát, nàng siết chặt đôi tay vào ngực như để giữ chặt lấy ước mơ của mình, và trên cặp môi nàng đưa về phía người yêu chưa quen biết đó, như có một cái gì lướt qua làm nàng ngây ngất, tựa hồ hơi thở của mùa xuân đến đặt một chiếc hôn ân ái.
Nàng bỗng nghe thấy dưới kia, phía sau lâu đài, có tiếng người bước đi trên đường, trong đêm tối. Và theo cái đà điên dại của tâm hồn, giây phút mê muội, tin tưởng cả vào những cái không thể có, vào những sự ngẫu nhiên trời định, những linh cảm thần tiên, những kết cấu hoang đường của số phận, nàng nghĩ: "Nếu đó là anh ấy!". Nàng khắc khoải lắng nghe bước chân đều đặn của kẻ qua đường, tin chắc rằng người đó sắp dừng lại ngoài hàng rào kia để xin nghỉ trọ.
Khi người đó đã đi qua, nàng cảm thấy buồn như sau một cơn thất vọng. Nhưng rồi nàng cũng hiểu rằng hy vọng như thế là quá bốc và thấy buồn cười cho con cuông dại của mình.
Tâm trí đã dịu bớt đi, nàng lại thả mình bay bổng vào một luồng ước mơ vừa phải hơn, thử đi sâu vào tuơng lai và phác họa cuộc sống mai sau.
Cùng với người đó, mình sẽ sống ở đây, trong tòa lâu đài êm ả trông xuống mặt biển này. Chắc chắn là mình sẽ có hai con, một trai cho anh ấy, một gái cho mình. Nàng như nhìn thấy hai đứa trẻ đang chạy chơi trên thảm cỏ giữa hai cây ngô đồng và bồ đề, dưới con mắt vui thú đắm đuối nhìn nhau của bố mẹ chúng.
Và nàng cứ đứng đó lâu lắm, lâu lắm, mơ màng mãi như vậy, cho đến khi vầng trăng đã đi qua hết vòm trời, sắp lặn xuống mặt biển. Khí trời mát lạnh hơn. Phía Đông, chân trời đã hửng. Một con gà trống gáy trong ấp trại bên phải, và nhiều con khác họa lại từ ấp trại phía trái. Qua tấm vách chuồng gà, tiếng khàn khàn của chúng như vẳng đến từ xa lắm. Sao đã lặn trên vòm trời đang sáng dần ra không rõ tự lúc nào.
Đâu đây, một tiếng chim khe khẽ hót lên. Những tiếng chim ríu rít, vang theo từ các chòm lá, lúc đầu còn dè dặt, sau mạnh dạn hơn, đã trở thành líu lo vui vẻ, từ cành này sang cành khác, cây này đến cây kia, cứ lan ra mãi.
Đột nhiên, Jeanne thấy mình chìm ngập trong một làn ánh sáng. Nàng lấy tay ôm chặt đầu, ngửng mặt lên, nhắm mắt lại vì chói lòa bởi ánh sáng rực rỡ của bình minh.
Một núi mây hồng rực, phần nào còn khuất sau dãy bạch dương cao lớn, hắt những ánh đỏ như máu xuống mặt đất, vừa tỉnh giấc.
Và, xé tan những áng mây rực rỡ, dội lửa xuống cây cỏ, đồng ruộng, biển cả và khắp dải chân trời, quả cầu lửa chói lọi, khổng lồ từ từ hiện ra.
Jeanne cảm thấy như phát điên lên vì hạnh phúc. Một niềm vui cuồng dại, một nỗi xúc động không bờ bến trước cảnh vật huy hoàng tràn ngập lòng nàng đến lịm cả người. Đây là mặt trời của nàng! Bình minh của nàng! Cái bắt đầu của đời nàng và cái bừng dậy của những niềm hy vọng của nàng! Nàng giơ hai tay về phía không trung rực nắng với niềm khao khát ôm hôn mặt trời. Nàng muốn nói, muốn kêu lên một điều gì đó cũng thần tiên như cảnh trời rạng lúc ban mai; nhưng nàng vẫn đứng đó, lặng đi trong cái say sưa bất lực. Nàng liền úp mặt vào lòng bàn tay và cảm thấy mắt mình đầy lệ. Nàng sung suớng khóc.
Đến khi nàng ngẩng đầu lên thì quang cảnh huy hoàng của bình minh đã biến mất. Nàng tự thấy người mình đã lắng dịu lại, hơi mệt và dường như bị nhiễm lạnh. Không khép cửa sổ lại, nàng nằm ngả ra giường mơ màng thêm ít phút rồi ngủ thiếp đi, say đến nỗi vào lúc tám giờ, chẳng nghe tiếng bố gọi nữa, và chỉ khi ông bước vào phòng, nàng mới tỉnh giấc.
Bố nàng muốn dẫn nàng đi, chỉ cho nàng xem tòa lâu đài, tòa lâu đài của nàng, đã được tu sửa cho đẹp lên như thế nào.
Mặt trong của ngôi nhà trông xuống một sân rộng trồng táo, rồi mới đến con đường. Con đường đó, được gọi là đường làng, chạy giữa những khu nhà rào kín của nông dân, dẫn đến con đường nối liền hai thành phố Lơ Havrơ (Le Havre) và Fêcãng (Fécamp) ở cách đó nửa dặm,
Một lối đi thẳng tắp chạy từ hàng rào gỗ đến bậc tam cấp trước cửa nhà. Những căn nhà dịch vụ nhỏ, dựng bằng đá cuối bờ biển, mái lợp rạ, nằm ở hai bìa sân, dọc theo những đường mương của hai ấp trại.
Mái của tòa nhà đã được lợp mới; tất cả đồ vật bằng vàng bạc trong nhà đều được khôi phục, vách tường được sửa, các phòng được trải và bịt thảm mới, toàn bộ phía trong nhà đã được quét vôi và sơn lại. Những mái che cửa sổ được sơn màu trắng bạc và những chỗ mới vá lại trên tường trông như những vết lốm đốm trên bề mặt rộng, xám nhạt của ngôi nhà cũ kỹ đã bạc màu.
Mặt bên kia cửa ngôi nhà, nơi mở một cửa sổ của phòng Jeanne, trông ra vạt rừng nhỏ, những hàng cây du bị gió biển gặm mòn, và xa nữa là biển.
Jeanne và ông nam tước khoác tay nhau đi thăm tất cả, không bỏ sót một xó xỉnh nào; rồi hai bố con đi dạo chơi chậm rãi trên những con đường bạch dương bao quanh cái được gọi là công viên của khu nhà. Dưới các bóng cây, trải rộng một tấm thảm cỏ xanh mới mọc. ở phía ngoài cùng là vạt rừng nhỏ xinh xắn, ngang dọc những đường mòn nhỏ ngoằn ngoèo, cách nhau bởi những khóm lá, xen lại như những tấm phên. Cô gái bỗng hoảng sợ vì một con thỏ rừng đột ngột nhảy ra, vọt qua bờ đất, chạy trốn vào khóm lát biển, theo hướng nhũng vách đá dựng đứng.
Sau bữa ăn trưa, vì bà Aêlait (Adélaïde) còn quá mệt và nói sẽ đi nằm nghỉ, nên ông nam tước đề nghị hai bố con đi chơi xuống tận làng Ypo (Yport).
Hai bố con ra đi, thoạt tiên phải băng qua xóm Êtu-văng (Éstouvent), xóm của chính lâu đài Bạch Dương này. Ba bác nông dân chào họ như những người quen biết từ lâu.
Hai bố con đi vào những cánh rừng chạy thoai thoải xuống tận biển, vòng theo một thung lũng.
Chẳng mấy chốc đã thấy làng Yport. Các bà ngồi vá áo quần trên thềm nhà nhìn họ đi qua. Một khe nước chảy ở giữa đường; những đống rác vụn kéo lê trước các cửa nhà; đường phố nghiêng nghiêng dốc bốc lên một mùi mắm thối. Những tấm lưới nâu, lác đác dính những vẩy cá lấp lánh như những mảnh bạc, phơi vắt trên cánh cửa những túp nhà lụp xụp nồng nặc cái mùi của những gia đình đông con chen chúc trong một căn phòng nhỏ.
Một vài con bồ câu dạo quanh khe nước kiếm ăn.
Jeanne nhìn tất cả những cái đó, thấy mới mẻ và kỳ lạ như một cảnh trên sân khấu vậy.
Nhưng đột nhiên, khi vừa vòng qua một bức tường Jeanne bỗng thấy biển, biển mênh mông, xa tít mù tắp và xanh một màu xanh mờ đục, nhẵn bóng. Hai bố con dừng chân bên bãi cát ngắm nhìn những cánh buồm, trắng như những cánh chim, qua lại ngoài khơi. Bên phải cũng như trái, vách đá dựng đứng trông rất đồ sộ. Phía bên này, một cái gì như một mũi đất nhô ra cắt đứt tầm nhìn, trong khi đó, phía bên kia, bờ biển kéo dài xa mãi ra cho đến khi chỉ còn là một nét mờ không sao nhìn rõ được,
Gần đó, ở một chỗ đứt đoạn, của bờ biển ấỵ, xuất hiện một bến cảng và nhà cửa. Những hòn đảo nhỏ xíu, bọt biển viền quanh, như đang lạo xạo trượt trên đá sỏi.
Những chiếc thuyền của xóm chài được kéo lên can, đặt trên đá cuội tròn của triền dốc, đang nằm nghiêng, phơi ra dưới ánh mặt trời những cặp má tròn, bóng nhảy hắc ín. Vai bác dân chài sửa soạn những thuyền đó, đón cơn nước triều buổi tối.
Một dân chài bước lại gần mới mua cá. Jeanne mua một con cá chim, định sẽ tự mình đem nó về đến trại Bạch Dương. Bác dân chài già dấm trước là nếu có đi chơi thuyền trên biển thì xin cho bác ta đến giúp và nhắc đi nhắc lại mãi tên mình để bố con Jeanne ghi nhớ: "Laxtích (Lastique), Jôzêphanh Laxtích"(Joséphin Lastique). Ông nam tước hứa là sẽ không quên.
Hai bố con trở về lâu đài.
Jeanne thấm mệt vì xách con cá to, liền lấy cái gậy chống của bố luồn qua mang cá, rồi hai bố con, mỗi người khiêng một đầu, leo ngược bờ biển, vui vẻ cùng đi. Họ trò truyện râm ran như hai đứa trẻ, tóc bay trong gió, mắt sáng ngời, nhưng dần dần, đôi tay khiêng mãi cũng mỏi đã sệ xuống, làm cho cái đuôi béo nhẫy của cá chim cứ lê thê kéo dài trên cỏ.
