Một Sóc Việt Nam Cộng Hòa Nối Dài

Anh đi thì tôi cũng đi. Qua K3 ngày 20 tháng 12 năm 1979.

Cuộc chuyển hướng nào cũng được thực hiện tại trại đi làm. Đang lên luống khoai, đang ì mạch giảmg đá lên xe, ngước mắt nhìn lên đường cái thấy quân đoàn dài người lê lết mang túi xách: họ chuyển lửa. Có khi nghĩ ra ai mà anh đang cuốc bên cạnh thầm thì: "Hôm nay đội 13 qua K4". Không hiểu vì sao anh biết. Từ đó tôi biết thêm một tên lửa. K2 ở trên đường lúc chúng tôi vào K1. K4 ở sau chúng tôi. K5 cũng hướng dẫn nó có khu vực vừa gãy. K6 đâu tận tuốt ngoài đường cái. Và K3 nơi chúng tôi sắp tới thì ở xéo nơi ngọn đồi trước mặt. Toàn bộ khoảng rộng 10 cây số vuông, có K cách nhau một số cây số. Vừa đủ đất để thực hiện một Côn Đảo thứ trên Tây Nguyên.

Cũng như thường lệ, hôm nay chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng. Cũng như một quy tắc thông thường, có thể cân bằng sổ sách ở phía trước. Cũng như thường lệ, trưởng ban thi đua nhanh, có trật tự phụ họa: "Anh em giở mũ nón ra." Lại có tên nào đó bị thu hồi ở đây. Not must. Một lô tên được đọc ra. Ban đầu lấy ở các khu vực khác lạ hoắc trừ các tên Vũ Quốc Thông, PĐN (2004: Phạm Đình Nghị), Nguyễn Sỹ Tế... Chà, thật đáng sợ mình. Toàn bộ các tay tổ được tuyên dương phái đoàn đón rước Trung Quốc. Tên người chuyển qua khu A. Có tên mình. Thôi đủ rồi.

Lại túi xách mang ra. Lại lỗ hổng trước sân. Kiểm tra lại người thiếu đủ. Có đọc tên thì có câu trả lời bằng tiếng: "Bệnh xá". Có vài ba tên như vậy khiến tôi ngạc nhiên. Cô nàng cái tên sắp chết này mà còn cống đi đâu, bộ họ đùn cho người khác chôn chăng? Quả như vậy, qua đó có một người chưa biết đến cảnh trần thế nữa. Ông ta là một người Tàu, bịnh bõm một số tiếng Việt, nghe nói là Quốc Dân Đảng, bị ho lao. Những người khác là nhân viên của quân đoàn (tưởng tượng) đón quân Trung Quốc. Liên can đến dịch vụ này qua K3 có tới 15, 20 người. Một số người trong bộ trưởng quân đoàn đã quay trở lại, trong đó có anh Đ. Kỹ thuật trưởng của đội. Các loại tiền tố cáo cũng đi theo chúng tôi. "Người ta" biết rõ mà! Không phải họ hào hứng vì sự lừa phản phản nhưng là vì cái cách viết chuyện tiểu thuyết ấy khá hay khiến họ phải đi vào mê trận, uổng công. Một số phải đi với chúng tôi là những người Hoa, nhân viên sứ quán Đài Loan, thương buôn, cựu phó trưởng người Thượng, cựu tỉnh trưởng Quảng Ngãi, hai ông giáo sư Đại học Vũ Quốc Thông và Mai Văn Lễ - Khoa trưởng Luật khoa Huế, một anh tồn chuột trốn bị bắt lại, anh V. Phép cai nghiện nói, một cựu Tổng thư Việt Nam, Tổng thư ký báo Hòa Bình, 15, 16 người khu của A từ Hóc Môn lên. Tất cả là 61 người.

Nhưng còn lại 60 người. Giây phút một người không đi, đó là anh phó của tôi. Quản lý quản lý đã được giữ lại. Nhưng rõ ràng là người ta đã chọn - rõ ràng là chọn anh ta trong số hàng trăm người để đi theo bọn hủi chúng tôi, Họ đã ghép anh ta vào với chúng tôi dù anh ta cố gắng ngoi lên, cố gắng lấy cái danh hiệu tiến trình bộ. Anh không thể nghe được lời một bạn khác nói: "Tội gì người ta không dùng những người như vậy, nhưng sáng có coi đâu. Ít ra thì cái phân biệt đạo đức bình thường cũng mẹo cho người ta ý nghĩ: Bạn bè của nó - đừng nói gì đến quá khứ, ngay trong hiện tại đang khốn khó điều khiển trước mắt mà nó còn cực tố thì các câu phản hồi khác nó không làm được? Có lẽ anh ta cũng sẽ tự an ủi nhân lần từ K3 này. Nhưng thành quả thu được thực sự là ít như vậy với những nỗ lực cố gắng của anh.

K3 gần với K1 nhất và các K khác. Qua cái cầu của dòng suối tắm thường xuyên, lên cái dốc là tới khu vực K3 tuy nhiên còn phải quỳ lên trụ xuống một lần nữa mới vào lửa. Vì vậy, phải nghỉ vào hai đường đường. Người già, người bệnh nghĩ làm sao hơn được tuy nhiên họ đã tận hưởng hết sức lực để chống đỡ sự mệt mỏi có thể xác thực cộng thêm sự thú vị tinh thần thần thoại: Một chuyến đi xa của tù nhân lại không có tính cách của một chuyến đi vô vọng?

Ở K1 chúng tôi đã nghe tiếng K3. Không có danh sách nào còn phải học tập nữa. Học thuộc lòng 4 tiêu chuẩn cải tạo, 38 điều nội quy, 20 điều sống văn hoá mới. Mỗi người đều có một cuốn sách ghi nhớ những điều đó, lúc rảnh rỗi ngồi làm mỹ phẩm, bất ngờ có ai (?) hỏi đến phải trả lời vanh vách, buổi tối trong đội có giờ kiểm tra học thuộc nội quy. Học cách trang hoàng chung quanh nhà bằng việc trồng hoa, mỗi đội theo một đồ hình, quy mô, nghĩ ra theo đặc tính của đội. Ngoài ra biểu tượng chung (ngôi sao) còn có những trang trí nêu bật tính chất của đội (tượng người cưốc đất, đập lúa cho đội nông nghiệp, mô hình nhà cho đội xây cửa hàng...) Nghĩa là, bây giờ không phải chỉ nghe mà còn phải sống ở K3.

Cái rắc rối hơn mà chúng tôi phải chịu là thuộc vào một lớp bã bã của K1 thải ra. Chúng ta đã nhận được danh hiệu số 18 của một đội hình sự đã giải tán, chuyên làm nông nghiệp. Vì vậy, chúng tôi sẽ có biện pháp ngăn chặn. Ở đây đi làm cũng xa hơn, qua nhiều bậc hơn K1. Đến nơi là cái đã xong. Công việc của những ngày cuối năm là đào mương giải phóng nước cho vào khu canh tác của đội 2. Xong rồi lên mé đồi phát hoàng, đào các gốc le cung chịt, hạ các gốc cây mộc thưa mà sừng nơi ấy. Để lấy chỗ cho đội 7 mở rộng khu canh tác.

Thực ra những ngày cuối năm chưa phải là những ngày khó khăn nhất. Những sự nghi ngờ của công an, dòm ngó của quản giáo, quản lý có gay cũng chỉ mới ở vòng ngoài. Chúng tôi đã tìm thấy những điều đó ở những trường có nhiều biến động. Có một khẩu súng bắn súng hiệu quả một nơi trú ẩn có tên là trại trú ẩn và một lô súng cầm tay được quản lý ở phía đội 18 đang cỏ dại, ở đó phải có phòng từ phía này. Cái vòng ngoài muốn được đến bên trong phải qua ban tự quản. Không phải quyền hành động của ban tự quản là lớn - Chuyện khôi phục hài hước - but người ta phải có tay chân mới làm việc được. Trong lúc đó hãy tự quản lý lúc bắt đầu lấy từ những người của K1 không được sốt sắng cho lắm. Một anh nhà binh cầm đầu - ý là chọn một anh có tính cách quân sự - con thượng nghị sĩ Huỳnh Văn Cao. Đội phó là anh thi sĩ Trần Dạ Từ / Lê Hà Vĩnh. Thư ký là anh thầy giáo (bỏ nghề) CPS của bộ vận hành: Hà Tường Cát. Cả cái bộ tam sênh đờ đẫn đó chỉ có đội trưởng là mang máu nhà binh, tuổi trẻ lô lộc, muốn lồng lên chứng tỏ chút quyền uy. Còn lại bởi bản tính co rút, V. lừ đừ không nói không làm, C. không lo tránh né. Cho nên việc chia ra thì được thi hành ngay theo phong cách thiết kế quản lý mắt: "Tôi đã nhìn coi nhiều đội mà chưa thấy đội nào như đội này!" làm sao được cái đội già già, bệnh hoạn từ trong phòng giam ra, có người đi không nổi, cái đội thừa của K1 thải ra. Họ làm để chứng tỏ họ còn sống mà còn không làm câu chuyện nổi chi bảo phải làm để "sản xuất thật nhiều cải cách cho xã hội, cho trại lửa", "làm để có một nghề làm lương thiện (?)", "làm để lấy lao động cải tạo tư tưởng"?

Tất nhiên là phải thay đổi bộ sau. Lần đầu tiên đổi tên đội trưởng, lấy K3. Một anh thầy giáo, NK. (2004: Nguyễn Kì?), thấy có tên trong Kỉ yếu Đại học Sư Phạm Huế 1960-61 thuộc danh sách người có chứng chỉ lí hoá gì đấy. Thầy giáo dạy toán lý hóa ở tỉnh tha hồ suy bạc với trường tư, cua riêng, bán cua. Tại anh giàu, đủ để tạo nên ghét, chưa được về? Tại là Quảng dân Ngãi nên có máu Đại Việt, Quốc Dân Đảng gì đấy? Hay đơn giản hơn, chuyện ở tỉnh, chuyện gì cũng có thể xảy ra? Chỉ biết anh làm đội trưởng có gì khướt nhưng đã tập cho chúng tôi một bước tiến về nỗi đau của K3. Ra bãi trước khi đi làm, một số giao diện quản lý. Tập luyện về điểm số, tắm xong điểm số, trước cổng trại chờ vào điểm số... thiếu điều điểm số trước khi đi ngủ thôi. Có điều như cá quen trong nước (K3), anh ung dung nhanh rừng làm chức phận đội trưởng với tư thế thoải mái quen thuộc khiến chúng tôi cũng thấy mình quen thuộc theo. Có anh ấy trả tiền để tôi thấy mình được hỗ trợ hơn, và có vẻ như là người của K3, người ta phải nhìn qua anh ấy mà điều khiển đội chắc chắn cũng thấy chúng tôi có phong cách quen thuộc hơn.

Bản chất giáo dục ra trong cách thủ công của anh. Trong buổi họp anh hùng nhanh chóng chúng tôi không vi phạm nội quy. Không kể riêng ra điều nào, nhưng anh nhấn mạnh đến các cách sinh hoạt ăn nói, đối với chúng tôi là tự nhiên, không ẩn ý nhưng qua cái lò lọc công nó có thể trở thành tội chết như thế nào: " Đừng nói một lời có thể hai ý (cái ý một lời có thể hai ý) Đừng nói nhỏ dù đó là thói quen của mình. nói. (Chà, những buổi tối của chúng tôi đều có quản lý hay quản lý ngoài nghe, có ăng ten báo cáo từ bên trong, anh nói kiểu này có khác nào xúi giục chúng tôi ẩn giếm tư tưởng phản động của mình, không chịu thành thật cải tạo? Ghét thì đã chết, chứ công việc đã từng dạy tôi: Nghĩ gì thì nghĩ, đừng nói lời phản động, có ích gì?) gói giấy xin thuốc, tôi có thể làm được không Chứng minh rằng anh ta chỉ xin thuốc rồi đi, chứ người đứng xa chớp choạng bắt tội anh nhận thông tin của người khác, thì sao?" Chà, với ý nào đi nữa thì những lời nói ra cũng chứng tỏ anh là dân Liên khu V. Bốn năm cải tạo để người dân Nam làm quen với xã hội chủ nghĩa Miền cũng có tác dụng khác địa phương đối với hai hạng người khác nhau. Mới với tính cách của một người tiếp theo căng thẳng đầu tiên, theo nhiều hướng khác nhau: Phản ứng cam chịu mà âm trầm nặng nổ, trong nỗi đau tâm cái tự phụ riêng tư của cuộc sống cũ vẫn còn, lấy sự tĩnh lặng của kiệt sức trả thù để tự an ủi; Người Liên khu V cũng có một số giống như các bạn ngoài khu vực nhưng chỉ riêng ở đây, xuất phát từ đây mới có những người tiếp tục thu chế độ mới với tính cách tìm lại một nụ cười cũ, yên ủi, không bằng xin vui lòng mà phải gặp nên phản ứng lúc đầu có thể vẫn chỉ là khó chịu cam nhưng nhanh chóng trở nên khó chịu, phản ứng chuyển thành thích ứng dụng tuy nhiên ý thức được cam của mình. Nhưng anh K. ơi, sao hình như tôi thấy cái độ phiền não trong tôi nhiều hơn của anh?

Anh ở với chúng tôi chỉ được khoảng nửa tháng. Trung tuần tháng Tải ta anh được gọi ra về. Lần đầu tiên tôi đã tìm thấy một đám đông về đông như thế. Họ đã được tập hợp thành hai đội 29, 30, đang ở giai đoạn chờ đợi trong trại. Họ ở riêng trong những căn nhà vừa xây dựng xong, chuẩn bị sẵn sàng để về. Hãy chuẩn bị những gì thì chúng tôi không thể biết được. Trại có tất cả ba khu theo ba tầng cấp của ngọn đồi: khu nhà tôn tường đất ngay cổng, khu nhà gạch khá khang trang ở bậc giữa và khu gạch nữa xây nhụy ở cao nhất, sát tường tường gạch có vọng canh. Họ ở khu đó. Buổi sáng họ vẫn phải tập, chúng tôi đi làm lại. Chiều cũng thế. Nhưng chỉ được vài ngày. Thường thì sẽ đọc tên, chỉ trong vài ngày làm thủ tục xong, có thể thoải mái ra về ngay. Ở lại lâu không tránh được móc nối,tin nhắn nhe ​​Thôi thôi ra. Nhưng không hiểu sao họ vẫn phải ở lại cả nửa tháng. Vì thế họ phải đi làm. Áo quần họ lành sạch vì bao nhiêu thứ đã thoát lại cho người quen, hay không quen mà chịu khó xin góc. Có người chỉ giữ lại cái ca uống nước và cái chén đôi đũa nên phải đi xin lại bình bảo nước. Dù sao đi nữa, đó là những vấp ngã vui vẻ.

Rồi một buổi chiều đi làm về sân, nghe anh em kháo nhau: "Họ đi rồi!" Trong một trại lửa nghị viện cả ngàn người, chỉ về khoảng 80 người mà sao thấy trống vắng quá nhiều, nhưng điều ấy chỉ thoáng qua trong một phút, một ngày. Thực tế vẫn đập mạnh vào tâm trí mọi người hơn. Và còn phải lo Tết nữa.

Quả thực ở đây người ta đã tổ chức thông minh hơn K1. Chương trình không chỉ có ăn mà còn có trò chơi. Khu tập trung đi làm biến thành một khu chợ Tết với hai đội chung cùng nhau làm một gian hàng. Làm sườn thì tre, cây rừng đã có sẵn. Mền tham khảo làm vách yên - chuyện sử dụng cũng gay go vì hãy nhớ mùa lạnh nơi đây. Một ít sơn, một ít giấy, cành lá trong rừng là đủ cho trang trí bởi những tay thật “nghề” trong cuộc sống xưa. Vẫn mỗi đội, mỗi gian phải nêu đặc tính hoạt động của mình: Đội nông nghiệp kiệt sức thiết lập trước cửa, đội có những hình mẫu tủ bàn tí hon, đội rau xanh ngập bầu bí, cải tiến... Mỗi đội trình bày những trò chơi hấp dẫn người tới thăm - cũng tù thôi: đi máy bay, ném vòng, phóng tên... Vật thưởng là quà tặng, là sản phẩm trong khu vực phụ trách của anh hùng. Gian hàng anh rau xanh hấp dẫn nhất vì quà thưởng. Một vài trái bầu, bắp cải có hạn chế nhưng rau, cải củ thì ê hề. Gọi là cải nhưng mùi có củ, chỉ để ăn lá, cuối năm không cảm hết, ra giồng chim úa cũng vậy thôi. Quản lý có ơn ban phát mà anh em trong đội cũng vui được chia sớt với đồng bọn.

Ở đây có một đội quân nghệ thuật không chỉ riêng K3 mà cho toàn trại. Đội trưởng, phó đội không phải là dân nguỵ quân nguỵ quyền mà là dân làm ăn, trượt tuyết, gặp lúc tranh tối tranh sáng làm một cú hích, có thể sẽ làm tiếp, rủi ro thì khăn lửa gói vào. Họ là những ông bầu (cỡ nào?) của các ban nhạc lưu động xung quanh các nhà hàng, trại lính xưa kia. Ở đây họ lại có đất sử dụng võ thuật. Các cậu thanh niên lang bang ngày trước ai lại không cầm cây ghita? Vào đây năm ba năm trời nắm lại cây đàn, cậu nào có nghề sẵn thì tiếp tục thấm nhuần, cậu nào tài tử sẽ trở thành chuyên nghiệp. Năng lực cũng phát triển ở nhiều người. Có tay không hề biết ký âm, chỉ học lóm thế mà không chỉ học Tây ban cầm còn có thể sử dụng đàn tr'ưng, đàn bầu, lúc vui lên có cả cái phong cách của nhạc jazz ồ ạt, sôi nổi...

Họ thuộc về một đội riêng, Đội 21, có lô đất trồng trồng riêng, có nhà lô để tập luyện. Đất trồng ủ thực ra chỉ giao tiếp riêng cho 5, 7 người không mấy văn nghệ, còn bao nhiêu là tập tuồng. Họ đã cung cấp một vở kịch mới, nhiều bản nhạc để làm chất liệu diễn đàn. Nhưng rõ ràng ra là cái ý hướng biểu diễn - hát, múa, đóng yên đều cơ bản vào mới kiến ​​thức kinh nghiệm của những ngày làm ăn ở lính lửa, vũ trường cũ. Họ đã tự mình làm được - một phần vì người ta chắc chắn rằng họ không chạy trốn (?). Đi biểu diễn ở các K khác họ ra vào các cổng trại lẻ tẻ, mò ra tận ngoài xóm đàn hát làm mê cung các cô khiến các cô này quên mất hẹn hò với người yêu, thường là du kích xã, để các anh buff đơn tiền báo cáo. Chỉ lúc này họ mới bị phạt - sơ sơ. Còn nếu có một công việc nào đó trong Đội có thể quản lý, hãy nói: "Niền của anh nó ra ngoài đường đông nhiều" thì sẽ được trả lời bằng tiếng cười: "Đừng lo, chúng sẽ về." Kết quả thực hiện không thiếu một lỗi nào!

Đây là những đứa trẻ bụi đời nên cái trò đồng tính kiêu ở cô gái này bộc lộ hơn đâu hết. Họ còn trẻ, dễ nhạy cảm với chuyện giáo dục. Ở Hóc Môn chỉ có bọn trẻ mới nghĩ ra cái danh hiệu cho ông Tổng bí thư nhân dân Cách Mạng Lào: "Xây-xẩm-sau-khi-hãm" (2004: chữ Anh là Kayson Phomvihane). Không có nữ, họ giả trang. Và tất nhiên có đào thì có kép. Ghen thông minh, đánh lừa, đánh lộn giành "gái". Quy luật “cận lân” giữ ưu thế: Tối đến họ buông mùng làm trò chơi đến nỗi khổ có lần quản lý cấm treo mùng! Nhưng quy luật giang hồ của nhà được ưu thế cho mạnh mẽ. Một "đào" của đội văn nghệ có kép ở đội khác là một tướng cướp mới có hai mươi mấy tuổi mà đã có tuổi nghề năm bảy năm, bụi đời từ lúc 12 tuổi. Anh này được trông coi đàn gà vịt của giáo dục nên thong thả ra vào, đón theo đuôi gà vịt mà đi đằng khác tự làm - người ta chỉ sợ chúng tôi trốn mà không phản đối về phía thường phạm, đó là chuyện không ngược tí nào của người lo chăm sóc bảo vệ chính quyền vừa được sau bao nhiêu gian truân phiền.

Trở lại anh già tướng cướp. Một hôm trên đường đi đến trước cửa kho, anh nhìn thấy cái ổ khóa. Sự kiện cờ hay bản năng nghề nghiệp thức dậy? Không biết. Cửa sổ không có người nhìn. Ngay trên đường đi có một số bộ có thể nói chuyện. Anh nhìn xuống dưới chân, lại có khúc dây kẽm gai đấy. Anh chút tăng cường vào ổ khóa, Khoá bật ra. Công việc chưa hoàn thành, mau mau vác bao Gạo 50kg. Anh đi ngay trên đường lớn có những người đang đứng. Lại cũng là tính toán theo nghiệp vụ. Bị bất ngờ gọi lại anh vẫn bình tĩnh đi tiếp. Người công chúa lấy hộp chưa đáp ứng gối thì anh đã buông bao bình ra, bỏ chạy cả đôi dép bên lề đường. Quản lý cô gái đật đi lãnh đạo, sợ hãi "Thằng nhỏ bị đánh chết mất" và hôm nay còn đánh cả đôi dép về cho anh. Anh nắm giữ bản án "cùm một chân, ăn 9kg" nhưng chỉ ở vài ngày. Dân chính trị được tuyên án như thế thì có hi vọng ấp đủ vài tháng, lúc ra có người cõng! Tội chuyển về đội để phê bình hành động trái của anh. Tù hình sự không có cái cửa sổ hành lang cày cuốc, mà quản giáo cũng không bắt bẻ họ. Người đang ngồi ở đó. Chuyện dây dưa không phải chỉ vì anh ăn trộm mà bị bắt quả tang. Được trả thù, bọn trẻ móc thêm, bắt anh nhận tội lấy bình để nuôi “tình nhân”. Câu trả lời đính kèm thêm cái hoàng mặt: "Thích thì làm chơi, coi có quên nghề hay không kho báu gì mấy phong trăng ngọc? Ở đây tôi nuôi một người nuôi thì không được chớ một người thì thừa sức, việc gì phải mất công đi ăn trộm?" Rồi anh chui vào mùng để đội đi một lúc rồi ai ai ngủ.

Ngoài đội văn nghệ diễn chính, các đội khác đều có danh mục riêng tham gia, được gọi là "Hội diễn văn nghệ quần chúng". Các buổi tập diễn ở bên ngoài bãi lao động, vào lúc nào đó người cuốc, thì nhóm văn nghệ được đứng riêng tập tành. Các bài hát của thời đại nhưng cũng có các tác phẩm "tự biên tự diễn" sáng tác. Tác giả có người nổi tiếng theo chiều hướng này hay chiều hướng khác. Họ nghĩ gì khi sáng tác những bài thi dua với mưa với nắng, những vở kịch tự kiểm quá khứ? Thực ra mỗi người cũng có vẻ ngoài. Nhà thơ Trần Dạ Từ trở thành thành nhạc sĩ vì bị bạo tướng, có lời caphong cách thơ. Soạn giả cải lương Mộc Linh làm sao từ chối cho đội một tuồng ngắn kiểu Hai Bà Trưng cắc bùm? Nhà thơ Mặc Thu ề à ngâm nga một vở kịch thơ dài trên sân khấu - người ta ngáp, và sau này có lời dũng cảm: "Mày vi phạm nội quy, tao bắt nghe Mặc Thu đóng kịch thơ!"

Có điều phải từ đó nhìn nhận được sự thành công của những người canh giữ tôi, nhất cử tam tứ lưỡng tiện. Cả công việc sống trên rừng rừng có gì giải trí thì có một vài buổi diễn kéo nhau đi xem cũng thấy đời ủng hộ cực thịnh - cứ coi như đi xem hát đình! Bọn nguỵ phải ngồi phệt xuống đất, mình có ngồi bên hoàng hơn hay có đứng dựa bờ tre bờ đất cũng là sang rồi. Buổi biểu diễn phải có ý vị ca tụng chế độ dù có chút ít cái "giật" của tiếng ồn. Chi tiết này về lâu dài mới trở thành thứ ưa thích để được chấp nhận lúc đầu chấp nhận chỉ là một bước rút lui chiến thuật để sử dụng người cũ ca tụng chế độ mới. Sự kiện bước đi này cũng phải có giới hạn - giới hạn ở mức độ nào thì tùy tùy khí khí của người quản bộ, nghĩa là có trời mà biết. Dù sao thì bọn nguỵ cũng được dịp khoe tài mà nhà nước được làm bằng tiếng cho nhà tù có cái không khí của một chuyến đi pinic dài hàng năm mười năm - hay vô tận không biết nhẹ. Không hơn là để họ tổ chức ca nhạc tự phát châm biếm chế độ, chính quyền sao? Bao kinh nghiệm ở tù vẫn còn mới quá cho nên người cộng đủ ý thức và thư giãn những phản động đang còn trong nước.

Tết năm nay chúng tôi được nghỉ thêm ngày mồng ba vì chưa làm khu chợ, dành để đón tiếp các đoàn quân K khác tham quan, thăm cung cách tổ chức kiểu mẫu của K3. Chỉ là một cách khoe khoang vì không chắc chắn các K khác chịu mất công bắt chước, thêm mệt mỏi! Điều quan trọng là chúng tôi sẽ nghỉ thêm một ngày nữa. Ở đây nghỉ ngày nào hay ngày ai. Nhất là đối với tôi, năm sắp tới, nửa năm sắp tới là cả một đoạn đường gian lao nhất trong cuộc đời cải tạo. Cuộc sống nào cũng dẫn đến sự chán nản chi là cuộc sống ở đây.

Đã nói mùa nắng qua Tết là mùa điêu khắc nhất vì trồng hoa được gì, không còn gì để ăn. Đất rắn như đá còn phải cuốc bé đất chờ mưa. Cuốc hết từ mẫu này sang mẫu khác. Cuốc lên dốc rồi lại xuống dốc, đầu chú thích xuống theo đà cuốc bổ sung. Cuồng cung chạy kiếm mà đất ngút ngàn chưa thấy hết. (2004: Có người suy bangg anh Nguyễn Viết Khánh, cựu Tổng thư Việt Tấn Xã: "Ai biểu anh nhận hiệu là Sơn Điền chi để lên đây làm ruộng núi?")

Điêu khắc vì viết lại thêm một "nhân vật" mới. Anh thuộc lớp nguỵ quân của đồng bằng Cửu Long được đưa lên hồi tháng 4-79. Hồi đó, một bữa trưa đi tắm, một cậu bé hình sự thầm thì với tôi: "K3 nó mới về 413 người từ Quân khu 9 đưa lên." Chú biết tôi là ai ngoài cái biết là "dân Hóc Môn". Đám hình sự dễ dàng có nhiều tin tức hơn chúng tôi đang đi làm rộng rãi hơn vì ít bị canh giữ. Chú bé tưởng ngoài cái ý kiến ​​khoang biết chuyện của chú thích, còn làm ơn cho biết về số phận những đồng bọn của chúng tôi: "Từ đại uý đến đại tá..." Tội nghiệp cho chú. Chúng tôi còn những gì phong cách với nhau nữa đâu ngoài sợi dây mịn man của cái phiên hiệu của quá khứ mà hơn ai hết người cộng sản phẩm cố tình trả lại, lấy keo, lấy hồ nước dãi tuyên truyền nối lại, để còn có kiệt mà chúng tôi lâu hơn, để họ được an toàn hơn? Như mối quan hệ của chúng tôi với bạn như vậy.

Những người ở Quân khu 9 lên đều ở khu nhà gạch khang trang mới, đừng tiếp tục căng thẳng với chúng tôi ở dãy dưới. Vấn đề cần giải quyết là một phần, chúng tôi đã canh chữ kỹ thuật quá nên không biết anh ấy cho đến khi nào K. được phóng thích, anh ấy được điều chỉnh qua làm việc đội phó. Đội trưởng mới cũng ở đội 2 trồng rau qua, người Bình Định. Anh ít hoạt động hơn anh K. tuy là ở lâu thành quen, anh cũng nhanh quân, ung dung như không có gì phải bận tâm - hay ít ra tôi đã tưởng tượng vậy. Anh làm khá đầy đủ phận bình thường nhưng không phải là chuyện truyện người khác.

Left with anh team. Lại cũng một anh phóng hò hét quyền đội trưởng nữa. Hơn anh phóng ở chỗ anh rất nguy hiểm. Không hiểu vì chức vụ cũ là một sĩ quan an ninh quân đội mà anh cố gắng tìm cách xóa sạch quá khứ hơn mọi người không. Chỉ biết anh đã sống diệt, hơn nữa, ví thực sự đúng lý tưởng sách sách. Ngồi nghe anh điều khiền buổi họp với những lời khuyên "giáo huấn luyện" - đừng nhìn chúng tôi, đừng tìm cái khóa trái bên ngoài, người ta cứ tưởng đây là một buổi họp Đảng, của những thành viên dự bị gốc paria sắp được nhận thẻ.

Có cái gì trong người đó? Hình như là một cái gì đó tinh ranh rất cấp. Thừa anh đội K1 cũ, anh không được đi thăm nuôi nên hãy tận dụng sự “giác ngộ” của anh, công việc quản lý đội để mong được tác động 18 phút. Rủi ro có lần một tên ghét anh nghe anh nằn nì với quản lý về việc đó! Anh lập cả 20 điều nội quy riêng - gọi là đội! để cai trị riêng trong đội với những hình phạt thực sự nặng nề. Còn anh thì tha hồ. Đã nói đói ăn nhu cầu làm càn - mà anh thì lại cho mình có quyền làm càn. " Nó hái ớt của nhóm 3 mà cứ thơn dạy và tố cáo người xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa, nó đi xin rau riêng mà viện dẫn liên hệ công tác..." Người ta xầm xì nhưng ai nói ra miệng vì ai cũng lo thủ thế. Cái chất vũng hách, muốn quyền uy ở thời gian được dậy từ cách anh học nhuần nhuyễn chính sách nên rất thành công với chiến thuật vỗ nhẹ, núp bóng nội quy, lí luận mới thuộc làu làu, áp dụng mịn như mỡ.

Hơn anh dũng cũ, nghề nghiệp của quá khứ giúp anh thật nhiều. Anh "cấy" người rất lãnh, rất tài, đã sử dụng không phải chỉ cái tên tố cáo người sư đoàn đón Trung Quốc đang cô lập - vì sợ hơn là vì ghét - mà cả những gã ngứa chỉ bất mong đợi nhất, thuyết phục cả những người sắc kiến ​​Chà anh - không phải giả bộ - để ra tố cáo người khác, hay cung cấp cho anh một tin tức nào đó, một lời nói, một hành động của một người không nghi ngờ gì đến người có tiền tố cáo. Siêu!

Anh K. về rồi, và đến lúc này, chúng tôi mới có kinh nghiệm để không cho rằng cái khó nghĩ của anh ấy dù sao cũng có vẻ như nhăn nheo nguy hại quá. "Tốt hơn là đừng nói gì cả để người ta có thể suy diễn, chụp mũ mình."

Người chịu đòn đầu tiên là anh Thắng, sau này ra về một lần như tôi. Buổi thi thường lệ tối thứ sáu tưởng tượng cũng dễ dàng trôi qua cho đến khi anh đội trưởng - anh đã lên chức - phát biểu "để xây dựng những kẻ sai trái trong ý nghĩ, trong công việc làm, có hại cho cuộc đời cải tạo..." Chuyện bắt đầu từ một câu t-nói-ra tuy nhiên cũng một ý bình thường, bình bõ. Một người được viếng thăm nuôi khi được hỏi, trả lời một cách phân trần: "Bị chận cái này... gác lại món độc..." Cũng thật có nhiều nguyên nhân gây ra sự việc này: Có người bị chận vì đồ mang vô quá nhiều, vì người nhà mang cả đồ (thứ cần nấu, muối...), được chận lại một món đồ tưởng tượng - anh ấy có món đồ đó được đi thăm mà mang đồ lèo tèo quá phải nói cho Và tất nhiên, tất cả những điều không thể giải thích được bên ngoài các mạng là điều bất ngờ đối với người quản lý bộ lạc thăm viếng, các khí cụ khác nhau của người quản lý bộ máy văn bản. Nhưng những người góp chuyện với anh kia lại quên cả dè dặt vì không khi "hồ hẹn" sau buổi thăm nuôi. Và rủi ro cho anh T. khi nói một câu cô đọng: "Úi, bàn tán làm gì, trời có hồi mưa hồi nắng mà!" Đúng là không được xúc phạm đến ông trời. Nhưng ông trời ở xa quá - hãy cứ coi là có ông ấy đi - không làm sao nghệ được con dân phê bình, nên không thể nổi trận lôi đình... Chỉ có ông cán bộ ở sát rìa. Lại có anh đội trưởng của tôi, tự đặt vào hàng ngũ những người giam giữ, anh phải nêu "cái sai trái để anh thảo luận về tinh thần xây dựng lẫn nhau". Đám "anh em" có những kẻ sẵn sàng giết chết đồng bạn để bày tỏ ra mình tiến bộ - không có thì còn phải một câu hỏi chi đã có thằng sẵn sàng cho đập. "Anh em" là những kẻ gây phiền toái để khoe tài năng đặc biệt của mình trong công việc phân tích những xung quanh co, ẩn ức tâm đã phát sinh nhiều lỗi. "Anh em" là những người chậm miệng mồm nhưng ngồi lâu cũng thấy phải yên ý góp phần để từ mang tiếng tiêu cực, lại khó sống. Họp càng lâu thì loại "anh em" này càng nhiều, nhất là khi anh đội trưởng muốn "dành cho anh em thì giờ phân tích thật sâu, thật sâu, sát sát" nên kết thúc người này, hỏi người lân khi thấy buổi tối chìm. Buổi sơ đồ hôm nay kết thúc với án phạt đầu tiên của đội trước khi quản lý: Anh T. phải quét nhà trong một số ngày. Không biết người khác nghĩ gì khi chui vào mùng, nhưng tôi chắc chắn rằng cho đến lúc đó đi, mọi người - trừ anh T. - đều thơ thới hoan hoan. Cuối cùng, cuối cùng, nặng nề đầu thoát ra như chiếc thiết bong bóng xì hơi khi được tuyên bố giải quyết buổi họp.

Lại một nhân vật khác, lần này giận dữ hơn. Đó là một kẻ "phát biểu linh tinh" vào một cuốc hôm nay vỡ trên khu đất trồng lang các mùa trước. Từng dái lang nhỏ trên đất được gom lại để nấu chung cho đội "cải thiện". Lang đen cả hai đầu, mầm mọc bò lan mất cả chất ngọt chỉ còn lại một khối tĩnh lặng, chưa biết. Nhưng có còn hơn không. Anh nuôi cắt đầu đuôi còn bao nhiêu nhưng ăn xong vẫn tưng. Lại cũng là chuyện nhàn vi bất thiện: Ngồi nghỉ giải lao, tôi ủ ý đề nghị đừng cắt hết, cứ rửa sạch nấu xong ai kỹ thì bỏ phần hư, ai cần thồn thật nhiều vào bụng thì có sẵn để hoàn thiện. Ý kiến ​​phản đối khác nhiều trong đó có một tên "há mồm" dịch vụ nói: "Đâu có được, chúng ta ta ăn no mặc ấm rồi đến lúc phải ăn ngon chớ!" Chuyện không phải động đến ông thổ địa, bà hoàng xứ đó đến Ngọc Hoàng Thượng đế đang nằm ở Lăng. Và được xem. Có cái đà của buổi họp trước, buổi họp này bắt đầu trơn tru hơn. Nhưng chất nặng quá thành ngạnh ta chùng, chùng, trừ cái tên sát nhân thuộc tính. Có thể kiếm được một khoản tiền lương tâm trí nhưng người ta không có kết luận tốt. Cũng có thể phạm tội giải thích tội phạm phải mở rộng theo phạm vi, người ta không xông vào, sợ hãi nguy hiểm, sợ hãi "đầu tiên phải lại phải tai" cho nên anh đội trưởng phải kéo dài để "anh em nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của vấn đề", "nhận thức về sức mạnh ẩn của quá khứ hôi nhớp, phản ứng vẫn chờ cơ hội để bắt đầu." Thế mà cuộc thi về cuối vẫn ở mức độ giành được khi giải tán.

Anh đội trưởng không bằng lòng với lối "đấu tranh tiêu cực, bao che" của anh em. Chưa kể không khí cuộc họp như vậy là động tới uy tín của anh: Anh muốn nó phải sôi sục mà nó cứ cứ rề... Được báo cáo, quản lý cũng đồng ý với quan điểm của anh: Vệ binh Hóc Môn đã chết một tên nguy hiểm rồi à? Cho nên phải trưng bày lại, bàn bạc thêm hấp dẫn tranh tư tưởng cho anh kia thấy sai trái của mình mà "thành thực ăn hấp cải". Nhục quá!

Lại thứ ba. Như sóng hội tụ giao thoa, lần này sẽ nổ mạnh hơn. Mở đầu cuộc thảo luận, "hoạ sĩ" Bê (2004: đúng tên đấy, không phải vần chữ cái B đâu!) Từ giá phát biểu: " Chúng tôi được vào đây tập học là nhờ khoan hồng của Đảng, của Nhà nước... được sự tình chỉ của ban giám thị, của bộ quản lý trực tiếp của chúng ta... cùng mục đích giúp nhau học tập tiến bộ có ngày về với gia đình, tôi xin nêu ra đây câu nói tôi nghe được... không biết anh ta vô tình hay đã cố gắng âm thanh xuyên qua chế độ, tiếc nuối quá khứ, kích động người khác để âm mưu làm chuyện tày trời hơn..."

Cái anh tiểu thuyết kích thước lớn này là tác giả của thiên nhiên hận "Âm mưu lập chính phủ lâm thời và phái đoàn đón tiếp quân đội Trung Quốc." Tôi cũng từng thắc mắc nhiều về con người này. Lúc mới ở cùng chung đội, anh ngồi riêng một chỗ, mặt buồn thảm hại, dễ quyến rũ người nhiều tình cảm - vô ích. Anh lân la đến bên tôi, đến anh cấm dạy sinh ngữ trường Quân đội để xin hút hút, đồ ăn... Thế mà một hôm anh kết tội anh bạn kia lấy cây bút quý của anh, cây bút được anh kể lịch sử như là một kỷ vật yêu quý ngang tầm "mối tình đầu". Lịch sử có nhân chứng từ bên trong K1. Đáng thương cây bút đó lại không có thật, các nhân chứng anh mời gọi đều nằm lười hay nói trái. Quản giáo đã nói bâng quơ là trong đội có những kẻ "mặt người dạ thú, phản xạ không cẩn" vì cảm xúc đã phải đọc tiểu thuyết của anh mà theo nghề nghiệp thì phải coi là thật. Một nạn nhân của anh đã cảnh cáo tôi và anh bạn kia, thấy không được bỏ mặc nhưng cũng hở lỗ hổng xuất thần của anh về nội vụ ở K1: "Tao thấy nó đang ngồi im lìm, chăm sóc bóng nó sáng lên, loé ra tàn... Tao biết có điều lành. Quả đúng. Nó "vê" Chuyện quốc thật đấy. Không khai vào danh sách Trang phục những điều đó nhưng chết tiệt thấy: Vũ Quốc Thông, Phạm Huy Cơ... Chỉ khai những tên đó quốc' ngoài đời vào thôi..." Đan cho cái xương sườn chắc chắn và núp vào đó, Gọi thêm những kẻ có ân giang hồ tí chút, hay những người không bằng lòng. Anh nào ngoài chức vụ ở ngành tổ chức thì được phong làm Bộ trưởng Nội vụ, anh biết ngoại ngữ được làm Bộ trưởng Ngoại giao, trưởng phái đoàn đón tiếp, anh quân sự được phong Tư lệnh này cạnh... Tôi cũng từng nhiều lần có hạnh phúc là nhân nhân của anh. Trong buổi họp anh nêu thắc mắc là không hiểu tôi có suy nghĩ âm thanh gì mà khi đi mạnh mẽ xuống đất? thắc mắc không hiểu sao khi đài báo Trung Quốc đánh giá cao nội dung này, tôi lại rung đùi chí lý? Tôi hiểu làm sao trong buổi chờ ngủ, mọi người bận rộn riêng nhỏ bé của mình, tiếng loa hơi thở gió tiếng được mất tiếng mà anh lại biết tôi đang lắng nghe đài và lại rung đùu đắc chí?

This cũng là một mẫu đặc biệt. Anh không có lợi gì lắm khi làm như vậy. Thực ra cũng có người muốn yên thân, mỗi khi đến thăm nuôi cũng đến cho anh chút đỉnh viên kẹo, vốc thuốc lá nhỏ. Nhưng anh không sinh sự thì người đến thăm nuôi ai cũng thấy có bộ phận được mời bạn bè chia vui với mình, và có khi cho người xấu nhiều hơn kẻ khác nữa. Còn tai nạn thì anh lãnh đủ với "công lao" của anh. Anh cũng là người ấp ủ gần thời gian của người nộp thuế. Chưa kể khinh khi. Có lẽ phải hiểu đó là thói quen sống, điều mà tôi đã học được ở một danh từ mới: bản chất. Anh có anh đội trưởng để giành chức vô địch. Anh đội trưởng có anh để làm tay chân và có người để thi ân, để mãn mãn cái Hỏi quyền uy trong hoàn cảnh tưởng tưởng không ai có được quyền uy này. Hình như anh bị bắt cũng vì cái tật bám vào những người có quyền uy nào đó ở chế độ cũ để sống cuộc đời chỉ phải tốn kém nước bọt dẫn từ cái đầu thiết bị nhỏ cũng phải làm việc thật dữ. Nghe nói anh có nhiều nghề nằm trong cung cấp dịch động có thể được trí óc: thầy tướng số, thầy lang, thầy pháp.

Nhưng chuyện tố cáo sau đây là chuyện thật. Hương là trong phong trào thuốc dân tộc đang lên, người ta nghe được rất nhiều chuyện thần kỳ. Chuyện toa thuốc căn bản dễ kiếm chỉ có đủ chất mà gia giảm thứ này thứ nhỏ nhỏ ít là giá trị đủ bá bệnh. Thứ món ăn chữa bệnh được chữa bệnh cho một chuyên gia của nước bạn vĩ đại đã mắc kinh niên mà cả nền khoa học tiên tiến của xứ sở hình ảnh của tương lai nhân loại vẫn không được chữa khỏi. Trong cảnh hoàn thiện người ta cũng phải chú ý đến những thứ cây lá để chữa bệnh, để bổ sung, hoặc có thể cầm cự bệnh (anh dược sĩ trồng một mới cây sống-đời để sửa chữa), có lúc đưa đến hậu thuốc tức cười: Nghệ ngậm hành là thuốc bổ sung, có quơ được của anh chàng nam, cả bọn sẽ lại đi tới và để rồi thấy tự nhiên, có leo lên nam thật lạ lùng, không ai ngờ đó là món rau thông thường của dân nhà quê: tía tô, tần... Truyện kiếm hiệp làm nổi danh cây hà thủ ô, cứ tưởng là phải ở tận núi Thiếu Thất, Trường Bạch... không ngờ mọc đầy trên đất, leo đầy hàng rào. Trong vườn có một tên rau định mệnh cho hai người bạn của chúng tôi: cây mã đề.

Chiều đi ra tắm nắng, ngang qua vườn rau của vương văn nghệ, tuy đang hấp hối nhưng anh H. (?) lại nhớ đến thắc mắc thường trực của các bạn trẻ hơn nên chỉ vào vạt rau chảy trề mà nói: "Cây mã đề đây này." Rồi lại cũng hấp nhiên anh Thắng của hiện trạng kỳ trước, lại ứng khẩu: "Mã đề dương chân anh hùng tận". Trong bước đi gần như chạy về phía trước, trong nỗi đau ước mong vui vẻ được nhảy xuống nước để về lớp bụi đất cả ngày, chú ý đến câu nói nhẹ qua ấy. Tóm tắt anh Bê.

Anh H. thì cứ phân trần rằng mình chỉ muốn chỉ tận mắt cho anh em nào biết cây mã đề mà thôi. Anh Thắng thì nói rằng chỉ vì tên cây khuyên lại một câu sét quen thuộc mà anh buột ga đọc ra chơi thôi chứ trong lúc cơn lốc chạy ra vẫy ai mà đáp trả một lời mời kíchi, ai mà nghe lời khuyêni gợi cảm? Nhưng cái "chết" của anh là đụng tới một câu sét truyền mà giá trị lời ẩn ngữ đó không ai biết rõ hơn anh thầy pháp: "Không thể nói là vô tâm được. Anh muốn dùng lời trạng thái để động động chờ đợi..." Trong mới kiến ​​thức mù mờ của anh, anh không thể nói ra tha cái âm âm trong lời nói cho là có dự tính, nhưng nội một chữ "âm" với cái không khí nên do chữ "lời" là cho anh bạn tôi anh H. rồi.

Quản giáo cũng mịn biết Trạng Trình là cái mô tê ai - đất nước 4000 năm văn hiến chỉ mới bắt đầu từ ngày 2-3-1930 thôi mà! Nhưng bảo đảm rằng có âm thanh nổ đề kích động thì là chuyện quá loạn đi rồi. "Làm việc" cả nhóm. Họ ở đội để đấu tranh tìm thêm chi tiết. Chuyện kéo ra chuyện. Người gây ra quyết định nặng nề là ở anh H. người nói câu ngắn hơn: "À, đây rồi!" (không phải bữa cơm quốc gia). Chính ông già gần 60 tuổi này đã cặn bã ý cho anh bạn trẻ kia đang ức chế trong cảnh "anh hùng tận". Và quá khứ từ kiếp sống nào nay được Người gửi ra, đặt vào kính hiển thị vi xem có sơ đồ nào không. Với câu hỏi “Anh kiện gì?” mà trả lời "Tôi không biết" là chồng thêm một khoản tội nữa. Anh bị bắt vì người ta đã bắt hai người anh em phản động đang ở nhà anh. Hai người hiện ở K3, một người trong hiệp sĩ, một người trong đội văn hoá thi đua vì hoa tay vẽ, số tượng đủ thứ thâm độc cô độc. Che dấu ẩn. Cũng có thể thật sự anh không biết rằng hai người ở nhà anh có tội nặng hơn những kẻ khác vào lúc trời lắng xuống này không. Nhưng trả lời lời khuyên như thế là phạm một lỗi thấp trong 4 tiêu chuẩn cải tạo: Không "thành thật thú hết tội của mình". Phạm thượng nữa. Nhà nước không bắt ai bao giờ. Chế độ chứa các chức năng của loại nhân, sao có thể trộn lẫn?

Vụ việc này có thể làm anh đội trưởng mãn tính hơn là chuyện của anh V.bảo tàng đã nói. Vì tính khí bất ngờ, anh đã gây ra nhiều rắc rối cho đội, gần như không để lại một ai. Ỡ nơi này, mối quan tâm về những cột rối cá nhân, về ăn uống tuy vẫn phải để ý nhưng không quan trọng lắm. Cái đáng để người ta theo dõi và để người lập công có lần báo cáo, là những biến động có tính chất chính trị và về điều này, anh V. cũng gây ra rất nhiều. Tính khi bất thường hình như làm anh quên thực tại để phạm những tội chính trị rất ngây thơ. Anh thả lỏng ồn ào kể chuyện trong các đại học, bạch phân rất chính xác và có những ý kiến ​​trúc riêng rất đặc sắc, búc điên tí nào về sinh hoạt của người Tây Phương, không ngủ yên đến lời buộc tội là bồi truyền cho quốc gia. Anh thực thà nói chuyện gia đình và lần lần theo câu chuyện, anh mất bình tĩnh qua giọng nói đoạn, kéo dài, làm nhẩm hay lili, anh tuôn ra một chuyện lô kín để thành với anh bây giờ không còn biên giới giữa trong và ngoài thân xác, không còn phân mình với người nữa. Anh là loại người như tự anh xác định “nghĩ ở trên cao” - nghĩ ra lời, nói huyên thiên, không gì ức chế được.

Với anh đội trưởng ưa thích quyền uy thì một nhân vật như vậy là một cái gai trước mắt, một sự đối lập quyền bính của anh nên đúng là một tay chống đối có hệ thống, một tay nguy hiểm giả dại. Có điều cái biên giới mập mờ giữa tỉnh và cái bí của anh V., có khả năng thảo luận cao giúp đỡ lúc tỉnh, dấu vết bất thường được biết thủy trợ đòn cho lúc anh bạogng quạ anh thoát được rất nhiều lần kỷ luật. Sự sợ hãi khiến cho anh thành rất tỉnh - có lẽ là bản năng tồn tại dậy dậy xui ngộ sự bất thường. Bị gọi lên quản lý anh biện bác rất cừ, mạch lạc mà mềm mại, bị trật tư thời gian nhà kỷ luật lúc anh nổi hứng la hét rĩ, anh im lìm rất lâu, ê ẩm vì đòn, nói là "té đau quá" và nói thẳng với quản giáo: "Đừng đánh tôi, tôi biết đau, biết sợ. Ban giám thị chắc không muốn làm mất chính sách..."

Cái mập mập giữa tỉnh điên cũng giúp anh đủ khả năng đảm bảo, quên sợ đòn, để nói móc đội trưởng nhiều câu đau điếng. Cho nên thông suốt một hai tháng trời, hầu như sáng nào ra bãi, Đội trưởng cũng hạ nón xong tay trước mặt quản giáo, báo cáo chuyện của anh V. đêm qua, ngày qua. Nhưng làm gì được anh, người ta đã "quen" anh rồi. Và anh đội trưởng chỉ còn cách hậm hực tính chuyện lâu dài: " Nó cứ chống đối, tôi cứ báo cáo, xem ai hơn ai!"

Anh có cái bụng rất tốt hiểu được ý nghĩa nào cũng được. Hiểu theo nghĩa lòng dạ thì cái tốt có khi thiếu kiểm soát mà anh không tự Kiềm chế, có bao nhiêu cứ tuôn hết cho mọi người. Rồi khi giật mình ý thức được thì lại trở nên cau có, nói ra ý định bất ngờ có toan tính khi tuôn của cho người. Lúc đó anh trở thành thành nhân gây rối, không còn ai nữa. Sự hoàn thiện của tính chất người ăn là một nguyên nhân khác. Gần như anh ăn gì cũng không bị đau bụng. Lợi dụng được tiền quét nhà, anh hứng thú tràn thùng khoai nằm trên cái thùng rác tuồn nhanh vào miệng. Ỷ sao. Củ lang sống, củ mì lên men nằm từ mùa trước ngoài bãi, cũng thoáng sao. Giải thích của anh có vẻ khoa học lắm: " Nó thối là lên men ethylic, cũng như mình ăn hèm thôi." Nhưng đó là lý luận vật tượng, lý luận của phòng thí nghiệm - gần giống như lí luận (nghe nói) của ông Phạm Hoàng Hộ cho rằng đọc i chứa vitamin C nhiều nên bao nhiêu ký đọc mì thì có thể bổ sung ngang với một ký thịt bò vậy. Chúng tôi đã có kinh nghiệm về việc đọc của mình rồi. Còn muốn trả lời anh V. thì hãy cứ nhìn tràn bụi mì còn lại thả mùa trước xuống dưới tràn lá mục ẩm ướt, mối kiến ​​trúc bò xung quanh, anh moi lên, phủi phủi cát, lá bám vào đấy rồi mạnh mẽ cho phần bên trong phọt ra, bay bão! Cái ông già ăn lá tàu bay bên K1 có hàm răng cái rụng cái lung lay tip một kinh hoàng khác, còn anh V., lủi lủi như con cuốc quá khổ, mang lê như con mục thuỷ thủy Tây, trẻo cái nước xàm đục đó, nhồm nhoàm miếng đệm chưa hết hết ấy, cảnh này chồng chất với cảnh trước, tăng thêm nỗi kinh hoàng khác, chỉ không có hai mà sao cứ duy trì trong cảnh mù cao bất bất kỳ điều này!

Cái đói mang tính phàm ăn tạo sức mạnh vượt qua nỗi sợ hãi bị bắt gặp, các hình phạt liên miên, anh nợ cả hàng vài ba tháng quét nhà theo "luật" của anh đội trưởng đặt ra. Có lần anh được quản lý bắt sứ sống nguyên cả bụi mì vừa mới cảm lên. Đương nhiên, tôi thấy anh ngấu hết khúc này đến khúc khác, không có phong cách gì thích thú. Đến một lúc hơi nước ngừng lại, rồi tiếp tục lịch nhưng lần này các nhịp đập nhiều hơn, nhịp chậm hơn. Cuối cùng còn lại một khúc, anh nhẹ nhàng xuống đất. Người đứng giám sát địa phương phủ lên rồi đi báo cáo anh ăn xong. Sau này có một lúc vui đùa, anh nói nhỏ nhẹ, ngọt ngọt: "V. thấy chán quá đi. Mà đắng chi lạ. Cố gắng vào, cái đắng vị lạt cứt ấy muốn thách cái bướm để thách ra. May mà không sao hết."

Đúng là bụng khỏe thật. Cái thứ của mì sống ấy, sôi lên rồi chúng tôi ăn còn thấy nói dật dừ, có kẻ ói thủ, câu chuyện chi là ăn sống. Nhưng đói là phải ăn. Củ mì của mùa trước nằm dưới đất còn chút bột, ăn sực sực như bột nần mà vẫn thúcm nhau bột. Qua đêm có kẻ oẹ say, một cái cầu độc nhất trong phòng dành cho 5, 60 người lúc nào cũng có kẻ chầu chực... Thế mà sáng hôm sau còn tắc ngằn: "Hồi hôm nay gió gì độc quá hẻ?" Bởi vì còn phải chờa đường đi nước bước: ngoài bãi, dưới đất còn nhiều thứ có thể đau bụng như vậy nữa.

Sắn lại những nỗi đau khác. Ăn sống rau mầm ráu sau bụi cây hay ụ gò mối, có vị ngọt của chất tươi nhưng cũng có vị đắng của chất đắng. Ăn chín theo cách cải thiện của đội được cái ngon hơn vì sắn mới đào nên còn chất ngọt nhưng không có chút muối cũng thật khó khăn. Người ta không trồng, hay nói đúng hơn, trồng rất ít loại mì-gòn hoa nhỏ nhưng bùi hơn, ít độc hơn. Loại mì trồng chật hẹp bãi là mì H34, cho năng suất cao, thu hoạch dễ dàng (củ sát gốc trong khi miến gòn ở đầu một sợi rễ dài nằm sâu dưới đất). H34 vì vậy nên bảo trì dự án. Có người chịu không nổi, ăn một trong chín cũng say.

Nói nhẹ nhõm một giác giác Giác đầu, ngầy ngật. Nặng hơn một chút là lảo đảo chân bủn rủn, đệm cuốc không lên. Tôi đã phải xin ngồi nghỉ, trải nghiệm áo mưa nghiêng trên một ụ mối mối, cứ tưởng ngồi mà nằm lại, trời mưa lất phất trong cơn nắng, trở mình không nổi dù gió lạnh cần cử động. Nặng hơn nữa là gói gọn, đi tiêu. Nhưng chưa ai chết. Phải sống để ăn của tôi. Cái bụng chứa toàn của mì nóng ran (củ mì cả trong các bữa ăn chính), lúc đầu không biết cứ tưởng là đói bụng, cổ nóng lại cứ tưởng là tại thuốc lào.

Vì thế người ta phải đi kiếm mì gòn mà ăn. "Người ta" ở đây là cán bộ. Tên hậu tố cần có một phần nhiệm vụ phải được dịch. Nhưng có khi chỗ làm xa nơi có mì gòn, mì gòn cũng hòa vào với mì H34, thuộc loại các gốc mộc đi không trồng nữa, nay theo mùa cũng ngoi lên. Việc thu nhỏ kiểm soát như thế phải giao cho các tay tin cẩn - hay tạm gọi là tin cẩn, để có thể đi xa mà không sợ trốn chạy, phải nhanh lẹ để nếu tuần tra bắt gặp thì biết đường lẩn trốn. Nhưng mì ăn liền với số lượng ít thì chỉ được ăn ít một bữa là hết. Phải ăn H34. Cái thứ này, các người, các đội no (đội xanh, đội văn nghệ) tỉnh giấc tới. Trảng mì lan từ vùng đồi qua đồi khác mà heo rừng không khám phá một cây! Ấy thế mà giữa đám mì xanh có một cây mì gòn là có heo rừng vui hỏi thăm. Ngoài các ông cán bộ nhà tôi, sáng chiều hai vắt mì xanh hấp - bột mì chà từ miếng bọt đục lỗ - cứ ăn đều có dấu hiệu nào ngúng nguẩy như heo rừng.

Đặc biệt anh V. có ăn bậy gì đi nữa cũng không ngoài giống thực vật. Còn chúng tôi thì sẽ làm bài giảng! Khẩu hiệu là: "Lá nào xanh là ăn, con nào nhúc nhích là ăn!" “Nhúc sâu” có nghĩa là ăn sống nữa. Con chuột, cắc ké, kì nhông là món ăn tầm thường. Rắn là món ăn quý, nhưng con rít như được phát hiện là một thứ tôm núi, có vẻ như còn ngon hơn một số thứ tôm biển như tôm ngửi mùi hôi mùi hôi hạn. Con đuông trong gốc le được mệnh danh là con "lạp xưởng" vì khi nướng lên nó ưỡn mình phồng lên như khúc gỗ lạp xưởng, có điều là trắng hếu. Đây là món ăn ưa thích và dễ kiếm vì đất toàn gốc. Cho nên khi không có cơn sốt lại gần bếp lửa thì bỏ ngay vào miệng, nếm bộ một cái, sữa thịt có nhỉ ra mép cũng suy sao. Cũng thuộc loại ăn sống khi có lửa là đám dế. Dù có lửa cũng không ăn chín là mối chúa. Có kẻ chê rằng đuông mà nướng là dại, mất thêm đi. Ở nơi hoàn cảnh này sẽ bổ sung thêm chút ít hay từng chút một. Để còn giữ thân thể có ngày về. Vì muốn bổ sung như vậy mà có người ăn luôn cả sâu đất lông lá xồm xoàm, Bụng đầy đất là đất. Con đuông non ăn hoàng thì hóa thân của nó đã bọc vào trong lớp vỏ lòi hai cái cánh ra, cũng ăn được. Và kiến ​​trúc chân tay càng sâu, sừng cong queo ghiếc cũng ăn được tuốt luốt! Ít thịt như vậy mà còn ăn thì con cóc sao lại bỏ? Đội

18 hình sự tiền thân của chúng tôi có hai tên ăn thịt chết không đáp ứng được. Điều này làm anh già giáo sư cấp ba của tôi phải thắc mắc: "Thế sao tôi cấp mấy con cóc không sao hết á?" Và anh giải thích thêm: "Nào đâu có biết! Hồi giờ có ở nhà quê đâu mà biết cóc con, đâu mà biết ăn cóc có thể chết? Thấy nó nhảy, bắn vào bóng luôn, tận sao cả!" Rồi anh Tần thu: "Ờ, hay là ở cóc con mật chưa phát triển nên không sao?"

Một chút gì đó đói là chuyện kinh niên. Đói tim ảnh đến nỗi mở miệng là nói chuyện món ăn, dạy nhau các cách nấu món ăn, ăn hàm thụ động, ăn trong mơ sảng khoái đến độ tiết tinh! Đói đến nỗi ăn không biết không. Đã có người tham dự buổi tối thăm thú nuôi được trưng bày trước mặt, trình diễn một màn làm kinh ngạc cho tất cả mọi người. Anh lấy bánh tráng ra (độ 100 bánh?) nhúng vào bát nước, cuốn phần cơm có trộn lon thịt của nhà rồi ăn hết, ăn khá mau. Anh "tráng miệng" với nải chuối chưa được chín lắm. Anh suy nghĩ xung quanh. Với lúc bình thường thì như vậy cũng khá là không rồi. Nhưng không, anh trú lon đường và lon bột trộn vào nhau, từ Giá ăn hết. Chưa uống nước, bột chưa nổ. Trong lúc chờ đợi, anh lấy hai cái bánh tổ (bột nếp với đường cô lại) cắt ra từng miếng nhỏ. Bánh tổ yến quánh rong rêu nhưng ăn chậm thì cũng hết. Không rồi đấy nhưng vẫn còn chậm. Còn gì để ăn cho ra bữa nữa. Thôi đi là tráng miệng với lon chà bông. Trời ơi! Cái chuyện đáng lưu truyền hậu thế để trở thành thần thoại! “Thà một phút huy hoàng rồi bỗng tắt”, anh vẫn nói đùa để tăng cường khi năm bảy tháng sau xác sợi đi già khoai sống, đi tìm con tân vườn.

Mùa mưa đã đến. Nhạc sĩ bất ngờ TDT có đặt bài hát dựa theo khẩu hiệu "Nắng ta thi đua với nắng, mưa ta thi đua với mưa", thực ra cũng khó mà thi đua. Phải nói rằng chúng ta đã hoàn thành xong thì đúng hơn. Buổi sáng ra ngoài sân chờ đi làm, chạy lập hơi thở lạnh của núi. Nghĩ tới mấy cái dốc, nghĩ tới đất cuốc phóng mà chán nản nhưng vẫn mong trực lửa đi cho rồi. Buổi chiều ra sân ngồi, nắng loá mắt, hơi nóng bốc lên hầm hập cũng muốn đi cho xong. Trời mưa có thể sảng khoái hơn một chút ở chỗ được nghỉ. Nhưng phải đúng ngay buổi tập, phải khá nặng hạt để được cho giải tán, còn nặng hơn lâm dốc một chút thì ngồi đấy mà chịu ướt, chịu lạnh. Và phải mưa kéo đến sau giờ tập khoảng hơn nửa tiếng ồn, sau đó thì không thể nắng trở lại mà phải vần vũ âm u như có mối đe dọa mưa tiếp theo. Ra ngoài bãi, mưa lảng vảng thì phải chịu trận. to thì vào nhà lô nếu mưa ở gần, vào tụ dưới gốc cây, bụi le. Nước mưa chảy vào, bao nhiêu áo cũng ướt. Hình như có nhiều văn miêu tả cảnh gà vịt heo chó mắc mưa. Không có ai mô tả cảnh câu cá mưa.

Mùa mưa năm ấy chúng tôi được chuyển đi trồng trà. Người ta dự định trồng vài ba mẫu trên rải rác trải trước mặt khu Trung tâm. Như người ta mong muốn mặt tiền của trung tâm được trồng các cây công nghiệp lưu niệm dài ngày để tái hiện vẻ khang trang cho nơi chỉ huy toàn lửa, theo thiết kế của các kiến ​​trúc sư sư tội. Tôi chỉ nghe hai người: một ông già (hình như là Quốc Dân Đảng) và một anh nguỵ quân từng đi Mạc.

Đầu mùa mưa vừa ướt đất, chúng tôi chăng dây đào lỗ chờ sẵn. Trà con ươn từ các bãi vườn của Biển Hồ, Bầu Cạn gì đấy do đội hình sự chuyển về. Trà ươn hột, trà chiết cành, đủ cả. Nhưng có chuyện gì để nói trong công việc này? Mưa gió ướt chạy cầm tay. Thuốc lào không đủ ấm. Từng bước ki khung chuyển cỏ, nhẹ nhàng lên dốc xuống dốc. Cái ngành chỉ rộng có ba tấc mà bước không qua, hưng xuống suy lên không nổi. Đói và mệt mỏi. Còn gì để nói thêm trong những ngày này? Không, không có gì để nói. Không có câu trả lời. Không đủ sức.

Trà chỉ là một ghi chú bổ sung trong bản nhạc 4 ghi chú bình thường: lang mì bắp đậu, đậu bắp mì lang. Cái cuốc cứ rê từ đồi này sang đồi khác, mảnh đất này qua mảnh đất khác theo một sự yên tĩnh hoàn toàn yên tĩnh mà các chiến dịch mở ra khẩu hiệu hô hào, với yên tĩnh với lân, chỉ tốc độ lên nhịp điệu buồn tẻ, chỉ gây ảo tưởng với người bàng quang, không có tác động gì với người trong cuộc.

Sinh khí trong lửa bắt nguồn từ một sự kiện khác: Hi vọng về nhà. Cứ mỗi lần gần đến ngày lễ là một lần ngóng. Mùng một tháng năm (19-5 bao gồm vào đấy), 2-9 (19-8 cũng sốt làm một), Tết (dương lịch và âm lịch). Ân huệ theo ngày giáp, thánh lễ của tôn giáo mới. Tự động được coi là một phát hiện thứ cấp chứ không phải là một chất tự ghi thủ công của nó. Không phải nhóm cải tiến tạo ra cảnh tượng chính trị vào những ngày này mà đám hình hình cũng vậy. Không cần phải hết hạn phạt thì họ đi ra theo như giao ước của bản án xác định (hay nói cho người cầm quyền bằng lòng: theo như lời hứa bằng văn bản của người có quyền). Họ chỉ ra về trong những dịp lễ. Ai thắc mắc làm gì về những ngày mất tự động bổ sung mà không có giải pháp đó.

Trong năm 1980, trại có 200 người về, và tất nhiên có những điều nổi bật có hại cho chính sách. Các anh chàng thiết lập bình bầu "kém", hành động thủ lĩnh trưng bày xuống đều thơ thới hoan ra về. Các anh được "tiên tiến", cái mặt bí sị. Lại được dịp các nạn nhân trả thù, chúng nó quay mình điên cái đầu: "Anh phải ở lại làm đầu gây phong trào chớ!" Tất cả cuộc sống dù ở đâu cũng không giản dị như người ta tưởng. Nhưng trong một phạm vi nhỏ, có xộc xệch thì phải có điều chỉnh - ở đây là phân trần. Cán bộ văn hóa giáo dục ra trước hàng giải thích: " Đừng nhìn vấn đề ở chỉ một cạnh. ( Đúng quá rồi.) Đề nghị ở đây vẫn có, nhưng quyết định là ở bên trên. Người thân thiện có thể được là người tốt trong gia đình cách mạng giáo dục tiếp..." Càng đúng hơn nữa, mà lại càng có ý vị thành thật, gần gũi con người hơn. Có chút xíu mai trong sự khéo léo được trình bày ở đó, nhưng nghe dễ thông cảm hơn là huênh hoang dã lác lý thuyết. Có điều kiện phải giải quyết mà đám tù nhân không thể giành chiến thắng về lí lẽ. Tất nhiên không thể cung cấp cái chiến thắng nhẹ nhàng cho bạn xem mà chỉ có thể tăng thêm nhiều tên hoặc ép thôi.. Và lại là một chiến thắng nữa cho người cầm quyền: Bọn chúng càng càng ngội nhau càng dễ dàng trị giá.

Đội 18 K3 người đầu tiên là ba người Trung Quốc, nhân viên tòa đại sứ Đài Loan. Chắc chắn phải là dân Tàu chính hiệu mà là Tàu Chợ Lớn vì họ nói tiếng Việt không theo như huấn luyện viên chính quy mà như một người Tàu bản thổ. Nguồn chính hiệu đã được bỏ chạy từ trước đó. Chắc chắn lại là dân cứ tưởng mình là tư chức, tuy nhiên cũng có thể lợi dụng cái chức ấy mà áp dụng phe làm giàu, chưa kể bằng cách hù vũ thiên hạ nữa. Lỡ có tiền chút ít đâu có dễ mà bỏ đi. Lão tha cho họ rõ ràng về tâm trí. Một số nguỵ quân gốc Hoa ở K1 cũng đã được về, với số lượng lớn như vậy trong trại giam của họ. Một anh trước khi tha còn được cái thơ của vợ, có kiểm duyệt. Ô con viết: "Ba ơi, má có chạy cho ba mà họ đòi quá, bốn cây nanh..." Ba nhà ngoại tới giao này chỉ ở Sài Gòn có ba tháng được phép xuất cảnh. Lại cũng chuyện ông già Tàu Quốc Dân Đảng kể chuyện tức cười (?). Họ đi tới nơi về tới nơi. Trừ một người trả lời. Chuyện xảy ra có vẻ như là một dấu hiệu của bệnh hình thức nhưng rõ ràng là kết quả của một tính chất sâu sắc chính trị. Hai người mặc veston ra sân bay. Người thứ ba xuề xoà chỉ có áo sơ mi. Nhân viên công an chận lại: "Ông mặc áo vét đi." Mỹ nhân biết giấy thông hành có làm anh ta mạnh hơn không mà anh cãi lại có thể bộ: "Như thế này đủ rồi..." Nhân viên công an: " Chúng tôi có bộ đồ vét sẵn trong kia (?), ông lấy mà mặc." " Hủy, lại phiền các ông..." Anh chưa kịp suy nghĩ rằng phiền luỵ trước hết là đến với anh... Anh bị giữ lại đến 9 tháng sau mới được đi. Bà vợ đã qua bên cạnh, đón chào ở phi trường Đài Bắc, khó đi khi không tìm thấy chồng cùng đi với các bạn. Tôi cứ nghĩ không biết anh ta có cơn không như lúc còn ở K3, đang cuốc vun giồng lang, thoắt cái lăn lộn, mặt mày tái mét. Anh có bệnh sa lòng. Làm tôi thất vọng cũng muốn theo!

Mười mấy tên ở Hóc Môn lên của đội tôi cũng được về 5, 6 tên, trong đó có đội trưởng cũ lúc mới qua. Anh đi đi cho tránh nợ ân giang hồ với đội trưởng mới. Vì quạu a nhau, cộng thêm một chút máu anh hùng cá nhân, anh đã thủ lĩnh quyền, có người phục vụ - để bị ngược lại với cái tội tội nặng đình: Có lần anh thuật chuyện "ngày xưa" có nghe tên bất kỳ qua Loan tìm anh các-chú nào đó vẫn giữ lại việc ghi nhớ một chiếc áo này nhưng anh không tin và mặc áo, vá mới thấy thía. Loại thuốc nào cũng hữu ích.

Mùa mưa rồi qua mùa lạnh, người ta lên nhà để đón kẻ về. Chúng tôi đã hoàn thành việc chuyển lên nhà thông suốt từ tháng 8, đến cuối năm lại lò sưởi. Don't user. Từ đội riêng biệt. Rồi hai đội làm một. Mỗi người chỉ có một chiều ngang theo năm. Nơi đón người tính toán Miền Bắc về. Trại Nam Hà. Nó có một danh sách khác thuộc về nơi trú ẩn đáng sợ hơn: Trại Đầm Đùn, nổi danh ngang với Lí Bá Sơ ở Thanh Hóa.

Người điền lại trại. Trong cái ồn ào ầm ĩ của những ngày giao tiếp đó, ai muốn đếm và căn cứ vào lượng người để tính ra con số mà hi vọng về thì sẽ phải thất vọng. Người rút đi rồi người ùn ùn tới, cái tỉ lệ hi vọng về tăng lên rồi lại phải chia sớt cho những người mới tới. Cho nên họa sĩ TT (2004: ai?) khi cầm lá giấy phóng thích nhưng chưa hết ngạc nhiên: "Nhìn số người ở đấy, cứ nghĩ giá mình đi như nàng tiên trong rừng, ngủ cho quên những điều ngạc nhiên chờ đợi, rồi thức dậy cũng không nghĩ rằng mình có thể ra về!"

Tất cả những người cấm chúng tôi liên hệ với những người mới tới. Phần lớn đều là cấp bậc. Hình như họ cũng giống như chúng tôi ở Hóc Môn. Loại làm gì nhiều, cái khác là họ bị nhốt vào phòng như chế độ giam giữ. Đúng như một nội dung được xác định, bắt buộc "lấy lao động cải tạo tư tưởng", tính chất lao động khổ sai

- có chính những gì đi nữa cũng vậy thôi - đã là sức ép hiệu quả nhất để trị người, biến đổi họ. Bị kẹt trong bốn bức tường từ năm này qua năm nọ, họ cũng nhờ bốn bức tường giới hạn một phần cái quyền uy mới, cho họ một chút tự do bên trong bốn bức tường tường ấy. Vệ binh trên chòi gác không bắt buộc họ "báo cáo cán bộ tôi đi rải, đi ỉa", ống súng có đó mà không tiếp cận được nhiều. Quản lý ở đó mà chỉ đến với những lúc điểm danh, những cuộc họp hội nghị. Chưa kể quản giáo đến với những thức ăn mua bán kiếm lợi ích thêm cho gia đình. Tù nhân tụ thành một khối lộn xộn vô danh, hoặc mơ hồ trong kính bảo vệ. Ngoài ra, còn sống ở trại lao động đau khổ, tù nhân tản bộ trên mảnh đất, hiện ra cụ, rõ ràng trả lời trước mắt quản giáo hàng ngày không bắt buộc cũng phải nhìn quan sát, dò xét. Trong không gian tù tội mở rộng, cá trần trần bất lực hơn. Và làm điều đó sợ hãi, hãy rút ngắn hơn. Chưa kể rằng từng lửa khổ sai một, chênh mức trần bất lực cũng có khác. Những ngày ở K1, gặp đám nguỵ ở Quân khu 4 của K3 qua tải thông, chúng tôi thấy họ rắc rối, không nói tiếng nào trong suốt cuộc hành trình - chỉ trừ tiếng nói thông thường của đội, tổ trưởng, có hỏi họ một câu haing quơ cũng chỉ được trả lời bằng cái mời.

Nên không biết rằng 200 con người mới về kia có kiểu dáng tung tăng thoải mái - "hiên ngang" nữa, của những con chim cột chân nay được thả hồn vào lồng. Lấy thái độ K3 dạy để đối đáp - nghĩa là im lặng tránh né, chúng tôi đã được họ trả lời lại bằng những lời khuyên nhiệt tình. Họ dũng cảm ở tinh thần vàng của họ hay còn giữ thái độ anh, cấp trên? Ẳn biết. Điều họ cũng chứng tỏ một tinh thần chống lại các bộ đồng khác, rắn cứng. Có một đám mây ổn định ở đây cũng không thể phản ánh được phản ứng như vậy. Một bữa ăn đi làm về chúng tôi đã tìm thấy một anh vung chân múa tay, sấn sổ với quản đốc trại lửa. Nhưng chuyện trầm trọng xảy ra là họ đã xúm lại đánh một trật tự viên. Engine tới mức năng lượng của người ta không thể lùi bước. Đám công an đi vào khu mới tìm người bắt và điều chỉnh cuộc gặp gỡ phản diện tập thể nên rút lui. Đám đông hình sự được giao phó cùng đám đông tự động dò xét nhìn những người hô hào chống đối, kích động nâng đỡ tinh thần mọi người. Chỉ vài ngày sau là bắt được vài ba người đủ để cho phong trào xẹp suống. Lại mấy bản án "cùm một chân trong nhà kỷ luật 15 ngày, cấp ăn 9 cân, cắt viết thư, gặp người nhà... tháng." Hơn tháng sau có một người về đội tôi, phải nhờ người cõng. Trả về Anh hùng cũ trong tình thế chỉ tổ gây hung động, trao cho Anh hùng tôi có anh đội trưởng tiên tiến đủ sức mạnh Viềnm kẹp. Và anh ta đã không thể quản lý được. Một người mới vào hộp vài bữa sáng có tiếng xầm xì: "Bị đánh chết rồi". Unable to known than. Mà cũng ai quan tâm tới. Ở chỗ này chỉ có thế thôi. Người ta nhốt người vì người ta bất động với bên ngoài, với chính họ chứ không phải vì đám người tản bộ này.

Tết năm ấy, và cả tháng nặng nề, tôi là bệnh nhân nên biết được một ít về đám người này. Trước khi về Đầm Đùn họ cũng được dẫn đi tứ phương. Quân Trung Quốc đánh cũng là một nguyên nhân tạo họ sâu về đấy. Tất cả những người dân bản thổ thù họ nhiều hơn dân miền Nam. Giáo dục tinh ranh trong độc quyền phải mang lại hiệu quả. Chỉ đến khi có sự kiện lạ ngoài đường lối chung, thực tế khác đến hệ thống lay phổi mới. Không có ý thức tích cực nhưng đám nguỵ thu nanh, cùn vuốt - dù là nanh vuốt cá nhân - cũng trở thành yếu tố tiêu cực làm mền hệ thống. Ừ, đám người mà sách báo, đài của Đảng, bài nói của bạn có thể bộ đều chỉ rõ xóa đó là những tên ác ăn gan người không tanh, khiêu dâm từ trẻ lên ba, cắt vú đàn bà, nền ông già vào lửa rồi rú lên man bụi, ngưởi ấy sao cũng áo trườn, sao lù đụ mà sao cũng xốcù, vui vẻ, sao cũng biết gửi tiếng ồn, sao cũng biết nói may mắn, tiếng nói mà đã chế độ mới người ta? Hoàn cảnh cũng giúp họ một ít. Dân Miền Nam tiếp xúc với thần tượng mới, gặp những tình kiện bết bát không có hệ thống truyền thông vĩ đại đủ sức cải chính, phải quên ngay băng binh lính, viên chức cũ đã làm phiền họ nhiều, từng thah hoẹ, say nhẹ đập họ, cũng như sau đó súng ra giải quyết câu đố lặt vặt trong làng, mặc dù bộ rằn ri bắt con gà ưa thích... Cái biến đổi của dân tộc Nam thường ra mau hơn nhưng vẫn được làm dê tế thần cho chế độ suy thoái. Nhưng tình cảm vốn là chung của con người. Cho nên lũ nguỵ cũng lần biến đổi thành kiến ​​trúc của nhóm dân miền Bắc tiếp cận với họ, chưa độc víu sâu đậm thành "lí thuyết" của Đảng ta. Những người đi làm gần các vùng Mường, Thái... vẫn thường được cho ăn, tuy chỉ là khoai của - họ còn có gì hơn để cho?

Nhưng vết dầu còn rất ít. Nó loang quá gần trên một tờ giấy quá khô Màu cánh kiến. Hệ thống tuần hoàn còn chắc chắn với thói quen tập thành vẫn chuyển động đều hòa như cái máy tiến. Người trốn trú ẩn mong thoát khỏi vòng vây của dân quân. Phi trường ở đó, con bò lọt vào ăn cỏ được nhưng con người khó môn đến dọ thám. Quyền uy rải ra ở thôn xóm theo một sợi dây điều khiển từ trên, nên kiến ​​trúc thôn xóm cũng có thật nhiều quyền vượt ra ngoài phạm vi nhỏ của nó: Những người trốn dân quân quân bắt lại khi không còn sống nữa. Không được phép vua thua lệ làng mà vua cần phải nghỉ làng để giữ vị trí của mình sau khi thúc giục được ý thức trung quân vào tầng quản trị làng xóm.

Trại Nam Hà cũng có nhiều khu trên một vùng rộng từ trong thung lũng ra ngoài đồng bằng. So với thời Pháp, nhà tù cũng không nhiều hơn trường học đâu vì bây giờ trường học vô khối, lan đến tận thôn xã. Nhưng ở một nơi chật hẹp như nhà tù này thì nghĩ có đất đai gì nhiều để tù có công việc - Dân còn không có đất để trồng khoai củ, có đâu dành đất cho tù? Nên chỉ có một bộ phận trồng rau còn bao nhiêu thì lao động mơ. Khác với đám mây cán bộ ở Nam mang tính thanh niên, mang đà chiến thắng truyền giáo, đám mây cán bộ tại chỗ có lực lượng lao động ở nhà nước với những người có kế hoạch rối loạn sinh hoạt, nên không có nhiều người hái cung cấp công việc chứa "vinh quang". Chúng tôi thực sự làm những điều lạ khi nghe nói ở đấy sáng ra đi làm có người logic lại sau, lẩn trong phòng mà cũng nghĩ sao hết.

Nhưng cái nhất quán của cuộc đời thật lạ! Lại có trường hợp tranh nhau đi làm. Đó là lúc có khách đến thăm. Phi đoàn này, hoàng đoàn nòng nọc, thanh tra nội bộ, thăm viếng từ nước ngoài (của ai?). Tất nhiên có khách thì có trò đãi khách, tiếp khách. Có người chán nản với vai trò phải đóng nên giành cầm cây cuốc - cũng suy thành thật hơn ai nhưng thớ rệu bắp tay còn hơn mệt cái đầu!

Cuộc sống bên trong là một mức độ hoàn toàn chủ động. Không nghe nói đến số phận của những người không có nơi nuôi dưỡng. Bởi vì lúc nào những người này cũng có gì đáng nói trừ phi để bao châm, như anh bạn ở K1 ngồi từng hột cơm một, từng-hột-cơm-một, sương từng hột muối mà mắt sáng lên trong khi phù thũng đầy mình. Còn người có thăm nuôi dồi dào thì có rất nhiều chuyện vui. Nghe nói phòng giam biến thành cái chợ trời. Hàng bán cho nhau phát sinh môi trường cấp độ mà lĩnh vực phát triển có năng lực cao. Dân áp phe cũng chuyên hóa theo từng loại hàng: thuốc tây, thuốc lào thuốc lá, thịt, cá, hộp... Họ bắt đường dây từ bên ngoài, qua những người đi làm, và công khai hơn là từ cáùc cán bộ muốn cho vợ con kiếm chác chút ít gì cho gia đình. Nhà nước ta tha hồ mà nuôi, gia đình tha hồ còn lưng chạy tiền...

Bệnh xá sau Tết khác trải nghiệm. Bởi vì đây là số lượng tuyển mộ khi ăn Tết xong. Đám bệnh nhân trong năm được trả về đội ăn Tết cho nhà thương. Từ hôm mồng 4 chỉ có người láu cá trong phòng đủ cho một đội. Đây là những người được tuyển chọn. Cùng cực mới cho vào đây. Người mới vào người ở trước chỉ dẫn cho tăng kiến ​​thức: "Góc kia là của anh chàng X., phía góc đầu là của ông già Tàu, mới nói leo mỏ đó mà mấy lúc sau đã cứng đơ rồi."

Bệnh cảm sốt thông thường, kiết lị kinh niên nhưng chưa ngã ra, lởi chân tay nhưng còn đi được, tất cả đều tụ lại một góc hè mỗi buổi sáng đi làm để y tá ghi tên phát thuốc - hay không được phát thuốc. Người ta đi làm xong thì người này sẽ tính toán theo trình tự lệnh về một phòng nào đó, khóa trái lại. Mỗi người ôm lấy mình mang theo mang theo, kiếm một trải nghiệm ra nằm co. Tất nhiên cũng đủ vẻ: Người im lìm, người rên rỉ, người sấm rì nói chuyện, đi tới đi lui trông mạnh hơn lúc xếp hàng khai bệnh, sóng nhiệt nhất tuy không ồn ào ra tiếng là lúc xúm lại hút thuốc lào.

Chỉ ở bệnh xá tôi mới được tìm thấy gần các cậu bé hình sự. Thực ra có khi tuổi họ cũng đã lớn (trên 20) nhưng hình như thời gian đã ngừng lại từ khi vào tù nên họ có vẻ vẫn còn tuổi 16, 17. Một cậu bé trắng trẻo như con gái, nét mặt còn vẻ đẹp thơ mộng ngờ nghệch. Cậu là một cựu nhân viên công an, học lớp 11 ở chế độ cũ - làm công an chắc chắn thành tích gia đình. Nghe nói bị kêu 8 năm tù vì xông vào nhà cướp. Tuổi trẻ, có súng súng, có quyền trong một thời gian ai cũng nơm nớp lo thân, còn chính quyền thì cũng dựa vào cái sợ đó mà vững vàng "bóng đánh phản động kimc đầu dậy" thì cậu có đi quá giới hạn ít cũng là chuyện thường. Cái dự án 8 năm đằng sau đẵng cũng chỉ là khoảnh khắc bộc lộ quyền uy để chứng minh sự sạch sẽ của nhà nước mới thôi, không để ai thắc mắc về trách nhiệm của người cầm quyền cả. Cậu là "ghệ" của anh tướng cướp thử lại nghề đã nói.

Chuyện anh này thật sự liên miên bất tuyệt. Chuyện bụi đời. Chuyện đi kích thích và xì ke. Chuyện ôm thằng bạn chích thuốc "Tao chưa xong rồi, mầy à" nơi góc một khu gò mả, vừa thương bạn vừa hú hồn mình đã không choác trước nó. Nơi cầm đầu các băng xung đột trong các khu vực xung quanh trại lửa. Chuyện đi làm cảnh báo tỉnh với ông chuẩn uý giắt cây cờ Việt Cộng trong lưng, đến chỗ trống vắng ra cắm giữa đường, mời hành khách xe đò vào rừng để tuyên truyền lý tưởng vô sản, Nên tránh giữ tiền bạc trong việc làm của mình. Chuyện làm mã cướp tung hoành một thời, với các chuyện tình chắc chắn cũng tô điểm thêm chút đậm đà. Chuyện bao nhiêu năm không chích, không phi nữa nhưng nghe ai nhắc đến thì vẫn thấy nhớ, yếu đuối một chút thì ngáp, ca nước mắt dù rằng những người như anh, bằng cách nào đó không biết, cũng có một mới thuốc ngủ, uống vào 7, 8 viên mà người vẫn tỉnh.