Chậm rãi, Angela Warren quay người lại. Cô trừng mắt khinh bỉ nhìn khắp lượt những gương mặt đang hướng về mình.
Cô nói. “Một đám người mù quáng ngu ngốc – tất cả các người. Chẳng lẽ các người không biết là nếu tôi làm việc đó tôi đã thú nhận rồi sao! Tôi sẽ không bao giờ để Caroline gánh chịu tội lỗi mình gây ra. Không bao giờ!”
Poirot nói. “Nhưng cô đúng là đã động vào chai bia.”
“Tôi ư? Tôi động vào chai bia?”
Poirot quay sang Meredith Blake. “ Monsieur Thưa ông , trong bản tường thuật chuyện đã xảy ra của mình, ông có nói là vào buổi sáng án mạng ông đã nghe thấy tiếng động phát ra từ trong phòng này, vì nó nằm ngay dưới phòng ngủ của ông.”
Blake gật đầu. “Nhưng chỉ là một con mèo thôi.”
“Làm sao ông biết đó là con mèo?”
“Tôi… tôi không nhớ nữa. Nhưng đó là con mèo. Tôi khá chắc đó là con mèo. Cửa sổ chỉ hé mở đủ cho một con mèo chui lọt thôi.”
“Nhưng cánh cửa đâu có cố định một chỗ đó. Tấm kính di chuyển dễ dàng. Một người nào đó có thể đẩy nó lên và chui vào rồi trở ra.”
“Đúng, nhưng tôi biết đó là một con mèo.”
“Ông có thấy một con mèo không?”
Blake ngập ngừng đáp. “Không, tôi không thấy nó…” Ông ngừng lời, cau mày. “Thế nhưng tôi biết.”
“Tôi sẽ nói ông lý do vì sao ông biết ngay sau đây. Trước mắt tôi muốn ông xem xét điểm này. Sáng hôm đó có thể đã có người đến đây, lẻn vào phòng thí nghiệm của ông, lấy thuốc trên kệ và một lần nữa biến mất mà không để bị bắt gặp. Giờ, nếu người đó từ Alderbury tới thì không thể nào là Philip Blake, hay Elsa Greer, hay Amyas Crale, hay Caroline Crale được. Chúng ta biết khá rõ cả bốn người đang làm gì ở thời điểm đó. Như vậy còn lại Angela Warren và bà Williams. Bà Williams thì ở đây, ông có gặp bà ấy lúc ra ngoài. Bà ấy bảo ông là mình đang tìm Angela. Angela đã bỏ đi tắm từ sớm, nhưng bà Williams không thấy cô bé dưới lạch, hay ở bất cứ đâu trên bãi đá. Cô bé có thể bơi sang bờ bên này dễ dàng và cô bé quả đã làm vậy chẳng bao lâu sau đó khi tắm cùng Philip Blake. Tôi cho rằng cô bé đã bơi sang bên này, đi lên nhà, chui qua cửa sổ, và lấy thuốc trên kệ.”
Angela Warren nói. “Tôi không hề làm chuyện gì như thế… ít-ra-không-phải…”
“A!” Poirot kêu lên đắc chí. “Cô nhớ ra rồi. Cô có kể với tôi, nhớ chứ, là có lần cô từng chơi khăm Amyas Crale bằng cách tho một nhúm bột mà cô gọi là bột mèo – cô gọi nó như thế…”
Meredith Blake thốt lên. “Valerian! Đúng rồi.”
“Chính thế. Nó là thứ khiến ông chắc mẩm trong đầu rằng có một con mèo đã chui vào phòng. Mũi ông rất nhạy. Ông ngửi thấy thứ mùi hăng hăng thoang thoảng của nữ lang mà có lẽ còn không biết là mình có nhận thấy nhưng cái mùi đó gợi lên trong tiềm thức của ông ý nghĩ về một con mèo. Bọn mèo mê nữ lang và sẽ mò đến bất cứ đâu có nó. Nữ lang đặc biệt khó ngửi, và chính nhờ ông đã đề cập đến nó hôm trước mà cô bé Angela ranh ma đã tính chuyện cho một chút thứ bột đó vào bia của anh rể mình, biết tỏng rằng anh rể sẽ một hơi nốc cạn cốc nước.”
Angela Warren bối rối. “Có phải là ngày đó thật không? Tôi nhớ đúng là mình có lấy chất đó. Phải, tôi cũng nhớ mình có lấy chai bia ra rồi Caroline đến và gần như bắt được tôi tại trận! Đương nhiên tôi nhớ… Nhưng tôi chưa bao giờ liên hệ chuyện đó với cái ngày định mệnh đó cả.”
“Dĩ nhiên là không… vì trong đầu cô không hề có mối liên hệ nào hết. Đối với cô cả hai sự việc đều không có gì liên quan. Một bên là hành vi chẳng khác gì bao trò chơi khăm tinh quái khác – bên còn lại là một thảm kịch kinh khủng ập đến bất thình lình và đã hoàn toàn quét sạch khỏi tâm trí cô mọi sự kiện nào kém chấn động hơn thế. Nhưng tôi, tôi nhận ra khi cô đề cập đến chuyện đó, cô nói. ‘Tôi lấy, vân vân và vân vân, để bỏ vào thức uống của Amyas. Cô không nói mình đã làm việc đó.”
“Không, bởi vì tôi có làm được đâu. Caroline bước vào ngay khi tôi vừa vặn nắp chai. Ôi!” Angela thốt lên. “Và Caroline nghĩ… chị nghĩ chính là tôi…!”
Angela Warren ngừng lời. Nhìn quanh. Cô khẽ nói với giọng bình tĩnh quen thuộc của mình. “Tôi đồ là các người cũng nghĩ như thế.”
Cô lại ngừng một chút, rồi nói tiếp. “ Tôi không giết Amyas. Dù có phải là hậu quả của một trò đùa tai ác hay không đi nữa. Nếu là tôi, tôi đã không im lặng đến bây giờ.”
Bà Williams nghiêm giọng nói. “Dĩ nhiên rồi, con yêu quý.” Bà nhìn sang Hercule Poirot. “Chỉ có kẻ đần mới nghĩ như thế.”
Hercule Poirot ôn tồn nói. “Tôi không điên, và tôi cũng không nghĩ như thế. Tôi biết khá rõ ai đã giết Amyas Crale.”
Ông ngừng lời. “Coi các sự kiện như đã được chứng minh trong khi thật sự chúng không hề như thế luôn là một việc làm nguy hiểm. Hãy lấy ví dụ như sự kiện ở Alderbury. Một tình huống rất cũ. Hai phụ nữ và một người đàn ông. Chúng ta luôn mặc định rằng Amyas Crale có ý bỏ vợ để đến với người phụ nữ kia. Nhưng giờ tôi xin đưa ra giả thiết rằng ông ấy chưa bao giờ có ý định như vậy.
“Trước đó ông ấy từng si mê nhiều phụ nữ khác. Và hoàn toàn mờ mắt trong suốt thời gian những cuộc phiêu lưu tình ái đó diễn ra, nhưng chúng chẳng mấy chốc kết thúc. Những người mà ông ấy si mê thường là những phụ nữ với mức độ từng trải nhất định – họ không trông đợi gì nhiều từ ông ấy. Nhưng người phụ nữ này lại khác. Các vị thấy đấy, cô ta không phải là một phụ nữ. Mà là một cô gái, và theo lời Caroline Crale, một cô gái thẳng thắn vô cùng… Cô gái đó có thể miệng lưỡi đanh thép, già dặn, nhưng trong tình yêu thì lại đơn giản đến đáng sợ. Vì đã dành cho Amyas Crale một tình cảm sâu nặng, nên cô ta cho rằng ông cũng vậy. Cô ta tin chắc tình cảm của họ sẽ trường tồn. Cô ta khẳng định mà không cần hỏi rằng Amyas sẽ bỏ vợ.
“Nhưng các vị ắt tự hỏi, tại sao Amyas lại không nói sự thật cho cô gái? Và câu trả lời của tôi là bức tranh. Ông ấy muốn hoàn thành bức tranh.
“Với vài người, điều đó nghe thật vô lý, nhưng với những ai biết rõ giới nghệ sĩ thì không. Cuộc trò chuyện giữa Crale và Meredith Blake giờ đã sáng tỏ hơn nhiều. Crale xấu hổ – vỗ vai Blake, lạc quan trấn an ông bạn rằng mọi chuyện sẽ đâu vào đấy. Các vị thấy đó, với Amyas Crale, mọi chuyện rất đơn giản. Ông ấy đang vẽ tranh, nhưng tạm thời lại bị gián đoạn bởi, theo lời ông ấy, hai ả đàn bà ghen tuông, loạn trí – nhưng không ai trong số họ được phép can thiệp vào cái mà ông ấy coi là quan trọng duy nhất trong đời.
“Nếu ông ấy nói sự thật với Elsa, bức tranh thế là đi tong. Có thể những ngày đầu khi còn đang đắm chìm trong những cảm xúc cho Elsa, ông ấy đã có nói đến chuyện bỏ Caroline. Đàn ông thường hay hứa hẹn khi đang yêu. Có thể ông ấy chỉ để cho người ta tự suy diễn, cũng như lúc này chúng ta đang suy diễn vậy. Ông ấy không quan tâm Elsa suy diễn những gì. Để cô gái nghĩ sao thì nghĩ. Miễn là im lặng được thêm một hai ngày nữa.
“Rồi, ông ấy sẽ nói sự thật, rằng chuyện giữa họ đã chấm dứt. Ông ấy nào có phải người hay đắn đo lưỡng lự.
“Tôi nghĩ, ông Amyas đã cố không dính vào Elsa ngay từ đầu. Ông ấy đã cảnh báo cô gái mình là người như thế nào – nhưng cô ta nào có chịu nghe. Cô ta quyết tâm thúc ép số phận. Và với một người đàn ông như Crale, phụ nữ là mục tiêu. Nếu được hỏi, hẳn ông ấy sẽ phải đi mà đáp rằng Elsa còn trẻ, cô ta sẽ sớm quên thôi. Cách suy nghĩ của Amyas Crale là vậy.
“Vợ là người duy nhất ông ấy thật sự quan tâm. Ông không mấy lo cho bà. Caroline Crale chỉ phải cố chịu đựng thêm vài ngày nữa thôi. Ông ấy giận Elsa vì đã để lộ chuyện cho Caroline, nhưng trong lòng vẫn khấp khởi nghĩ mọi thứ sẽ đâu vào đấy. Caroline sẽ tha thứ cho ông như bao lần trước đây, còn Elsa – Elsa sẽ phải chịu. Những vấn đề trong đời đối với một người đàn ông như Amyas Crale mới đơn giản làm sao.
“Nhưng tôi nghĩ buổi tối cuối cùng đó ông ấy đâm lo thật. Lo cho Caroline, không phải Elsa. Có thể ông ấy đã lên phòng bà và bà không chịu nói chuyện. Dù thế nào, sau một đêm mất ngủ, hôm sau khi ăn sáng xong Amyas bèn gặp riêng vợ và nói ra sự thật. Ông ấy quả đã si mê Elsa, nhưng mọi thứ chấm dứt rồi. Khi hoàn thành bức tranh ông ấy sẽ không gặp cô gái nữa.
“Và để đáp lại, Caroline Crale phẫn nộ gào lên. ‘Anh và đám đàn bà của anh!’ Các vị thấy đấy, câu nói đó xếp Elsa vào chung với những người khác – những người đàn bà đã đến rồi đi. Và giận dữ nói thêm: ‘Có ngày tôi sẽ giết anh.’
“Bà ấy giận dữ, ghê tởm bởi sự nhẫn tâm và độc ác ông đối xử với cô gái. Khi Philip Blake bắt gặp bà ấy ở hành lang và nghe bà lẩm bẩm với chính bản thân, ‘Thế thì ác quá!’ Chính là bà đang nghĩ về Elsa.
“Còn Crale, ông ấy ra khỏi thư viện, thấy Elsa cạnh Philip Blake, bèn cộc cằn gọi cô gái theo mình xuống chỗ ngồi mẫu. Ông không biết rằng Elsa Greer đã ngồi ngoài thư viện và nghe thấy mọi thứ. Và những gì cô ta kể lại sau này không đúng sự thật. Hãy nhớ, tất cả chỉ là lời của Elsa.
“Hãy tưởng tượng cô gái ấy đã chịu cú sốc lớn thế nào khi nghe sự thật, thẳng thừng thốt ra!
“Vào buổi chiều trước đó Meredith Blake đã kể với chúng ta là trong khi chờ Caroline Crale rời khỏi phòng này, ông ấy đã đứng ở ngay cửa, quay lưng lại. Ông ấy trò chuyện với Elsa Greer trong lúc đó. Có nghĩa là Elsa Greer khi đó đang đối diện với ông Blake và cô ta có thể thấy chính xác việc Caroline đang làm phía sau lưng Blake – và cô ta là người duy nhất chứng kiến được việc đó.
“Cô gái thấy Caroline lấy chất độc. Cô ta không nói gì, nhưng nhớ tới chuyện đó khi đang ngồi bên ngoài cửa sổ thư viện.
“Khi Amyas Crale bước ra, cô gái viện cớ đi lấy áo len, và trở lên phòng Caroline Crale để tìm chất độc. Phụ nữ với nhau thì thường biết đối phương có thể giấu đồ ở đâu. Cô ta thấy cái lọ, rồi vì thận trọng không muốn làm mất vân tay hay để lại dấu của mình, bèn bơm chất độc vào một cái ống bơm mực bút máy.
“Rồi cô ta xuống nhà và đi cùng Crale xuống vườn Đại Bác. Và sau đó, đương nhiên, cô rót cho ông ấy ít bia và ông nốc một hơi cạn cốc như mọi khi.
“Trong lúc đó, Caroline Crale lòng rối bời. Khi bà ấy thấy Elsa trở lên nhà (lần này thì thật sự để lấy áo), Caroline nhanh chóng xuống vườn Đại Bác và đối mặt với chồng. Việc ông ấy đang làm thật đáng xấu hổ! Bà không chấp nhận chuyện đó! Như thế là quá ác với cô gái! Amyas, khó chịu vì bị xen ngang, nói rằng mọi chuyện đã quyết – khi bức tranh hoàn thành ông ấy sẽ cho cô gái cuốn gói! ‘Mọi chuyện đã quyết… tôi sẽ cho nó cuốn gói. Tôi hứa với bà.’
“Rồi họ nghe thấy tiếng chân của anh em nhà Blake. Caroline bước ra và, hơi ngượng nghịu, lầm bầm gì đó về việc Angela với trường học và rằng mình có nhiều việc phải làm, để rồi bằng những liên tưởng tự nhiên mà hai người đàn ông cho rằng cuộc nói chuyện mà mình nghe thấy là về Angela, và ‘Tôi sẽ cho nó cuốn gói.’ trở thành ‘Tôi sẽ đóng gói cho nó.’
“Và Elsa, tay cầm áo khoác, bước xuống vườn, vui vẻ, bình thản, tiếp tục việc làm mẫu.
“Cô gái dĩ nhiên trông đợi việc Caroline bị tình nghi và lọ coniine được tìm thấy trong phòng bà. Nhưng lúc này Caroline lại làm một việc có lợi cho cô ta hơn nữa. Bà ấy mang bia lạnh xuống rót cho chồng.
“Amyas nốc một hơi, nhăn mặt và nói. ‘Hôm nay cái gì cũng có vị kinh hết.’
“Các vị có thấy câu nói đó có ý nghĩa thế nào không? Cái gì cũng có vị kinh? Trước cốc bia đó ông ấy đã nếm thứ gì đó vị kinh khủng và giờ mùi vị đó vẫn còn đọng lại trong miệng ông ấy. Thêm một điểm nữa. Philip Blake nhắc chuyện ông Crale hơi lảo đảo và tự hỏi không biết có phải trước đó anh uống rượu không. Nhưng cái hơi lảo đảo ấy chính là dấu hiệu đầu tiên của chất coniine phát tác, và như thế có nghĩa chất độc đã vào trong cơ thể ông ấy một thời gian trước khi Caroline mang bia cho chồng mình.
“Và thế là Elsa Greer ngồi làm mẫu trên bức tường xám và, bởi không muốn ông ấy nghi ngờ trước khi quá muộn, cô ta đã nói chuyện với Amyas Crale một cách vui vẻ và tự nhiên. Sau đó cô gái thấy Meredith ngồi trên ghế băng phía trên và vẫy ông ấy, diễn vai của mình cho thật tròn hơn nữa trong mắt ông Blake.
“Còn Amyas Crale, người ghét bệnh tật và không muốn thừa nhận, gắng gượng vẽ cho đến khi tứ chi tê liệt và miệng cứng lại, rồi ông xoãi người trên ghế, bất lực, nhưng trí óc vẫn còn minh mẫn.
“Tiếng chuông từ nhà vang lên và Meredith đứng dậy, xuống chỗ vườn. Tôi nghĩ trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy Elsa đã rời vị trí và chạy đến chỗ chiếc bàn để nhỏ hết vài giọt chất độc cuối vào chỗ bia vô hại còn sót lại trong cốc ấy. (Cô ta sau đó vứt cái ống bơm trên đường trở lên nhà, nghiền nó thành vụn.) Rồi đón Meredith ở ngưỡng cửa.
“Bước ra khỏi bóng râm ta sẽ ngay lập tức lóa mắt. Meredith không thấy rõ – chỉ có bạn mình đang ngồi dạng chân trong tư thế quen thuộc và hướng nhìn của bạn chuyển từ bức tranh sang mình, một ánh mắt mà ông ấy tả là đầy hằn học.
“Amyas biết hay đoán được bao nhiêu? Trí óc tỉnh táo của ông ấy biết được bao nhiêu, chúng ta không biết, nhưng tay và mắt của ông ấy nói lên sự thật.”
Hercule Poirot bước đến bức tranh treo trên tường.
“Tôi đáng lẽ phải nhận ra khi thấy bức tranh này lần đầu. Vì đây là một bức tranh vô cùng lạ thường. Bức tranh của một nạn nhân vẽ hung thủ giết mình – bức tranh vẽ một cô gái ngồi nhìn tình nhân của mình chết dần…”
