Tôi làm việc với tất cả sự tôn trọng, tình yêu thương và cả sự lãnh đạm cần có của một nhà khoa học. Vài năm trôi qua, tôi vẫn nghĩ mình đã làm tốt việc bỏ lại tấm áo choàng mang tên công việc trước cửa nhà, nên khi Jen nói xa nói gần rằng tôi tha lôi cả tấm áo choàng ấy vào cuộc sống gia đình, tôi chợt nhận ra thay vì hình ảnh người chồng vui vẻ biết quan tâm, trong mắt Jen tôi như thằng nghiện việc điên rồ, khắc khổ.
Tôi á? Sai lầm lớn. Vậy mà chẳng hiểu sao tôi lại bị bắt gặp đang đâm tảng thịt bò dành cho món nướng truyền thống ngày Chủ nhật của gia đình, với mấy loại dao khác nhau, còn từ nhiều góc khác nhau trong khi chờ lò nướng nóng lên. Ủa, thì sao? Tôi đã tự thuyết phục bản thân, mình có thể suy luận chính xác kích thước, hình dạng của con dao “hung khí” giết con bò, và thật sự chẳng có miếng thịt nào giống miếng thịt người như miếng thịt bò. Chỉ có thằng ngu mới bỏ qua cơ hội ngàn vàng làm một chút thí nghiệm trước khi đút miếng thịt vào lò nướng.
“Ý bố là, bố tưởng tượng bữa trưa của mình là con người?” Anna hỏi, buông dao và dĩa xuống. “Một con người bị giết?”
“Nói linh tinh, đó rõ ràng không phải con người mà.” Tôi nói, tiếp tục cắm cúi ăn.
“Miếng thịt của con đầy vết đâm nè.” Chris đế vào. “Coi nè!”
Tôi đã mong người đàn ông còn lại của gia đình đứng về phe mình, tôi trừng mắt nhìn nó nhưng quá muộn, tất cả mọi người đều đã hết muốn ăn.
Cuộc sống của chúng tôi bận phát điên. Tôi cố về nhà thật nhanh để “đổi ca” trông con với người giúp việc và nấu bữa tối. Jen lúc này đang làm bác sĩ thực tập. Khỏi cần bàn tới việc trao đổi giờ giấc, giờ tuần nào với chúng tôi cũng như những trận chiến thời gian.
Một ngày nhà chúng tôi bị cháy lúc mọi người đều đang ở bên ngoài. Không hẳn cháy rụi nhưng cũng đủ khiến chúng tôi phải dọn ra ngoài. Nguyên nhân cháy do chập điện, vì một kẻ căm ghét tôi sau những lần hầu tòa (như cảnh sát nghi ngờ), hoặc vì lỗi của tôi. Chúng tôi không biết được nguyên nhân chính xác nhưng Jen tin vào lý do sau.
Chúng tôi ở nhờ nhà bạn, thuê nhà ở riêng, phát cáu với bên thầu, sôi máu không biết có nên bán quách miếng đất với cái xác nhà không hay xây lại và dọn vào ở. Tôi cố gắng không xem ngôi nhà – giờ chỉ còn cái xác đen, ám muội than, rỗng ruột như biểu tượng cho cuộc hôn nhân của mình. Nhưng tôi cũng thấy các đợt chuyển nhà không dứt chẳng khiến cuộc hôn nhân của mình khá lên là bao.
Mừng hết sức khi kỳ nghỉ tới! Cả người lẫn chó được chất lên xe, hướng về phía Bắc, tới Đảo Man nơi có bố mẹ vợ tôi chờ đón với thức ăn ngon, những buổi tiệc, khăn tắm thơm tho cho những buổi tắm biển, bánh ngọt cho tụi nhóc, whisky và soda cho những buổi tối. Austin và Maggie trở thành những phiên bản hài hước nhất của chính họ, bố vợ tôi với phong cách thực dân thường thấy, còn mẹ vợ tôi với những chiếc váy tuyệt đẹp. Cặp đôi có nhiều bạn bè đến mức không thể chứa hết trong ngôi nhà, thậm chí trong cả đảo.
Jen và tôi vẫn cãi nhau trong kỳ nghỉ nhưng những căng thẳng, gánh nặng đã được bố mẹ Jen cố hết sức dàn xếp, chia sẻ. Chỉ có một lần duy nhất tôi bị bắt gặp đang ghim dao vào tảng thịt bò nhưng Maggie lại tò mò hơn là sợ hãi. Sau đó chúng tôi quay về nhà với tâm trạng vui vẻ, tươi tỉnh; những đứa nhỏ rám nắng, cười khúc khích sau xe; những xô vỏ sò kẹp giữa hai bàn chân; mấy chú chó nhà quẫy cật lực chiếc đuôi đầy cát. Chúng tôi quay về London như những con người hoàn toàn khác trước lúc đi.
Chỉ mất khoảng hai ngày để tất cả trở lại như cũ. Thậm chí còn trước cả khi chúng tôi trở lại làm những ông bà bác sĩ, bố mẹ bận rộn, những căng thẳng lại tái diễn. Chúng tôi không cãi nhau, mọi thứ chỉ sôi lên trong thinh lặng. Tôi đã cố gắng giảng hòa với sự sôi sục và thinh lặng đó, lý do đến giờ tôi không còn nhớ nữa, nhưng tôi đã mua cho Jen chiếc váy mới và một cặp vé xem opera: vở Tosca. Tôi đã rất háo hức xem vở này, tôi biết đó sẽ là buổi tối “gu tôi” vì một đồng nghiệp từng giới thiệu với tôi Tosca là vở opera “đầy chất pháp y”.
Một buổi tối xa hoa như vậy chắc chắn sẽ vượt quá mọi tiêu chuẩn của chúng tôi, cả hai rất mong chờ đến hôm đó. Chỉ duy nhất, vâng, duy nhất một con kỳ đà cản mũi, khi tôi bị gọi đi làm tối hôm đó mà không đổi được ca cho ai khác. Điện thoại reo lúc người trông trẻ vừa đến, Jen và tôi đang sửa soạn trong phòng ngủ chuẩn bị đi. Jen nhìn tôi khi tôi tới chỗ điện thoại.
“Pam đây” Cứng rắn, không giỡn mặt, “chị đại” của những bác sĩ pháp y vô tổ chức. Cuộc gọi này chỉ có một ý nghĩa duy nhất. Jen quan sát tôi, ánh nhìn thu lại.
“Được rồi.” Pam mở đầu một cách quen thuộc. “Anh vừa được triệu tập. Ca gây sốc. Cả gia đình bị bắn chết trên giường, có thể từ đêm qua nhưng tận chiều nay mới được phát hiện, ông bố sống sót, bị thương nặng, đang ở bệnh viện.”
Nghe như kiểu vụ án tôi phải đến hiện trường ngay lập tức, và gương mặt tôi nói lên điều đó. Jen nhìn thấy, quay lưng đi. Chiếc váy mới vẫn còn treo trên móc áo, thay vì lấy nó ra khỏi móc, cô ấy buồn bã mở tủ, cất đi.
“Ở đâu?” Tôi hỏi Pam.
“Tôi sẽ cho anh biết, nhưng anh không cần đi tối nay.”
Tôi hít một hơi dài. Lúc nào tôi chẳng đi ngay.
“Anh đã mua tặng Jen váy và cặp vé opera, không đời nào tôi để anh tự hủy đâu.”
Pam lúc nào cũng biết hết.
“Nhưng…”
“Dính vào mấy vụ giết người hôm nay để cô ấy không bao giờ nhìn mặt anh nữa à? Công việc có thể chờ được!”
Chỉ vậy thôi cũng đủ làm bất cứ bác sĩ pháp y nào hồi hộp rồi. Lý do chính khiến chúng tôi cần có mặt thật nhanh tại hiện trường không phải vì sự gấp rút của cảnh sát, cũng chẳng phải do các thân nhân mà bởi chúng tôi làm việc hiệu quả nhất trong giai đoạn đầu của tử thi, chẳng hạn khi tử thi co cứng cho chúng tôi rất nhiều dữ liệu về thời điểm tử vong.
Tôi nói: “Pam, tôi nghĩ tôi phải đi ngay vì...”
“Tôi nói rồi, anh không đi tối nay. Nếu anh đang lo lắng về thời điểm tử vong, không cần đâu. Phía cảnh sát biết rồi. Ông bố đã để lại thư tuyệt mệnh, mấy nhà hàng xóm cũng nghe mấy tiếng súng vào khoảng một giờ sáng. Dù sao chuyện cũng đã xảy ra đêm qua, phía cảnh sát thì tiếp nhận xử lý từ chiều nay, với ba thi thể và bao nhiêu thứ công việc khác, họ sẽ không cần anh cho đến sáng mai đâu.”
“Nhưng….”
“Người chết chẳng đi đâu được, còn ông bố đang trong bệnh viện, không phải vội.”
Lúc nào cũng phải khẩn trương!
“Chỉ cần anh có mặt lúc tám giờ sáng mai, mọi việc đều được thu xếp hết rồi.”
“Nhưng…”
“Dick, anh không cãi lại tôi đấy chứ?” Không. Không ai dám cãi Pam.
Thế là chúng tôi đi xem opera, Jen mặc chiếc váy đẹp đẽ đó, chúng tôi có một buổi tối thật tuyệt vời, chỉ trừ việc có vẻ cả gia đình bị bắn chết đó đã vào xem opera cùng chúng tôi. Tôi cố gắng gạt họ ra khỏi tâm trí nhưng không thể. Tôi nên khám nghiệm thi thể nào đầu tiên? Những vết thương của ông bố nặng thế nào? Ông ta đã giết cả gia đình rồi định tự sát nhưng đổi ý vào phút cuối hay bắn hụt? Hay đã có một tên đột nhập mất trí đeo mặt nạ bắt ông ta phải giết cả nhà rồi viết thư tuyệt mệnh, nếu vậy sao ông ta lại thoát chết?
Tôi không đến hiện trường nhưng rõ ràng Jen thấy tôi còn hơn cả sẵn sàng để đi và đã bị Pam cản lại. Jen không thể hiện điều gì khi chúng tôi ra ngoài, khi chúng tôi về, khi chúng tôi đợi người trông trẻ về. Xong xuôi cô ấy mới lên cơn cuồng nộ. Tôi chỉ biết im lặng, như con thú bên hàng dậu co mình rình chim mồi bay ngang. Bằng cách nào đó, tôi đã phá banh buổi tối hẹn hò của chúng tôi.
“Em không chịu đựng được nữa rồi.” Jen nói: “Anh chỉ biết im lặng và cảm xúc thất thường với em. Em thấy buồn! Sao anh không bao giờ mở lòng với em, an ủi em?”
Ờm... bởi vì...
“Có phải đó là lý do vì sao anh làm việc với xác chết không Dick?” Chờ chút, sắp đúng rồi.
“Vì họ không thể nhận ra nếu anh hành xử vô cảm khi ở gần họ?” Bingo!
Dù Jen thường trách sự ra đi quá sớm của mẹ đã khiến tôi trở nên lãnh đạm kể cả khi có vấn đề xảy ra, nhưng tôi ngờ rằng chính tính khí nóng nảy của bố mới ảnh hưởng tới tôi nhiều nhất. Tôi lệ thuộc hoàn toàn vào bố, và bố đã xây nên một thế giới an toàn, đầy yêu thương, cho tới khi ngọn núi lửa trong bố phun trào. Hậu quả là tôi buộc bản thân phải điều khiển được ngọn núi lửa đó trong lòng mình.
Dĩ nhiên đôi khi tôi cũng cảm thấy buồn hay thất vọng, nhưng thay vì thể hiện ra, tôi co mình vào khoảng không im lặng. Tôi hiếm khi cãi lý, không bao giờ lớn tiếng. À, chính xác có một lần duy nhất trong đời, cũng vào khoảng thời gian này, sau này con gái tôi có nhắc lại trong ngày cưới của nó (thì cũng quanh việc mặc đồ mới, lũ trẻ con, rồi súng nước). Tôi không xấu hổ, ngược lại tôi còn thấy vui vì mình vẫn có khả năng mất bình tĩnh.
Buổi hòa nhạc lãng mạn chúng tôi mong đợi đã không thành công, tôi nghĩ có khi mình nên chuồn thẳng đến hiện trường cho rồi. Nhưng gương mặt Jen nói rằng, ừ, chuồn đi, rồi trở về với tờ giấy ly hôn trước mặt, thế là tôi ráng kìm lòng. Dù vậy tôi vẫn thức dậy vào sáu rưỡi sáng hôm sau, một buổi sáng thứ Bảy, chuẩn bị đến hiện trường. Jen vẫn còn ngủ, hoặc ít nhất là trông như vậy.
Tôi đến nơi đúng tám giờ sáng, như lời Pam. Sẽ là một ngày rất, rất dài. Vẫn còn nhiều cảnh sát ở đó nhưng đáng ngạc nhiên lại có khá ít phóng viên. Chắc họ đến rồi đi luôn rồi. Đây không phải một vụ giết người mà gần như một vụ cuồng sát, kinh tởm đến mức chẳng ai muốn đưa tin. Theo kinh nghiệm của tôi, sự việc càng tệ báo giới càng quan tâm. Cho đến tận hôm nay vụ giết người của Jack Phanh Thây (*) vẫn còn được nhắc đến. Cánh báo chí dường như chỉ tránh những chi tiết về các vụ hãm hiếp giết người – mà có lẽ vì thiếu thông tin hơn là thể hiện sự tôn trọng đối với những người bị hại.
Khi tôi bước vào nhà, sự im lặng bao trùm tất thảy, dù phía cảnh sát vẫn có mặt và nói chuyện râm ran. Tôi thấy căn nhà như bản nhái ma quái của một căn nhà bình thường chúng ta vẫn hay thấy.
Căn nhà đang ở trong tình trạng rất tốt, không có bất cứ dấu vết nào của một hiện trường vụ án mạng: không vỏ chai bia hay vodka, bếp ngăn nắp, thảm trải sàn không dính nhớp, cũng chẳng có phòng tắm đầy máu. Đây là một gia đình biết nấu ăn và chăm sóc tốt cho nhau.
Phòng cô con gái đang tuổi lớn sạch sẽ, xinh xắn, bài tập về nhà đã làm xong, cất gọn vào cặp sách. Quần áo được xếp gọn gàng. Cô bé nằm trên giường, trong bộ pyjama sạch sẽ. Một viên đạn xuyên thẳng qua đầu.
Trong phòng bên cạnh là anh trai cô bé đang nằm ngửa trên giường, cậu bé bị một viên đạn bắn vào ngay giữa trán từ cự ly khoảng 15cm. Có vẻ cậu bé bị bắn lúc đang ngủ, không có dấu vết kháng cự.
Bà mẹ, một phụ nữ xinh xắn tóc nâu nằm bên phải trên chiếc giường đôi. Hai tay chắp trước ngực như thể đang cầu nguyện. Trông thật bình an. Viên đạn xuyên qua trán bên trái của bà ấy, một dòng máu khô chảy dài trên gương mặt.
“Không còn nghi ngờ gì nữa, chính ông bố đã gây ra tất cả những chuyện này.” Chuyên viên hiện trường nói.
“Vết thương của ông ta sao rồi?” Tôi hỏi.
Chuyên viên hiện trường đã ở đây gần như cả đêm qua, gương mặt anh ta tái xám, bộ dạng nhếch nhác.
“Không chết được đâu.”
Tôi thắc mắc không biết ông bố đó có thật sự muốn chết không hay chỉ định làm mình bị thương. Ông ta đã rất chắc chắn với cả ba phát bắn. Ông ta có tự bắn vào đầu mình không? Nếu có, bắn chết chắc còn dễ hơn bắn để mình vẫn sống. Kỳ cục.
Tôi thảo luận với nhiếp ảnh gia về những góc đã chụp và nhờ anh ta chụp thêm những góc tôi cần. Tôi nhìn xác bà mẹ và hai đứa trẻ một lần nữa trước khi để chuyên viên hiện trường chuyển xác họ về nhà xác.
Sau khi tất cả đã rời đi, cũng không còn cần lấy mẫu vân tay ở hiện trường nữa, tôi có cơ hội đi vòng quanh, quan sát mọi thứ thật kỹ. Thời điểm đó chưa ai có khái niệm về bằng chứng DNA, khoa học pháp y cũng chưa phát triển như bây giờ. Thành thử, những hành vi thường gặp tại hiện trường hồi đó ngày nay lại bị phản đối mạnh mẽ. Chúng tôi cố gắng không chạm vào bất cứ thứ gì trừ thi thể, nếu có dấu vân tay nào ở hiện trường bị phát hiện là của bác sĩ pháp y, chúng tôi sẽ phải “nạp” cho chuyên viên hiện trường một chai whisky.
Quá trình giám định cả gia đình khá đơn giản: họ là ba con người khỏe mạnh, và đều bị bắn một phát xuyên qua đầu. Vậy mà đó lại là ca ám ảnh nhất. Căn nhà đó, sự tĩnh lặng đó, những căn phòng ngăn nắp đó, những xác người trông không hề thuộc về nơi đó, tất cả đều không buông tha tôi. Sự tăm tối của nơi đó theo tôi về tận nhà, tôi không thể bỏ nó lại phía sau cánh cửa nhà. Chiều muộn, các con tôi đang chạy náo loạn quanh nhà. Hình ảnh của chúng, má đỏ hồng, tràn đầy sức sống khiến tôi thấy hạnh phúc kỳ lạ.
Tôi đến bên Jen đang ngồi cắm cúi đọc sách, vòng tay qua người cô ấy, xin lỗi vì đã quá tham công tiếc việc, còn có vẻ lạnh lùng ở nhà. Tôi hiểu không gì tệ hơn sự vô cảm lạnh lùng như những thi thể tôi khám nghiệm hôm nay. Tôi thì thầm bên tại cô ấy, hứa sẽ cố gắng nhiều hơn để trở thành người chồng yêu thương, cởi mở và tình cảm hơn.
Về sau tôi biết được ông bố đã bắn chết cả gia đình nhưng không bắn vào đầu mình, các vết thương của ông ta không gây nguy hiểm đến tính mạng. Ngay sau khi vừa xuất viện, ông ta được chuyển thẳng tới viện tâm thần. Một cảnh sát nói chuyện với tôi, bên biện hộ cho ông ta chẳng khó khăn gì để thuyết phục mọi người rằng ông ta loạn trí, đủ để quy về tội ngộ sát và được giảm án.
Ngộ sát là tội danh nhẹ hơn nhiều so với cố ý giết người, lẽ dĩ nhiên phía bị cáo muốn vậy, và vào thời điểm đó việc giảm án cũng dễ đạt được. Sau năm 2010, các bộ luật được rà xét lại, giảm án chỉ còn được áp dụng cho những người có tình trạng bệnh lý được công nhận. Còn trước đó lời bào chữa giảm án là “sân chơi” riêng dành cho luật sư bên bị và cuộc chơi này không phải lúc nào cũng công bằng. Trong trường hợp này, tôi nghĩ không chỉ riêng mình tôi mà tất cả mọi người đều nghĩ người đàn ông này bị điên, nếu không chẳng còn lý do nào khác. Phải điên loạn hoàn toàn mới dám bắn chết cả gia đình như vậy chứ, phải không?
Tôi cứ nghĩ vụ án đã khép lại ở đây, nhưng trong ngành pháp y, các vụ án có thói quen “sống lại”. Mấy tháng sau tôi được gọi đến làm chứng cho vụ án lần nữa. Tôi kinh ngạc khi biết ông ta đã bị kết án, không phải tội ngộ sát mà là cố ý giết cả gia đình. Viên cảnh sát nói nhỏ với tôi, ông ta đã bắt đầu mối quan hệ với một bệnh nhân khác trong viện tâm thần. Ông ta tâm sự với “người tình” mới này rằng ông ta chỉ giả vờ điên, rằng cuộc sống gia đình đã khiến ông ta phát rồ, rằng ông ta bắn chết cả gia đình đơn giản chỉ vì ông ta đã chán ngấy họ.
Các bạn có thể cho rằng đây là bằng chứng rõ ràng của bệnh tâm thần nhưng khi “người tình” của ông ta báo chuyện này lên người có thẩm quyền, họ lập tức tổ chức một buổi thẩm vấn kỹ càng, kết quả ông ta được đánh giá đầu óc hoàn toàn tỉnh táo. Bản án được đổi thành tội giết người, ông ta bị buộc tội và phải nhận án chung thân. Cảnh tượng khủng khiếp nhất trong một gia đình không phải từ sự điên loạn mà ngược lại, từ sự máu lạnh và chủ tâm lên kế hoạch giết người.
Phiên tòa xử ông ta nhắc tôi nhớ về lời hứa trở thành một người chồng biết quan tâm của mình. Tôi không bao giờ nghĩ các con tôi có thể nói tôi không biết quan tâm: tôi chuẩn bị cho các con vào buổi sáng, chạy ngay về nhà sau giờ làm, đọc sách, nấu ăn, chỉ bài cho con, chơi cùng con và ru con ngủ. Nhưng tôi hoàn toàn trượt bài kiểm tra làm chồng.
Jen muốn có một người chồng biết yêu thương và biết thể hiện tình yêu thương đó. Tôi nghĩ tôi đã thể hiện điều đó bằng cách gánh vác phần lớn trách nhiệm gia đình trong suốt quá trình Jen học và thực tập bác sĩ. Tuy vậy, khi nghĩ đến ông bố vừa bị kết tội giết người, tôi tự hỏi liệu ông ta có vừa chăm lo đầy đủ cho gia đình trong khi vẫn âm thầm lên kế hoạch giết họ không. Tôi nhận ra rằng người ta hoàn toàn có thể vừa toàn tâm toàn ý lo cho gia đình vừa để tâm trí chu du đâu đó. Tôi có như vậy không? Tôi có nghĩ quá nhiều về công việc khi vẫn diễn vai người bố tốt không? Đó có phải lý do khiến Jen than phiền không? Có phải cô ấy đang muốn một sự cam kết toàn tâm hơn từ tôi không?
Tôi suy nghĩ, nhưng không làm gì cả. Chúng tôi quay về với sự bận rộn cố hữu, có năng lực loại trừ bất cứ nỗ lực âu yếm nào. Một trong hai chúng tôi lúc nào cũng bận rộn di chuyển, về đến nhà thì 1001 việc khiến chúng tôi phải bận tâm: con cái, công việc, nhà cửa...
Tôi thắc mắc làm thế nào để chèn được tình yêu vào giữa những thứ đó? Tôi có nên viết trong sổ tay “5 giờ chiều: Họp nhân viên, 7 giờ tối: Yêu” không? Tôi cần phải làm gì? Mua hoa về nhà? Thắp nến trong bữa tối? Tôi rất muốn hỏi những người đàn ông khác cách trở thành người chồng ấm áp, vui tính mà vẫn có thời gian yêu đương, nhưng một cuộc đối thoại nội dung như vậy không đời nào xuất hiện ở nơi tôi làm việc. Kỳ thực, điều đó bất khả thi. Chúng tôi nói về các vụ giết người, chúng tôi không nói về tình yêu. Cho nên tôi lầm lũi đi tiếp.