Người Ếch - Kẻ Giết Người Hàng Loạt

Vật liệu nguy hại khi đến giới hạn sẽ phát nổ chỉ với một tác động siêu nhỏ. Lý thuyết này áp dụng lên hóa chất hay tình hình xã hội đều đúng, trạng thái của thành phố Hannou ngay sau tin tức về vụ án giết người theo bảng chữ cái thứ ba là một ví dụ điển hình. Bình tâm suy nghĩ sẽ phát hiện ra Người Ếch chưa từng nói mục tiêu của hắn phải sống ở Hannou hay thứ tự tên phải sắp xếp theo bảng chữ cái. Vậy mà chỉ vài bài viết trên báo chí và chút liên quan giữa ba vụ việc lại khiến ai cũng tin điều đó là sự thật. Để rồi sự im lặng của hung thủ lại giúp hắn thêm phần đáng sợ. Sợ hãi sinh ra tin đồn, tin đồn lại gây sợ hãi nhiều hơn. Vòng lặp này thật sự trói chặt người dân Hannou vào cơn khủng hoảng.

Một cựu cảnh sát 52 tuổi từng làm việc tại bộ phận an ninh tuyên bố Tổng cục Cảnh sát Quốc gia đã xây dựng cơ sở dữ liệu về những đối tượng bất thường có tiền án, tiền sự. Hệ thống lưu trữ về các đối tượng từng bị kết án thì ai cũng biết rồi, nhưng việc tồn tại danh sách thống kê những người mắc các chứng bệnh tâm thần có nguy cơ phạm tội lại là bí mật chỉ nội bộ cảnh sát nắm được mà thôi. Người được miễn chấp hành hình phạt hay thậm chí không bị buộc tội nhờ Điều 39 Bộ luật Hình sự sẽ không có án tích, dù phạm bất kỳ tội danh nào. Và vì vậy, xây dựng hệ thống lưu trữ thông tin cá nhân của những người từng bị đưa ra xét xử nhưng được trả tự do sẽ đặt ra dấu chấm hỏi lớn về nhân quyền. Thật ra quần chúng đã luôn kháo nhau câu chuyện về danh sách này mỗi khi xuất hiện kẻ gây án có dấu hiệu tâm thần, nhưng do chính miệng cảnh sát đã nghỉ hưu tiết lộ thì là lần đầu tiên. Đã thế còn rơi vào đúng thời điểm tồi tệ nhất như lúc này. Thông tin liên quan đến sự hiện diện của một cơ sở dữ liệu về người có tâm lý bất thường tiềm ẩn khả năng phạm tội lan truyền trên mạng bằng tốc độ ánh sáng và được đưa lên chuyên trang xã hội của Saitama Nippo ngay hôm sau.

Phản ứng từ độc giả vô cùng gay gắt, dẫu bài báo có nêu đó mới chỉ là tin đồn.

Kotegawa vừa mở cửa bước vào phòng đã thấy cả trụ sở đang náo loạn hết lên. Chuông điện thoại cơ quan cùng tiếng quát tháo của đàn ông ập đến như sóng thần.

“Tôi! Nói! Rồi! Làm gì có cái danh sách nào như thế! Không thèm tin cảnh sát luôn hả?”

“Này bạn, tôi rất hiểu cảm giác của bạn. Nhưng không có bằng chứng mà bắt giữ một người là vi phạm pháp luật và trái đạo đức đấy.”

“Báo chí viết gì kệ họ, chúng tôi có phát ngôn chính thức của chúng tôi.”

“Anh Edogawa đang nghe máy nhỉ? Rất khó để cảnh sát áp dụng biện pháp bảo vệ một cá nhân khi vụ án vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng. Thật sự xin lỗi anh!”

“Đây không phải chỗ để chất vấn nhưng không có chuyện như vậy đâu ạ. Lần sau hãy liên hệ vào đường dây của tòa thị chính.”

Chưa đến 8 giờ mà tiếng điện thoại đã dồn dập không ngừng nghỉ. Mỗi điều tra viên trực một máy, tổng cộng 18 cái đều đang hoạt động và nháy đèn chờ liên hồi.

“Chết tiệt, quá mất công mất việc! Giữ hai máy, số còn lại chuyển chế độ bận hết cho tôi!”

Sau hiệu lệnh của Watase, hầu như điều tra viên nào trông cũng nhẹ nhõm đi một chút.

“Tệ hơn cả hôm qua. Số cuộc gọi tăng gần gấp đôi. Hừ, đám truyền thông phù phép thành công rồi đấy à?” Watase khó chịu xổ ra một tràng. “Tiến độ điều tra ì ạch, diễn biến vụ án ngày càng kỳ quặc. Mang tiếng cựu cảnh sát này nọ mà lại làm lộ thông tin kiểu đó. Tổng cục chắc đang cay cú lắm đây. Trên đấy cũng đang hứng cả đống thắc mắc với khiếu nại từ dân chúng và các tổ chức liên quan. Hình như lãnh đạo sở vừa gọi trưởng bộ phận an ninh lên đấy. Người tung tin là cấp dưới trực tiếp của anh ta, ừ thì khiển trách là xong thôi. Nhưng giờ cả bộ phận an ninh cũng chịu cảnh họa vô đơn chí.”

“Cũng? Sao vậy ạ?”

“À. Sáng sớm ngày ra, đội cơ động với phòng an ninh bên ấy đã ăn nguyên cái lệnh điều động rồi. Đồn Hannou cũng thế, bị lôi đi hết, chỉ chừa mấy người trực ra thôi.”

“Đi hết? Có chuyện gì xảy ra vậy?”

“Chả có chuyện gì. Mà chính xác là yêu cầu họ ra ngoài để đảm bảo không có chuyện gì xảy ra... Đấy, vừa có ai nói cái gì mà bảo vệ một cá nhân khi vụ án vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng đấy. Chính nó luôn. Sau thị trưởng Onda, người có tên bắt đầu bằng ‘E’ và ‘O’ trong nhà các ủy viên hội đồng thành phố và cả trong các gia đình của ủy viên hội đồng tỉnh, nghị viên quốc hội sống trong địa bàn Hannou đều gửi đề nghị bảo vệ tại tư gia. Quá sức xấu hổ, sao mà dám vỗ ngực nói cho ai. Trò hề như thế mà đến tai Chuột[*] thì tên đó chắc sẽ chắp tay xoa xoa trong sung sướng. Nhiệm vụ của bộ phận an ninh đúng là bảo vệ những nhân vật quan trọng, nhưng trường hợp này thì thế nào cũng bị chửi là lấy việc công làm việc tư cho xem.”

Thấy Watase tự giễu, Kotegawa cắn môi, chỉ biết gật gù đồng ý. Ngày ngày rao giảng ba cái đao to búa lớn như bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân nhưng lúc dầu sôi lửa bỏng thì phải làm chó gác cổng cho các nhà hoạt động chính trị.

“Chả biết nên vui hay buồn, đất nước này chưa từng đối mặt với bất kỳ cuộc bạo động lớn nào kể từ sau đấu tranh phản đối sửa đổi Hiệp ước Hợp tác và An ninh tương hỗ năm 1970. Nói đến khủng bố thì vụ Aum cũng đã cách đây cả chục năm về trước rồi. Thế là từ đó đâu cần điều động trị an giống các nước Âu Mỹ và Trung Đông đâu? Thiếu kinh nghiệm khiến hệ thống an ninh đi chệch hướng. Cục cảnh sát thủ đô đã vậy, cảnh sát địa phương còn chán đời hơn. Nếu được va chạm thường xuyên, có lẽ chúng ta đã không giải quyết vấn đề theo cái kiểu đến đâu hay đến đấy như bây giờ. Trớ trêu ghê chưa, bao nhiêu yếu kém gặp cái án Người Ếch này phơi bày ra hết. Không chỉ ảnh hưởng mỗi bộ phận an ninh đâu, phòng quản lý thông tin của bộ phận tổng vụ nằm không cũng dính đạn.”

“Phòng quản lý thông tin?”

“Hacker đến. Đứa vô lại nào đó đã đột nhập vào máy chủ của sở cảnh sát tỉnh hòng đánh cắp dữ liệu về những người có nguy cơ phạm tội. Nhờ hệ thống chặn vững chắc nên chưa lộ gì cả, nhưng người phụ trách cũng một phen tái mặt mày. Còn đâu chịu thiệt hại thực tế thì chắc là bộ phận an ninh rồi. Kế hoạch công tác trong tháng đổ bể, thiếu nhân lực vì bị điều động toàn quân mà chẳng có chi viện. Sắc mặt của lãnh đạo bên ấy trắng bệch với xám xịt hết luôn.” Watase nhếch môi khinh bỉ, nhưng đôi mắt không hề mang ý cười. “Với cả, thị trưởng Onda đúng là người đàn ông tốt! Sau lưng yêu cầu cảnh sát bảo vệ nhà riêng, trước mặt chuẩn bị ngay đầu giờ chiều nay phát biểu quan ngại về tình trạng vụ án vẫn chưa được giải quyết, đồng thời kêu gọi quần chúng hợp tác và hy vọng cơ quan điều tra nỗ lực chiến đấu nhiều hơn. Ái chà, biết ơn phát khóc!”

Ánh nhìn mỉa mai hướng về Kotegawa.

“Sao? Giết người hàng loạt theo thứ tự bảng chữ cái nhấn chìm cả đất nước trong khiếp sợ. Truyền thống khua chiêng gõ trống, thùng rỗng kêu to, còn diễn biến sự việc thì lan rộng như cháy rừng, chưa thấy dấu hiệu ngừng lại. Càng ngày càng giống vụ án trong mơ của cậu rồi nhỉ?”

Nói đùa hay thật thì Kotegawa cũng không cười nổi. Cậu ta lắc đầu. “Tôi không có ý muốn câu chuyện đi đến bước đường này. Thật sự xin lỗi.”

“Ô hô, sao thế?”

“Thật ra, thanh tra chỉ cần bắt được tội phạm là xong, nhưng nếu để vấn đề vượt tầm với như hiện tại, mọi người sẽ bị cuốn vào nhiều thứ khác ngoài hung thủ và rồi tiến không được, lùi chẳng xong. Được xã hội quan tâm cũng chỉ sinh ra đủ thứ phiền toái. Và hơn tất cả, tôi... tôi muốn trả thù cho đứa trẻ.”

“Hừm. Đừng lôi tình cảm cá nhân vào đây.”

Cách hăm dọa của Watase hôm nay sao mà nhẹ nhàng đến lạ.

Sau này Kotegawa mới biết, cảnh tượng ở trụ sở điều tra hôm đó chẳng là gì so với trạng thái khủng hoảng của dân chúng Hannou. Đầu tiên là các gia đình có trẻ tên bắt đầu bằng “E” và “O” cương quyết không cho con cái đến trường vì lo ngại nguy hiểm xảy ra trên đường đi học và về nhà. Hội phụ huynh của các trường bị triệu tập đột xuất và ra quyết định các bố mẹ sẽ đưa đón con em mình. Cũng chẳng biết duy trì được bao lâu, vì nhiều nhà cả bố lẫn mẹ đều phải đi làm. Hoài nghi đi kèm với bất an, để rồi quay qua bất mãn ngược lại phía nhà trường. Họ yêu cầu giáo viên chủ nhiệm cũng phải đưa đón học sinh đồng thời chịu trách nhiệm cho đến khi đứa trẻ cuối cùng về tới nhà. Nhà trường không thể từ chối vì hiểu rõ tình thế căng thẳng ngày một leo thang sau loạt án mạng kia. Kết quả là, thời gian làm việc của giáo viên nhanh chóng vượt quá số giờ quy định trong Luật Tiêu chuẩn Lao động. Được cỡ ba ngày, các thầy cô bắt đầu liên tục đến muộn về sớm, một số còn xin nghỉ ốm vì lao lực. Do đó, Sở Giáo dục Hannou phải thuê các công ty bảo vệ ở ngoài và gửi kiến nghị bất thường sang trụ sở điều tra. Nội dung không khác nhiều so với phát biểu hôm trước của ngài thị trưởng, nhưng lời lẽ thì quyết liệt và có phần giận dữ hơn một chút.

Phụ huynh học sinh chắc chắn không phải nhóm người duy nhất kinh hãi trước cái bóng của Người Ếch. Chỉ riêng trên địa bàn thành phố đã có tới sáu tổ chức do công dân tên bắt đầu bằng “E” và “O” sáng lập, bao gồm “Hội vì sự an toàn của người Hannou”, “Đội hỗ trợ đồn cảnh sát Hannou”, “Liên đoàn phòng chống tội phạm bạo lực”, “Hội bảo vệ tính mạng bản thân”, “Liên minh yêu cầu bắt giữ Người Ếch” và “Nhóm tự nguyện thành phố Hannow”. Điều đáng chú ý là tất cả đều tự phát, không hội nhóm nào có chuyên gia pháp lý cố vấn. Họ mang đặc trưng của tập thể người có cùng mối quan tâm và người quen do họ kêu gọi tại địa phương hoặc nơi làm việc. Không có khác biệt về hệ tư tưởng và nguyên tắc, chỉ có chênh lệch về vị trí địa lý và độ tuổi trung bình của các thành viên. Những hội nhóm ấy thực sự là của công dân vì không bị bất kỳ thế lực chính trị nào chi phối. Song, không có chuyên gia pháp lý đại diện, cũng không có hậu thuẫn chính trị đồng nghĩa với việc một khi đã bùng nổ thì sẽ mất hẳn khả năng kiểm soát tình hình.

Động thái đầu tiên của các tổ chức là yêu cầu cơ quan điều tra công bố danh sách bệnh nhân tâm thần đang bị nghi ngờ. Tất nhiên, trụ sở từ chối với lý do bảo mật nội dung điều tra và tôn trọng nhân quyền, trong khi trên thực tế, đó chỉ là cái cớ không thỏa đáng. Bởi vốn việc lập danh sách người bất thường có khả năng gây án đã đi ngược lại luận điểm về nhân quyền.

Bầu không khí giữa các hội nhóm và cảnh sát đã bất ổn ngay từ đầu. Một công dân cho rằng mình đang đứng trước bờ vực của cái chết, không thể đồng cảm với một công chức ra vẻ vòng vo giả tạo. Thế rồi sau cuộc tranh cãi về chuyện tiết lộ thông tin nghi phạm, viên cảnh sát bị đấm vào mặt còn công dân thì bị bắt ngay tại chỗ. Người này sớm được trả tự do, nhưng vụ việc khiến tình cảm của công chúng đối với lực lượng chức năng ngày càng tồi tệ.

Bên cạnh đó, hành vi bôi nhọ và bắt nạt người mắc bệnh tâm thần cũng gia tăng đáng kể. Các bác sĩ và cơ sở điều trị nói người bệnh của họ bị gọi điện và gửi thư quấy rầy nhiều hơn.

“Mấy người có đang che giấu hung thủ không đấy?”

“Công khai tên tuổi và địa chỉ của bệnh nhân đi!”

“Giám sát đám bệnh tật đó 24/24 giùm!”

“Di dời cơ sở sang tỉnh khác đi!”

Còn có kẻ gửi lưỡi dao cạo và xác ếch kèm thư truyền thống rồi lôi công lý ra biện hộ khiến người nhận phẫn nộ không thôi. Rốt cuộc ai mới tâm thần? Ngày qua ngày, ranh giới giữa kẻ mạnh và kẻ yếu, nạn nhân và thủ phạm dần mờ nhạt, trở nên khó phân định rạch ròi.

Nhiều tổ chức hoạt động kêu gọi từng hội tự quản, hạn chế ra ngoài sau 7 giờ tối và lập tức báo tin khi bắt gặp đối tượng khả nghi. Trong các cửa hàng vật liệu gia dụng, sản phẩm phòng chống tội phạm đắt hàng như tôm tươi. Các tiệm sửa khóa cũng ngập ngụa trong đống yêu cầu của khách hàng muốn đổi từ chốt cửa hai lên chốt ba, chốt ba lên chốt bốn.

Điểm khác biệt của đội dân phòng tự phát và nhóm bạo động là quy củ. Nói cách khác, các đội đó không khác gì nhóm bạo động có kỷ luật. Nhưng vì hiến pháp có quy định về quyền tự do hiệp hội nên cảnh sát cũng không có quyền kiểm soát. Tận dụng lợi thế đó, các nhóm dân phòng bắt đầu lân la vũ trang hóa lực lượng. Vũ khí không chỉ có súng ống. Dao, gậy bóng chày, roi điện, thậm chí là cả nông cụ như liềm, cuốc cũng được thu gom làm phương tiện chiến đấu. Mọi tập thể chuyển hướng vũ trang đều trở nên thiển cận, hoạt động theo cảm xúc nhiều hơn lý trí. Dùng nắm đấm nhanh hơn đấu võ mồm mà. Vài trí thức can đảm vạch trần mối hiểm nguy nếu để một nhóm người tầm nhìn hạn hẹp trang bị vũ khí trong khi không huấn luyện bài bản, cũng không có đầu não quán triệt mệnh lệnh chỉ huy. Cãi thế nào đây khi dẫn chứng chính là sự kém cỏi của trụ sở điều tra và thảm kịch trong từng vụ án?

Sở cảnh sát tỉnh từng tính đến phương án áp dụng khoản 3 Điều 208 Bộ luật Hình sự về tội chuẩn bị và thu thập vũ khí trái phép nhưng không thành. Bởi quy định này vốn chỉ dùng để trấn áp xung đột giữa các tổ chức bạo lực hoặc thế lực chính trị cực đoan, đồng thời tòa án tối cao có án lệ về việc vật dụng được đánh giá chung là không tạo ra cảm giác gây nguy hiểm cho người khác thì không bị coi là vũ khí. Đương nhiên cũng không thiếu ý kiến cho rằng nhân danh luật pháp bắt giữ các hội nhóm tự phát vào giai đoạn này gần như đổ thêm dầu vào lửa.

Tuy nhiên, điều rõ ràng nhất ở đây là cảnh sát đã mất đi lòng tin của quần chúng nhân dân. Tự thành lập đội dân phòng đã đành, lập xong còn chẳng có lấy một cánh tay phản đối, thậm chí hầu hết còn coi đó là đương nhiên. Không phân biệt già trẻ gái trai, ai cũng buông lời sỉ vả, họ để những câu lăng mạ dần thay thế lời chào gửi đến lũ cớm vô năng. Suốt quãng thời gian uy tín của cảnh sát tỉnh lao xuống vực sâu, vô số kẻ còn lén vẽ bậy hoặc tiểu tiện lên tường các bốt trực vào ban đêm. Có cảm giác sĩ quan trở thành nạn nhân của sự miệt thị nghề nghiệp. Người ta đồn chẳng sớm thì muộn, Sở trưởng Satonaka cũng sẽ mất chức mà thôi.

Cả thành phố Hannou nằm sâu dưới đáy đại dương mênh mang là bất an, sợ hãi, hoài nghi, ngờ vực. Mọi người không thể tin tưởng bất kỳ ai ngoài bản thân, chỗ dựa tinh thần tan biến. Mà không, họ đâu chỉ mất mát có thế? Óc phán đoán bị lo âu thui chột, lý trí bị hoảng loạn xâm lăng, nghi hoặc lấn át lòng khoan dung và hoang mang cũng ăn mòn mọi bình tĩnh của con người. Thần hồn nát thần tính giờ hóa thói quen thường nhật, quả bom khủng hoảng trong xã hội đã chạm tới điểm chuẩn bị nổ tung. Áp lực cơm áo gạo tiền tấn công từng bước, còn mối nguy liên quan trực tiếp đến sinh mệnh lại chỉ cần một khoảnh khắc để hủy hoại nhân tâm.

Dẫu cảnh tượng gần như ở “đêm trước cách mạng”, nhưng vẫn chưa rõ phải ngăn chặn nó bằng cách nào. Một nhà xã hội học tâm huyết từng nhẹ nhàng cảnh báo, tiếc là tất cả đều bỏ ngoài tai.

*

Kotegawa ghé thăm Nha khoa Sawai. Trước đó cậu cũng từng phải đến phòng khám răng để điều tra vụ án khác nhưng vẫn không quen nổi mùi formalin cresol đặc trưng của nha sĩ ám lên quần áo khi ngồi trong phòng chờ. Nói ra chắc sẽ làm người trong ngành phật ý, nhưng nó thật sự giống như mùi thuốc lá nồng nặc trong mấy tiệm pachinko.

Dạo gần đây, cậu thanh tra trẻ dành hai tiếng mỗi ngày để theo dõi Touma Katsuo. À mà chính xác thì chỉ theo dõi ngày đầu tiên, còn từ hôm sau trở đi chủ yếu là làm vệ sĩ. Sayuri nhờ cậu để mắt, che chở cho Katsuo trước mọi rắc rối trong cơn bão phản ứng tiêu cực của xã hội nhắm tới nhóm người từng phạm tội. Thật ra, cách mọi người đối xử với Katsuo cơ hồ cũng không còn như trước. Người ngoài như Kotegawa cũng nhận ra điều này. Làm việc với nhau một thời gian dài, chẳng ai lại đi tỏ thái độ ra mặt, nhưng họ vẫn không giấu được nét sợ hãi thoáng qua mỗi khi chạm mặt và tương tác. Sayuri bảo giám đốc Sawai là người duy nhất biết chuyện Katsuo từng bị đưa vào điều trị bắt buộc trong bệnh viện, cơ mà đồng nghiệp khác cũng có khả năng biết qua về lý lịch của cậu ta. Nhân viên phòng khám đột nhiên không thể nhìn người bạn vẫn tiếp xúc bao lâu nay một cách bình thường được nữa, cứ tưởng tượng ra đây là kẻ giết người hàng loạt trong vụ án kinh hoàng là bắt đầu cảm thấy lấn cấn trong lòng.

Song, Kotegawa tin rằng Katsuo chắc chắn không phải Người Ếch.

Quan sát một thời gian là có thể hiểu đại khái thanh niên này đang làm gì. Gọi là tạp vụ phòng khám, cơ mà thực chất là lao động chân tay kiểu vận chuyển thiết bị, đồ dùng, chất thải y tế rồi chạy vặt mấy vụ đơn giản như dọn dẹp này kia. Công việc không đòi hỏi trí óc và cũng chẳng cần kỹ năng gì nhiều. Dẫu vậy, vì không thể đọc viết Kanji[*], Katsuo khó tránh khỏi những khó khăn trong việc hiểu các bảng chú giải và thực hiện theo chỉ dẫn trên tài liệu. Cậu ta sử dụng được Hiragana[*]. Có điều, trong quan điểm của Kotegawa, mù tịt Kanji thì trình độ còn thấp hơn cả học sinh tiểu học. Thế nên đương nhiên, phạm vi công việc có thể giao phó cho Katsuo cũng hạn chế hơn. Môi trường khám chữa bệnh bận rộn, các nhân viên khác chẳng thể hở tí là lại giải thích bằng lời.

Khả năng đọc viết như vậy có chọn nổi con mồi theo thứ tự bảng chữ cái được không? “Arao” thì thôi bỏ qua, nhưng “Udou” không hề dễ và chữ “Ibusuki” cũng quá đỗi khó hiểu. Ngay cả Kotegawa ngày đó cũng không đọc được đấy thôi. Người Ếch hẳn sẽ có trong tay một kiểu danh sách nào đó chứa tên các nạn nhân. Ai ngờ hắn còn cố tình chọn những cái tên hóc búa như vậy.

Và quan trọng nhất, linh tính Kotegawa mách bảo Katsuo nhất định không phải thủ phạm. Nghe nói quan hệ giữa người này và gia đình Sayuri vô cùng khăng khít, Masato đâu khác gì một đứa em trai bé bỏng? Cậu ta tuyệt đối không bao giờ xuống tay với thằng bé đâu. Điều đó đi ngược lại với thế giới quan của Kotegawa quá.

Đến thế mà vẫn còn nghi ngờ thì cứ dõi theo Katsuo trong giờ làm việc đi, ai cũng sẽ bị thuyết phục thôi. Gương mặt cậu ta không hề thoải mái, thậm chí còn hằn lên những dấu hiệu căng thẳng thấy rõ trong chính nơi làm việc quen thuộc của mình. Cái cách Katsuo dồn hết sức mình vào một thao tác đơn giản trông mới khí thế làm sao. Và tất nhiên, cố gắng chưa chắc đã đi cùng hiệu quả. Vậy mà, người đứng xem lại bị thu hút bởi hình ảnh đầy nỗ lực của cậu ta.

Chính phủ áp dụng đủ loại chính sách giải quyết vấn đề lao động nhưng tỉ lệ người có việc làm vẫn liên tục lao dốc. Tình trạng cắt giảm các vị trí thuê thời vụ và bán thời gian không cải thiện, số lượng nhân viên chính thức cũng ngày một giảm đi. Tỉ lệ thất nghiệp bình quân cả nước vượt quá 6%. Sayuri nhắc đi nhắc lại chuyện người mắc bệnh về tâm thần bước ra từ các cơ sở điều trị vất vả tìm việc ra sao, xong lại chật vật duy trì nó như thế nào. Từ tháng 4 năm 2006, sau khi luật sửa đổi bổ sung về hỗ trợ việc làm cho người khiếm khuyết có hiệu lực thi hành, các văn phòng Hellowork[*] đã bắt đầu đẩy mạnh công tác giới thiệu công việc cho nhóm lao động này. Ấy nhưng với những người từng phạm tội và trải qua điều trị bắt buộc thì lại là câu chuyện khác, họ vẫn cần dựa vào nỗ lực và mối quan hệ cá nhân của người quản chế. Touma Katsuo là một trường hợp khá may mắn.

Kotegawa ngồi trong phòng chờ suốt hai tiếng đồng hồ nhưng chẳng có điều dưỡng nào ngó ngàng tới. Này là do giám đốc đã dặn dò nhân viên mặc cho cậu tự do làm nhiệm vụ. Bị coi như không khí nên có thể tùy ý quan sát tình hình bên trong phòng khám. Cơ sở này dường như có chất lượng khá tốt, giờ nào cũng thấy phòng chờ đầy ắp bệnh nhân. Nha sĩ Sawai trong lời kể của Sayuri không chỉ có tay nghề cao mà còn rất duyên dáng. Ông ấy thu hút hết khách của các phòng khám xung quanh chỉ trong thời gian ngắn và biến nơi đây trở thành nha khoa duy nhất trên địa bàn. Một địa chỉ khám chữa bệnh ăn nên làm ra chưa biết là tốt hay xấu, còn một nha sĩ khiến bệnh nhân bảo nhau đổ xô tới thì hẳn là người rất đáng tin.

Đau đớn liên quan đến răng nướu vô cùng khó chịu. Những người đang chờ đến lượt bị cơn đau khỏa lấp tâm trí, không còn nghĩ được gì. Thế mà Kotegawa vẫn liên tục nghe thấy các bệnh nhân hoặc nhóm điều dưỡng rỉ tai nhau, thậm thụt nhắc đến cái tên Người Ếch. Họ bàn tán về vụ giết người quái đản đầy ghê rợn trong không gian sạch sẽ, ấm áp nhờ hệ thống sưởi. Cũng dễ hiểu thôi, Kamaya chính là thị trấn xảy ra án mạng thứ hai mà. Nhưng nỗi sợ xâm chiếm gần hết cuộc sống thường nhật thế này làm cậu thanh tra trẻ thấy bức bối cực kỳ.

Katsuo đi ngang qua mặt Kotegawa, tay xách bọc chất thải. Chẳng biết lần này là lần thứ bao nhiêu rồi. Thùng rác trong phòng khám có bốn nha sĩ tính cả Sawai này cứ sau vài giờ là lại chất đống.

Kotegawa thấy dây giày Katsuo tuột hẳn ra, đang định hô lên “Nguy hiểm kìa!” để nhắc nhở thì chân phải người kia đã trẹo đi. Cậu ta ngã nhào xuống mặt sàn lót vải sơn. Túi chất thải văng khỏi tay, rách toạc, rác rưởi bên trong rơi ra ngoài cùng tiếng động lớn. Bông thấm máu, bơm kim tiêm dùng một lần, ống thuốc đã bẻ đầu, chai dịch rỗng, thạch cao đổ mẫu răng bung bét hết cả. Mùi lạ xộc lên, lan tỏa khắp nơi.

Chất thải y tế vương vãi vừa mất vệ sinh vừa lẫn nhiều mảnh thủy tinh nhỏ. Bệnh nhân né đi hết, các điều dưỡng chắc cũng muốn giúp đỡ nhưng lại đang bận nên chẳng thể chạy tới gần. Katsuo ở đó vẫn chật vật luống cuống, không thể tự đứng lên. Biểu cảm như sắp khóc, chắc chẳng biết phải xử lý tình huống bất ngờ này ra sao.

Kotegawa vô thức quỳ xuống sàn nhặt rác. Katsuo ngạc nhiên ra mặt, chính anh cảnh sát trẻ cũng không kém phần cả kinh.

Sao mình lại làm việc này?

Thắc mắc trong lòng vậy thôi, mở lời hỏi thăm thì lại khác.

“Cậu không sao chứ?”

Katsuo lúng túng gật đầu. Cậu ta rối bời đến lạ khi bị nhìn thẳng nên Kotegawa đành nhìn xuống dưới chân.

Thế rồi, thật sửng sốt. Giẫm trúng dây giày tuột không phải lý do duy nhất khiến cậu ta bị trẹo chân.

Nguyên nhân khác là vì đôi giày thể thao trông cực kỳ rách rưới. Có lẽ đã dùng quá nhiều năm nên bợt bạt đến mức chẳng còn nhận ra màu sắc ban đầu. Bề mặt sờn tróc lung tung, dây buộc nát bươm, có mấy chỗ sắp đứt. Cạnh đế cao su vừa nứt vừa mòn. Khủng khiếp nhất là lỗ thủng lớn nhét đủ một ngón tay cái ở bên phải, làm lộ hết tất tại phía trong. Đáng lẽ phải quẳng thứ này vào sọt rác từ lâu rồi mới phải. Cứ để đi thế này, chân cẳng bất tiện là lẽ đương nhiên.

Kotegawa toan bảo cậu ta vứt đôi giày này đi, nhưng câu chuyện về kế sinh nhai gian truân của người khiếm khuyết về trí tuệ vừa được bệnh viện trả về mà Sayuri từng kể cứ ùa về trong tâm trí. Và thế là cậu lại nghĩ một đằng, nói một nẻo.

“Gần đây có cửa hàng giày nào không?”

Kotegawa vừa đi theo Katsuo, vừa thầm tự trách bản thân đáng lẽ không nên hành động như thế này. Lúc nào cũng tự nhận mình thuộc tuýp suy xét khách quan, làm việc có chừng mực, biết giữ khoảng cách với các đối tượng tình nghi và người liên quan đến vụ án. Thực tế thì khác hoàn toàn.

Được thay một đôi giày mới, Katsuo lấy làm bất ngờ. Cậu ta mừng rỡ kêu lên: “Oaaaaa”, phản ứng khoa trương đến nỗi Kotegawa phát sợ.

Làm ơn đừng tỏ ra vui sướng đến vậy, có phải đồ đắt tiền gì đâu!

Kotegawa bối rối, còn Katsuo vẫn phấn khích như đứa trẻ con. Nhìn dáng vẻ ấy, ai dám nghĩ chàng thanh niên trước mặt chính là kẻ đã ra tay sát hại một sinh linh bé bỏng mấy năm về trước? Con người thay đổi, hay thiện ác có thời?

Chắc chắn là thay đổi. Kotegawa đã cố gắng nghĩ vậy, cậu ta cũng muốn tin vào điều đó. Vì nếu không, phím đàn của Sayuri sẽ trở nên vô nghĩa, nỗ lực làm việc nhìn thấy ở Katsuo sẽ chỉ bằng đúng một màn kịch giả tạo mà thôi.

Khi chờ thanh toán tại quầy, Katsuo cũng chỉ chăm chăm vào đôi giày, hết vuốt ve xung quanh rồi lại sờ nắn đế cao su. “Cười như được mùa” chắc chắn là từ miêu tả chính xác nhất nét mặt của cậu ta lúc này, vui sướng không khác gì trẻ con được tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ hè trên khắp thế giới.

Nữ thu ngân trẻ ở quầy thấy vậy liền khe khẽ phụt cười, rồi vội vàng chữa cháy:

“A ... Tôi xin lỗi. Thật sự xin lỗi quý khách.”

“Không, chúng tôi mới cần xin lỗi. Gây ồn trong cửa hàng thế này, thật ngại quá.”

“Dạ không! Xin đừng nghĩ vậy. Ờm... Tôi hạnh phúc đấy ạ. Các vị là khách hàng đầu tiên thể hiện sự hài lòng với sản phẩm của chúng tôi theo cách đó. Chân thành cảm ơn quý khách.”

Nói rồi, cô gái cũng nở nụ cười rạng rỡ. Lúc này mà cười đáp trả người ta thì mười điểm. Tiếc là trong suốt mấy ngày qua, Kotegawa không tài nào vui đùa thoải mái.

“À, tôi có thể bỏ đôi giày cũ này đi cho quý khách không?”

Tí nữa thì vô tư gật đầu, may mà bản năng nghề nghiệp trỗi dậy.

“Không, chúng tôi giữ lại. Cho nó vào trong một cái túi khác giúp tôi với.”

Kotegawa cẩn thận, dự định đem về thử đối chiếu với dấu giày để lại trong công viên. Đành vậy thôi. Ít nhất nó có thể là căn cứ giúp Katsuo thoát khỏi danh sách bị nghi ngờ.

Bước ra khỏi cửa hàng, Katsuo vòng lên phía trước, nhìn thẳng vào Kotegawa, tươi cười nói: “A, cảm ơn.”

Giờ thì đến lượt cậu thanh tra bị nhìn chằm chằm, bị một từ ngữ mộc mạc, không màu mè đánh tan lớp phòng bị, chạm đến nơi sâu thẳm trong trái tim. Biết bản thân đang đỏ mặt, Kotegawa chỉ đành khoát tay che giấu ngượng ngùng.

Ký túc xá Katsuo đang ở đặt ngay cạnh Nha khoa Sawai. Đó quả thật chỉ là một căn hộ nhỏ xây dựng cách đây cả chục năm, không thể khang trang bằng khu phòng khám. Nhân viên khác vẫn đang làm thêm nên chưa có cửa sổ nào sáng đèn. Phòng của Katsuo nằm ngay góc trái tầng hai, nhưng cậu ta xấu hổ bảo: “Trong phòng, chẳng có gì cả” nên Kotegawa cũng tạm biệt ra về chứ không mặt dày theo tận vào trong. Cậu viện lý do nên báo cáo tình hình ngày hôm nay cho người quản chế để mò sang thị trấn Sagou bên cạnh. Dù chạm mặt Sayuri lúc này cũng khó xử lắm, chị ấy vừa mất đi Masato, cũng mới lo ma chay xong xuôi. Nhưng nếu không tìm gặp, Kotegawa sợ lòng mình cứ canh cánh mãi không thôi.

Ngạc nhiên làm sao khi chỉ sau năm ngày, diện mạo thị trấn Sagou đã hoàn toàn thay đổi. Hơn 7 giờ tối mà phố xá đã neo người, dân cư cảnh giác lẫn nhau. Thiếu vắng quang cảnh sum họp gia đình, mất đi không khí tấp nập ngày cuối năm, chỉ còn sự lặng thinh của bầy cừu nín thở chờ đợi giờ phút thoát khỏi cuộc đi săn của loài sói. Cái chết của Masato chắc chắn liên quan đến bước chuyển mình này. Cả Sagou đang rùng mình khiếp đảm trước Người Ếch, một kẻ đến đứa bé 7 tuổi cũng chẳng chịu tha.

Cơn gió xoáy cuốn mấy lá ngân hạnh rơi ven đường vào những vũ điệu xoay xoay.

Con người tụ họp tạo nên xóm phố, để rồi xóm phố ấy cùng chung nhịp đập với trái tim con người. Thế gian có khi vọng vang lời ca xuân thì, cũng sẽ tới lúc thống thiết khúc hát tang thương. Hiểu một cách nôm na, làng mạc nghèo nàn, tức là nhân dân không được ấm no, quần chúng mà tuổi cao sức yếu, chớ đợi mong không gian sống tươi trẻ, sôi động. Người ta chết đi, thôn xóm cũng tiêu đời. Chẳng có gì lạ nếu thấy một khu phố phát điên khi cư dân ở đó đang bị nỗi sợ làm cho mất trí.

Trước cửa nhà Udou dán một bức cáo phó. Cổng sáng đèn như này, có lẽ Sayuri đang ở trong nhà. “Không ở lại lâu đâu, chỉ cần nhìn mặt một lúc”, Kotegawa nghĩ vậy rồi bấm chuông. Vốn tính nếu chị ấy không tức khắc trả lời thì sẽ về luôn nhưng cánh cửa lại nhanh chóng mở ra.

“Ai vậ...”

Nhìn thấy Sayuri, lồng ngực cậu đau nhói. Người mẹ mất con hốc hác hơn cả hôm tổ chức lễ tang, đôi mắt như mất đi tất cả ánh sáng. Gương mặt tiều tụy cũng chẳng còn chút sức sống nào.

“Ồ, cậu Kotegawa. Vất vả rồi...”

Sayuri dựa vào cửa, thều thào yếu ớt. Cảm tưởng người phụ nữ này sẽ sụp đổ nếu không còn gì để bấu víu.

“Chị Udou! Chị có ăn uống đầy đủ không vậy?”

“Xin lỗi đã để cậu nhìn thấy hình dạng này nhé... Tôi không nuốt trôi gì cả.”

Sáp lại mới thấy da dẻ chị khô khan, thô ráp vì mất nước. Đây chắc là trạng thái dặm phấn vào cũng mốc meo mà người ta hay nói trong trang điểm. Vết thương lòng tàn phá nét trẻ trung, khiến chị ấy trông già đi mười tuổi.

“Vào đi.” Sayuri mở rộng cánh cửa. “Mọi người biết ý, muốn cho tôi không gian yên tĩnh để bình tâm. Nhưng càng một mình, tôi càng tuyệt vọng. Có cậu đến thế này thật là tốt quá.”

Kotegawa không ngần ngại tiến vào. Đèn trong nhà đều bật sáng nhưng không thể xua tan sự tối tăm, chẳng hạn như khối lạnh lẽo đang len lỏi chui lên từ sàn nhà. Cậu lảng tránh chiếc máy trò chơi điện tử vô chủ, những bộ quần áo nhỏ nhắn gấp gọn bỏ không, cái ghế ăn chẳng có người ngồi và cả gương mặt Masato trong khung hình v không chịu nổi cảm giác mất mát đang đục khoét trong tâm hồn. Dẫu vậy, nụ cười thẹn thùng và giọng nói yếu ớt ngày ấy vẫn ùa về. Từng kỷ vật, hình bóng, âm thanh lưu lại trong ký ức. Mấy thứ gợi nhớ về người đã ra đi ấy chính là chất độc hủy hoại người còn ở lại.

Góc phòng khách có đặt hoa quả và di ảnh của Masato, trông như một chiếc ban thờ, song không thấy tro cốt hay bài vị.

“Nhà tôi không theo đạo, không thờ thần phật. Chôn cất xong xuôi từ hôm đám ma rồi. Tang lễ khủng khiếp nhỉ? Bao nhiêu thứ trước mắt nói biến mất là biến mất được ngay.”

Kotegawa lẳng lặng gật đầu. Nghe nói trong trường hợp người đầu bạc tiễn kẻ đầu xanh, nhà tang lễ sẽ cho tiến hành đám ma thật nhanh gọn, tránh kéo dài thời gian tiếc thương của gia quyến.

“Ở đây thì không xóa đi được. Tôi vẫn ngửi thấy Masato”, Sayuri vừa nói vừa thở dài. “Mùi của thằng bé ngập tràn trong ngôi nhà này. Có phun bao nhiêu chất tẩy rửa cũng chẳng thể tan đi.”

Người phụ nữ bỗng đứng lên.

“Đổi địa điểm nào.”

Kotegawa thừa biết bước chân lê lết đó muốn đi đến đâu. Cậu theo sau, quả nhiên trông thấy Sayuri mở cửa phòng học. Nơi này vẫn luôn mang lại niềm tin và hy vọng, vậy mà nay bước vào chỉ thấy trống rỗng lẫn vô hồn. Giữa không gian kín rộng lớn chỉ có đàn dương cầm, mùi của đứa bé đúng là vào đến đây đã phai nhạt dần.

Sayuri ngồi thụp xuống ghế, cánh tay buông thõng, nhìn chằm chằm phím đàn lâu thật lâu. Kotegawa chỉ biết bất lực đứng nhìn. Hai người họ cùng im lặng gặm nhấm nỗi bi ai. Sức nóng đèn âm trần và đèn rọi không sưởi ấm được xuống đến đây. Bóng sợi đốt những tưởng sẽ ấm áp, giờ cũng chỉ là một nguồn sáng trắng.

“Thật là một người mẹ vô dụng…” Sayuri cuối cùng cũng mở miệng. “Con trai duy nhất bị giết chết, còn người đẻ ra nó lại chẳng làm được gì. Không thể tìm ra thủ phạm, không thể cùng cảnh sát hợp tác điều tra. Thậm chí phải làm gì cho thằng bé thấy vui cũng chả nghĩ ra nốt. Cả ngày toàn khóc lóc. Tự bất lực, tự thấy cạn lời. Gì mà giáo viên dương cầm, gì mà quản chế? Tôi phát ngán cảnh bản thân bó gối với mấy cái danh xưng đó rồi. Cậu biết không? Tất cả những gì tôi làm trong bốn ngày qua là mặc đồ tang ngồi đó. Tổ chức đám ma, đăng ký khai tử ở tòa thị chính, thủ tục mai táng đều phải nhờ bà con xung quanh lo hộ. Thực sự không được trò trống gì.”

“Ai rơi vào hoàn cảnh này cũng sẽ như vậy. Tìm kiếm và bắt giữ kẻ thủ ác về chịu tội để rửa hận cho nạn nhân xấu số hay gì vẫn là công việc của chúng tôi. Gia đình cũng chỉ có thể hợp tác điều tra một phần nào đó... À mà, bố của Masato... đã đến chưa ạ?”

“Chồng cũ của tôi ấy hả? À, có tới. Chắc là biết tin qua báo chí hoặc ti vi. Có thế nào cũng là bố mà. Anh ta đến sau đám tang, trò chuyện với tôi rất nhiều. Kể ra cũng lạ. Tôi thế mà lại chẳng nhớ cả hai đã nói gì. Anh ta về lúc nào cũng chẳng hay. À, người đó có gia đình mới rồi nên cũng không ở lại lâu được. Thử nghĩ lại mà xem, giá lúc đó chúng tôi có thể nắm tay nhau, hàn gắn mối quan hệ vợ chồng thì đứa bé trên trời có lẽ đã được an ủi một chút. Vậy thôi cũng có làm nổi đâu?”

Nhìn Sayuri tiếp tục lặng lẽ cúi đầu, Kotegawa cảm thấy thật khó chịu. Rất gần mà lại rất xa. Muốn coi người đối diện như mẹ ruột mà động viên, nhưng không biết nói sao mới bộc bạch hết nỗi lòng.

Cơ mà vẫn phải nói thôi.

“Tôi không nghĩ vậy.”

Chẳng phải cảm xúc là thứ nên được truyền tải à?

“Ai nói chị không làm được gì? Chúng tôi có thể bắt thủ phạm, nhưng nói đúng ra là cũng chỉ có thể bắt được thủ phạm thôi. Còn một người mẹ như chị Sayuri sẽ làm được những điều mà chúng tôi không thể.”

Ánh mắt của Sayuri dần quay về với chiếc dương cầm. Tiếc thương người vừa từ giã thế gian. Xoa dịu vong linh đứa trẻ đã lìa đời. Trời ban tài năng chơi nhạc là để chị ấy thực hiện những sứ mệnh ấy.

Sayuri thở dài rồi đặt tay lên phím đàn.

“Thằng bé rất mê bài này của Chopin.”

Và rồi khúc ca vang lên thật quen tai. Bản Chopin Etude số 3 cung Mi trưởng mang tên Chia ly, nổi tiếng đến mức được đưa vào sách giáo khoa âm nhạc. Chính tác giả đã phải thốt lên rằng bản thân chưa bao giờ viết được giai điệu nào hay đến thế. Phím đàn mãnh liệt trước đây của Sayuri bị thế chỗ bởi những giọt nhạc li ti, bay lượn khắp không trung. Âm thanh mới đẹp đẽ làm sao, như chính những gì nhà soạn nhạc từng khen ngợi. Masato với điệu cười bẽn lẽn kia yêu thích bài này cũng đúng thôi. Có điều, tựa đề như ứng nghiệm số phận của nhóc con làm Kotegawa thấy chua xót quá.

Hòa quyện với từng nốt nhạc, ngón tay điêu luyện của Sayuri lướt trên phím đàn, định vị rõ bè đệm rồi họa thành bức tranh âm thanh vô cùng sắc nét. Giai điệu chính mềm mại pha chút ngập ngừng nhưng nổi bật. Ngón đàn không buông thả mà vẫn hớp hồn khiến người nghe chẳng thể dứt ra. Nét cười bẽn lẽn và khuôn mặt e dè của Masato thi nhau hiện lên cùng giai điệu vừa ai oán vừa dịu dàng. Từng giọt nhạc mong manh như sắp sửa vỡ tan vẫn thay phiên nhau vỗ về linh hồn em nhỏ.

Hòa âm bất ngờ vút lên cao. Thanh âm điên cuồng, càn quấy dưới đôi tay mãnh liệt thường thấy của Sayuri bỗng quay trở lại, mang theo cơn đau và tiếng than khóc trước thời khắc âm dương cách trở những con người hết lòng yêu thương nhau.

Rồi tiếng đàn bỗng nhiên im bặt.

Kotegawa mở mắt như vừa tỉnh dậy từ giấc mơ, thấy Sayuri gục lên phím đàn.

“Chi Udou...”

“Xin cậu, Kotegawa... Làm ơn hãy bắt được thủ phạm...” Sayuri không ngẩng đầu, chỉ khẩn khoản van lơn. “Lần đầu tiên trong đời tôi hiểu cảm giác mất đi một người quan trọng là như thế nào. Chẳng khác nào bị đâm thủng lồng ngực là mấy. Dù chơi đàn bao lâu, âm nhạc vẫn luồn qua vết thương hở ấy mà trôi đi, tâm can chẳng giữ lại được gì. Thế nên, tôi không chấp nhận việc coi cái chết của Masato là trò đùa số phận. Chỉ khi tin rằng kẻ gây án thật sự liên quan đến bản thân tôi, rằng có nguyên nhân nào đó khiến tôi phải mất đi đứa con tội nghiệp, lỗ hổng trong tim mới hẹp vào một chút. Cho nên cậu nhất định phải bắt được thủ phạm giúp tôi...”

Người phụ nữ nói xong vẫn kiên quyết úp mặt trên cây dương cầm.

Kotegawa muốn trấn an đôi vai gầy kia, nhưng bực mình thật đấy, cánh tay chết nhát mãi không chịu nhấc lên.

Mãi đến khi thấy Sayuri bắt đầu lẩy bẩy, Kotegawa mới hạ quyết tâm ôm chị ấy vào lòng.

Tiếc là, chẳng thể khiến cơn run rẩy của người mẹ vơi đi.

*

Sau khi xếp đôi giày ngay ngắn ở thềm nhà, cậu ta quay sang một kho báu khác. Góc dưới hộc để đồ chứa cả đống báu vật làm cậu ta mê mẩn.

Quần áo phụ nữ, túi rác bên trong bê bết máu me và cả thứ vũ khí yêu thích. Cả ba đều mang dấu hiệu cho thấy cậu ta là Người Ếch. Nhìn thôi đã thấy rạo rực khắp người.

Hôm nay ở nơi làm việc cũng râm ran bàn luận về Người Ếch. Già trẻ gái trai, không ai dám phớt lờ sự tồn tại của cậu. Tiếp theo là “E”. Đâu là người được chọn?

Nghĩ đến mấy kẻ đang lo lắng đến đứng ngồi không yên ngoài kia sao mà thấy sung sướng quá xá. Cảm giác vượt trội hơn người khi biết trước con mồi tiếp theo làm cậu ta phổng mũi không thôi. Quyền lựa chọn là minh chứng của nhà vua. Tỏ tường điều thiên hạ chưa rõ cũng là đặc trưng của một ông hoàng.

Vua chúa nhìn xuống đám đông khốn khổ tập trung ở dưới quảng trường cung điện, lớn tiếng ban chiếu chỉ: “Đồ chơi kế tiếp chính là ngươi!” Tưởng tượng ra cảnh đó cũng đủ thấy hạnh phúc ngập tràn.

Gió trời đập vào cửa sổ, khung kính kêu lạch cạch liên hồi. Cậu ta coi đó như tiếng vỗ tay hoan hô, tôn thờ chính mình. Thế rồi một mình cậu ta mãi chìm đắm trong âm thanh tán dương ấy, giữa một vương quốc chật hẹp và tối tăm.