Đêm thứ hai, Presto cũng ngủ chẳng yên giấc như đêm đầu. Mãi anh không chợp mắt được. Ngồi lọt trong chiếc ghế bành da dê thuộc, anh kiểm tra lại trong trí những ấn tượng xúc động trong ngày. Người đàn bà kiều diễm bị chứng bệnh ác độc biến thành một mụ yêu tinh đáng sợ, những anh lùn, những gã khổng lồ, và giữa tất cả những kẻ quái dạng như quái vật ấy - là bác sĩ Sorn, như một pháp sư sẵn sàng phá tan những tà thuật hiểm độc và hoàn lại cho mọi kẻ quái dạng ấy hình hài của những con người bình thường, khỏe mạnh.
Presto bắt đầu thiu thiu ngủ và anh liền mơ thấy người - đàn - bà - quái - vật với chiếc cằm to tướng đứng dậy khỏi chiếc ghế của mụ, đi đến bên anh và chìa những bàn tay to bè quái gở ra nói:
“Em yêu anh, Tonio, gã chồng chưa cưới đã bỏ em. Nhưng em thích anh hơn hắn, hai ta đều là quái dạng, chúng mình xứng đáng với nhau. Và chúng mình sẽ sinh ra những quái thai trên đời chưa từng có… Trông chúng buồn cười đến nỗi tất cả mọi người sẽ chết vì cười. Và đến lúc ấy những con cháu của chúng mình sẽ thừa hưởng trái đất. Sẽ không còn ai cười chúng nữa, bởi vì tất cả đều quái dạng một cách khủng khiếp. Và sự quái dạng sẽ được công nhận là vẻ đẹp. Rồi kẻ quái dạng nhất sẽ được công nhận là người đẹp nhất…”
Tonio tỉnh dậy, người vã mồ hôi lạnh.
“Giấc mộng mới kinh tởm làm sao…” - anh nghĩ.
Đột nhiên anh nhảy vội lên giường ngồi và ôm đầu. Một ý nghĩ làm anh sửng sốt: “Mình chạy trốn khỏi cô Veda khủng khiếp trong giấc mơ. Nhưng phải chăng mình tốt đẹp hơn? Phải, Hedda Lux đã có lý, một nghìn lần có lý, khi cự tuyệt mình. Lần cuối cùng ấy, mình đã tàn nhẫn một cách bất công với nàng… Sao nhỉ, nếu Hedda chết thật vì trận cười? Mình đã bỏ nàng lại trong cơn ngất. Có thể, nàng vốn yếu tim mà…”
Tonio nhảy khỏi giường và đi đi lại lại trong phòng.
“Phải đánh điện cho Hoffmann, hỏi tin anh ấy. Nhưng, chắc Hoffmann đã đi rồi… Nếu quả thật mình đã giết chết nàng bằng tiếng cười, thì cuộc truy nã đang bắt đầu, họ sẽ bắt mình, có thể sẽ buộc mình vào tội giết người và treo cổ. Mà mình sẽ chết mà vẫn quái dạng… ! Không! Không! Nếu Hedda đã chết, chuyện đó coi như đã rồi. Ngoài Hoffmann không ai biết mình đã đi đâu. Trước hết cần phải chữa khỏi bệnh quái dạng, rồi sẽ hay… Song thần kinh mình suy yếu quá mất rồi! Cần phải trấn tĩnh lại”.
Tonio lên giường nằm, nhưng cho đến sáng anh vẫn không sao ngủ được, “Bệnh xấu xí là loại bệnh nặng nhất?” - Anh nhắc đi nhắc lại trong cơn mê sảng. Mãi cho đến khi những tia nắng sớm đầu tiên chiếu trên ngọn cấy, Tonio mới thiu thiu ngủ, nhưng vẫn lẩm bẩm trong giấc ngủ chập chờn những lời lẽ khó hiểu, xa lạ nghe như lời thần chú: “Tuyến yên… Hormon… bệnh to cực… Siêu chức năng…”
- Không, đúng thế, có thể phát điên lên vì chuyện đó. - Presto nói, sau khi thức giấc vào lúc mười một giờ trưa. - Mình cần biết một cách hoàn toàn chính xác những hormon và tuyến yên đó là cái gì, mình phải biết rõ tất cả bộ máy, khi đó mây mù mới tan đi, và trật tự mới trở lại đầu óc được.
Rửa ráy xong, Presto tới bên chiếc gương lớn trong phòng tắm và chăm chú ngắm nét mặt mình! Ôi, anh là nghệ sĩ điện ảnh chẳng phải vô ích! Anh đã biết rõ mỗi ly mét của cái bộ mặt này, bộ mặt xấu xí và gây cười.
- Quái dạng tai dài thõng, mũi hình giày! - Presto nói với chính bóng mình trong gương. - Mày sắp hết đời rồi. Mày sẽ cháy đi, chột đi, bốc hơi đi, thay vào chỗ mày sẽ là… mình rất muốn biết trông mình sẽ như thế nào sau khi chữa khỏi, - Presto nói đã bằng một giọng khác.
Mau chóng thay quần áo xong, Presto đến chỗ bác sĩ Sorn nhưng ông ta đang bận với bệnh nhân, anh liền đi dạo trong công viên.
Người chủ một gian hàng ở hội chợ sẽ sáng rực mắt lên khi nhìn thấy tất cả những kẻ quái dạng này. Họ đủ để lập thành nhiều nhóm tí hon và khổng lồ. Presto gặp những người đàn ông và đàn bà phì nộn, vất vả lết đi trên những cái chân to như cột nhà, hay gầy đét như thuyền trưởng Fracassi; anh thấy những đàn ông với nửa người trên như đàn bà, những phụ nữ râu ria… Tất cả bọn họ là nạn nhân trò chơi của những sức mạnh huyền bí đối với Presto và ẩn kín trong những đáy sâu của cơ thể.
Kìa, một kẻ quái dạng với cái đầu to tướng và đôi chân ngắn ngủn. Đó là một gã đần độn. Gã chăm chú nhìn Tonio và chợt bật cười như thằng ngốc.
- Jim! Jim! Lại đây mau lên, lại xem chuyện kỳ diệu này! Tonio Presto nhảy ra khỏi màn ảnh đến thăm chúng ta. Lại đây, lại xem ciné không mất tiền! - gã hét lên với một gã bệnh nhân khác.
Mọi người đều nhận ra Presto mỗi khi nhìn thấy anh trên màn ảnh. Mà có ai lại chưa đi xem phim? Cả bọn, đần độn lẫn khổng lồ, bị “Presto bằng xương bằng thịt” hấp dẫn đã kéo nhau đi theo anh. Điều đó làm Presto tức giận. Anh ngoặt nhanh sang đường bên, và bất chợt đi tới một cái sân quần vợt. Những người đàn ông và đàn bà trong bộ quần áo thể thao màu trắng đang chơi quần vợt một cách say sưa. Đây là những con người hoàn toàn bình thường. “Chắc là họ đã được chữa khỏi”, - Presto đoán.
Những kẻ quái dạng đứng cách một quãng xa. Họ thèm khát nhìn theo những người đang chơi.
Sau này Presto mới biết rằng, giữa những kẻ quái dạng và những người đã được trả lại hình dạng bình thường có những quan hệ độc đáo. Những kẻ quái dạng rất muốn sống chung với những người bệnh nhân đã qua quá trình điều trị. Điều đó động viên tinh thần họ, củng cố niềm hy vọng của họ là chẳng bao lâu họ cũng sẽ thành những người khỏe mạnh, bình thường. Còn những người đã bình phục lại rất không muốn gặp những kẻ quái dạng, lại xa lánh họ, bởi vì hình thù của những kẻ quái dạng nhắc họ nhớ tới sự quái dạng vừa mới đây của bản thân họ. Họ bắt đầu lo ngại. Một vài phụ nữ mạnh bạo còn lấy gương ra soi, để tin chắc là cái mặt nạ xấu xí đã rơi rụng khỏi mặt họ rồi. Vì thế ở cái thị trấn của Sorn bao giờ cũng tồn tại một nhóm xã hội, như là ở thứ bậc của các giai cấp xã hội. Như “những người bình dân và cùng khổ”, những kẻ quái dạng qua quá trình điều trị sẽ chuyển thành giai cấp “cao đẳng” cùng với đẳng cấp của họ, nhóm của họ.
Ở đây chẳng mấy chốc mọi người nhận ra Presto. Anh đành chúi sâu vào tận góc xa nhất của thị trấn - công viên. Anh nghe thấy tiếng trẻ con ở bên kia bức tường thấp. Ở đấy là khu thiếu nhi.
Và, lại những cái nhìn quấy rầy của những bệnh nhân anh gặp, lại cười, những lời thì thào: “Presto! Nhìn kìa, Presto đấy!”…
Than ôi, ở đây anh là kẻ khốn khổ nhất đời.
Presto quay về nhà và cho đến tối anh không bước ra khỏi nhà. Chỉ khi màn đêm đã buông xuống, khi phần lớn bệnh nhân đã tản ra về các biệt thự của họ, Presto mới lại đi đến gặp bác sĩ.
Sorn đón anh ở giữa đường.
- Tôi định đến ông. - Sorn nói. - Ta cùng đi dạo nhé. Cái đó có lợi cho giấc ngủ. Đêm qua ông ngủ ra sao?
- Tồi lắm. Tôi cho là tại những cái tuyến yên của ông. Tôi muốn biết đó là những con vật gì, tôi cảm thấy như quanh mình là những ma quỷ dữ tợn, giống như tổ tiên xa xưa của tôi đã cảm thấy.
- Được thôi, nào ta làm quen với những “ma quỷ” đó.
- Nếu được, thưa bác sĩ, ta đi theo con đường nhỏ này.
Presto chỉ con đường nhỏ vắng vẻ ở tít cuối vườn, mà hầu như chẳng có ai qua lại.
Sorn gật đầu và bắt đầu giải thích:
- Ông vừa mới gọi những tuyến nội tiết là “ma quỷ”. Đúng thế đấy, cũng những con quỷ đó có thể vừa ác độc vừa hiền lành. Bằng cách nào? Tôi sẽ giải thích ngay để ông rõ. Chắc ông đã biết, cơ thể con người gồm hàng tỷ những tế bào sống, tức là những phần tử cực kỳ bé nhỏ của vật chất sống. Những tế bào nhỏ ấy, khi thực hiện những chức năng khác nhau vốn có của chúng, sống và hoạt động trong sự tương tác qua lại đáng kinh ngạc và trong sự hòa hợp hoàn toàn giữa chúng với nhau. Ta càng nghiên cứu sâu sự sống của cơ thể, càng ngạc nhiên hơn về sự hài hòa ấy của các bộ phận, trật tự và hòa hợp, nó bao trùm toàn bộ các tế bào và bộ phận của cơ thể. Cái gì định ra nề nếp trật tự này? Một câu hỏi được các nhà khoa học quan tâm từ lâu. Trong suốt thế kỷ XIX, nhiều nhà khoa học đã cho rằng mọi bộ phận, tế bào của cơ thể liên kết, thống nhất lại bởi hệ thần kinh, còn bộ não là trung tâm mà mọi tế bào phục tùng một cách mù quáng. Nhưng thực ra hoàn toàn không phải như vậy. Bộ não có vị trí khiêm tốn hơn, mặc dù rất quan trọng. Nó là trung tâm truyền đi sự kích thích từ một điểm này đến một điểm khác của cơ thể. Sự truyền đi này mang tên là phản xạ. Nhưng sự biểu thị cuộc sống của cơ thể không chỉ bó tròn trong những phản xạ, hệ thần kinh trung ương không phải là hệ chủ yếu. Thực ra, có một số hệ thần kinh, và não không phải là trung tâm của toàn bộ cơ thể. Cơ thể sinh vật được điều khiển bởi một cơ chế phức tạp hơn. Những tế bào sản xuất ra những hóa chất đặc biệt chúng kích thích công tác của các tuyến và cơ. Các cơ tích lũy những chất dinh dưỡng và chất trao đổi cho các tế bào, còn các tuyến chế ra những chất đặc biệt gọi là hormon. Những chất này không biến thành vật thải của cơ thể và đóng vai trò những nhà hoạt động tích cực. Chính chúng quy định hình thức của cơ thể. Sự trao đổi qua lại các hormon tạo ra sự hài hòa của toàn bộ cơ thể. Hàng tỷ tế bào sống trong sự tác dụng qua lại được tổ chức chính xác. Một số cơ quan, ví dụ, chỉ tiết ra những hormon. Những cơ quan này được đặt tên là tuyến nội tiết và nếu nói ví dụ một trong những cơ quan này, tuyến này làm việc quá tích cực, thì nó bắt đầu trội hơn trong hoạt động của cơ thể, số lượng những nhân tố khác giảm bớt, và cơ thể phải chịu những thay đổi quan trọng: con người mập lên hay gầy đi một cách không bình thường, chiều cao phát triển mạnh hoặc bị kìm hãm mạnh ở tuổi niên thiếu; có cả những sự thay đổi sâu sắc hơn dẫn tới sự quái dạng của thân hình. Như vậy, các cơ quan nội tiết, hoặc các tuyến, đóng vai trò điều hòa; và chúng có không ít: tuyến giáp, tuyến cận giáp, tuyến bướu giáp, tuyến yên, tuyến thượng thận và nhiều tuyến khác nữa. Nhân tiện, nói về tuyến giáp. Ông sinh ở đâu ạ?
- Ở vùng núi Burchiada.
- Tôi cũng đoán là thế. Ở những địa phương nằm cao hơn mặt biển nhiều, trong đất có những muối dinh dưỡng do mưa đem tới bị phong hóa, bị ngâm chiết và bị xói mòn, chúng cần thiết cho việc phối hợp hoạt động của cơ thể để nuôi dưỡng một số cơ quan, nhưng trong những điều kiện đó chúng không có đủ chất nuôi tuyến giáp. Vì thế mà có khá nhiều người mắc bệnh bướu cổ ở quê ông. Vì bướu cổ là sự phát triển không bình thường của tuyến giáp bị bệnh thiếu dinh dưỡng. Bệnh của ông cũng do sự rối loạn hoạt động của các tuyến nội tiết. Song sự rối loạn này trong người ông có tính chất hơi khác thường. Số là ở những người kiểu như ông, thường quan sát thấy sự chậm lại của các vận động và toàn bộ các quá trình cuộc sống tinh thần. Chúng uể oải, nặng nề, lạnh nhạt, lờ đờ, và gợi nhớ tới những con vật hiền lành. Thật ra, cũng gặp được trong số họ một trí tuệ sắc sảo, mà còn có trí tuệ năng động, sáng tạo, với năng lực cảm thụ cao và sự nhạy bén của dây thần kinh. Ông cho biết ông có bị những cơn tim đập mạnh không?
- Có bị. - Presto đáp.
Sorn đưa mắt nhìn xuống tay anh.
- Ông mẫn cảm, dễ xúc động, dễ có ấn tượng. Ông rất dễ bị kích thích, trong cơ thể ông dường như có hai lực đối lập nhau cùng hoạt động. Tôi đã hình dung được tính tình, khí chất và nếp suy nghĩ của ông. Rõ ràng là phải tốn thì giờ cho ông. Dĩ nhiên ông muốn có một tầm vóc bình thường, những kích thước bình thường của thân mình và bộ mặt mà ông đã có thể có, nếu như sự rối loạn những tuyến nội tiết không để lại dấu ấn của nó lên bộ mặt ấy?
- Chà, cố nhiên. - Presto đáp.
- Thế là ông chưa từng thấy bộ mặt thực sự của ông. Chúng ta sẽ cố gắng phát hiện ra nó. Tôi đang làm một việc mà cho đến nay các thầy thuốc khác chưa làm. Người ta gọi tôi là thầy phù thủy, là pháp sư, Họ cũng đã gọi Burbank nhà chọn giống của chúng ta, bằng những tên đó. Tôi không làm nhiều hơn ông ta. Ông ấy sáng tạo ra những điều kỳ diệu khi thay đổi hình thức và toàn bộ “kết cấu” của các loại rau quả. Tôi thì làm việc thay đổi hình thức và nội dung của cơ thể con người. ta rẽ vào xem “bảo tàng” của tôi đi. Tôi sẽ chỉ cho ông thấy những chiến lợi phẩm của tôi. Tôi đã vượt các đồng nghiệp. - Sorn nói tiếp, chân đi về phía ngôi nhà. - Tôi đã thành công trong việc tạo ra những chế phẩm tuyệt vời từ các hormon của tuyến nội tiết. Với những chế phẩm này, tôi đã làm thay đổi được hình thức và tầm vóc của cả những người lớn tuổi trong một thời gian tương đối ngắn. Ông xem đây. - Sorn nói, khi họ bước vào căn buồng kề bên văn phòng. - xem cái sức mạnh đã tạo ra tất cả những sự kỳ diệu ấy nó như thế nào.
Ông ta lấy ra cuốn album, mở ra và chỉ cho Presto xem những bức ảnh. Bên trái dán những ảnh chụp những kẻ quái dạng khủng khiếp, bên phải - những người hoàn toàn bình thường, thậm chí còn có những người rất xinh đẹp. Những gương mặt bên trái và bên phải chỉ hao hao giống nhau, khó mà nhận ra họ.
- Đây là trước khi chữa, còn đây là sau. - Sorn hãnh diện nói, tay chỉ vào trang ảnh bên trái rồi trang bên phải của album.
Đúng là ông ta có quyền tự hào. Hình như ông ta có thể nặn, đắp hình hài của thân thể và mặt mũi con người theo ý muốn.
- Đây là tất cả những chiến lợi phẩm châu Âu của tôi. Tôi đã bắt đầu công việc này ở Pháp, nhà Sabatier, - Sorn nói. - Còn đây, những người Mỹ đầu tiên. Tiếc là, những vị đại diện của nền y học chính thức của chúng ta, như tôi được nghe nói qua Crookes, đối xử không có thiện ý lắm với những thí nghiệm của tôi. Các giới tôn giáo cũng than phiền. Tuy nhiên, tới giờ thì họ chưa ngăn trở. Còn đây. - ông ta chỉ cái tủ có cửa kính. Trên các ngăn tủ nhìn thấy những hộp lớn màu trắng đựng thuốc với những cái nhãn ghi chữ Latin. - Một thầy phù thủy thời Trung cổ sẽ không tiếc tiền để có những cái hộp này. Chúng đựng những chất bột. Một số chất này làm tăng tầm vóc, số khác làm giảm…
- Phải chăng ông có đủ sức là giảm hoặc làm tăng tầm vóc của người đã lớn tuổi.
- Vâng tôi làm được cả cái chuyện “kỳ lạ” ấy. Đây, chất bột này triệt hẳn được bệnh phát phì, chất này biến những người gầy thành béo tốt. Tóm lại, tôi mà sống cách đây năm trăm năm, thì có thể “hóa phép” và “giải phép” cho mọi người, kiếm được những món tiền kếch sù.
- Và kết thúc cuộc đời trên ngọn lửa thiêu.
Sorn mỉm cười.
- Có thể. Hiện nay người ta không thiêu sống tôi. Nhưng dù sao vẫn có thể làm rầy rà rất phiền. Tính bảo thủ của con người tồn tại lâu hàng thế kỷ.
Presto thực hiện như cái máy lệnh “cởi quần áo ra” của bác sĩ; Sorn xem xét khắp người Presto rất kỹ lưỡng.
- Cần thiết phải ghi lại toàn bộ tính chất liên tục của những biến đổi trên người ông. - Sorn nói. - Tôi đã quay phim một bệnh nhân, từng ngày một ở cùng một tư thế. Có được một bộ phim tuyệt vời; cuộc biến cải rõ rành rành trước mắt của kẻ quái dạng thành người xinh đẹp. Nhưng quay phim như thế tốn mất quá nhiều thời gian.
Ngày hôm sau, Presto uống gói thuốc bột đầu tiên, nó phải bắt đầu làm cái công việc vô hình trong cơ thể anh.
Hôm đó Presto đứng lâu trước gương, như để vĩnh biệt mình.
