Lại mấy ngày nữa trôi qua sau cuộc nói chuyện trên, không khác gì những ngày đã qua. Và thế là bắt đầu xảy ra điều kỳ diệu của sự biến hóa, như Presto nói, sau khi tự ngắm mặt mình vào buối sớm thường lệ.
Cái gương không biết lừa dối: chỗ lõm ở góc mũi đã đầy lên trông thấy. Presto yên tâm và lập tức vui hẳn lên. Bây giờ thì không còn nghi ngờ gì nữa: thuốc của bác sĩ Sorn đã thức tỉnh những lực bên trong của cơ thể anh, sự biến hóa của thân người anh đã bắt đầu.
Mỗi ngày lại đem đến một cái gì mới. Gốc mũi rất mau chóng có được hình dạng bình thường. Còn cái đầu mũi to mập hình chiếc giầy hình như “khô đi”, dài ra, - Tóm lại, nó nhỏ đi trông thấy. Đôi tai cũng co lại và bé đi. Toàn bộ hộp sọ trở về kích thước cân đối hơn. Và chuyện thật tuyệt vời! Presto bắt đầu lớn lên. Ngón chân ngón tay cả tứ chi đều dài ra: điều đó dễ dàng nhận thấy qua các ống quần và tay áo ngày càng có vẻ ngắn lại.
Một buổi sớm cô y tá dễ thương xuất hiện tại phòng Presto và mỉm cười nói sau lời chào:
- Thưa ông Presto, ông bắt đầu cao lớn lên. Xin chúc mừng ông. Bộ quần áo này của ông sắp trở nên chật rồi. Ở chúng tôi có cả kho giày dép, quần áo ngoài và quần áo lót đủ cỡ. Ông sẽ đổi quần áo cỡ to hơn, hoặc ông sẽ may bộ mới ạ? Chúng tôi có đủ thợ may đồ lót, thợ may âu phục và thợ giày.
Bệnh nhân của Sorn mà chịu mặc quần áo đã có người mặc rồi còn ra thế nào! Cũng như nhiều bệnh nhân khác, Presto bảo là anh sẽ đặt may quần áo mới.
Chỉ rất ít bệnh nhân khi về mang theo tủ quần áo gồm nhiều cỡ số. Phần lớn họ bỏ lại những quần áo ấy để chúng khỏi nhắc nhở tới quá khứ, coi như tấm da của nàng công chúa cóc trong truyện cổ tích. Về sau các nhân viên thương mại của Sorn đem bán chúng đi.
Cô y tá gật đầu chào và đi ra.
Vài phút sau đã có người đến đo kích thước của Presto, rồi thợ may, thợ giày, thợ khâu đồ lót giới thiệu những mẫu vải và kiểu may đắt tiền. Sau đến lượt thợ may mũ. Đến chiều, Presto đã được mặc bộ đồ mới từ đầu đến chân, để rồi cứ vài ngày lại lặp lại thủ tục này một lần.
Những lực nội tại đã tác dụng ngày càng mạnh mẽ hơn. Một khi đã phá vỡ những hình thức chết cứng, những lực này bắt đầu xây dựng lại cơ thể với tốc độ phi thường, Chẳng bao lâu Tonio đã không còn đếm được tất cả những sự thay đổi. Và sau tháng đầu tiên của cuộc “biến hóa”. Khi anh đem tấm ảnh cũ ra so với bộ mặt hiện tại, thoạt đầu anh vui sướng, nhưng sau đó thậm chí hoảng sợ: chiếc gương phản chiếu một bộ mặt mới, lạ hoắc.
Đây không còn là Antonio Presto mà anh đã quen thuộc từ thời thơ ấu. Bộ mặt trước kia của anh đã biến mất. Presto đâm khiếp sợ. Dường như tri giác của anh đã di cư sang thân thể một người không quen biết. Anh thử làm những cử động tay - có được một cái gì đó mới, khá uyển chuyển, thậm chí duyên dáng nhưng khác lạ làm sao. Những cảm giác về sinh lý đều mới lạ. Mỗi cử chỉ đều thoải mái một cách đáng ngạc nhiên. Tứ chi trở nên mềm dẻo, cơ động. Không còn những cử chỉ vụng về. Dáng đi của Presto trước kia giống sự vận động của con dơi, nay trở nên uyển chuyển nhẹ nhõm. Tất cả những điều đó đều dễ chịu lạ thường, nếu như không phải là quá mới mẻ - mới lạ đến khủng khiếp.
Những sự thay đổi không chỉ xảy ra trong cơ thể của Presto, và dường như trong cả thế giới xung quanh. Đứa trẻ lớn lên qua từng năm, một cách từ từ khó thấy. Còn Presto thì lớn lên mau chóng, e không phải từng ngày, mà từng giờ, như các hiệp sĩ trong truyện cổ. Theo đà ấy Presto cảm thấy không gian và các quy mô mau chóng giảm đi. Cái giường, mà khi mới đến anh nằm không hết quá một phần ba chiều dài, dường như đã co ngắn lại, những cái ghế, cái bàn như nhỏ lại. Anh không còn phải dựa vào thuật thăng bằng để ngồi lên ghế hoặc ghế bành. Trên bàn viết anh ngày càng phải gạt ra xa những cuốn sách và giấy mực. Anh đã có thể kiễng chân lên để tự mình lấy được áo. Trước kia thật phiền phức, bởi những công việc đó! Trước kia anh như một đứa trẻ, luôn luôn cần có sự giúp đỡ của người khác hoặc gây ra những trận cười khi thử tự mình với lấy một cái gì đó trên cao hay leo lên đâu đó. Thế giới không thích hợp với những người lùn.
Những điều mới được tạo nên đó thật dễ chịu. Nhưng dù sao những thay đổi nội tạng mới hấp dẫn sự chú ý của Presto.
Tonio hàng giờ không rời cái gương. Anh tìm hiểu thân thể đổi mới của anh. Anh ngắm nghía nó và kinh ngạc về những sự kỳ diệu của khoa học. Phải, hiện giờ anh đã tin rằng thân thể con người không phải là những hình thức đúc khuôn vĩnh viễn suốt đời, rằng những hình thức này trôi chảy và cơ động như nước. Chỉ cần biết cách khơi dậy “những lực nội tại” của cơ thể, những kẻ xây dựng thân thể mới - các hormon.
Các hormon, tuyến giáp, tuyến giáp trạng - bây giờ tất cả những từ ngữ này đối với Presto không còn có vẻ là những từ ngữ khó hiểu của một bài thần chú nữa.
- Song dù sao vẫn thật lạ lùng, - anh nói khi nhìn vào gương.
Từ trong gương một chàng trai trẻ khỏe đẹp đang nhìn anh, dáng người cao lớn, rất cân đối với cái mũi thanh và đẹp.
Trên cái thân thể mới ấy là một bộ âu phục mới. Presto nhìn lại bộ âu phục cũ, bộ âu phục nhỏ thó kẻ ô vuông, với cái quần ngắn cũn gần như trẻ con bộ quần áo này bỗng trở nên đáng thương và làm mủi lòng Presto. Dường như bộ quần áo tí hon này là của một thiếu niên đã chết để lại.
- Tonio Presto đã chết. Không còn Tonio nữa! - Presto khẽ nói.
Đột nhiên anh cảm thấy thương hại kẻ quái dạng đã từng chịu cảnh nghèo túng, đã có một thời thơ ấu không được tình thương sưởi ấm, một cuộc đời lang thang hè phố.
Tonio nhớ lại, khi còn bé anh đã phải rời bỏ miền núi quê hương đi về phía đông để kiếm sống. Nhưng với vóc người như anh thật khó kiếm được việc làm thường xuyên. Ở thành phố này anh bán báo, ở thành phố nọ anh làm quảng cáo sống - với tấm biển “Quý vị hãy mua xi đánh giày Mặt trời”! đeo trên bộ quần áo hề. Bọn trẻ con chế giễu và thường đánh đập anh. Lại tiếp tục lên đường. Cuối cùng, tại một thành phố kia anh may mắn rơi vào một gánh xiếc rong. Lại bộ quần áo hề, nhưng ở đây không ai đánh đập anh. Anh mời chào người xem và thành công trong đám người vô công rồi nghề. Presto đã cùng gánh xiếc đi qua nhiều thành phố lớn nhỏ của nước Mỹ.
Tại một thành phố của bang California, nơi có một xưởng phim, chủ nhân của xí nghiệp này bỗng có ý nghĩ mướn gánh xiếc rong quay một bộ phim theo kịch bản được viết riêng. Gánh xiếc chưa kịp rời thành phố thì bộ phim mới đã xuất hiện tại các rạp chiếu bóng. Và lần đầu tiên Presto nhìn thấy mình trên màn ảnh. Vai của anh thật khiêm tốn: cũng như mọi khi, anh chỉ khẩn khoản mời chào.
Xúc động sâu xa khi nhìn thấy hình thù của mình trên màn ảnh. “Tonio Presto” - khi đó anh mới đơn giản là Tom Johnson - tăng thêm uy tín với chính mình. Người ta đã đưa anh lên màn ảnh, lên chính cái màn ảnh mà tất cả những nhân vật yêu thích của anh đã xuất hiện, tức là chính anh cũng có một giá trị nào đó! Căn bệnh tương đối phổ biến đã chiếm lấy anh, đó là mong muốn không gì cản nổi được đóng phim. Vi trùng của bệnh này chưa được nghiên cứu đầy đủ: ở đây có vai trò của thói hiếu danh đơn thuần, có sự khao khát được giàu có mau chóng, hay là mong muốn không tự giác chiến thắng thời gian và cái chết bằng cách giữ lại trên phim nhựa dù chỉ vào khoảnh khắc của cuộc đời, - không rõ do đâu, nhưng sức mạnh của bệnh tật thật phi thường.
Tonio đến gặp ông chủ xưởng phim và đề nghị được làm diễn viên điện ảnh. Ông ta chỉ cười ha hả. Tonio không chịu yên. Anh biết được có một trung tâm công nghiệp điện ảnh ở Mỹ là Hollywood, và sau khi chia tay với gánh xiếc anh liền đến đó. Các nhà kinh doanh điện ảnh, các đạo diễn, quay phim thậm chí không muốn nói chuyện nghiêm chỉnh với anh. Mãi lâu sau mới có một nhà quay phim thông minh ngẫm nghĩ và nói với giám đốc:
- Ừ nhỉ, tại sao chúng ta không làm cho chú lùn này thành một Jackie Kutan [13] thứ hai? Ít ra anh này cũng không lớn bằng anh kia.
Trong công việc làm ăn lớn thì một vài trăm mét phim nhựa chẳng đáng kể. Ông giám đốc bằng lòng cho thử vai. Presto rối rít lăng xăng, tay vung tứ tung như chiếc cối xay gió. Đạo diễn xua tay thất vọng: “Anh chàng chẳng có chút khái niệm nào về diễn xuất!”, nhưng nhà quay phim không chịu thua cuộc.
Bộ phim gây ra trong khán giả một ấn tượng, bất ngờ đối với cả giám đốc và đạo diễn. Và một bước ngoặt thần kỳ đã đến với cuộc đời Presto.
Presto cố gắng nhớ lại toàn bộ cuộc đời. Anh muốn kiểm tra xem gã “Presto mới” có biết tất cả những gì mà “Presto cũ” đã trải qua. Liệu “sự biến hóa” về mặt thể xác này có phá hủy sự thống nhất của tri thức? Không, trí nhớ của anh vẫn hoạt động bình thường. “Presto mới” là người thừa kế toàn bộ di sản tinh thần của “Presto cũ”. Nhưng dù sao trong tâm thần của Presto đã xảy ra những thay đổi không nhỏ. “Presto mới” trở nên trầm tĩnh hơn, thực tế hơn. Anh tự chủ được tốt hơn, không nóng nảy, không rối rít. Điều đó cũng rất lạ lùng. Trong con người Presto dường như chỉ còn lại một sợi dây mỏng manh, nối cái “tôi” đã qua của anh với cái “tôi” hiện nay, sợi dây của sự thống nhất ý thức. Sợi dây này mà đứt, thì “Presto cũ” coi như chết hẳn, còn chàng trai trẻ mới này sẽ “ra đời” vào tuổi hai mươi bảy. Thì sao nhỉ, nếu quả thực sợi dây này đứt? Tonio sẽ quên hết mọi thứ có trước khi điều trị. Khi đó anh sẽ là ai nhỉ? Tonio đưa tay lên trán, rời khỏi giường và lại nhìn mình:
- Đúng, Tonio Presto đã mất mặt rồi.
