Lọt vào nhà của Mr. Pitch đối với Tonio Presto đã đổi mới, còn khó hơn vào nhà của Hedda Lux. Thời giờ quý hơn vàng của ông Pitch được người hầu bảo vệ, họ câm và điếc trước mọi lý do, mọi lời khẩn cầu và thuyết phục. Thất vọng về sức mạnh của vũ khí ngôn ngữ, Presto quyết định phá vỡ vòng vây. Anh đẩy bắn gã hầu ra và mau chân đi tiếp. May thay Tonio biết rõ sự xếp đặt các căn phòng và vì thế chẳng mất công lắm anh đã đến ngay được phòng làm việc của Pitch và náu mình bên trong cửa.
Presto nhìn thấy cái phòng giấy quen thuộc, bày đầy những ghế bành sâu bọc da, trải đầy thảm và khắp mặt tường trang trí những tấm ảnh và những chân dung nghệ sĩ điện ảnh. Ở một vị trí dễ thấy, chính giữa bức tường, bức chân dung của anh đẹp nổi bật lên Tonio Presto được chụp to bằng thật và đang thể hiện vai Othello với chiếc khăn của Desdemona trong tay. Biết bao lần Presto đã ở trong gian phòng này: Pitch bao giờ cũng tử tế như thế đối với anh, mời anh điếu cigars ngon, ấn anh ngồi xuống ghế bành, săn sóc anh như đối với khách quý.
Mr. Pitch đang ngồi ở chỗ thường lệ của ông, tại cái bàn giấy kiểu Mỹ để trần, và nói chuyện với cố vấn pháp luật. Ông Olcott.
- Trong hợp đồng đã quy định khoản tiền bồi thường là năm trăm nghìn dollars. - ông Pitch nói, không chú ý đến Presto. - Nếu ông Tonio Presto chạy đi đâu không biết, mà không hoàn thành việc quay bộ phim “Tình yêu và cái chết”, thì ông ta, Presto, buộc phải thanh toán tiền bồi thường và những thiệt hại. Phòng thương mại sẽ cung cấp cho ông chứng từ về việc bộ phim chưa hoàn thành đã tiêu tốn bao nhiêu tiền tới ngày ông Presto biến mất, và chúng tôi đã thất thu bao nhiêu do bộ phim không phát hành được. Cộng lại sẽ thành món tiền rất lớn. Ông hãy chuẩn bị đơn kiện.
- Nhưng chúng ta sẽ đưa đơn kiện ai? - Ông cố vấn pháp luật hỏi. - Chờ Presto trở về chẳng hơn à? Có thể, ông ấy không còn sống nữa. Có nhiều tin đồn đại.
- Càng hay. Chúng ta sẽ chỉ định người bảo trợ để trả lời ở phiên tòa và tịch biên tài sản ông ta. Chẳng lẽ ông không hiểu rõ mục đích của tôi?
Cuộc đối thoại này bị ngắt quãng bởi sự xuất hiện của gã hầu, sau khi đứng giậm chân chán ở bên ngoài cửa, gã đánh liều vi phạm nội quy nghiêm ngặt và đi vào phòng giấy mà không xin phép, để biện hộ cho sự thiếu sót ngoài ý muốn của gã.
- Thưa ông xin ông thứ lỗi. - gã hầu nói, - cái nhà ông này này, - gã đưa mắt chỉ Presto, - tự ý vào phòng làm việc của ông, mặc dù con đã cố sức…
Mr. Pitch nhìn Presto. Ông có những quy tắc riêng của ông, ông nghiêm khắc chỉ thị cho người hầu không được để cho “những gã trẻ tuổi phất phơ” vào gặp ông, nhưng nếu người nào trong bọn họ bằng cách này hay cách khác lọt vào được phòng làm việc của ông, thì ông Pitch lại tỏ ra lịch thiệp, như là sự đột nhập ấy không hề làm ông khó chịu.
Ông Pitch gật đầu, ra lệnh cho gã hầu đi ra và rất lịch thiệp hỏi xem ông này cần gì mà vào đây.
- Tôi có thể thông báo cho ông một vài tin tức về Antonio Presto, - Tonio nói.
- A, ra thế đấy! Thật thú vị. Ông nói mau lên, anh ấy còn sống chứ?
- Còn và không còn. Số là như thế này, - Tonio chỉ bức chân dung của anh trong khung thếp vàng.
- Presto kia không còn nữa, Tonio Presto vẫn sống, và đang đứng trước mặt ông trong hình dạng mới. Chính tôi là Tonio Presto.
Pitch đưa mắt hỏi Olcott.
- Ông không tin tôi, điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Mẹ đẻ ra tôi cũng có thể không nhận ra tôi nữa, nhưng ngay bây giờ tôi sẽ chứng minh cho ông thấy tôi chính là Tonio Presto.
- Thôi, ông đừng mất công chứng minh nữa, tôi hoàn toàn tin ông - ông Pitch vội đáp. - Vậy ông muốn gì, ô… ông Presto?
- Tôi đã nghe được câu chuyện các ông muốn đệ đơn kiện tôi về việc đã bỏ đi mà không hoàn thành vai đóng trong phim “Tình yêu và cái chết”. Ông không cần phải kiện. Tôi sẽ trả tiền bồi thường và các khoản thiệt hại. Nhưng bộ phim này phải quay lại hoàn toàn như mới. Và tôi sẽ đóng vai nhà thơ bài hát rong trong đó. Chỉ có điều phim sẽ không phải là hài kịch, mà là bi kịch.
- Phải… i… i, bi kịch… - Pitch mập mờ xác nhận.
- Ông biết quá rõ công việc của chúng tôi. Nhưng… cái đó thì không được đâu, chàng trẻ tuổi ạ.
- Nghĩa là ông không tin tôi, rằng tôi là Tonio Presto?
- Tôi tin, tôi tin, nhưng… nhưng.. Tonio Presto ạ, ông… hoàn toàn khác hẳn rồi. Ông không cần thiết cho chúng tôi, dù ông là ai đi nữa. Những chàng Apollon dập khuôn như ông thế này có mà vô thiên lủng, còn Tonio Presto thì độc nhất vô nhị, tuyệt trần trong sự quái dạng của anh ấy. Đó là người duy nhất. Và nếu ông thật sự là Tonio Presto đã biến dạng, mà tôi… tin, mà ông lấy quyền gì mà dám làm chuyện thay hình đổi dạng này? Ông đã ký với chúng tôi một hợp đồng dài hạn mười năm và một loạt những hợp đồng lẻ về việc ông tham gia vào phim này hay phim kia. Không một khoản ngự dụng cấp cho ông vua nào lại tốn kém cho một quốc gia bằng khoản tiền lương của ông đối với chúng tôi. Chúng tôi trả những món tiền điên rồ ấy vì cái gì? Vì cái mũi có một không hai của ông. Chúng tôi đã mua nó đắt hơn vàng. Nó đâu rồi, cái vật báu ấy? Ông đã làm gì nó? Một viên kim cương to bằng cái mũi hình giày - chỉ là đồ vặt rẻ tiền so với cái mũi của ông Presto. Ông không có quyền, cả về mặt đạo đức lẫn pháp luật, tước của chúng tôi cái mũi đó. Đó là mũi của chúng tôi, không phải của ông. Phải. phải! Mũi Tonio Presto là của mọi người, như món quà tặng kỳ diệu của thiên nhiên. Làm sao ông dám tước mất của xã hội món quà ấy? Ông thấy đấy, tôi nói với ông như với Tonio Presto. Ông sẽ nói gì để thanh minh cho mình?
- Tôi sẽ tìm thấy sự thanh minh trong việc làm, không trong lời nói, ông hãy cho tôi biểu diễn trước ống kính và ông sẽ thấy là “Presto mới” còn quý giá hơn “Presto cũ”.
Pitch nhảy chồm ra khỏi ghế.
- Anh không phải là Presto! Bây giờ thì tôi thấy rõ anh không phải là Presto! Anh, một gã trai trẻ mà ước mơ thành danh nhân điện ảnh. Anh đã nghe trộm cuộc nói chuyện của chúng tôi về Presto và đã tiến hành một trò chơi mạo hiểm. Tonio Presto thì đã không nói những lời anh vừa nói. Tonio Presto biết rằng tài năng là chuyện thứ yếu. Cái chủ yếu là quảng cáo. Không ít người có tài năng đang sống vô vọng trong bốn bức tường một cách âm thầm, không một ai biết giá trị và thừa nhận, còn quảng cáo thì có thể đưa sự bất tài lên tới đỉnh vinh quang. Presto là tuyệt vời, quyến rũ, không gì sánh nổi. Nhưng quỷ dữ hãy thiêu sống tôi đi như mảnh giẻ rách, nếu không tìm thấy hàng chục Presto giống như thế trong các trò vè ở hội chợ!.
- Chính ông vừa mới nói rằng Presto và cái mũi của ông ấy là độc nhất.
- Phải, tôi đã nói và còn nói nữa. Bởi vì để quảng cáo cho cái mũi ấy, tôi đã chi phí trên một triệu dollars trước khi đưa được nó lên màn ảnh. Vinh quang của bất kỳ nghệ sĩ điện ảnh nào cũng tỷ lệ thuận với những món tiền chi phí cho quảng cáo. Tonio Presto biết rõ điều đó dù ông ấy tự đánh giá cao mấy đi nữa. Đừng làm những cử chỉ bi kịch. Giả sử rằng anh chính là Tonio Presto thật tức là anh đã là ông ấy. Giả sử rằng tâm hồn, tài năng của Presto vẫn nguyên vẹn trong anh. Vậy thì tôi, tôi sẽ quay phim một tâm hồn ư? Dù anh có là thiên tài đi nữa, có là thiên tài gấp ba lần, công chúng vẫn không biết anh, và tất cả nỗi bất hạnh của anh là ở đấy. Còn làm cho anh thành một “Presto mới”. Presto - nhà bi kịch, cái đó quá rắc rối, đắt đỏ, buồn chán. Đủ rồi. Tôi tạm thời đình việc sản xuất các minh tinh màn ảnh và các thiên tài. Quá đắt! Chúng tôi chẳng cần đến anh, chàng trai trẻ ạ. Nếu gặp ông bạn vong niên Tonio Presto của chúng tôi, nhờ anh chuyển lời chào tới ông ấy và nói là chúng tôi nóng lòng chờ ông ấy và rất thân thiết hôn chiếc giày thần thánh.
- Dù sao tôi vẫn xin ông…
- Vô ích thôi. Tôi giả sử rằng anh là thiên tài. Nhưng công chúng chỉ tin vào sự thiên tài khi nào tôi tô điểm được con đường của thiên tài bằng chiếc cầu vồng làm bằng những tờ giấy bạc, mà tôi thì vất vả mới kiếm ra chúng. Chúc anh thắng lợi ở bất kỳ một lĩnh vực nào khác. Có lẽ, anh sẽ thành công trong nghề luật sư, thư ký hay kế toán ngân hàng. Cái đó chẳng đem lại gì nhiều, nhưng ai có lỗi trong chuyện này? Chính anh đã tự trục xuất ra khỏi thiên đường, nếu như anh đích thực là Tonio Presto - Pitch bấm chuông và ra lệnh cho gã hầu dẫn người trẻ tuổi đi.
Tấn trò đã diễn xong.
- Chàng trẻ tuổi này là ai vậy? Thằng điên hay kẻ gian? - Ông cố vấn pháp luật hỏi ông Pitch khi cửa đã sập lại sau lưng Tonio. Ông nói chuyện với hắn cứ như là đã tin một nửa rằng hắn đích thực là Tonio Presto.
- Không phải một nửa, mà gần như trăm phần trăm. Số là Hedda Lux đã gọi dây nói cho tôi. Cô ấy quả quyết với tôi rằng đã nhìn thấy những tấm ảnh và tài liệu khác, chúng xác nhận không thể chối cãi rằng Tonio Presto đã thay đổi ngoại hình của mình nhờ cuộc điều trị nào đó. Và chỉ khi anh ta bắt đầu yêu cầu thử tài anh ta như một diễn viên, thú thực là tôi hơi nghi ngờ anh ta không còn là Antonio Presto trước kia nữa. Đồ con lừa! Chính anh ta đã làm hại tôi. Anh ta coi như đồ bỏ đi rồi. Anh ta đã quen được cưng chiều bởi tiền bạc và thắng lợi, khó mà chuyển sang được một vai trò khiêm tốn hơn trong cuộc sống. Đã quen sống trong dư dật, anh ta phung phí mau chóng của cải lẫn bất động sản. Chính vì thế tôi phải vội làm đơn kiện.
- Ông bao giờ cũng nhìn xa thấy rộng! - Olcott nịnh chủ.
Ông Pitch đốt điếu cigars mới, phun khói lên cao và chờ khói tan mới nói ý tứ sâu xa:
- Vinh quang chính là như thế này. Khi không có tiền mua cigars, thì làn khói vinh quang cũng biến mất.
Olcott kính cẩn lắng nghe câu châm ngôn xoàng xĩnh này, như nghe lời châu ngọc khôn ngoan.
