Người Tìm Thấy Mặt

Lượt đọc: 406 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
NGÀY TRỌNG ĐẠI

Buổi sáng, khi Ellen đang ở trong bếp, người đưa thư đi vào bếp và nói:

- Cô nhận giúp bức điện gửi ông Antonio Presto.

Ellen sửng sốt ngó người đưa thư và đáp:

- Ông Antonio Presto không ở đây.

Người đưa thư nhún vai, nhìn lại bức điện và chìa cho Ellen.

- Địa chỉ đúng ở đây. Cô xem đi.

Ellen đọc địa chỉ.

- Đúng, - cô nói, - đây là địa chỉ của chúng tôi, nhưng Antonio Presto không ở nhà này. Chắc chắn là điện ghi nhầm, - Và cô trả lại bức điện cho người đưa thư.

Người đưa thư cầm lấy, nhún vai lần nữa và đi ra.

Qua cửa sổ Presto nhìn thấy và gọi to:

- Hello! Điện cho ai đấy?

- Antonio Presto, - người đưa thư đáp.

- Mang lại đây. Tôi là Antonio Presto.

Người đưa thư đến bên cửa sổ với vẻ phân vân.

- Vâng… - ông ta ngập ngừng. - Nhưng người ta lại bảo là Antonio Presto không sống ở nhà này. Và sau đó… nếu đây là ông Antonio Presto mà cả nước Mỹ đều quen biết, thì ông, ông chẳng giống ông ta mấy. - Và người đưa thư xoay xoay bức điện trong tay với vẻ do dự.

- Đưa đây, đưa đây! - Presto sốt ruột kêu lên, vừa chìa tay ra. - Ông đã đưa bức điện tới địa chỉ, người có điện nhận nó, ông còn muốn gì nữa?

- Nhưng, cô đây đã nói… - người đưa thư vẫn còn lưỡng lự.

Presto giật lấy bức điện, mở ra tức khắc và đọc.

“Quyết định tòa án có lợi cho ông, chúc mừng. Pierce”

- Tuyệt! - Presto vui vẻ nói: - Ông đừng lo. Đã giao bức điện đúng người nhận. Tôi ký nhận ngay đây… Gửi ông về việc đã đem những tin tốt lành tới đây.

Và Presto đưa cho người đưa thư tờ ký nhận cùng với mười dollars.

Người đưa thư nở rộng nụ cười, cảm ơn, chúc mọi sự tốt lành và phấn khởi quay về.

- Thắng lợi rồi! - Presto không nén được đã hét lên, vung vẩy bức điện trên đầu, xoay người một vòng và nhìn thấy Ellen đang đứng ở cửa phòng anh với đôi mắt mở to vì kinh ngạc, bộ mặt tái nhợt.

- Vì sao ông lại làm chuyện đó? - cô khàn giọng hỏi.

- Cô đã nhìn thấy và nghe thấy hết rồi? Tôi đã làm chuyện gì cơ, cô Ellen?

- Vì sao ông nhận bức điện ghi tên Antonio Presto? Vì sao ông lại đánh lừa người đưa thư?

- Tôi không đánh lừa ông ta và tôi đã nhận bức điện bởi vì tôi là Antonio Presto.

- Không thể có chuyện đó!

- Thế mà đó là sự thật! - Presto vui vẻ reo lên.

- Vậy thì, có nghĩa là ông đã lừa chúng tôi, tôi và cậu tôi, khi ông xưng tên là Smith?

- Vâng, tôi đã có lỗi đó. Những hoàn cảnh đặc biệt buộc tôi phải hành động như thế. Xin đừng lên án tôi khi chưa nghe hết những lời giải thích của tôi. Lúc nào ông Barry đi tuần xong trở về, tôi sẽ kể mọi chuyện.

Ellen đi xuống bếp với vẻ mặt cau có, không nói thêm câu nào. Tất cả câu chuyện này hết sức lạ lùng, đã đảo ngược mọi quan niệm về người khách trọ này. Phần lớn những điều cô đã nói với ông Smith, có lẽ cô không nói với Presto. Cô nhớ lại tất cả những cuộc trò chuyện với anh, nhớ lại đôi khi cô đã đối xử khắt khe với ông nhà báo không thành đạt này. Rồi cô bắt đầu tự an ủi: “Không, đó không phải là Antonio Presto lừng danh mà cô đã quen biết trên màn ảnh. Chắc là trùng họ tên, có lẽ bà con…”. Nhưng sự hoài nghi và tính tò mò đã chi phối cô đến nỗi ngày hôm ấy cô mó tay việc gì là hỏng việc ấy.

Khi cô một tay xách xô nước còn tay kia cầm giẻ và bàn chải cọ sàn bước vào phòng, Presto nom cô hết sức bối rối. Cư xử như thế nào bây giờ với Presto mới xuất hiện này? Cô không còn nói với anh như thường lệ: “Bây giờ ông biến đi cho, đừng quấy rầy tôi!”, mà nhìn anh gần như với vẻ có lỗi và nói ấp úng:

- Ông… Presto! Ông làm ơn đi ra vườn giúp…

- Ngay giờ đây! - Presto đáp. Xin chờ một phút thôi… - Anh ngoáy lia lịa trên tờ giấy viết điện.

Sự trì hoãn tình cờ này khiến Ellen tức giận. Cô cho là Presto cố tình trì hoãn, làm ra vẻ quan trọng. Cô ta ngoan mà! Có vẻ nịnh nữa! Thế là cô nói với vẻ khắt khe thường ngày:

- Tôi cần phải dọn dẹp!

- Xong rồi đây! - Presto nói. - Xin lỗi đã làm cô phải chờ. Tôi không ra vườn đâu, mà ra bưu điện, nếu cô cho phép. Pip! Anh gọi con chó. - Đi chơi đi.

Con St. Bernard đã nhòm vào phòng từ nãy, vui vẻ sủa lên và nhảy cẫng.

Presto đi ra.

- Ông Sm… ông Presto! Ellen bất giác kêu lên. Tính tò mò hóa ra còn mạnh hơn cô.

Presto quay mặt lại.

- Xin ông tha lỗi… - cô thốt lên, và má cô đỏ ửng, - trong khi chờ cậu tôi về, chỉ cần ông cho biết ông đúng hay không đúng là Tonio Presto ấy?

- Cả đúng cả không đúng, - anh đáp. - Xin lỗi cô - tôi rất vội ra bưu điện. Cô chịu khó kiên nhẫn một chút.

Rồi anh đi ngay với con Pip.

Đứng tựa vao cái chổi cọ sàn, Ellen trầm ngâm trong mấy phút rồi bắt tay vào dọn dẹp một cách bực dọc.

Nhưng những sự kiện của cái ngày đáng ghi nhớ này không chấm hết ở đây.

Thông thường luật sư Pierce gửi mọi thư từ tới trạm bưu điện cho Presto dưới cái tên bịa là Smith, như họ đã thỏa thuận với nhau. Bức điện cuối cùng của Pierce ghi tên Antonio Presto, ở nhà người gác rừng, vì ông cho rằng Presto không cần che giấu tông tích của anh nữa. Bức điện với tên thật và địa chỉ đầy đủ tự nó phải tượng trưng cho việc “Presto mới” đã thành người có quyền thừa kế đầy đủ và được công nhận của Presto quái dạng. “Một bức điện như thế không thể không làm vừa lòng khách hàng” - Pierce nghĩ. Và ông đã không nhầm. Nhưng luật sư không nghĩ đến mọi hậu quả của hành động của ông.

Phóng viên của những tờ báo chí lớn nhất từ lâu đã cố phát hiện ra chỗ ở của “Presto mới”, biến mất một cách hết sức bất ngờ. Đây là một thứ thể thao đối với các nhà báo. Người nào cũng muốn tìm ra anh trước tiên. Ở những người mà họ mua được trong số nhân viên, có nhiệm vụ thông báo tức khắc cho họ về mọi chuyện mà họ quan tâm.

Và thế là Presto chưa kịp từ trạm bưu điện trở về, đã có chiếc ô tô lăn bánh tới nhà ông Barry với một trong những nhà báo thường có mặt ở khắp nơi. Y ở tại khách sạn gần nhất và đã nhận được trước Presto một tiếng đồng hồ, người của y làm việc tại tổng đài điện báo New York cho biết có một bức điện gửi cho Antonio Presto ở địa chỉ vườn quốc gia Yolstounskom. Và nhà báo này đã phóng xe đến ngay.

Y có vẻ là một thương gia sang trọng. Có thể nhầm y là nhà du lịch. Trên những dây đeo chéo ở ngực treo hai chiếc máy ảnh: một “kinematics [24] ” nhỏ và một “SLR [25] ”. Chưa ra khỏi ô tô, y đã nhanh tay chụp được ngôi nhà của người gác rừng với Ellen đứng trong cửa sổ nhìn ra, tay đang cầm chổi cọ. Vài phút sau khi tới đây, y đã bấm được vài chục kiểu, với cái tính không khách sáo dễ mến, y đột nhập vào khắp nơi. Y đã trút vào Ellen đang buồn bực bối rối một lô câu hỏi. Cô gái lúng túng hết sức, nên chỉ trả lời bằng những cảm từ, song không vì thế mà gã nhà báo không ghi kín trang này đến trang khác bằng tốc ký. Nhưng khi vị khách không mời này đến bên bàn viết của Presto với ý đồ rõ rệt là nhòm ngó vào những giấy tờ ở đấy. Ellen mất bình tĩnh hẳn. Tất cả cơn giận tích lại trong người cô đối với khách đến quấy rầy đã bùng nổ đột ngột. Như một người lính gác, cô đứng che góc bàn, cầm ngang cái chổi đầy vẻ đe dọa và nói với giọng đứt quãng vì xúc động:

- Này ông! Chủ nhân không có nhà… Ông làm ơn đi ra cho.

- Hề… hề! Gớm, cô hăng tiết thế! - Và, tưởng Ellen là con gái hay là người ở của ông gác rừng nghèo túng, y rút ra chiếc ví dày cộp và sột soạt những tờ giấy bạc. - Có lẽ cô trở nên tốt bụng hơn, nếu…

- Cút! - Ellen hét lên và vung cây chổi sát trước mặt gã nhà báo.

Y chưng hửng lầu bầu: “Chà, chà!…” - Và trước sự tiến công của Ellen, y đi giật lùi ra khỏi phòng.

“Bây giờ sẽ ra sao đây?…” - Ellen nghĩ, cô cảm thấy đã đi quá xa. Nếu gã nhà báo phàn nàn với Presto, anh sẽ nghĩ thế nào về hành động của cô?

Bỗng cô nghe thấy tiếng sủa của con Pip và thở ra như đã trút được gánh nặng trên vai.

“Hãy để tự ông Presto trị cho hắn một mẻ tùy ý ông ấy!”

Và ông Presto đã trị hắn một cách rất đơn giản.

- Không có phỏng vấn nào hết, và ông quay về đi! - Anh nói dứt khoát. Presto đã quen xử sự với những loại người này.

Gã nhà báo hiểu ngay là không hy vọng gì có được bài phỏng vấn ở đây. Y chỉ có thể giận dữ bấm máy ba lần để chụp Presto đã tìm thấy, nhưng Presto nhanh như cắt đã quay lưng lại, trước khi tấm chắn kịp sập xuống.

Xe ô tô đã đi khỏi, Presto bắt gặp Ellen trong tư thế như bức tượng đá, với cây chổi trong tay.

- Tên láo xược đó hình như đã làm phiền cô? - Presto hỏi một cách thông cảm.

- Nhưng hình như tôi cũng đã khiến hắn… Ellen đáp, và trong cơn phấn chấn kể lại cho Presto nghe mọi chuyện.

Tonio phì cười và cúi mình thấp xuống:

- Cô đã bảo vệ một cách tuyệt vời những lợi ích của tôi, cô Ellen. Tuy nhiên, thật đáng giận! Bây giờ bọn nhà báo sẽ bay tới đây như đàn châu chấu. Tôi sẽ xạc cho lão Pierce về cái tội không thận trọng… Giá mà biến được khỏi đây… Vả lại, tôi cũng sắp đi rồi, nhưng trước khi ra đi tôi còn nhiều điều cần nói với cô và ông cậu của cô. Nó là thế này: hễ có ai tới đây, xin nói hộ là tôi đã đi Canada. Cô đừng khách khí gì. Nếu cần cô cứ sử dụng lần nữa cây chổi chiến thắng của cô.

Hôm đó đúng là còn một số nhà báo phóng đến nhưng Ellen kiên quyết đuổi họ đi, cô cố ý đóng vai một người đàn bà thô bạo, cục cằn không tế nhị. Presto nấp trong vườn theo dõi những cảnh đó một cách thích thú và thì thầm: “Chà, chà, Hoffmann mà có ở đây với cái máy quay!… Nhưng không sao! Chúng tôi còn quay cô em trong vai này!”

Buổi tối, khi Barry đã về, trong bữa cơm Presto đã kể lại cho người gác rừng bác học và cô cháu gái của ông toàn bộ câu chuyện lạ lùng của anh, trong khi nghe Ellen không nói một lời nào.

- Sau đây ông định làm gì? Barry hỏi khi Presto đã kể xong câu chuyện.

- Tôi có kế hoạch sẵn sàng mà tôi đã xây dựng dưới mái nhà của ông. Chưa một ai biết được kế hoạch đó, và mong rằng lúc này chỉ chúng ta biết với nhau thôi… Qua câu chuyện của tôi, ông thấy là thậm chí những nghệ sĩ lớn cũng hoàn toàn phụ thuộc vào các nhà kinh doanh, - Presto tiếp tục. - Lão Pitch đã gạt bỏ tôi. Thôi được! “Cười người hôm trước, hôm sau người cười”! Tôi sẽ cố gắng, chẳng có những lão Pitch cũng vẫn xong.

- Ông muốn gia nhập Liên hiệp nghệ sĩ điện ảnh [26] à? Tôi nghe nói là họ đã tổ chức xí nghiệp phim riêng. - Barry hỏi.

- Liên hiệp nghệ sĩ điện ảnh chỉ là mưu toan đầu tiên của những người làm điện ảnh để bảo vệ tập thể những quyền lợi của họ. - Presto đáp. - Nhưng về thực chất, đó là hiệp hội ngôi sao màn bạc. Liên hiệp được nuôi dưỡng bằng tinh thần thương mại mạnh mẽ, và những diễn viên loại trung bình, chưa nói đến diễn viên phụ, khó sống nổi ở đấy. Ngoài ra, ở trong Liên hiệp này, tôi sẽ không được hoàn toàn tự do về mặt sáng tác, mà tôi lại cần sự tự do đầy đủ - tự do viết kịch bản, đạo diễn, diễn xuất. Cái mà tôi dự định làm trong lĩnh vực này, có thể nói trước được là hoàn toàn không làm cho những người cầm đầu Liên hiệp thú vị gì.

- Từ đó có thể rút ra kết luận là ông muốn tổ chức xí nghiệp riêng? - Barry hỏi.

- Chính thế.

Barry không nói gì, chỉ nhíu mày và sau khi rít một hơi thuốc, ông thả ra một bụm khói.

- Ông không tin vào sự thành công à? - Presto hỏi và không chờ trả lời, anh tiếp: - Còn tôi thì tin vào thắng lợi. Đơn kiện của ông Pitch, việc điều trị và chủ yếu là quá trình vụ án đã hút cạn vốn liếng của tôi. Song dù sao tôi vẫn còn đủ tiền để cho bộ phim thứ nhất ra đời trên màn ảnh. Còn sau đó ư? Tất nhiên là tôi không mong gì vào chuyện vay vốn. Các ngân hàng cảm thấy sự nguy hiểm trong xí nghiệp của tôi và không những không cho tôi vay tiền mà còn tìm mọi cách làm hại tôi. Tôi đã thấy trước điều đó. Nhưng tôi trông mong vào cái khác. Xí nghiệp của tôi sẽ không có tính thương mại nghiêm ngặt, mặc dầu, dĩ nhiên, nó phải có lãi, nếu không tôi sẽ không đứng vững được trong cuộc đấu tranh. Nó phải mang tính chất hợp tác xã ở một trình độ cao hơn nhiều so với Liên hiệp nghệ sĩ điện ảnh. Đây không chỉ là hội của nghệ sĩ, mà của tất cả công nhân viên không phân biệt, cho đến cả những người thợ mộc và người dọn vệ sinh. Riêng ở Hollywood đã luôn luôn có trên mấy trăm đạo diễn và hàng nghìn diễn viên thất nghiệp. Họ sẵn sàng trong thời gian đầu lĩnh lương thấp hơn cả bình thường, chờ tới khi xí nghiệp bắt đầu có lãi, họ sẽ được chia phần. Nhưng tôi nghĩ rằng sự hạn chế ấy không cần thiết. Trái lại, tôi sẽ cố gắng tạo cho những nhân viên bậc thấp và trung bình những điều kiện tương đối tốt hơn. Sự cố kết trên cơ sở nhất trí về quyền lợi sẽ giúp chúng tôi giữ vững cuộc chiến đấu với cả những tổ hợp điện ảnh khổng lồ. Ít nhất thì tôi hy vọng như thế.

- Ông nhìn xa đấy.

- Tôi trông cậy vào mọi người. - Presto hào hứng nói tiếp. - Tôi cần có những người giúp việc trung thành hiểu tôi và tôi có thể trông cậy vào họ. Và thế là… tôi nghĩ đến ông, ông Barry ạ…

- Đến tôi? - ông Barry ngạc nhiên hỏi lại.

- Vâng, đến ông và cô Ellen. Chốn hẻo lánh này, dù là nơi ngoạn mục nhất trần gian, hoàn toàn không phải nơi để một người có học và thông minh như ông ở. Cũng không phải chốn dành cho cô Ellen. Tôi đề nghị ông vứt bỏ nghề gác rừng và đến chỗ tôi làm việc. Tôi đảm bảo với ông rằng khoản thu nhập đầu tiên sẽ vượt gấp hai lần tiền lương của giáo viên mà ông đã lĩnh.

- Nhưng tôi hoàn toàn là kẻ ngoại đạo trong điện ảnh! - Barry phản đối.

- Chỉ vì thế mà đề nghị của tôi khiến ông ngạc nhiên. Công nghiệp điện ảnh, đó là một nền kỹ nghệ to lớn và phức tạp nhất, với những chuyên môn đa dạng nhất. Thời gian đầu tôi sẽ tìm cho ông một công việc mà bất cứ người có học nào cũng làm được. Ví dụ ở bộ phận hợp đồng kế toán. Khi ông đã hiểu biết nhiều hơn về sản xuất phim. Ông có thể nhận một chức vụ quan trọng hơn, kể cả làm lãnh đạo, được trả lương rất hậu. Cả cô Ellen cũng sẽ có công việc.

- Miễn là không đóng phim! - cô gái vội vàng nói.

- Chọn công việc gì hoàn toàn tùy ở cô, - Tonio gắng làm cô yên lòng.

- Mọi chuyện thật không ai ngờ, - Barry nói, có vẻ đang lưỡng lự chưa nhận lời.

Presto hiểu vì sao ông ta hoài nghi: trước mặt anh là một người đã bị những thất bại trong cuộc đời làm cho hoảng sợ. Ông ta sợ mất nốt chút ít mà ông có được.

- Tôi thông báo thẳng thắn với ông, - Presto bắt đầu thuyết phục ông ta, - đối với cá nhân tôi sáng kiến này đi đôi với sự mạo hiểm. Và tôi mạo hiểm lớn hơn ông. Tôi không coi sự mạo hiểm của ông là lớn. Bởi vì sau một vài năm ông sẽ kiếm được ở chỗ tôi một số tiền bằng mười năm làm ở khu vườn này. Ông sẽ nắm được những chuyên môn mới, nghĩa là có những khả năng rộng lớn hơn để có công ăn việc làm mà không cần đến vai trò của tôi…

Barry vẫn còn lưỡng lự, Tonio liền quyết định đánh vào mặt yếu của ông. Tonio biết rõ là ông già John yêu quý cô cháu gái và rất buồn phiền vì cô gái khá thông minh và có khả năng này bị rơi vào đây, ở nơi hẻo lánh này, không được học hành và không có tương lai.

- Ông nên nghĩ đến cô Ellen! - Presto kêu lên. - Không nên để cô ấy loay hoay suốt đời với những cái giẻ lau và chổi cọ!

- Đừng lo gì cho tôi! - Ellen nổi nóng. - Tôi chẳng phàn nàn gì và hoàn toàn hài lòng về số phận.

- Nhưng cô có thể hài lòng hơn nữa về nó, - Presto bác lại. - Cô sẽ nhập vào một xã hội khác, sẽ gặp gỡ những người thú vị, có học thức…

- Tôi ở đây là tốt rồi, - cô gái cau có đáp.

“Một cô bé bướng bỉnh! Tựa như cô ta không làm hỏng mọi việc ấy!” - Presto bực tức nghĩ. Giá mà cô ta và ông cậu biết rõ nguyên nhân lời phát biểu nồng nhiệt của Presto! Giá mà Ellen đoán được rằng mọi việc là ở cô, rằng Tonio đặt vào cô biết bao hy vọng trong công việc mới của anh!

Những lời Presto nói về Ellen và câu trả lời sau cùng của cô, trong đó lộ rõ sự thô bạo dù là vô tình, chắc đã có ảnh hưởng tới ông già Barry. Chịu thua rồi, ông nói:

- Chính ông cũng phải hiểu, ông Presto ạ, rằng tôi khó mà dời khỏi chốn này, dù có muốn. Việc gì phải giấu ông nữa? Tôi không có đồng tiết kiệm nào, kể cả để đi đường và thuê nhà…

- Chuyện vặt tất cả! - Presto vui vẻ reo lên, nhìn thấy trước thắng lợi. - Ông sẽ nhận tiền ứng trước, ngay hôm nay cũng được. Đủ để chuyển đi, để thuê nhà, cả để mua sắm nữa… À mà ông không cần phải thuê nhà. Tôi thừa kế được của “Presto cũ” một biệt thự không tồi, rộng rãi, và sống có một mình. Cả tầng trên bỏ không. Ông có thể ở đấy cùng cô cháu gái là tuyệt. Đối với tôi chỉ dễ chịu hơn thôi. Tôi đã quen sống với ông và đã kết bạn với ông rồi.

- Xin cảm ơn lòng tử tế của ông, nhưng như thế không tiện. Hoàn toàn không tiện. - Barry đáp.

- Tại sao vậy? - Presto hỏi, nhưng đoán ra ngay. - À, tất nhiên. Dư luận xã hội… Tôi sống độc thân, trong nhà tôi không có đàn bà. Nhưng đây là những chuyện ngu ngốc, ông Barry ạ! Một là, cô Ellen sẽ không sống một mình, mà với ông và thậm chí không cùng một tầng với tôi. Tôi có thể cho thuê tầng trên của ngôi nhà và hai là… Chúng tôi có thể kiếm cho Ellen một người bạn, một bà già đáng kính nào đó. Khi ấy thì tất cả bọn đạo đức giả, bọn giả nhân giả nghĩa, bọn làm bộ cao quý sẽ không tìm được cớ gì để gây sự. Thế nào, xong chứ?

- Xong! - Barry đáp.

Màu đỏ hây hây hiện lên dưới làn da rám nắng của Ellen. Mắt cô long lanh. Cô không còn nén nổi niềm vui sướng, và với sự nôn nóng rất trẻ con hết nhìn Presto lại nhìn ông cậu, hỏi:

- Bao giờ ta đi?

« Lùi
Tiến »

2 Trong Tổng Số 3 tác phẩm của alexander romanovich belyaev