Mọi việc đều ổn cả. Bộ phim thành công. Xí nghiệp được cứu thoát. Lúc này chỉ còn một việc: chấm dứt cảnh cô đơn của anh chàng độc thân.
Presto đi đi lại lại trong văn phòng với tâm trạng phấn chấn. Anh chờ Ellen đến, hôm nay cô phải trả lời anh: cô sẽ là vợ anh hay không.
Ellen mãi chưa tới. Có tiếng gõ cửa. Presto lao ra với ý định sẽ yên lặng ôm chầm lấy người vợ chưa cưới. Anh mở rộng cửa và nhìn thấy trước mặt anh là ông Barry, cậu của Ellen.
Ông già gài đủ hết cúc áo và có vẻ mặt băn khoăn, thậm chí buồn bã.
- Ông Barry! - Presto thốt lên, anh không đủ sức giấu nỗi thất vọng của mình. - Vui mừng được gặp ông. Chào ông. Nhưng, phải thú thật rằng tôi chờ gặp cô Kay. Hy vọng là, mọi sự vẫn tốt đẹp đối với cô ấy?
- Cháu nó mạnh khỏe, - ông Barry đáp. - Nhưng… Ellen yêu cầu tôi nói chuyện với ông.
Presto mất tinh thần tức khắc.
- Mời ông ngồi, - anh nói lạc giọng. - Tại sao cô ấy không thể tự mình nói chuyện với tôi?
Họ ngồi xuống.
- Vì là, cháu nó rất khó nói, đau lòng lắm… Vì nó yêu ông, ông Presto.
- Cô ấy từ chối làm vợ tôi? - Presto vội hỏi.
- Vâng, đáng tiếc vô cùng.
- Nhưng, trời hỡi? Vì sao vậy? Nguyên nhân gì vậy?
- Tôi tưởng rằng chính ông cũng biết chẳng kém gì tôi.
- Sự vu khống đê tiện của báo chí. Nhưng chuyện đó đã chấm dứt rồi cơ mà, - Presto sôi nổi.
- Chuyện đó không thể chấm dứt được, ông Presto ạ. Ông biết câu tục ngữ chứ: “Cầm bùn vứt đi, tay không khỏi dính”.
- Chẳng dính gì hết. Cưới là cách tốt nhất để tẩy rửa vết bùn đó. Và có đáng phải để ý không?
- Xin ông nghe tôi, ông Presto. Ông hãy tin rằng bản thân tôi buồn phiền sâu sắc vì cuộc hôn nhân của ông không thành. Nhưng tôi hoàn toàn đồng ý với Ellen. Không thể nào làm việc đó được.
- Nhưng vì lẽ gì mà hồi đó… cho đến bây giờ cô ấy tuyệt nhiên không cho tôi biết rằng câu trả lời sẽ là phủ định?
- Cháu nó thương ông và nó cũng lo lắng cho số phận của bộ phim, nó không muốn làm ông bị rối loạn khi chưa quay xong cảnh cuối cùng. Vả chăng ông đã muốn giấu nó những lời vu khống của báo chí.
- Có lẽ cô ấy vẫn tiếp tục nghi rằng tôi muốn lấy cô ấy vì tình yêu hay vì một tình cảm cao quý?
- Cháu nó tin vào tình yêu của ông cũng như tôi tin, và nó không nghi ngờ rằng ông yêu nó chân thành. Nhưng ông hãy nghe nó nói: “Cả nước đã biết chuyện vu khống này. Và bây giờ cả nước biết cháu là một ngôi sao màn bạc mới xuất hiện. Và tiếng tăm của cháu càng lớn, vị trí của cháu càng cao, thì càng có nhiều người giơ ngón tay chỉ vào cháu, vừa nháy mắt một cách đầy ý nghĩa và nói: “Đó, biết không, chính cô ta đấy…” Phải chăng đã có không ít người dùng hôn nhân để che lấp quan hệ bất chính, nhưng vết nhơ dù sao vẫn còn đó?
- Nhưng quan hệ giữa chúng tôi là hoàn toàn trong trắng!
- Tôi không nghi ngờ một chút nào về điều đó - Barry đáp lại. - Nhưng tất cả cái kinh khủng của sự vu khống lại chính là: mỗi người có thể tin hoặc không tin, tùy ý.
Presto đưa tay ôm đầu và kêu lên.
- Có thể phát điên lên vì chuyện này mất! Chẳng lẽ cô ấy cũng từ bỏ cả cuộc đời nghệ sĩ? Cô ấy đã nhận được cái mà hàng triệu người uổng công mơ ước.
- Vinh quang, tiền bạc, ông muốn nói thế chứ gì? - Barry ngắt lời. - Danh dự con người còn quý hơn vinh quang và tiền bạc. Ít nhất thì tôi và Ellen nghĩ thế.
- Tôi cũng nghĩ thế, - Presto đáp, anh hơi phật lòng. - Nhưng đây là sự tổn thất cho nghệ thuật, cho mọi người.
- Chính ông đã có lần kể cho tôi nghe, có một cô bị thái nhân cách đã yêu cầu ông bảo toàn vẻ quái dạng của ông, vết thương không lành được của ông cho nghệ thuật và mọi người. Và lúc đó ông đã trả lời cô ta một cách hoàn toàn đúng đắn rằng yêu cầu này là phi lý và ích kỷ.
Presto thừa nhận tính chính xác của những lập luận đó. Anh chán nản và bất lực.
Họ buồn bã nhìn nhau. Cuối cùng Presto nói:
- Ông với cô ấy định sẽ làm gì?
- Sẽ mai danh ẩn tích, sẽ đi tới nơi nào không một ai biết chúng tôi, và sống cuộc đời bình thường, thầm lặng… Và cháu nó còn yêu cầu tôi nói với ông rằng nó thành thực mong muốn ông được hạnh phúc và nó sẽ không bao giờ quên ông… Tôi tin chắc là nó sẽ không yêu ai nữa, nó không phải là đứa con gái như thế. Nhưng đời nó đã tan vỡ, - Barry đứng lên và chìa cho Presto bàn tay run run vì xúc động. - Xin cảm ơn ông, ông Presto, về tất cả mọi việc và xin vĩnh biệt.
- Nhưng chẳng lẽ tôi không được nhìn thấy cô ấy, chia tay với cô ấy? - Presto rên lên.
- Như vậy sẽ quá đau khổ cho nó. Nó đã đi khỏi đây rồi.
Và Barry đi ra khỏi phòng với bước đi không vững của một người đang đau buồn sâu sắc.
Presto buông mình xuống ghế và đưa tay ôm chặt lấy đầu.
Sebastian đi vào, lão thở dài não nuột, giậm chân lên cửa và nói:
- Cô ấy đã đi rồi, còn ông Barry yêu cầu xe.
- Tôi biết rồi, Sebastian ạ, - Presto đáp, không buông tay khỏi đầu.
Sebastian không đi ra, lão cứ đứng thở dài cạnh cửa.
- Tôi cũng biết ông muốn hỏi gì tôi. - Presto nói. - Cô Ellen và ông Barry đi hẳn khỏi nơi đây. Sẽ không có đám cưới. Chúng ta lại chỉ còn có hai người, ông bạn già ạ.
Sự yên lặng kéo dài và khó chịu bao trùm gian phòng trong chốc lát. Sau đó, dường như đã quên sự có mặt của Sebastian, Presto cao giọng tự nói với mình:
- Tuy nhiên, không phải thế. Bây giờ mình không đơn độc. Quả thật, kẻ thù đã giáng một đòn rất nặng. Nhưng không sao, chính bằng việc đó chúng đã chỉ giúp cho mình xác định rõ hơn con đường phải đi. Bây giờ không kẻ nào đánh bại mình được nữa, mình sẽ trả thù và chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.
Sebastian nhìn một cách sợ sệt và kính trọng gương mặt phừng phừng của Presto đầy quyết tâm và phẫn nộ.
Hà Nội 08 - 10 - 1984
KIM HẢI
(Dịch từ nguyên bản tiếng Nga, bản in năm 1973)
