Tháng Mười hai năm 1974.
Gương mặt xuất hiện sau tràng bấm chuông dai dẳng của Todd hốc hác, xanh xao. Mái tóc mới tháng Bảy còn rậm rì thì nay đã bắt đầu thưa dần trên vầng trán xương xẩu; trông nó xỉn màu, xơ xác. Dussander vốn dĩ đã ốm, nay lại càng ốm o gầy mòn hơn... dù Todd thầm nhủ, lão ta vẫn còn tốt chán so với những tù nhân nằm dưới quyền sinh sát của lão.
Lúc Dussander bước ra cửa, tay trái của Todd giấu sau lưng. Đoạn nó vung tay ra trước, trao một gói quà cho Dussander. “Chúc ông Giáng sinh an lành!” nó hét toáng.
Ban nãy, Dussander co rúm khỏi hộp quà; giờ thì lão nhận lấy nó mà chẳng tỏ vẻ sung sướng hay ngạc nhiên gì. Lão rón rén cầm như thể bên trong đựng thuốc nổ. Ngoài hiên, mưa rơi rả rích. Suốt cả tuần nay, trời mưa dầm mưa dề, thành thử Todd phải che chắn gói quà bên trong áo khoác. Món quà bọc bằng giấy bóng kính rực rỡ, thắt ruy băng.
“Cái gì vậy?” Dussander hỏi, không chút hứng thú khi hai người bọn họ bước vào bếp.
“Ông cứ mở mà xem.”
Todd lấy một lon Coca Cola từ trong túi áo khoác, đặt lên tấm vải dầu ca rô đỏ trắng trải mặt bàn bếp. “Tốt hơn hết ông nên kéo mành xuống,” nó tự tin nói.
Ngờ vực ngay lập tức manh nha trên khuôn mặt của Dussander. “Ô? Tại sao vậy?”
“Chà... vì ta chẳng lường được ai có thể trông thấy đâu,” Todd mỉm cười nói. “Chẳng phải đó là cách ông giữ mạng qua bao năm à? Bằng cách trông thấy những kẻ có thể đang quan sát trước khi họ kịp thấy ông?”
Dussander kéo mành trong bếp xuống. Đoạn lão rót cho mình một ly bourbon. Rồi lão tháo ruy băng khỏi hộp quà. Todd gói hộp quà theo cái cách những cậu thiếu niên hay gói quà Giáng sinh – những cậu nhóc đang để đầu óc ở việc gì đó quan trọng hơn, ví dụ như bóng bầu dục, khúc côn cầu đường phố hay chương trình Quái vật Kỳ lạ Tối thứ Sáu mà chúng sẽ xem cùng người bạn qua ngủ lại, hai đứa đắp chung chăn, chen chúc rúc vào đầu trường kỷ, cười ha hả. Các góc gói quà nham nhở, đường gấp bùng nhùng, băng dính dán bừa phứa. Làm những việc đàn bà con gái này chỉ tổ sốt ruột.
Dù tâm trạng khó chịu, thủ thật Dussander có phần xúc động. Về sau, khi nỗi sợ hãi đã vơi đi, lão nhủ thầm: Đáng ra mình phải biết chứ.
Món quà là một bộ đồng phục. Cụ thể hơn, đó là một bộ đồng phục SS. Đầy đủ, có cả giày ống.
Lão lặng người, ngẩn ra nhìn món quà đựng bên trong cho đến hộp giấy bên ngoài: NHÀ MAY TRANG PHỤC CAO CẤP PETER – ĐỊA ĐIỂM CHÍNH GỐC KỂ TỪ NĂM 1951!
“Không” lão khẽ nói. “Đừng hòng ta mặc. Cái gì cũng một vừa hai phải thôi, nhóc. Ta thà chết chứ không mặc nó đâu.”
“Hãy nhớ lại những gì họ làm với Eichmann đi,” Todd nghiêm nghị nói. “Ông ta già khú đế rồi, cũng chẳng theo đảng phái gì. Chẳng phải đó là những lời ông nói sao? Hơn nữa, tôi phải tiết kiệm tiền cả mùa thu mới mua được chứ đùa. Tính cả đôi bốt, nó ngốn của tôi hơn tám mươi đồng đấy. Năm 1944, ông có ngại mang bộ quân phục này đâu. Không hề.”
“Oắt con khốn kiếp!” Dussander giơ nắm đấm qua đầu. Todd chẳng buồn nao núng. Nó đứng vững, mắt quắc lên.
“Được lắm,” nó khẽ nói. “Có giỏi thì động vào tôi đi. Thử động vào tôi một lần xem.”
Dussander hạ tay xuống. Môi lão run bần bật. “Đúng là đồ quỷ sứ từ địa ngục,” lão lầm bầm.
“Mặc vào đi,” Todd mời mọc.
Tay của Dussander đưa lên dây buộc của áo choàng thì dừng lại. Đôi mắt lão tựa con cừu, van nài nhìn vào mắt Todd. “Ta xin cậu,” lão nói. “Ta chỉ là một lão già. Ta còn làm được gì nữa đâu.”
Todd lắc đầu chậm rãi nhưng đầy quả quyết. Mắt nó vẫn quắc lên. Nó thích cảnh Dussander lạy lục van xin. Giống cái cách ngày xưa, những tù nhân ở Patin từng van nài lão.
Dussander thả áo choàng xuống sàn, lõa lồ đứng đấy, trên người chỉ độc đôi dép lê và quần đùi. Ngực lão hõm xuống, bụng hơi phệ ra. Cánh tay lão gầy nhẳng, điển hình của người già. Song Todd thầm nhủ, có bộ đồng phục này là ngon lành. Bộ đồng phục sẽ tạo nên sự khác biệt.
Một cách từ tốn, Dussander lấy áo ra khỏi hộp rồi mặc lên người.
Mười phút sau, lão đứng chỉnh tề trong bộ đồng phục SS. Mũ hơi lệch, hơi so vai, nhưng huy hiệu đầu lâu xương chéo vẫn vô cùng nổi bật. Lúc này, ở Dussander tỏa ra thứ cốt cách đen tối — chí ít là trong mắt Todd – mà trước đó lão không hề có. Dù lão khòm lưng, dù đôi chân hơi lệch, Todd vẫn rất hài lòng. Lần đầu tiên, Todd thấy Dussander theo đúng dáng vẻ mà nó hằng tưởng tượng. Tất nhiên giờ thì lão đã già, đã bại trận. Nhưng một lần nữa, lão đã khoác lên mình bộ đồng phục ấy. Không phải một lão già sống mòn những năm tháng mãn chiều xế bóng bằng cách xem Lawrence Welk trên chiếc ti vi trắng đen mờ căm bọc giấy bạc trên ăng ten, mà là Kurt Dussander, Ác quỷ Khát máu của Patin.
Về phần Dussander, lão thấy ghê tởm, khó chịu... nhưng đâu đó len lỏi chút nhẹ nhõm. Lão có phần khinh ghét cái cảm xúc ấy, bởi trong thâm tâm, lão biết đó là chỉ báo rõ rệt nhất cho thấy sức chi phối về mặt tâm lý mà thằng nhóc kia đã tạo nên ở lão. Lão là tù nhân của thằng nhóc, và mỗi lần lão nhận thấy mình có thể cắn răng chịu thêm sỉ nhục, mỗi lần cảm giác nhẹ nhõm manh nha trong lão, là một lần sức mạnh của thằng nhóc ấy lại càng bành trướng. Dẫu vậy, lão không khỏi cảm thấy nhẹ nhõm. Chỉ là vải vóc, khuy cài, khuy bấm... nhưng vụng may. Vạt tà áo là khóa kéo trong khi lý ra phải là nút cài. Quân hàm bị sai, may đo thì ẩu tả, đôi bốt là phiên bản giả da rẻ tiền. Bộ đồng phục chỉ được cái mã bên ngoài, và thật ra, nó cũng chẳng khiến lão choáng váng cho lắm, đúng không? Không hề. Nó..
“Sửa mũ ngay ngắn vào!” Todd oang oang.
Dussander chớp mắt nhìn nó, giật mình.
“Sửa mũ ngay ngắn vào, đồng chí!”
Dussander làm theo, trong vô thức, lão còn làm thêm động tác kéo mũ tự cao tự đại vốn là đặc điểm không lẫn đi đâu được mà bậc Thượng úy hay làm – buồn thay, đây là đồng phục của cấp Thượng úy.
“Đứng thẳng chân”
Lão làm theo, gót chân va vào nhau khẽ vang lên tiếng lạch cạch, động tác chuẩn mà gần như không cần suy nghĩ, hành động vô thức, tựa hồ bao năm xen giữa đã bị lột bỏ theo áo choàng tắm của lão.
" Achtung ! [24E] ”
Lão đứng tư thế nghiêm, và trong khoảnh khắc, Todd thấy sợ – sợ mất hồn mất vía. Nó cảm thấy mình tựa tay phù thủy tập sự, vô tình khiến chổi cử động nhưng không có đủ năng lực để ngăn chúng lại sau khi chúng tự do vùng vẫy. Lão già tuy eo hẹp tài chính nhưng vẫn chỉnh tề gọn ghẽ đã biến mất. Hiện diện ở đây lúc này là Dussander chính hiệu.
Đoạn nỗi sợ hãi của nó được thay thế bởi một cảm giác quyền uy râm ran.
“Đằng sau, quay!”
Dussander nhanh nhẹn quay người, gạt khỏi đầu bourbon, bốn tháng trời sống trong hành hạ. Lão nghe gót giày mình cành cạch va vào nhau khi lão xoay mặt đối diện với bếp lò dính đầy dầu mỡ. Đằng xa, lão có thể trông thấy sân diễu hành bụi bặm của khu học viện quân sự mà ngày trước lão học làm lính.
“Đằng sau, quay!”
Lão lại xoay người, lần này không thực hiện chỉ thị chuẩn chỉnh như lần trước, bởi lão có hơi mất thăng bằng. Nếu là ngày trước, lão sẽ lãnh mười điểm xấu và bị gậy chỉ huy thọc thẳng vào bụng, khiến lão chỉ có nước hổn hển những hơi thở nóng bừng vì đau đớn. Bên trong, lão khẽ mỉm cười. Thằng oắt con không biết tất cả mọi ngón nghề. Không hề.
“ Bước đều, bước! ” Todd ré lên. Mắt nó nóng bừng, lóe sáng.
Đôi vai của Dussander bỗng chốc mất đi vẻ hiên ngang; lão khòm lưng chúi tới trước. “Không” lão nói. “Xin cậu.”
“Bước đều, bước! Tôi nói bước đều, bước!”
Nghẹn giọng, Dussander bắt đầu đi đều qua mặt vải sơn bạc thếch lót sàn bếp. Lão quay phải để né bàn, quay phải lần nữa khi tiến sát tường. Khuôn mặt lão hơi ngước lên, không một nét biểu cảm. Chân lão giơ thẳng ra trước, đoạn giậm xuống, khiến chén bát sứ rẻ tiền trong tủ phía trên bồn rửa va vào nhau lanh canh. Hai tay lão đánh lên đánh xuống nhịp nhàng.
Hình ảnh những cây chổi cử động lại hiện lên trong đầu Todd, kéo theo đó là nỗi hoảng sợ. Chợt nó ngộ ra nó chẳng muốn lão Dussander tận hưởng chút xíu nào trong màn kịch này, và rằng có lẽ – chỉ là có lẽ thôi – nó muốn lão già ấy lấy lại phong cách năm xưa thì ít, mà muốn đem lão ra làm trò lố lăng thì nhiều. Nhưng bằng cách nào đấy, dù ông lão đã ở tuổi xế chiều, dù nhà bếp chỉ có những món đồ ba đồng một mớ, nhìn lão không hề lố bịch chút nào. Lão trông thật đáng sợ. Lần đầu tiên, Todd cảm nhận những xác chết nằm dưới hào và trong nhà hỏa thiêu thật đến thế. Những bức ảnh tay chân, thân mình ngồn ngộn chồng chất lên nhau, trắng bủng beo dưới cơn mưa xuân lạnh lẽo của nước Đức không giống cảnh dàn dựng giả tạo trong phim kinh dị – một đống thây người làm từ hình nộm mua ở trung tâm thương mại được cần gắp và nhân viên phụ trách đạo cụ dọn dẹp sau khi hoàn thành cảnh quay – mà là sự thật, choáng ngợp, không thể cắt nghĩa, ma quỷ. Trong khoảnh khắc, nó như có thể ngửi thấy mùi thối rữa nhạt nhòa và hơi ám mùi khói.
Hãi hùng dâng lên trong nó.
“Dừng lại!” nó hét lên.
Thế mà Dussander vẫn tiếp tục bước đều, đôi mắt trống rỗng, xa xôi. Đầu lão lại càng ngước lên cao, kéo căng gân trên cái cổ xương xẩu, khiến cằm chếch lên thành một góc ngạo nghễ. Cái mũi mỏng tựa lưỡi dao nhô ra thật gớm guốc.
Todd cảm nhận mồ hôi túa ra dưới nách. “ Đứng lại! ” nó ré lên.
Dussander đứng lại, chân phải đứng nghiêm, chân trái giơ lên cao rồi uy mãnh giậm xuống cạnh chân phải. Trong một khắc, cái vô cảm lạnh lẽo vẫn nán lại trên mặt lão — vô hồn, tựa người máy – và rồi thay thế bằng sự bối rối. Theo sau bối rối là thất bại. Lão so vai rúm người.
Todd khẽ thở hắt ra đầy nhẹ nhõm, và trong phút chốc, nó thấy căm tức bản thân mình. Ai là người nắm quyền ở đây hả? Đoạn sự tự tin của nó ào ào trở lại. Là mình, mình là kẻ nắm quyền chứ ai. Đừng quên điều đó .
Nó lại nở nụ cười. “Khá lắm. Nhưng tôi nghĩ tập luyện một chút, ông sẽ làm tốt hơn nhiều.”
Dussander đứng ngây ra đó, thở hổn hển, đầu cúi gằm.
“Ông có thể cởi ra rồi đấy,” Todd rộng lượng nói... và không tài nào ngăn mình tự nhủ liệu nó có muốn Dussander khoác lên mình bộ đồng phục này thêm lần nào không. Trong vài giây ban nãy…
