Tháng Năm năm 1975.
Đối với Todd, thứ Sáu ấy là ngày dài nhất đời nó. Nó ngồi trong các tiết học, đầu óc chẳng vào chữ nào, chỉ đợi năm phút cuối cùng khi giáo viên lấy ra đống Thẻ Trượt Vỏ Chuối con con để phát cho học sinh. Mỗi lần thầy cô cầm xấp thẻ đến gần bàn của Todd, người nó lại lạnh ngắt. Mỗi lần thầy cô đi ngang qua nó mà không dừng lại, nó cảm nhận chóng mặt và hoảng loạn nhẹ như những cơn sóng ập vào nó.
Tiết đại số là khủng khiếp nhất. Thầy Storrman tiến lại... lưỡng lự... và ngay lúc Todd dám chắc thầy sắp sửa đi tiếp, thầy lại lật úp một Thẻ Trượt Vỏ Chuối lên bàn của Todd. Todd nhìn nó mà mặt không còn giọt máu, chẳng có cảm giác gì. Giờ thì đã rồi, nó chỉ biết lạnh người mà thôi. Chà, thế đấy , nó thầm nghĩ. Thi đấu. Ghi điểm. Thắng thua ngã ngũ. Trừ khi Dussander nghĩ ra được phương án khác. Nhưng nghi lắm.
Nó bâng quơ lật Thẻ Trượt Vỏ Chuối lên xem nó lỡ điểm C nhiều không. Chắc chỉ có chút ít, nhưng đừng mong thầy Storrman vững như bàn thạch sẽ du di cho bất cứ ai. Nó thấy ô phê điểm trống trơn – cả ô điểm bằng chữ và ô điểm bằng số. Trong phần nhận xét là lời nhắn: Thầy thật sự rất vui thầy không phải cho em thẻ nào! Chas. Storrman.
Cơn chóng mặt lại ập tới, lần này mạnh bạo hơn, khuấy đảo khắp đầu nó, khiến nó cảm thấy như quả bóng đầy khí heli. Nó chộp lấy cạnh bàn thật mạnh, trở đi trở lại một suy nghĩ trong đầu như phát cuồng: Mày không được ngất, không được ngất, không được ngất. Dần dà, những đợt sóng váng vất ấy trôi qua, và rồi nó phải kìm nén mong muốn chạy lên chỗ thầy Storrman, xoay người thầy lại và dùng cây bút chì mới chuốt nhọn hoắt mà nó cầm trong tay để đâm lủng mắt ông ta. Dù trong lòng sóng gió đảo điên, ngoài mặt, nó vẫn thận trọng giữ vẻ bình thản. Dấu hiệu duy nhất thể hiện bên trong nó đang có biến là mí mắt một bên giật nhẹ.
Mười lăm phút sau là giờ tan trường. Todd chầm chậm bước quanh tòa nhà đến chỗ để xe đạp, đầu cúi gằm, tay thọc túi quần, sách cắp dưới tay phải, chẳng buồn quan tâm đám học sinh đang chạy nhảy, hét ầm xung quanh. Nó thảy sách vào giỏ xe, mở khóa chiếc Schwinn rồi đạp xe đi. Đến nhà lão Dussander.
Hôm nay , nó thầm nghĩ. Hôm nay là ngày chầu trời đấy, lão già .
“Thế nào,” Dussander lên tiếng, đổ bourbon vào ly lúc Todd bước vào nhà bếp, “bị cáo trở về từ vành móng ngựa. Tòa tuyên án ra sao, tù nhân?” Lão đang mặc áo choàng tắm và mang đôi vớ len cao đến giữa ống quyển. Todd nhận xét, những đôi vớ như vậy rất dễ mang. Nó liếc nhìn chai Ancient Age mà Dussanger đang uống. Chỉ còn ba lóng tay.
“Không con D, con F, không Thẻ Trượt Vỏ Chuối nào,” Todd đáp. “Tôi vẫn sẽ phải sửa một vài điểm trong tháng Sáu, nhưng có thể chỉ cần sửa điểm trung bình thôi. Học kỳ này, nếu giữ được thành tích hiện tại, tôi sẽ đạt được điểm A và B.”
“Ồ, cậu sẽ duy trì thành tích chứ,” Dussander nói. “Chúng ta sẽ đảm bảo điều đó.” Lão uống rồi lại đổ thêm bourbon vào ly. “Thế này thì phải ăn mừng thôi.” Lời lão nói líu nhíu vào nhau – tuy khó lòng nhận ra, nhưng Todd thừa biết lão già chết toi này đang xỉn quắc cần câu. Đúng, hôm nay. Phải là hôm nay.
Nhưng nó bình thản.
“Ăn mừng cái quái gì,” nó bảo Dussander.
“Ta e rằng cậu nhân viên giao hàng chưa mang trứng cá tầm trắng và nấm truffle đến rồi,” Dussander lờ nó đi. “Đúng là thời nay, chẳng nhờ vả được ai. Hay chúng ta làm vài cái bánh quy Ritz và phô mai Velveeta trong lúc chờ nhỉ?”
“Được thôi,” Todd nói. “Đúng là vẽ chuyện.”
Dussander đứng dậy (một bên gối đập vào bàn khiến lão nhãn mặt), đoạn bước đến tủ lạnh. Lão lấy phô mai ra, chuẩn bị dao từ ngăn kéo và đĩa từ trong chạn cùng hộp bánh Ritz từ ngăn đựng bánh mì.
“Tất cả đều đã tẩm Acid hydrocyanic,” lão bảo Todd trong lúc bày phô mai và bánh quy lên bàn. Lão cười thật tươi, và Todd thấy hôm nay lão lại không mang răng giả. Nhưng Todd vẫn mỉm cười đáp lại.
“Hôm nay yên ắng quá!” Dussander cảm thán. “Ta còn tưởng cậu sẽ nhào lộn từ đây cho đến hết hành lang chứ.” Rót chút rượu bourbon còn sót lại vào ly, lão hớp một ngụm rồi chép miệng.
“Chắc tôi vẫn còn tê liệt cảm xúc,” Todd nói. Nó cắn miếng bánh quy. Nó đã thôi khước từ đồ ăn của Dussander cách đây rất lâu. Dussander tưởng Todd trao một lá thư cho người bạn nào đó – tất nhiên là làm gì có; nó có bạn bè, nhưng chẳng có ai nó tin cậy đến mức ấy. Nó đoán có lẽ Dussander cũng đoán ra sự thật từ lâu rồi, nhưng nó biết thừa lão ta chẳng có gan đánh liều thử xem mình phán đoán đúng hay sai bằng cách giết người đâu.
“Hôm nay chúng ta nói chuyện gì đây?” Dussander hỏi, uống nốt ngụm rượu. “Ta cho cậu một ngày nghỉ ngơi, không cần học, cậu thấy sao? Hử? Hử?” Rượu vào là y như rằng giọng của lão nặng hơn. Todd chúa ghét cái giọng ấy. Nhưng giờ nó thấy chẳng có vấn đề gì với giọng của lão; bằng lòng với mọi sự. Nó rất bình thản. Nó nhìn tay mình, đôi tay lát nữa sẽ đẩy lão già, chúng vẫn như bình thường, chẳng có gì khác lạ. Chúng không hề run rẩy mà hết sức bình thản.
“Sao cũng được,” nó đáp. “Ông muốn nói gì cứ nói.”
“Vậy ta kể về loại xà phòng đặc biệt bọn ta làm ra nhé? Hay thí nghiệm về đồng tính ép buộc? Hay có lẽ cậu sẽ muốn nghe chuyện ta trốn khỏi Berlin ra sao sau khi ta ngu dại trở lại. Lần ấy suýt thì toi, ta nói thật.” Lão làm động tác cạo một bên má lún phún râu rồi cười.
“Nói gì cũng được,” Todd gọn lỏn. “Thật đấy.” Nó dõi theo Dussander ngắm nghía chai rượu rỗng không, đoạn cầm chai đứng dậy. Lão bước đến thùng rác rồi vứt vào trong.
“Không, chắc không phải những chuyện như thế,” Dussander đánh giá. “Có vẻ cậu không có tâm trạng thì phải.” Lão lưỡng lự đứng cạnh thùng rác một lát rồi băng qua nhà bếp đến cửa hầm rượu. Đôi vớ len loạt soạt khe khẽ trên lớp vải sơn mấp mô. “Ta nghĩ hôm nay ta sẽ kể cho cậu câu chuyện về một lão già sợ hãi.”
Dussander mở cửa hầm rượu. Lưng của lão quay về phía bàn. Todd im lặng đứng dậy.
“Ông lão thấy sợ,” Dussander nói tiếp, “một thằng nhóc là bạn của ông, theo cách hết sức dị thường. Cậu bé ấy thông minh lắm. Mẹ cậu hay gọi cậu là ‘học sinh ngoan, và ông cụ cũng thấy cậu bé là một học sinh xuất sắc... chỉ là không phải theo cách mà mẹ cậu nghĩ.”
Dussander lần mò tìm công tắc điện kiểu cũ trên tường, cố bật đèn bằng những ngón tay lóng ngóng đầy u cục. Todd bước tới – gần như là lướt đi — trên sàn lót vải sơn, không đạp lên chỗ nào có thể kêu răng rắc hay ken két. Giờ đây, nó nắm nhà bếp này trong lòng bàn tay. Có lẽ còn hơn thế.
“Ban đầu, cậu bé ấy không phải bạn của ông cụ,” Dussander kể. Mãi lão mới bật được công tắc. Lão bước xuống một bậc, cẩn thận theo đúng kiểu bợm nhậu lâu năm. “Ban đầu, ông cụ chẳng ưa gì cậu bé. Nhưng dần dà, ông lão bắt đầu... bắt đầu thích có cậu bé bầu bạn, dù ông vẫn không ưa cậu.” Lão đang nhìn kệ nhưng vẫn giữ tay cầm. Todd bình thản – không, giờ thì nó đã chuyển sang lạnh lùng – bước ra đằng sau ông, tính toán tỷ lệ sao cho một cú đẩy mạnh gạt Dussander ra khỏi tay cầm. Nó quyết định đợi cho đến khi Dussander rướn người tới trước.
“Một phần nguyên nhân ông lão thích thú là vì cảm giác bình đẳng,” Dussander trầm tư nói tiếp. “Cậu biết không, cả cậu bé và ông già ấy đều giữ nhau ở thế ngàn cân treo sợi tóc. Cả hai đều biết những điều đối phương muốn giữ bí mật. Và rồi... à, và rồi chợt ông lão nhận ra mọi thứ đang dần khác đi. Phải. Ông lão đang mất dần vị thế – mất một phần hoặc mất hoàn toàn, tùy thuộc vào cậu bé bị dồn vào chân tường ra sao, hay tinh ranh đến mức nào. Vào một đêm trường mất ngủ, ông lão chợt nhận ra mình cũng có thể tạo dựng vị thế mới để nắm thóp cậu nhóc. Nhằm đảm bảo an toàn cho bản thân.”
Giờ thì Dussander buông tay nắm ra, rướn người trên bậc cầu thang dốc tức của hầm rượu, nhưng Todd đứng ngây ra như tượng. Cái lạnh lùng thấu xương đã tan chảy khỏi nó, được thay thế bằng cơn giận và bối rối khiến nó đỏ mặt tía tai. Khi Dussander chộp lấy chai rượu mới, Todd cay nghiệt thầm nhủ lão già này đúng là có cái hầm rượu thối nhất thị trấn, bất kể có đổ dầu hay không. Nồng nặc như thể có thứ gì đó chết rữa bên dưới.
“Thế là ngay lúc đó, ông lão bèn ra khỏi giường. Giấc ngủ có là gì với một ông cụ? Thứ vô cùng nhỏ nhoi. Ông lão ngồi vào bàn, nghĩ về việc ông lão đã khôn ngoan thế nào khi kéo cậu bé vào những tội lỗi mà thằng nhóc cứ chì chiết lão. Ông lão ngồi đó, nghĩ về việc cậu bé đã học hành chăm chỉ ra sao, nỗ lực hết sức thế nào để kéo điểm số lên trở lại. Và rằng, khi điểm số đã hồi phục, cậu bé sẽ không cần ông cụ ấy sống sót nữa. Và nếu ông lão chết, cậu bé sẽ được tự do.”
Lão quay người lại, nắm cổ chai rượu Ancient Age chưa khui.
“Ta nghe thấy tiếng cậu đấy, cậu biết không,” lão nói, giọng hết sức dịu dàng. “Từ giây phút cậu đẩy ghế ra sau rồi đứng dậy. Cậu tưởng cậu khẽ khàng nhưng không được như thế đâu, nhóc ạ. Chí ít là chưa.”
Todd nín lặng.
“Nên là!” Dussander reo lên, bước lùi lại vào bếp rồi đóng sập cửa hầm rượu lại. “Ông lão viết ra giấy tất tần tật mọi thứ, nicht wahr? [34E] Từ đầu chí cuối, không sót chữ nào. Ông cụ viết xong cũng là lúc trời đã tang tảng sáng, tay ông tê rần vì viêm khớp – căn bệnh viêm khớp verdammt [35E] – nhưng đã nhiều tuần, ông cụ mới cảm thấy khoan khoái đến thế. Ông cảm thấy an toàn. Ông cụ quay vào giường, ngủ đến giữa buổi chiều. Thật ra, nếu ngủ lâu hơn nữa, ông cụ sẽ bỏ lỡ chương trình yêu thích mang tên Bệnh viện Tổng hợp .”
Lão đã trở lại ghế bập bênh. Sau khi yên vị, lão rút con dao gấp đã cũ với tay cầm bằng ngà màu vàng ra, đoạn bắt đầu tỉ mẩn cắt lớp bọc quanh nắp chai rượu bourbon.
“Ngày hôm sau, ông lão diện bộ com lê đẹp nhất đi xuống ngân hàng nơi ông cất giữ tài khoản vãng lai và tài khoản tiết kiệm của mình. Ông cụ trao đổi với một nhân viên ngân hàng và nhận được những câu trả lời thỏa đáng nhất cho mọi câu hỏi. Ông thuê một hộp ký gửi an toàn. Nhân viên ngân hàng giải thích ông sẽ giữ một chìa và ngân hàng giữ một chìa. Để mở được hộp cần phải có cả hai chìa khóa. Không ai khác ngoài ông cụ có thể sử dụng chìa khóa của ông mà không có giấy xác nhận công chứng có chữ ký của ông lão. Chỉ có một ngoại lệ.”
Dussander nở nụ cười móm sọm không răng với Todd Bowden lúc này mặt sượng trân, trắng bệch.
“Ngoại lệ ấy là khi chủ của hộp ký gửi qua đời,” lão nói tiếp. Mắt vẫn nhìn Todd, miệng vẫn nở nụ cười, Dussander cất dao vào trong túi áo choàng, mở nắp chai rượu bourbon rồi rót ra ly.
“Lúc đó sẽ thế nào?” Todd hỏi, giọng khô khốc.
“Thì chiếc hộp sẽ được mở ra dưới sự chứng kiến của nhân viên ngân hàng và đại diện của Sở Thuế vụ. Tài liệu bên trong sẽ được kiểm kê. Trong trường hợp này, họ sẽ chỉ tìm thấy một tài liệu dài mười hai trang. Không đánh thuế được... nhưng hết sức thú vị.”
Mười ngón tay của Todd rón rén nắm chặt vào nhau. “Ông không thể làm thế,” nó nói, giọng choáng váng, bán tín bán nghi. Đó là giọng của một kẻ vừa trông thấy kẻ khác bước đi trên trần nhà. “Ông không thể... không thể làm thế.”
“Cậu nhóc à,” Dussander hiền từ cất tiếng, “ta làm xong rồi.”
“Nhưng... tôi... ông…” Giọng nó chợt rống lên đầy thống thiết. “Ông già rồi! Ông không biết ông già khú đế rồi à? Lỡ đâu ông chết thì sao! Ông có thể ngỏm bất cứ lúc nào! ”
Dussander đứng dậy. Lão bước đến tủ bếp rồi lấy xuống một cái cốc nhỏ. Cốc này ngày trước đựng thạch rau câu. Các nhân vật hoạt hình nhảy múa xung quanh miệng ly. Todd biết hết các nhân vật này – vợ chồng Fred và Wilma Flintstone, vợ chồng Barney và Betty Rubble, Pebbles và Bamm-Bamm. Nó lớn lên cùng các nhân vật ấy. Nó nhìn Dussander dùng khăn lau chùi cái ly đựng thạch với vẻ gần như long trọng. Nó nhìn lão đặt cái ly xuống trước mặt nó. Nó tiếp tục nhìn lão đổ một lóng tay rượu bourbon vào ly.
“Ông rót làm gì?” Todd lầm bầm. “Tôi không uống. Chỉ có đám bợm mạt hạng như ông mới uống thôi.”
“Nâng ly nào, nhóc. Dịp đặc biệt mà. Hôm nay cậu sẽ uống”
Todd nhìn lão suốt một lúc lâu, đoạn cầm ly lên. Dussander điệu nghệ cụng cốc sứ rẻ tiền của mình vào ly của nó.
“Cậu nhóc, ta xin nâng ly chúc mừng, vạn tuế! Vạn tuế cho cả hai ta! Prosit ! [36E] ” Lão uống ực cạn phần rượu bourbon rồi bắt đầu phá lên cười ha hả. Lão đung đưa tới lui, đôi chân mang vớ lộp bộp chạm xuống lớp vải dầu, cứ thế cười, và Todd thầm nhủ chưa bao giờ trông lão giống con kền kền đến vậy, con kền kền khoác áo choàng tắm, một con quái vật thối hoẵng mùi xác chết.
“Tôi căm thù ông” nó gầm gừ, thế là lão bắt đầu sặc do cười quá nhiều. Mặt lão chuyển sang màu gạch; nghe tiếng lão như thể vừa ho, vừa cười, vừa mắc nghẹn cùng lúc. Todd sợ quá, vội vàng đứng dậy vỗ vào lưng lão cho đến khi cơn ho qua đi.
“ Danke schön, ” [37E] lão nói. “Uống đi kìa. Uống vào tốt lắm.”
Todd uống phần rượu của mình. Nó có vị như thuốc cảm dở tệ và làm bụng nó như có lửa đốt.
“Thật không tin nổi ông uống cái thứ cứt đái này cả ngày,” nó nhận xét, đặt ly xuống bàn và rùng mình. “Ông liệu mà bỏ đi. Bỏ rượu, bỏ thuốc lá đi.”
“Thấy cậu lo lắng cho sức khỏe của ta, ta xúc động quá,” Dussander nói. Lão lôi gói thuốc lá nhăn nhúm từ trong túi áo choàng, ban nãy con dao xếp cũng biến mất vào cái túi này. “Và ta cũng hết sức quan tâm đến sức khỏe của cậu đấy, nhóc ạ. Gần như hôm nào đọc báo, ta cũng thấy tin người đi xe đạp bị cán chết ở ngã giao đông đúc. Cậu nên bỏ đạp xe mà chuyển sang đi bộ. Hoặc đi xe buýt như ta này.”
“Sao ông không toang đi cho tôi nhờ?” Todd thốt lên.
“Nhóc à,” Dussander thủng thẳng rót thêm bourbon và phá lên cười tiếp, “chúng ta đang phá toang đời nhau mà – cậu không biết sao?”
Ngày nọ, chừng một tuần sau đó, Todd ngồi trên bậc thêm hoang phế trong một sân ga cũ. Nó lần lượt nhặt xỉ than ném qua đường ray gỉ sét um tùm cỏ dại.
Tại sao mình không nên giết lão ta nhỉ?
Vì nó là một thằng nhóc lý tính, nên câu trả lời lý tính sẽ xuất hiện đầu tiên. Chẳng vì lý do gì cả. Chẳng chóng thì chày, Dussander cũng sẽ về chầu trời, và với những thói quen của lão, có lẽ chuyện này sẽ sớm thôi. Dù nó giết lão già hay Dussander đau tim mà chết trong bồn tắm, rồi đâu cũng vào đấy. Chí ít nó có có thể cảm nhận khoái lạc khi được siết cổ con kền kền già.
Chẳng sớm thì muộn – cụm từ ấy thật lố bịch.
Chắc là sẽ muộn lắm , Todd nói. Dù hút thuốc như ống bễ, nốc rượu như hũ chìm, lão già ấy lỳ đòn. Lão đã sống dai đến thế này, thì thì chắc còn khuya lão mới toi đời.
Bỗng bên dưới chỗ nó vang lên tiếng ngáy khe khẽ.
Todd nhảy dựng lên, đánh rơi nắm xỉ than trong tay. Tiếng ngáy ấy lại cất lên.
Suýt chút nữa đã co giò chạy, nó khựng lại nhưng tiếng ngáy ngưng bặt. Cách đó hơn tám trăm mét, một xa lộ tám làn đường bắc qua đường chân trời, phía trên con đường cụt đầy rác rến và phủ đầy cỏ dại cùng những tòa nhà bỏ hoang, hàng rào lưới B-40 gỉ sét, thềm ga mục nát, biến dạng. Những chiếc xe ô tô băng băng trên xa lộ lấp lánh dưới ánh mặt trời như những con bọ vỏ cứng ngoại lai. Trên kia là tám làn xe, trong khi dưới này chẳng có gì ngoài Todd, vài con chim... và cái thứ gì đấy vừa khò khè ngáy.
Nó cẩn thận khom lưng, tay tựa lên gối, nhìn xuống dưới thêm ga. Có một gã sâu rượu nằm giữa đống cỏ dại vàng úa cùng lon rỗng và đống chai cũ bẩn. Chẳng thể nào áng chừng được tuổi của hắn; Todd đoán hắn tầm từ ba mươi tới bốn trăm tuổi. Hắn khoác trên mình áo thun tả tơi nhoe nhoét bãi nôn đã khô cứng, quần xanh lá quá khổ, mang giày da lao động màu xám nứt cả trăm chỗ là ít. Những chỗ nứt toang hoác như những cái mồm há hốc vì đau. Todd cảm tưởng hắn có mùi y như hầm rượu nhà lão Dussander.
Đôi mắt vằn vện mạch máu của gã sâu rượu từ từ mở ra, chĩa vào Todd trong tình trạng lờ đờ, chẳng buồn để tâm. Thấy hắn nhìn mình, Todd nghĩ đến con dao xếp Thụy Sĩ mẫu Angler trong túi. Nó mua con dao này trong tiệm bán đồ thể thao ở biển Redonco gần một năm trước. Nó có thể nghe thấy giọng người nhân viên văng vẳng trong đầu: Cậu không tìm được con dao nào tuyệt hơn con dao này đâu, con trai – rồi có ngày nó sẽ cứu mạng cậu. Một năm, chúng ta bán được những nghìn rưỡi con dao Thụy Sĩ đấy.
Một nghìn rưỡi con dao một năm.
Nó thọc tay vào túi, nắm chặt lấy con dao. Trong tâm trí nó hiện lên hình ảnh con dao gấp của Dussander đang từ từ gọt cổ chai rượu bourbon, cứa đứt lớp bọc. Chốc sau, nó nhận ra nó đang cứng lên.
Sợ hãi xâm lấn khiến người nó lạnh ngắt.
Tay sâu rượu kia chùi một tay lên đôi môi nứt nẻ rồi liếm môi bằng cái lưỡi vàng vọt gớm guốc do nicotine. “Có đồng mười xu nào không nhóc?”
Todd trơ ra nhìn hắn.
“Tao phải đi L.A. Cần mười xu nữa mới đủ xe buýt. Tao có hẹn đó. Cơ hội việc làm. Nhóc ngoan như mày chắc có mười xu chứ. Có khi mày có đồng hai mươi lăm xu ấy nhỉ.”
Phải, cậu có thể moi ruột một con cá mang xanh với con dao như thế... à không, cậu còn có thể moi ruột một con cá marlin nếu muốn nữa kìa. Một năm, chúng ta bán được nghìn rưỡi dao đấy. Cửa hàng bán đồ thể thao và cửa hàng Dụng cụ Quân đội – Hải quân nào ở Mỹ cũng có bán, và nếu cậu quyết định dùng con dao này moi ruột một tay bợm rượu già nua, bẩn thỉu, mạt hạng, thì không ai có thể truy ra cậu đâu, KHÔNG AI CẢ.
Tay lang thang hạ giọng; hắn thì thầm, thều thào đầy bí mật. “Ta sẽ thổi kèn với giá một đô, đảm bảo ngất ngây con gà tây. Sướng phọt cả não, nhóc, mày...”
Todd rút tay ra khỏi túi. Nó không chắc trong túi có bao nhiêu cho đến khi mở tay ra. Hai đồng hai mươi lăm xu. Hai đồng năm xu. Một đồng mười xu. Vài xu lẻ. Nó ném đống xu vào người hắn ta rồi bay biến.
