QUÝ nhẩy vào nhà một buổi sáng chủ nhật đẹp giời, rồi nói rối rít :
– Đấy, tôi đoán có sai đâu, đúng như thế mà ! Gớm, hình như cô ả có chửa, nhưng trông còn tình lắm. Cô ả không nhận ra mình lại còn nỉ non.
Thao trố mắt không hiểu :
– Cái gì mới được chứ ?
– Cô ả gác trong.
Thao tưởng có việc gì chẳng lành xảy đến cho Lê, níu lấy bạn :
– Làm sao, làm sao mới được chứ? Anh gặp y đi với ai ?
Quý nói một cách khôi hài :
– Còn đi với ai nữa ? Đi với tất cả mọi người. Thế ở liền đây mà anh không biết gì cả à?
Thao càng bối rối:
– Cái gì thì nói ngay đi, cứ ỡm ờ úp mở thế thì ai mà hiểu được.
– Nói thế chứ thiên hạ nó bảo anh «quân tử » cũng phải. Việc tầy đình ngay cạnh nách mà anh chẳng biết một tí gì. Tối qua, tôi đi chơi, thằng bồi săm bảo có cảnh « sộp », tưởng ai hóa ra cô ả ! Tôi nói có sai đâu !
Thao bỗng run bắn người lên ; chàng run bởi vì chàng thấy mình tội lỗi nhiều quá.
Mình thấy một người sắp chết đuối, mình có thể cứu mà mình lại không cứu ! Chàng thấy rõ ràng một thiếu nữ sẵn sàng đi trên con đường lầy lội, mà chàng không chịu giơ tay ra kéo lại :
– Thế à, đến nỗi thế cơ à ? Tôi không thể ngờ đấy.
Chàng nói xong ngồi vật ngay xuống ghế, thở dốc ra, nhưng sợ bạn biết, hỏi lôi thôi và ngờ cho mình những chuyện kia khác, chàng lại vội vàng đứng dậy :
– Đáng thương nhỉ !
Quý cãi ngay :
– Đáng thương gì những ngữ tính nết chai lơ như thế. Gớm, nó nói như mẹ môi, mình cũng không chịu được.
– Ồ, tôi tưởng cô ta hiền lành nhu mì lắm chứ?
Quý trợn mắt :
– Thế mà anh bảo là hiền lành nhu mì à? Thế thì anh không biết xét người thật. Hình như hôm qua là cô chị thì phải.
Thao thở phào ra một cái thở sung sướng trong khi Quý nói tiếp :
– Thế nào rồi tất cả ba chị em nhà này cũng phải qua tay tôi…………… [bỏ 2 giòng]
Thao lắc đầu :
– Tôi chịu những lối chơi như anh.
– Thế thì anh chỉ thiệt …………… [bỏ 2 giòng]
Anh đạo đức một cái lối kỳ quá. Thì đấy anh xem chúng nó vẫn hư, chứ có tránh được đâu. Không anh thì cũng người khác, chẳng thay đổi tí gì cả.
Thao nói một cách bâng khuâng :
– Thà người khác. Nhưng, tối hôm qua là ai ?
– Hnh như cô chị Cả.
– Có phải cái người béo béo, mặt tròn không ?
– Chính phải. Mặc cái áo manteau lá mạ.
– Thôi thế đúng rồi, cô chị Cả đấy.
– Hình như cô thứ ba đẹp hơn cả có phải không ?
– Ừ, có thế. Nhưng cô này thì không thể hư được.
Quý cười ngặt nghẽo :
– Anh thật người đời. Chị đã thế thì sao em lại không thể thế được. Rồi anh xem, tôi đã bảo là y như rằng. Nếu có phải thế thì anh………………….không, cũng thiệt thôi. Thà anh còn hơn người khác.
Thao lặng im một lát lâu, rồi lắc đầu :
– Tôi không đời nào thế được. À mà nay anh có vào chơi đây thì cứ đi cửa trước, đừng đi cửa sau, và đừng có xuống nhà, họ trông thấy họ ngượng.
Quý cười phá lên:
– Tại sao họ ngượng? Anh tưởng họ cũng như mình ấy à ? Nếu biết ngượng, họ đã chả đi như thế! Anh vào cứ mặc tôi. Hôm nay, thế nào tôi cũng phải đánh bài trong ấy, để tìm cách lôi cô em đi ăn chơi, không người khác họ phỗng mất thì uổng.
Thao lắc lia lắc lịa :
– Không, không, anh muốn nghĩ thế nào thì nghĩ. Nhưng tôi, tôi không muốn cho ai phải xấu hổ trước mặt tôi. Nếu có phải anh là bạn tôi, anh nên chiều ý muốn của tôi. Nếu họ biết anh quen tôi, thì họ rất có thể ngờ anh đã nói hết chuyện họ với tôi. Lúc ra vào trông thấy mặt nhau chỉ thêm ngượng cho họ, mà không ích gì cho chúng ta.
– Á à, anh nói lạ. Thế ra vì họ hư mà tôi đến chơi anh, lại bị mất tự do à ?
Thao nắm tay bạn khẩn khoản :
– Thôi anh thương tôi là hết. Tôi muốn như thế thì anh chiều tôi.
Quý nhìn Thao bằng một cái nhìn dài :
– Vâng, anh nói thế thì tôi xin nghe. Nhưng này hỏi thực : Anh chấp chới với một trong ba cô ả đấy phải không ?
– Không, nếu có, việc gì tôi phải nói dối. Thứ nhất là anh. Tôi chỉ thương họ thôi. Tôi thương nhất là cô em út còn trẻ thơ, hiền lành, không đáng để cho gặp những cảnh sầu thảm như thế.
– Nhưng anh thương cũng chả lại với giời đâu. Nó thế bởi vì nó thế.
– Ồ, giời nào ở chỗ ấy. Chẳng qua hoàn cảnh hắt buộc con người ta đó thôi.
– Hoàn cảnh gì? Hôm qua, họ nằm với tôi mấy giờ đồng hồ, tôi biết chứ. Với cái tính nết như thế, thì hẳn là phải hư. Tránh đằng nào cho khỏi.
– Không, cô em khá hơn.
– Nhưng rồi họ bắt chước nhau. Khá với không khá thì rồi cũng đi đến đấy. Chỉ có chóng với chầy thôi. Hôm qua thằng bồi săm, đòi tôi chục bạc. Có bằng lòng, nó mới gọi đi đến. Nó cam đoan là con nhà tử tế và đẹp ngất.
Quý nhẩy mấy bước Boston rồi vùng quay lại :
– Nó còn hứa sẽ gọi cho tôi cả cô em nữa cơ. Thôi được, để rồi tỉa dần cũng hết. Nhưng chỉ tiếc một nỗi, hoa đã tàn rồi mới đến tay mình.
*
Quý về rồi để lại Thao trong gian buồng với một bâng khuâng não nuột. Cứ nghĩ rằng một ngày kia Lê vì cảnh ngộ buộc lòng cũng phải đi kiếm tiền như chị, mà lòng chàng se lại. Se thì se, chàng cũng không biết tính cách gì. Chỉ có môt cách. . . thì chàng đã không làm được.
Nhưng không làm được thì lòng chàng bứt rứt. Bứt rứt vì thương Lê, chỉ thương thôi, chứ thật thì chàng không thấy một cảm giác gì có thế gọi là yêu cả. Lê tuy có một tâm hồn cao quý, một nhân cách khá, nhưng sự hiểu biết của nàng kém lắm, học thức lại không có, không bao giờ nàng có thể rung lên những cái mà chàng đã rung, vả chàng không thể nào vác một cô vợ như thế về gia đình được. Thầy mẹ chàng sẽ buồn khổ đến thế nào.
Vì bứt rứt không thể ở nhà được, chàng gọi Bếp lấy mũ để đi chơi. Ra đến cửa thì chàng gặp Diễm đi về.
Mọi lần, chàng chỉ chào qua rồi đi, nhưng lần này, không hiểu sao, chàng thấy cần phải nói với Diễm một đôi lời ngọt ngào :
– Cô đi đâu về thế ? Chà, cô xách cái gì mà nặng thế ?
– Có cái gì nặng đâu. Chị em người ta cho mấy quả bưởi đấy thôi mà. Ông muốn xơi để biếu ông một quả. Bưởi này ngọt lắm.
– Vâng, thế xin cám ơn cô. Cô cứ đưa cho Bếp cho tôi. À mà này, Bếp nhà tôi nó có nói lôi thôi về điện với nước, cô cũng đừng nên để ý nhé. Nó già rồi, ở với tôi lâu năm, nên tôi không nỡ nói nặng.
– Vâng, bác ấy thì lắm điều lắm. Lúc tôi đến đây, tôi cũng đã mặc cả điện, nước hẳn hoi với ông, mà bây giờ bác ấy cứ kêu như đốt đồi. Ấy tôi cũng vì nể ông, chứ không thì tôi đã mắng cho tàn tệ rồi.
Thao muốn nói một vài câu nữa, nhưng cái thái độ chỏng lỏn và hợm hĩnh của Diễm khiến chàng không thể chịu được. Chàng đành nói xuôi: « Thôi cô nể tôi là hết », rồi chào quay đi.
Vừa đi, chàng vừa so sánh người chị với người em. Dù là tràn ngập một lòng thương, chàng cũng phải buồn rầu mà nhận rằng người chị đã xứng đáng với cái số phận của mình. Còn người em ? thật không đáng phải chịu những cảnh đau xót nhục nhã như thế một tí nào.
Vì nghĩ thế, đi loanh quanh được mấy phố, chàng lại quay về, quay về để định làm…. một cái gì có thể cứu người em. Nhưng khi đến nhà, chàng lại không biết nên làm gì. Vì thế, chàng lại đâm bứt rứt, rồi vì bứt rứt, chàng lại đội mũ ra đi. Xuống đến cầu thang thì chàng nhìn thấy Lê đang giặt áo ở sân. Chàng đứng lại hỏi ngay:
– Chiều rồi cô còn giặt áo thì khô làm sao được ?
Lê ngừng tay, nhìn chàng bằng một cái nhìn dài, rồi trả lời :
– Không, em có giặt đâu. Em sát xà-phòng ngâm để đến mai cho trắng đấy thôi.
Thao tần ngần một lát :
– Cô chăm chỉ thật, tôi chưa thấy ai hay làm như cô đấy.
Bà Ký đứng ở cửa sổ, nói vọng xuống :
– Ấy thế mà vẫn ế chồng đấy. Ông xem có ai, làm mối giùm cho cháu.
Một ngao ngán mênh mông bỗng đến với lòng Thao, và một hổ thẹn cùng cực liền vẽ nét hồng trên mặt Lê.
Thao nhận thấy ngay. Rồi không muốn cho Lê phải kéo dài sự hổ thẹn chàng vội vã quay đi, cũng chẳng trả lời bà Ký nữa. Nhưng vừa đi được hai bước, chàng lại xét thấy cái cử chỉ của mình quá tàn nhẫn, và bà Ký có thể đau đón vì cái cử chỉ ấy, chàng quay lại, ngẩng đầu lên gác :
– Thưa bà, để rồi tôi xin làm mối cho, nhưng chỉ sợ cô Lê không bằng lòng thôi.
Bà Ký không hiểu cái tâm trạng của chàng cười hà hà :
– Ông đã làm mối, thì thế nào cháu chả bằng lòng. Nhưng này, hễ làm mối không xong thì ông phải đền đấy nhé !
Sự kiên nhẫn của Thao chỉ đi được có đến đấy. Chàng cố cười để che lấp những câu nói có cái ý vơ vào ấy, nhưng không tài nào cười được. Chàng quay phắt ngay đi, bụng bảo dạ : « Mẹ thế thì con tài nào mà không hư được! »
Nhưng chàng ra phía cổng sau để vào đằng cửa trước. Chàng ngẫm nghĩ giờ lâu rồi ngồi vào bàn giấy viết cho Lê một bức thư :
Cô Lê,
Đây là lời thành tlụrc của một người bạn, của một người anh, đã hiểu thế nào là một kiếp người với những lỗi lầm, với những cám dỗ của nó. Vậy xin cô tin cho là thành thực. Tôi chỉ vì thương cô mà viết và không có một ý gì khác, mong cô sẽ lấy lòng mà hiểu cho. Và xin cô chắc chắn tin cho rằng người viết những giòng này không khi thị gia đình cô. Tôi chỉ vì tương lai hạnh phúc của cô mà viết, nhìn thẳng vào sự thực mà viết, mong cô nên nghe theo lời một người ít nhất cũng hơn cô hàng chục tuổi và đã rõ thế nào là… nay lần mai lữa..
Kiếp người nó thế cô ạ. Lòng chúng ta thật không muốn, nhưng nhiều khi cảnh ngộ buộc chúng ta phải làm. Tôi chỉ nói có thế, và tôi tưởng cô cũng đã hiểu cái thâm ý của tôi.
Bây giờ ở Lào còn lộn nhộn, cô chưa sang được, cô nói cô có quê, vậy cô nên về nhà quê đi.
Người ta gây dựng được một cuộc đời đẹp đẽ thì rất khó, nhưng phá đi thì rất dễ, chỉ là vấn đề của một phút lầm nghĩ.
Mấy lời thành thực xuất tự đáy lòng, mong cô nghe theo để cho kẻ viết nó khỏi ngậm ngùi về thân thế cô mai sau.
Nay kính,
Thao
Chàng viết xong, lấy ba tờ giấy một trăm bỏ cả vào trong phong bì, rồi gọi con Sen :
– Mày đem cái thư này đưa cho cô Lê, đưa giấu đừng cho ai biết. Thứ nhất là Bếp. Nếu để cho nó biết tao giết đấy.
Con Sen cầm bức thư tủm tỉm cười :
– Cậu đã dặn thế, đời nào con dám.
– Ừ, thế thì tốt. Đây tao cho một đồng. Hễ mà Bếp nó biết, nói đến tai tao, tao xẻo tai mày.
Con Sen cầm đồng bạc cười:
– Sao cậu lại sợ bác Bếp thế ? Bác ấy biết thì bác ấy dám làm gì cậu.
Thao giật phăng ngay đồng bạc lại :
– Tao không đùa với mày, chúng mày biết đâu. Thôi không cho nữa, chờ một tháng không thấy ai nói gì, tao mới cho, nhưng tao cho hẳn ba đồng. Mày muốn có ba đồng hay muốn tao đánh cho một trận nên thân rồi đuổi đi thì tùy mày.
