VỪA về đến cổng Thao đã hét vang :
– A ! Hôm nay đại phát tài !
Con Sen và bác Bếp hớn hở chạy ra nhòm vào cái lẵng cá.
– A ! có cả chép. Khối ra ! Ồ con gì đen đen thế này cậu ?
– Lươn đấy ! Một suýt nữa mất cả lưỡi. Tao phải lội xuống nước mới móc được nó lên. Bếp, con chép này có đáng hai hào không?
– Thưa cậu, hơn chứ! Bây giờ giá ở chợ đến ba hào ấy.
– Úi già, giật chĩu tay, mà không lên khỏi mặt nước. Thấy chớm cái đầu nó lằng nhằng, là tao vội vàng đưa cái vợt ra.
Rồi buông cành câu trỏ con cá lúc ấy bác Bếp đã bắt ra để ở giữa sân :
– Thấy cái phao nhiếp nhiếp tí ti, rồi bị kéo vút đi, tao đã biết ngay là cá to. Từ lúc được con chép rồi thì tha hồ giật. Hôm nay, không đi bắn thế mà hay.Thì ra làm lành lại gặp lành.
Diễm và Trà lúc ấy ở trong nhà cũng chạy ra:
– À, ông Tham câu được lắm cá nhỉ?
– Vâng, may được đấy ạ.
Trà xưa nay vẫn nhấp nháy thích Thao, nói ngay:
– Nhưng cũng phải câu giỏi mới được chứ.
Vốn tính vui vẻ, lại hôm ấy vì được nhiều cá càng vui vẻ, Thao cười tít :
– Thưa cô, không phải giỏi đâu ạ, đi câu cá cũng như… sự nhân duyên con người ta, đều là việc giời. May thì chép, chắm, mà chẳng may thì đòng-đong , cân-cấn.
Trà nhìn chăm chú vào mặt Thao, rồi cố làm cho giọng mình thấm thía :
– Có lẽ cái ví dụ ấy, trước kia chưa có cái phong trào tự do kết hôn, mẹ đặt đâu con ngồi đấy thì đúng. Nhưng bây giờ thì không thể thế được. Cá ở dưới đáy nước, ai trông thấy. Chứ người ta… phải có mắt chứ ! Nếu không giời cho con mắt để làm gì ?
Thao chúm chím không trả lời thì Diễm lại xen vào:
– Xưa kia thì mới : « Thân em như hạt mưa sa… » Chứ bây giờ thì người đàn bà được giải phóng, có thể tự chủ ở mình, có quyền kén chọn, lầm là tự mình chứ, sao lại có thể ví như một cuộc đi câu được ?
Chính ra thì hai chị em đều ngấp nghé Thao, nhưng vì thấy Thao thờ ơ và nghiêm nghị, ít bắt chuyện, nên chưa có dịp giở ra. Hôm nay thấy Thao vui vẻ, cả hai cô đều vun vào… Thì tại làm sao người ta không vun vào, một khi Thao có thể trả lời tất cả những điều thèm khát cho người ta. Thao có một địa vị, lại có tiền, lại khỏe mạnh, lại đẹp giai. Mà hai cô là con nhà nghèo, lại không biết yên phận, lại thèm khát những cảnh hoa lệ của Hà-thành, lại bị giam trong một xứ rừng buồn tẻ lâu năm. Về đến Hà-nội, các cô liền bị cái trào lưu vật chất nghiến lấy, vì thế các cô nhất định phản đối sự về ở nhà quê.
Nhưng, buồn thay, số tiền năm chục của cha các cô gửi về không đủ để thực hiện những cái mộng và thật ra không đủ để chi dụng thường ngày, các cô đâm xoay, xoay để đi đến sa ngã. Trước còn lọ nước hoa, cái áo làm « sú-vơ-nia » của những người thèm khát các cô, rồi đến sự mời đi ăn, đi xi nê, rồi những thứ đó vẫn chỉ là những thứ nó không thể trả lời một cách thiết thực cho tiền ăn, tiền nhà thường ngày, bà Ký cũng là người máu mê, xoay gá chắn cạ. Mà khách đến đánh ở đây chỉ vì sắc đẹp của các cô mà đến. Rồi thì còn gì gì nữa, một khi những người con gái trẻ đã vì tiếng gọi của khoái lạc lỏng cương cho xác thịt trên con đường dốc ?
Thao đã biết cả, nhưng vốn người đại lượng, chàng chỉ làm lơ. Nay thấy hai cô ca tụng cái bình quyền bình đẳng lố lăng, ca tụng những thứ dở hơi dở hám nó du người con gái đến sa ngã, chàng chỉ nhếch mép :
– Ai kén được với giời ?
Rồi không muốn kéo dài câu chuyện đáng thương ấy, chàng quay lại bảo Bếp :
– À à, còn sớm, con cá chép này, hôm nay, bỏ lò đánh “xốt” vinaigrette thật tuyệt cho tôi đấy nhé. Còn những cá vụn này thì rán lên rồi rim.
Lê đang đun bếp lúc ấy mới chạy ra, tay còn cầm đôi đũa cả :
– A à, ông câu được nhiều nhỉ ?
Vụt, trong đầu Thao nẩy lên một so sánh. Cái dáng dấp cần lao của người em với cái điệu bộ trai-lơ của người chị bầy ra ở trước mắt chàng một cảnh não lòng. Chàng nhìn đôi má hây hây của Lê bị ửng đỏ vì lửa, rồi chàng nghĩ đến cái ngày mà nó bị nhợt nhạt vì kém phấn, vì thức đêm, vì trác táng. Thốt nhiên, một cái gì như giá lạnh đến làm se lòng chàng. Chàng trỏ con cá chép lớn :
– Cô đương thổi cơm phải không? Tôi biếu cô con cá để cô rán đấy.
Lê chưa kịp trả lời thì bà Ký ở trong nhà đã chạy ra :
– Câu được độc một con cá lớn, ông lại cho, thôi chả lấy của ông.
– Xin để biếu bà với các cô.
Vừa nói, chàng vừa nhìn vào Trà và Diễm. Hai cô không hiểu, lại tưởng vì mình mà Thao biếu cá.
Không có một quan niệm về đạo đức, các cô không bao giờ có thể ngờ được rằng Thao lại có mỹ cảm đối với Lê là người ăn mặc lôi thôi, lòng các cô chứa chan hi vọng ; và cô nào cũng nghĩ là Thao vì mình, các cô đồng thanh :
– Cám ơn ông. Cá này mà rán già, ăn thì phải biết.
Rồi các cô chơi gạch trí khôn, cái gạch trí khôn cốt để câu người :
– Lúc chúng tôi ăn con cá này, thế nào chúng tôi cũng phải nghĩ đến người câu cá!
Thao không ưa cái giọng cầu kỳ ấy ; chàng cười rồi nói một cách khôi hài :
– Giá các cô nghĩ đến xương cá thì hơn. Lỡ hóc một cái thì lại làm áy náy cho người câu cá.
Không hiểu cái nghĩa nhạo báng nằm trong câu ấy, các cô lại tưởng nó hàm chứa một ý vấn vương bóng gió :
– Chúng tôi xin nhớ lắm lắm, và nói dại có thế nào thì chúng tôi đã có chỗ để bắt đền.
Đã ngán, Thao lại càng ngán, chàng nhìn Lê rồi thầm nhủ : « Những người chỉ sống cho xác thịt bao giờ có được cái tế nhị ở lòng », và chàng nói to :
– Cô Lê, cô có bắt đền tôi một cách ngược đời như thế không ?
Lê không trả lời câu nói ấy. Lê đang băn khoăn nghĩ đến sự không bằng lòng của bác Bếp :
– Thôi, đừng rán, để nấu dấm rồi biếu ông một bát, tôi nấu dấm ngon lắm cơ.
Mặt bác Bếp đang nặng chình chịch, bỗng nhẹ bõm đi :
– Vâng, phải đấy, cậu tôi thích cá dấm lắm.
Thấy cái cung cách ấy, Thao hiểu ngay, chàng nhìn bác Bếp một cách nghiêm nghị :
– Thế sao còn gọi là biếu nữa? Thôi, cô Diễm và cô Trà thích rán thì cô Lê cứ rán cho hai cô xơi.
Câu ấy càng làm cho hai cô tin rằng Thao có cảm tình với mình. Các cô nói sát ngay :
– Chủ nhật này, ông cho chúng tôi đi câu với nhé. Chúng tôi sẽ giật những con cá to hơn thế này cho ông xem.
Thao không nỡ từ chối thẳng tay, chàng cố dấu sự không bằng lòng dưới một nụ cười :
– Đi câu với đàn bà, cứ hay tí tách thì bao giờ cá nó cắn.
Bà Ký rất muốn cho con mình thân được với Thao, và rất ao ước sự thân mật ấy sẽ đưa đến hôn nhân, tất tưởi nói ngay :
– Chúng nó sát cá lắm, ở Lào chúng nó vẫn ra suối câu, được nhiều đáo để, ông cứ cho chúng nó đi.
Thao không trả lời câu ấy, quay sang Lê :
– Cô Lê chắc không bao giờ đi câu nhỉ ?
– Em có thì giờ đâu.
Nàng nói xong cầm vội con cá chạy vào bếp.
*
Thao và Quý đang ngồi ăn cơm thì thấy con Sen gác trong bưng một đĩa cam Bố Hạ sang:
– Bà con với các cô con bảo đem biếu ông.
Thao sầm ngay mặt xuống :
– Sao bà với cô bên ấy lại vẽ vời thế này, thế này chẳng hóa ăn miếng giả miếng à?
Rồi nhìn con Sen :
– Tôi chắc cái ý kiến này không phải là ý kiến cô Lê.
Con Sen cười nụ :
– Sao ông biết ?
– Sao tao không biết .
– Thế thì ông tài thật. Bà con với hai cô nhớn bảo mua để biếu ông, cô ấy can mãi không được đấy.
Thao bảo bác Bếp cất đi, rồi:
– Mày về bảo tao cám ơn bà với hai cô nhé.
Con Sen đi rồi, Quý hỏi ngay :
– Cô Lê nào đấy ? À, thôi, con bé con ở gác trong ấy phải không ? Úi già, hai con chị nó gớm lắm, tao gặp nó cặp cả kè với giai luôn, và luôn luôn nó đổi kép. Con em rồi cũng đến theo các con chị thôi. Ý hẳn mày lại định chơi cái lối Mã Giám Sinh nước trước bẻ hoa đấy chứ gì? Đáng đồng tiền bát gạo đấy em ạ.
Thao cau mày:
– Chỉ láo nào ! Tao bao giờ nỡ thế.
– Mày không nỡ, nhưng thằng khác nó nỡ. Đằng nào cũng đâu vào đấy, đừng phí của giời, tội gì, gần cận mày.
– Ai cũng đểu như mày ấy à? Thò thấy mặt là thấy nói xấu và bàn những chuyện nhảm. Thà người khác.
Quý không để ý đến lời mắng ấy:
– Mày không thì để tao.
Quay sang bác Bếp :
– Có phải ở trong ấy vẫn hay đánh chắn không? Sang bảo : Tối nay cho tôi một chân. Rồi thì tao « làm ăn » nhanh như điện cho mày xem. Với những hạng nghèo mà lại thích sang như thế, vài lọ nước hoa, vài cái áo, vài chục bạc, với vài lời hứa « tầu bay tầu bò » thì quá « đích» cũng có.
Bác Bếp còn nhìn chủ chưa kịp đi, thì Quý đã giục:
– Sang bảo đi. Tớ độ này vợ đẻ, háo lắm đây.
Thao nghiêm nghị nhìn bạn :
– Thôi xin cậu. Cậu giở trò Ngô Sở ở đâu, chứ đừng giở ở nhà tôi, cậu nên nhớ tôi có một bà mẹ suốt ngày lần tràng hạt nhé. Nhà tôi còn ít phúc đức, chưa thể chiều ý cậu được.
Rồi sợ nét mặt khắc khổ của mình làm cho bạn mếch lòng, Thao cười xòa :
– Con bé ấy nó ngây thơ lắm, ai nỡ thế. Đành rằng với chị với mẹ như thế thì tránh thế nào… khỏi được. Nhung mình chả nên. Thôi, tôi can thày.
Quý vẫn không hiểu cái thâm ý của Thao, lại ngờ Thao đã mắc míu :
– Nếu cậu chấm rồi thì cậu bảo ngay, hà tất cậu còn phải thuyết đạo đức dài dòng văn tự như thế.
Thao cau mày :
– Ồ cái thằng đểu này! Tao đã đem chuỗi tràng hạt của mẹ tao mà bảo với mày, mày còn không tin thì mày chó má quá. Người ta đùa cái gì, chứ lại đùa với danh tiếng của mẹ mình được à ?
Quý biết bạn nói thực, bèn xin lỗi:
– Thôi thế xin thày.
Rồi chàng vội vàng nói lảng sang chuyện khác:
– Dạo loạn này, Hà-nội đẻ ra lắm cái kỳ quái. Gia đình này giạt ở đâu về mà lại đến thuê nhà anh thế ?
– Có gì đâu. Ở một cái nhà rộng quá, tôi thấy buồn, ngỏ ý muốn cho thuê thì anh Viễn giới thiệu họ lại. Hình như anh Viễn có quen với ông cụ, mình nghe nói cái tình cảnh tội nghiệp lấy rẻ có tám đồng cả nước, điện, chứ gian trên gian dưới ít là phải hai chục.
Chép miệng :
– Cũng tưởng họ tử tế, ai ngờ tệ quá. Gá bạc, kéo giai vào, thôi thì đủ. Mà nói thì không nỡ, vì mình biết họ không đủ tiền thì họ phải xoay.
Bếp đón ngay lời chủ :
– Cậu con thì cứ thương người thiệt đến thân như thế luôn. Bây giờ thành ra mất cả giấc ăn giấc ngủ. Mai mà không có tiền giả tiền nhà thì con cứ đuổi tống.
Thao quắc mắt:
– Ông này chỉ được cái phũ phàng là không ai bằng.
Rồi bâng khuâng như nói với mình:
– Thương người chả thiệt đến thân thì sao còn gọi là thương được nữa ?
