THAO đi làm về đến cổng thì con Sen đã khoe rối rít :
– Thưa cậu, cụ lớn bà đã lên. Cụ đem cho cậu vô số là gà, các thứ quà, lại có cả gạo nếp và đỗ đen nữa.
Thao hớn hở đẩy cửa bước vào :
– Đẻ đã ra đấy ư ? Sao phó Mẹo nó bảo đẻ lên thu thóc ở trên đồn điền cơ mà ?
Cụ Án đang ngồi têm trầu trên sập ngừng tay :
– Đẻ thu thóc về đấy chứ, đẻ tạt về đây thăm con rồi mai đẻ về.
Thao không bằng lòng, nói một cách nũng nịu :
– Không, đẻ phải ở đây chơi lâu với con cơ. Đẻ ra đúng dịp quá. Vừa vặn có tuồng cái lương Saigon ra, để tối nay con đưa đẻ đi xem.
Cự Án nhìn con bằng đôi mắt hiền từ :
– Thôi đẻ chịu thôi, giai gái lăng nhăng, đẻ xem thế nào được.
– Không, hôm nay diễn tích Hoa dung tiểu lộ, úi già, có một kép đóng Quan Công giỏi lắm.
– Ùi, tích ấy đẻ xem rồi, thôi chả đi cho nó tốn tiền. Ở nhà ngủ cho khỏe, con có muốn xem thì đi một mình đi.
– Đẻ không muốn đi, thì con ở nhà với đẻ, chứ con lại đi là thế nào. À ,hay con mời người về đánh tổ tôm với đẻ nhớ.
Cụ Án xua tay :
– Có đẻ chiều thầy con thì lâu lâu ngồi cầm một chân, chứ đẻ có thích bài bạc đâu. Thôi con cứ đi một mình đi, để đẻ ở nhà tụng kinh.
Thao ngồi xuống cạnh mẹ, cầm chuỗi tràng hạt :
– Khiếp đẻ lần đến bóng cả đi. Đẻ chắc tụng được nhiều pho kinh lắm đấy nhỉ ? Chúng con tha hồ mà hưởng lộc Phật ban cho đẻ.
Vừa nói, Thao vừa cọ má vào vai mẹ. Cụ Án đặt tay lên trán con rồi cúi gần xuống:
– Ồ, hình như độ này con gầy đi. Chị Huyện con hôm nọ lên đồn điền thăm đẻ bảo thế, mà đẻ không tin.
Thao cười, rồi lấy tay gõ vào ngực mình :
– Con thế này mà đẻ còn bảo gầy, có độ này mắt đẻ kém thì đẻ trông ra thế. Còn chị Huyện chị ấy nuôi con ốm, trông ra đâu cũng toàn thấy những người có bệnh cả. Con có gầy đâu.
– Nghĩa là đẻ nói con sút hơn trước chứ.
Rồi cụ Án thở dài, cụ sắp sửa nói thì Thao nhẹ nhàng đưa tay lên bịt miệng cụ và phá lên cười :
– Đẻ đừng nói, con biết đẻ sắp nói gì rồi, cứ thấy đẻ thở dài là con biết đẻ lại sắp bảo : « Không, trong nhà phải có người đàn bà trông nom săn sóc mới được » chứ gì ?
Cụ Án thấy con nói trúng môn,cũng phì lên cười rồi cụ nhìn con bằng con mắt cầu khẩn :
– Ừ, thì đẻ cũng muốn cho con có vợ cho nó yên đi, đẻ chỉ được mình con với anh Huyện con. Anh Huyện con thì nó đã đầy đàn đầy lũ rồi, mà con thì cứ một mình mãi. Đẻ ở nhà quê không yên bụng một tí nào.
Thao cười như để khất với mẹ :
– Nhưng con chưa thấy yêu ai thì đẻ bảo làm thế nào ?
Cụ Án dỗi mát :
– Các cậu bây giờ lôi thôi lắm, lấy nhau cứ phải yêu với đương. Chúng tôi xưa kia chả phải thế, cũng vợ chồng ăn đời ở kiếp vui vẻ chán.
Thao biết mẹ giận, vội vàng ôm lấy đầu gối mẹ :
– Chứ đẻ bảo ngày xưa giống bây giờ thế nào được. Chính đẻ, đẻ cũng phải tân thời đấy. Đẻ đeo hoa nhé, đẻ mặc quần lĩnh, đẻ đi ô nhé. Sao đẻ không nón quai thao, dép cong, váy đụp đi.
Những câu nói khôi hài ấy, và thứ nhất cái cử chỉ « bé bỏng » ấy làm cho cụ Án dịu ngay lòng xuống. Cụ đặt tay lên má Thao :
– Thế con không thương đẻ à ?
Thao ngóc ngay đầu dậy :
– Ồ, con làm gì mà đẻ bảo con không thương, thế đẻ bảo con bất hiếu với đẻ à ? nào thế con làm gì đẻ kể tội con ra xem nào.
Cụ Án không kể được :
– Ừ… ừ… cậu không lấy vợ., mà cậu chưa lấy vợ.
Thao lăn ra giường, nằm ườn ra mà cười tít :
– Ô thế mà là tội, cái tội con to nhỉ, nếu thế thì người Âu Châu phải tội hết.
Rồi muốn cho mẹ yên lòng :
– Con mới có ba mươi. Nếu con là trưởng mà bây giờ con chưa lấy vợ để cho đẻ không có cháu bế, thì con mới có tội chứ. Đằng này đẻ đã bao nhiêu là cháu.
Cụ Án không làm sao được, đành phải hạ xuống cầu xin :
– Nhưng đẻ muốn thế, này chị Huyện con vừa mới bảo cụ phủ Nam muốn gọi cho con đấy. Thầy con với cụ lớn lại là bạn đồng môn thuở trước. Đôi bên thân lắm. Cô ấy mẹ biết, đẹp lắm, nết na lắm. Cậu mà chê đám ấy thì chả còn đâu hơn, đẻ chịu không thể nào kén cho cậu được nữa.
– Thì con có bảo đẻ kén cho con đâu. Đẻ cứ cho phép con bằng lòng ai thì con lấy.
Cụ Án ngùi ngùi :
– Nhưng con để lâu quá mà thầy đẻ thì già rồi.
Thao vội vàng đánh trống lấp :
– Ứ, ừ, thầy đẻ còn sống một trăm tuổi nữa. Thầy đẻ khỏe lắm.
*
Hai mẹ con đang hàn huyên thì có một tràng cười rộ ở ngoài cổng ngang, cụ Án lắng tai nghe, rồi cau mặt bảo con:
– Sao con lại cho cái đồ quái ấy nó thuê, mà ai bảo con cho thuê ?
– Thì con đã bảo với đẻ cho người ta ở để vui nhà mà.
Một dịp để cho cụ Án vin lấy mà tấn công :
– Thế con lấy vợ đi có phải vui nhà hơn không?
– Ồ, đấy lại vui khác.
– À đẻ nghe Bếp nó bảo nhà ấy họ chứa gá, con cái lăng nhăng lắm phải không ?
– Ồ, cái thằng ấy chúa láo, già bây giờ đâm lẫn tính, đâu nó trông cũng ra những chuyện rắc rối cả. Thì người ta đánh chắn, tổ tôm, . cũng như thầy con ở nhà quê buồn thì gọi người ta đến đánh ấy mà. Các cô ấy nết na đáo để, thứ nhất là cô bé con.
– Nết na gì đẻ chả thấy đâu, nhưng cứ nhà có con gái chưa chồng mà nhiều đàn ông ra vào như thế là không tốt rồi.
Tự dưng, Thao thấy cần phải bênh vực cho Lê :
– Không, hai cô chị thì cũng khí tự do một tị, còn cô em thì thật suốt ngày ở nhà không đi đến đâu cả.
– À, có phải cái cô vấn chiếc khăn nhung ấy không ?
Tự dưng, Thao lại thấy cần phải tán dương:
– Vâng, chính đấy, cô ấy ăn mặc thật là đứng đắn, chứ không có lòe loẹt như hai chị.
Cụ Án chép miệng :
– Hễ chị mà hư thì rồi em cũng hư. Con chim đầu đàn mà hỏng thì rồi hỏng cả. Nghề đời thế hết.
Tự dưng, Thao thấy se lòng, và thấy cần phải cãi với .. nghề đời :
– Không, con chắc là không hư được. Người ta tính nết ở lòng cả, con tin như thế.
Miệng Thao tuy nói tin, nhưng lòng chàng không tin, chàng cũng nghĩ như mẹ : hoàn cảnh sẽ làm hư người ta, và chị sẽ dắt em trên con đường tội lỗi.
Rồi thì cái ý nghĩ ấy làm cho chàng mất vui không toàn hưởng được cái hoan lạc gặp mẹ.v
