Babette bước xuống tầng "cơ sở" để lấy đồ dùng vệ sinh cá nhân. Dưới chân chị, cầu thang chỉ được làm bằng một thanh gỗ mỏng đang rung lên theo mỗi bước đi. Trước mặt chị là cả một khoảng tối đen ngòm, chị lần mò tìm công tắc của của ngọn đèn điện duy nhất chiếu sáng căn phòng, khi mà đằng sau chị, Gloria bật công tắc một cách nóng nảy. Ngọn đèn trần không có chao từ đâu đây mà ra một thứ ánh sáng chói khiến cho Babette loá mắt vội đưa tay lên che. Gloria đẩy lưng chị với vẻ sốt ruột lộ liễu làm chị thiếu chút nữa là ngã bổ nhào để đi về phía máy giặt mà chị ta đã mở nắp. Quần áo giặt do hệ thống vặn quá mạnh nên quắt hết cả lại. Gloria dang tay giũ mạnh hòng làm chúng duỗi thẳng ra trước khi phơi lên dây. Babette ngắm nghía hàng tá sơ-mi còn đang ẩm xì của Tay Thợ Máy. Dạng ủng hộ phụ nữ như anh ta mà vẫn cứ tiếp tục để vợ giặt quần áo: Chị ta thích làm thế thì có!
- Mình giặt nhưng mình không là đâu nhé, là quần áo giống như là một cái bẫy vậy, - Gloria giải thích trong khi vẫn tiếp tục phơi đống áo sơ-mi lên dây.
Đúng là ÐỒ MỌI, Babette nhủ thầm. Chị nhớ đến chiếc máy sấy quần áo ở nhà và sự tận tâm của mình đối với đồ vật, và chị bỗng cảm thấy tức tối cho sự thô lỗ và tàn bạo của Gloria, đến sự kém thực hành trong tất cả mọi lĩnh vực và điều đó khiến chị nghĩ đến chuyện đạo văn. A ha! cuốn sách gõ mổ cò trên bản phím máy tính của chị ta hẳn sẽ hay lắm, cuốn sách được hình thành từ việc dịch cóp nhặt từng đoạn! Đôi khi cả đoạn văn dài nguyên vẹn được đưa vào một cách sống sượng có lẽ sẽ mãi mãi để lại dấu vết. Cái công việc như ăn cướp, ăn trộm văn này đối với chị có vẻ như trái ngược hoàn toàn với những điều chị tưởng tượng về quan niệm dài dòng của một cuốn tiểu thuyết, về sự chín muồi, về một lối viết chững chạc có suy nghĩ, không ngừng được sửa chữa. Một cuốn sách có lẽ cũng tận thế như cái tầng cơ sở này với một đống áo quẩn ẩm ướt, bụi bặm bám đầy lên những thứ đồ chơi hỏng vứt lăn lóc cùng với các loại đồ dùng xếp xó...
- ... Thế còn bài tóm tắt, cuốn tổng kết, cuốn... ơ... tóm lại là "cái ấy” chị sẽ cho xuất bản nó chứ?
- Ðương nhiên, - Gloria trả lời.
- Nhưng làm thế nào chị lại có thể giải quyết được vấn đề giả mạo đó?
- Chẳng có gì là giả mạo ở đây cả, đó là một bản dịch, - Gloria trả lời.
- Chị xem thế mà được đấy! - Babette tỏ vẻ thán phục.
- Ở Mỹ, - Gloria tiếp tục nói, - Aurore Amer sẽ được gọi là Gloria Patter.
Babette cười mỉm. Chưa bao giờ chị lại nghĩ tới việc đối xứng của hai thứ tên, chứ đừng nói đến việc chồng chéo cái tên Amer lên Patter, sự chồng chéo này rốt cuộc cũng chẳng đưa tới được điều gì to tát có ý nghĩa cả. Chị lại nghĩ là Gloria pha trò cười. Nhưng chị nhìn vẻ mặt người bạn đứng đối diện với về hằn thù cô đọng chất chứa mà chị linh cảm thấy một cái gì đó sờ sợ về mặt thể chất.
- Thế này nhé, - Gloria nói, - ví như cậu đang cần một đô la mà cậu thấy một đồng đôla trên đường phố thì thử hỏi cậu sẽ làm gì nào?
- Tất nhiên là mình sẽ lượm đồng đô la ấy! - Babette trả lời.
- Và nếu như cậu đang cần khẩn cấp một chiếc ô-tô mà cậu nhìn thấy một chiếc cửa mở và chìa khoá vẫn còn đang cắm ở ổ?
- Mình sẽ lấy nó, - Babette trả lời.
- Còn mình ấy à, mình cần một cuốn sách và mình lượm ngay!
Babette hối liếc ngay lập tức về những tờ đô la và chiếc ô-tô. Bởi một người trung thực như chị thì sẽ phải trả lại tiền và trả lại xe với một bình xăng đầy ắp. Chị tự hỏi tại sao Gloria quá quen biết những tập tục, lề thói của văn chương lại có thể nghĩ rằng, dù chỉ là trong một giây thôi, một cuốn tiểu thuyết lại chỉ là một sự tập hợp của vài ba trang giấy bị ném tơi tả trong gió, và một cuốn tiểu thuyết lại ra đời bằng cách đạo văn, giống như một chiếc ô-tô bị bó rơi và chìa khoá vẫn cắm nơi ổ.
Trong trường hợp đặc biệt này, cũng có thể Gloria nhầm lẫn trong cách phản ứng của Aurore Amer. Chị đã nhiều lần nhận thấy rằng những con người mà hình như bị tách rời khỏi tất cả thì lại tập trung mọi niềm ham muốn sở hữu vào một chi tiết và lúc đó họ lại ra sức bám riết lấy không chịu nhả gì ra nữa. Nếu như một ngày nào đó phải đứng đối diện trước các vụ xì-căng-đan, thì Aurore Amer không phải là loại đàn bà đưa chuyện kiện cáo, và giải quyết mọi việc thông qua các nhà luật pháp đứng làm trung gian, mà chị ta sẽ lần lượt tái tạo lại từng từ, từng dấu phẩy và sẽ tự mình đi tìm kiếm chúng ở bất kỳ nơi nào chúng hiện diện, để thu lượm lại chúng, chị ta dám có gan mổ bụng moi gan cả người bạn thân thiết của mình!
Babette có một trực cảm trong suốt buổi đọc sách, khi Lola đọc về cái chết của con vật. Lúc đó, chị đã nhìn nhà văn để thấy trên mặt chị ta một tia sáng thoả mãn, một bóng tối xúc động. Song cái mà chị nhìn thấy thì khá là khùng khiếp, nữ thánh Nitouche (ý chỉ Aurore) đang dò xét nghe ngóng, ngay ở đầu mỗi từ, chị nhìn thẳng vào miệng người đọc với cái nhìn sáng chói lấp loá nước mắt đang trực tràn ra, đôi môi mấp máy như thể chị đang nhẩm lại từng đoạn văn để thu lượm lại sau khi chúng được đọc ra, hoặc tệ hại hơn, như thể chị đang nhẩm đếm từng từ xem người nữ nghệ sĩ đang đọc kia có nuốt mất từ nào không! Cho đến cuối buổi đọc, Aurore Amer không còn là một nhà văn đã chín muồi nữa mà là một mụ chủ hiệu kim hoàn đang thở phào nhẹ nhõm đóng cửa tiệm sau khi đã cất hết các đồ trang sức vào cốp.
- Không phải giống nhau, - Babette lên giọng.
- Cái gì không giống nhau mới được chứ?
- Sự mong mỏi một cuốn sách, sự cần thiết có được một cuốn sách khác xa với một tình huống khẩn cấp thuộc về vật chất. Một cuốn sách cũng giống như một bức tranh không thể TỰ NÓ TRƯNG RA ĐƯỢC. Đó không còn là một vụ trộm cắp nữa mà là một vụ hiếp dâm, và chị biết rất rõ về điều đó vì chị đã từng nghiên cứu về sự ô nhục của những người đàn bà bị hiếp dâm.
- Còn tôi, có thể tôi không phải là một người đàn bả bị hiếp dâm, bị tước hết của cải, bị triệt hạ, chằng có danh hiệu gì ngoài sự đồng nhất với người Mỹ, cái này thì cũng chẳng nói lên được điều gì, và trong đó cậu là người duy nhất tự thấy hãnh diện về cái mác Mỹ đó! Tôi mong muốn có một cuốn sách nói về sự ra đời của tôi, tôi muốn một cuốn sách nói về tuổi thơ của tôi, tôi muốn một cuốn sách chứng minh cho mọi người thấy tôi là một ai đó tồn tại ở một nơi nào đó.
Ở đây, dưới tầng hầm này, Gloria có khả năng làm được tất cả. Với chị, không có một giới bạn nào hết, cũng chằng có bờ bến, không có luật pháp cũng chằng có quy tắc điều lệ gì ráo. Chị thoát ra khỏi chính mình, say sưa vì sức mạnh quyền lực, không một ai có thể động chạm được đến chị, ở trên đỉnh cao của một niềm say mê không thể cưỡng lại được, và trước niềm say mê đó, tất cả phải gập mình, phải cúi rạp hoặc phải lùi bước. Babette rất thận trọng trước sự hiện ảo kỳ tình giải thích những người đàn bà bằng bản chất của họ, và bằng TỰ NHIÊN, chị thấy hai cái đó lỗi thời và có khả năng dẫn dắt những người đàn bà tới một mối tương quan để chia rẽ họ với một cách tổ chức mang tính lý trí của ý nghĩ. Nhưng đứng trước Gloria, chị nghĩ đến một trận cuồng phong, một cơn gió xoáy hay một cơn bão táp. Chị ấy là con sóng mà vầng trăng đã làm chuyển động, con sóng đó tới từ dại dương mênh mông, đảo ngược luồng chảy của mọi dòng sông. trào lên bờ và cuốn phăng đi tất cả những gì chúng gặp trên đường. Babette luôn muốn giữ chừng mực, hay chỉ ít là vẻ bề ngoài của nữ tính, nó bảo vệ cho mọi sự thái quá. Chị thu gom tất cả các đồ trang phục mà chị sẽ dùng để phủ mình cũng như mọi thành phần mà nhờ chúng chị có thể kìm nén không để lộ ra ngoài cái sức mạnh tàn khốc luôn có tính tai biến, nó còn vượt xa hon cả Gloria và nó luôn đe doạ chị, bởi cũng giống như Gloria, chị là một người đàn bà có đầy quyền lực có lẽ chỉ cần chị phẩy tay một cái cũng có thể triệt tiêu đi tất cả những luật lệ, những quy định và cả mọi lề thói phong tục. Dẫu vậy, chị nghi ngờ là Gloria để yên cho chị hành động. Trong cuộc đọ sức tay đôi mà cả hai người đã cùng cam kết, chị luôn bị yếu thế và luôn giữ vai trò của kẻ bại trận.
Gloria chỉ còn mỗi việc là cúi xuống để gom nhặt đầy tay những của cải vật chất đáng giá và một lương tâm trong sạch mà cương vị của đàn bà, của màu da đen của tính dân chủ và tinh thần chống chủ nghĩa thực dân đã đem lại cho chị. Gloria xuất hiện như vậy và mọi việc cứ diễn ra như đã được định sẵn. Ai dám đối đầu chống lại chị? Và điều đó đã tạo cho chị một sân chơi rộng lớn, bởi lẽ chị có thể dễ dàng đùa giỡn với một vài ý tưởng, sử dụng một vài từ, tất nhiên là để bẻ bác lại, những tư tưởng và các ngôn từ này có lẽ sẽ bị xỉ vả, nguyền rủa nếu như cũng trong cũng một hoàn cảnh ấy chúng lại được phát ra từ miệng một người khác.
Babette nhớ lại rằng Gloria đã tự đứng ra bảo lãnh cho một đồng nghiệp đến từ châu Âu, người này không hề bối rối trước sự cẩn trọng của điều lệ yêu cẩu tất cả mọi người trước khi phát biểu phải tuyên bố tính vô hại, sự thẳng thắn và tính thanh bạch trong bài nói của mình. Chị ta đã dừng lại rất lâu, táo bạo đến mức nguy hiểm khi cứ xoay quanh khái niệm "TÍNH NGUYÊN THÙY CỦA GIỚI NỮ”, và điều này đã động chạm đến sự nhạy cảm nữ tính của những người tham dụ. Một tiếng huýt cắt ngang lời chị ta. Thế là Gloria đi thẳng về phía người phát biểu đang hết sức lúng túng, và chị tuyên bố nước hội nghị: Tôi, Gloria Patter, nhân danh một người phụ nữ, xin tuyên bố: tôi là một người nguyên thuỷ, và, thật không đúng lúc, nhận về mình sự nguyên thủy về nòi giống. Tôi hai lần nguyên sinh: Thứ nhất với tư cách là một người phụ nữ, thứ hai với tư cách là một người da đen. Tôi - nguyên thủy một cách tuyệt đối, tôi ở vào nguồn gốc của loài người và của cuộc đời.
Tiếng vỗ tay vang lên như sấm. Nhưng người nữ đồng nghiệp châu Âu ấy đã kín đáo loại bỏ từ "nguyên thủy" trong bài phát biểu mà nó sẽ được in ấn.
Do đất nước Algérie có vị trí không được thuận lợi cho lắm trong Châu lục đen, đất nước này bị đẩy xuống miền trung Phi nhiều hơn là được kéo về vùng biển cận kề với những người da trắng; và bị nghiêng về phía Nam nhiều hơn là phía Bắc, nên Gloria đã đặt Babette vào tình thế khó xử. Từ chối nói chuyện chân tình với nhau, chị ta chỉ đưa Babette đến những con đường đã được thoả thuận sẵn để nhắc lại sau lưng chị và với chị những lời châm ngôn về chủ nghĩa nữ quyền, chống phân biệt chủng tộc. Bị dồn vào chỗ phải im hơi lặng tiếng, Babette ngột ngạt, cũng ngột ngạt như nửa kia làm cho cuộc đời chị được cân bằng - nửa của Viên Phi Công, chọn con đường đi ngược chiều, để chỉ ra rằng Gloria và lũ đồng nghiệp đang uổng công say mê: một sự lừa bịp, họ thực ra chỉ là những VẾT ĐẠN THỦNG mà thôi - nói theo kiểu diễn đạt yêu thích của Viên Phi Công.
Babette tự hỏi là tại sao khi ở nhà mẹ chồng, chị lại cảm thấy gần gũi và thân mật với Gloria và tất cả những người bạn sôi nổi trong khoa đến thế!... VÀ NHỮNG CẶP MÔNG - Viên Phi Công thêm vào - người nói hàng tràng đến về các nữ trí thức kém phần chăn gối. Và tại sao khi ở bén cạnh Gloria chị không sao chối bỏ được số phận hẩm hiu của người đàn bà Pháp gốc Algérie - người đã từng sống và người chưa từng làm được chút gì cho chính bản thân mình. Nhất là chị vẫn còn cố gắng để thuyết phục Gloria là người đã chẳng chịu hiểu cho và hình như cũng chằng thèm nghe chị giãi bày?
- Mình đi tắm đây, - Gloria tuyên bố.
- Không, để tôi tắm trước, tôi bị muộn quá rồi đây này. - Babette trả lời.
Không biết đã bao lần giống như buổi sáng nay, không thể trước mỗi chuyến đì mà họ lại không cãi cọ nhau trước cửa nhà tắm, nơi họ đang trang điểm, người này đứng sát vào người kia. Gloria cố chen tìm chỗ ngay trước gương soi, bởi chị là người bé nhất, Babette cố ý đẩy Gloria ra xa hơn, bởi chị bị cận thị. Họ đẩy vai nhau để tiến lại gần hơn, lẩm bẩm chửi thề trong gương. Căm ghét "Nó" nhưng Nó là cái gì mới được chứ? Là người đang đứng bên cạnh mà ta cảm nhận được hơi ấm truyền sang, hay là kẻ đang đứng trong gương kia và với kẻ đó mà sự hung dữ bằng lời nói in lên môi làm thành một cái bĩu môi nhão nhoét, hay là một cái tôi khác hòng làm tăng giá trị của chính mình lên, và cũng chính cái tôi ấy thường hay chối từ sự rủi ro. Ðiều đó kết thúc bằng một cơn sóng thủy triều dâng lên khoé mắt của Babette khiến chị phải trang điểm lại.
- Có nhiều người kháng chiến chống thực dân ở Algérie. - Gloria cao giọng nói một cách chắc chắn tột bậc.
- Hồi đó tôi vẫn còn là một đứa trẻ, - Babette trả lời.
- Thì sao nào, cũng có rất nhiều dũng sĩ ở tuổi 16 kia mà!
- Những kẻ khủng bố, - Babette cười khẩy, – đúng thế, rồi tự thả mình trong vòng kiềm tỏa của Gloria trong vai của kẻ phân biệt chủng tộc không khoan nhượng mà chị đã cố ý muốn tẩy chay. Bọn cu li khuân vác, những kẻ chuyên đặt bom giết người.
