Aurore bối rối đứng trước máy pha cà phê điện đang tự bơm đầy bình cà phê nóng một cách kỳ diệu. Chị quan sát để tìm cách lấy được chiếc hình ra khỏi máy mà hình như nó đã bị gắn chặt vào thân máy. Chiếc máy mới tinh làm chị nản chí, chị ngắm nhìn chiếc máy pha cà phê có mẫu mã nhãn hiệu chỉ hơi khác chiếc mà chị vẫn dùng hàng ngày, cả người chị run bắn lên vi sợ hãi: từ sâu trong tâm khảm mình. chị muốn được khóc như mỗi lần chị đứng đối diện với chính mình ở một nơi xa lạ, khi đứng trước các loại đồ dùng mà chị buộc phải làm quen trước khi mọi người kịp phát hiện ra rằng chị hoàn toàn mù tịt về cách vận hành mặc dù đó chỉ là những thao tác hết sức sơ đẳng. Vào thời kỳ đầu khi chị mới quay trở về Pháp, dì Mimi hết sức ngỡ ngàng vì đã lên 7 tuổi rồi mà bé Juju vẫn chưa biết mở vòi nước. Khi mọi người bảo bé đi rửa tay, bé đứng chôn chân trước bồn rửa, mắt nhìn chăm chăm vào chiếc vòi nước mạ kền sáng loáng trong khi một số những đứa trẻ khác thành thạo hơn nhiều đã biết cách mở vòi lấy nước. Phải xác định vị trí những nút tròn, những vạch biểu thị khối lượng. Chất lượng và các hình khối khác nhau của bình cà phê, chị cảm thấy bức bối, tù túng như bị giam hãm trong vòng bí hiểm hiện đại này. Cũng như mỗi lần đứng trước bức hình kiểu chữ A với hai chân đang rộng để chỉ rõ đó là nhà vệ sinh dành cho phụ nữ. Chị không tài nào hiểu nổi ý nghĩa phụ nữ trong từ “Quý bà” viết nắn nót bằng tiếng Anh mà chị nhìn thấy ngay sau đó. Ðã đến thời đại máy vi tính chị vẫn viết tay và cũng chẳng cần phải che dấu rằng chị vẫn sử dụng bút mực - loại có quản rất dài. Ở những nơi công cộng chị vẫn là con người đột nhiên đứng sững lại, mơ màng nghĩ ngợi làm cản trở cả dòng người đang hối há ngược xuôi, bị cuốn hút bởi những mũi tên chỉ đường như những miếng sắt bị nam châm hút vậy. Một hôm, chị thổ lộ với một người hướng dẫn ở sân bay Roissy - con người này không được khéo léo và tế nhị cho lắm, là khả năng định hướng của chị rất tồi và chị chằng hiểu gì cả mỗi khi chị ở sân ga hàng không. Anh ta đã trả lời chị bằng một giọng khùng khùng điên điên rằng chị chẳng cần phải biết làm gi, mà chỉ cần di theo hướng các mũi tên như tất cả mọi người! Thật kỳ lạ, câu trá lời thiếu trách nhiệm ấy lại làm chị nhẹ cả người, sự thiếu khả năng của anh ta lại là dấu hiệu của sự thông minh, cho dù đó là một sự thông minh KIỂU KHÁC. Ngồi xoay lưng lại phía nhà kiến trúc sư, họ đang dự một bữa tiệc cốc-tai, chỉ có trong tình huống này mới cho phép bạn nói lên tính thiếu liên kết của hệ thống kiến trúc sân bay: Ê này đi theo những mũi tên ở trong rừng ấy, tiếp tục đi vòng tròn quanh quẩn trong sa mạc mà không cần tìm hiểu các hướng bắc, nam, cũng chẳng cần tìm kiếm các vì sao!
Chị tiến gần lại phía cửa sổ, ngắm nhìn mặt trời trong buổi bình minh đang tỏa ra một màu hồng nhạt diu dàng trải dài trên thảm cỏ, duỗi theo những con sóc béo núng nính màu đồng hun đang ngây ngất trước vẻ đẹp của buổi sáng đầu ngày. Trái tim chị lúc này thật nhẹ nhõm, tràn đầy một niềm hạnh phúc trẻ thơ làm khóe mắt chị rưng rưng. Giống như một buổi sáng ở Colombo, dưới ánh sáng mới rạng của một ngày hè: khi chị đứng trước một người đàn ông đang nhúng cả hai tay mình vào bùn đặc, rồi tự trát đầy lên khắp cơ thể trần như nhộng bóng nhoáng dưới ánh mặt trời. Hay ở Caire, dù chỉ trong một thoáng, khi đã hết sức ngạc nhiên khi phát hiện ra một cánh buồm trắng đang lướt đi êm ái trên dòng sông Nil khi trời còn đang tối. Vùng nước mặn xứ Abidjam thức dậy được quấn quanh mình một dải lụa mờ xanh, rồi dải lụa ấy cứ lan tỏa dần ra bao phủ khắp nơi, đùa giỡn với các màu xanh đỏ trước khi ẩn mình vào các vùng lồi lõm của đất, tạo thành màu đỏ của hoa mẫu đơn rực rỡ, hay một màu hồng thắm của hoa Tú cầu, để rồi không còn muốn hiểu gì thêm nữa về những điều mà ta đang nhìn thấy. Nơi chị đang đứng, hình như có một sức mạnh vô hình vô biên nào đó đẩy chị đến bên cửa số để tận mắt kiểm tra xem có phải thiên nhiên cũng đang hồi sinh ở nơi đây, và chị cũng đã không chết cùng với màn đêm.
Khi bước vào, Gloria nhận thấy Aurore vẫn chưa bật đèn:
- Ngoài kia có muôn vàn những bông hồng, - Aurore lên tiếng trước, mặt vẫn hướng về phía cửa sổ, - chúng dịu dàng đến nỗi mà tôi sợ phải xa chúng.
Rồi sau đó chị giải thích cho bạn hay rằng mình vẫn chưa biết cách sử dụng chiếc máy pha cà phê điện.
- Đơn giản thôi mà, - Gloria nói và đưa tay đỡ chiếc máy, những thao tác mà chị đang thực hiện quanh chiếc máy cũng rất đơn giản, bình thường như những công việc hàng ngày mà chị vẫn làm. Aurore chúc mừng bạn, vì theo chị, người bạn này vừa thực hiện một công việc phi thường.
Thế nhưng sự tự chủ bề ngoài của Gloria đối với các loại máy móc phức tạp nhất, hay những sáng tạo màu mè rởm đời nhất đang được chất đống đầy nhà mà chồng chị - vốn luôn sửa chữa và cải tiến để biến chúng thành những kiệt tác kỹ thuật, đã vấp phải một thái độ cự tuyệt bẩm sinh, vì vạn vật và thiên nhiên luôn đối đầu trong sự thuần dưỡng lẫn nhau. Bởi vì, nếu ta có thể hiểu được rằng nhà cháy là do máy sấy tóc có hệ thống làm nóng không tuân theo lệnh của máy vi tính truyền ra, thì làm sao mà giải thích được rằng ngôi nhà của Gloria đã được trang bị cột thu lôi mà lại bị sét đánh đúng vào một tối mùa hè, lại đúng vào ngày mà tất cả các bồn nước dự trữ được bơm từ giếng lên của cả vùng Arkansas bị cạn khô? Trước những ống nước bẹp gí của lính cứu hoả, những người hàng xóm đã nối nhau thành những hàng dài với đủ các loại xô chậu chứa đầy nước được lấy ra từ những vòi nước trong bếp nhà họ. Làm thế nào để giải thích được mùa đông năm trước tuyết rơi trắng xoá lại có thể kéo theo được một mùa xuân lộng lẫy nhường này? Làm thế nào mà giải thích được cũng chính mùa đông giá buốt ấy làm đổ ngổn ngang trên mặt đất toàn bộ dãy hàng rào phân giới khu nhà của Gloria, trong khi đó, chỉ cách có vài mét, khu nhà của những người hàng xóm lân cận lại có những cột hàng rào thẳng đứng, xếp đều tăm tắp? Họ đã bắt tay vào sơn lại hàng rào, trong khi đó thì Gloria vẫn chờ đợi một công ty của thành phố đem tới những cỗ máy đồ sộ để dựng lại những chiếc cọc rào của khu vườn nhà chị, những cỗ máy đó sẽ cào xới mảnh vườn, nghiền nát tất cả các loài cỏ cây, hoa lá đã không bị hàng rào đổ đè lên.
Năm trước chị là nạn nhân của một trận úng lụt. Mặc dù người ta đã khai thông dòng nước bằng cách đào một rãnh nhỏ sâu ngầm dưới lòng đất cho nước chảy qua, song nước sông Middleway, một nhánh của sông Arkansas, bằng sức mạnh của dòng lũ đầu xuân đã làm bật tung cửa hầm ngầm, phun ào lên tầng I. Dòng sông đã kể lại trên tấm thảm trải sàn trong phòng làm việc của chị tất cả những chất phù sa màu mỡ nhất, để rồi kể từ lần làm xuống cấp thành phố ấy, những chất phù sa không còn làm phong phú thêm những thửa lúa mì được tưới nước nhân tạo hay cả những vùng đất của châu Mỹ, trên đó cỏ khô được gió thổi gom lại, cuộn thành từng đống.
Gloria đã cho xây lại toàn bộ ngôi nhà của mình. Chị dựng lại phần mái mới tinh lợp bằng những tấm kính hai lớp bắt chước màu đỏ của ngói, thay những cánh cửa sổ gỗ cánh sập bằng một hệ thống cửa ba chức năng bằng nhôm bao gồm cánh ngoài cùng, cửa sổ và trong cùng là lớp lưới chống muỗi. Với lòng dũng cảm tuyệt vời và sự kiên trì của người lính đi đầu, chị đã một mình dọn hết bùn đất. Quỳ xụp, bò lê, mông chổng lên trời, mũi chạm mặt đất … Với tất cả những thói quen, cử chỉ bẩm sinh của người đàn bà tử thuở nguyên sơ, cùng với đống khăn lau, chị đã một mình sái tay vắt nước để lau dọn bùn đất. Chị lau rửa từng thứ đồ vật, từng loại dụng cụ, tháo ra rồi lại lắp lại, những cuốn sách trong thư viện của chị được hong khô trong một mùa hè nóng như thiêu, trên bãi cỏ úa vàng. Trong suốt kỳ nghỉ hè, chị dành hết thời gian gỡ rời từng trang, lật từng trang làm những động tác như thể chị đang đọc những bài thơ cho gió, cho mây của vùng Kansas nghe vậy. Khi mùa thu tới, những cuốn sách bìa cứng cùng những trang sách quăn queo đã tìm lại được vị trí bất di bất dịch đang bị uốn cong dưới sức nặng của chúng trên những giá sách của thư viện. Căn nhà vẫn sực lên mùi bùn, nhắm mắt lại, ta vẫn có cảm giác đang sống giữa chốn ao tù, nước đọng. Còn nếu mở mắt ra, ta thấy mình như đang bị ngập chìm trong một bồn cá không được chăm sóc kỹ càng. Những cây cỏ xanh treo lơ lửng trên trần nhà, quấn chặt vào các loại dây dợ, thỉnh thoảng có cơn gió thoảng qua, chúng lại lay động nhẹ nhàng như các loài rong biển.
- Phong cảnh này làm tôi nhớ đến châu Phi, - Aurore nói với Gloria.
Ngôi nhà của chị ở Cameroun bị đốt cháy trụi do những người thợ săn sơ ý khi đốt những trảng cỏ săn trong rừng. Thời kỳ đầu, trong lúc chờ đợi những người thợ săn trở về, bé Aurore ngày ấy thường dẫn con tinh tinh nhỏ xíu tên gọi Delice ra bìa rừng trông ngóng. Bỗng nhiên bé nhìn thấy những con vật xuất hiện và đằng sau chúng là những vệt lửa đỏ cháy loang loáng. Lúc đầu chỉ là một vài con, chúng đứng sững ngay lại trước mặt bé nhưng sau đó là cả đoàn sầm sập kéo nhau chạy vụt qua quên cả sự có mặt của một con người nhỏ bé đang đứng đó. Ngọn lửa liếm dần qua sân chơi quần vợt và tiến sát tới chân bé, bốc cao ngùn ngụt hơn mái nhà. Có lẽ đám lửa sẽ tắt rụi đi ngay trước mặt, sát chân con bé đang chết dần đi vì sợ hãi do không còn gỗ để nhai, không còn tre nứa để nuốt, không còn cỏ để làm mồi, chúng bị chế ngự bởi đơn giản là khoảng đất đó trống không, trơ trụi màu đỏ ối. Nhưng gió bỗng thổi mạnh làm cho những cơn sóng lửa lại bùng lên, cô bé buộc phải chạy lùi lại, song lại bỗng đứng phắt lại như một cơn sóng thần để che chở cho khu công viên và tất cả những khu vườn, rồi bé lại chạy đến phía sau nhà, nơi để những bình xăng dự trữ trước khi người lớn có đủ thời gian ngăn cản. Một tiếng nổ lớn hất tung chúng lên, toàn bộ ngôi nhà chìm trong biển lửa, mái nhà được lợp bằng lá dừa cháy phát ra những tiếng kêu kinh hoàng như những tiếng gầm rú của cơn bão khô.
Aurore bị liệt vào danh sách những người bị mất tích do hỏa hoạn cùng với bố mẹ và tất cả đám gia nhân trong gia đình. Phải mất một thời gian khá lâu người ta mới tìm ra bé cách nơi xảy ra hoả hoạn rất xa – phía bên kia của quả đồi, về phía dòng sông, tóc tai cháy trụi cùng với Delice đã bị tróc hết da và chết tự bao giờ trông giống như một con búp bê bằng giẻ rách mà bé vẫn còn ôm nó trong tay. Toàn bộ người bé bị bao bọc một lớp tro than dầy màu xám, như thể bé vừa bị nhúng vào nồi nước ma thuật của bọn phù thuỷ vẫn chuyên dùng để giúp những người thợ săn tàng hình hay giúp cho những người lính chiến có sức mạnh vô biên để chiến thắng kẻ thù, Thật ra bé cũng đã trở thành người tàng hình cho tới tận lúc đôi mắt màu xanh lơ của bé mở to chớp chớp. Bé chỉ còn nhớ là có cảm nhận được hơi vị của rừng tới từ hướng ấy và chẳng còn biết phải đi đâu, bé còn rất cẩn thận tạo nên dấu vết cho người đi tìm bằng cách để lại những dấu chân nhỏ xíu trên lớp tro than dày mềm mại, cũng quý hiếm như những hạt cát mà biển thường đem đến cho bãi bờ mỗi sáng, và trên những hạt cát ấy, những người bị đắm tàu đã viết lên những lời nhắn gửi tuyệt vọng.
Chính vào thời kỳ ngôi nhà ở Middleway bị hoả hoạn mà Chàng Thợ Trang Trí Phông Cảnh chuyển toàn bộ những vật dụng phức tạp mỏng manh dễ vỡ về nhà bố mẹ đẻ nằm ở phía bên kia của thành phố trong một khu dành cho tầng lớp tiểu tư sản – những kẻ một đạo luôn cầu nguyện Chúa trời ban cho cuộc sống bình an. Họ cũng gửi Chrystal tới nơi an toàn trong những ngày lau dọn, sửa chữa nhà. Nhưng cô bé ranh mãnh này đã lùng sục khắp nơi để tìm kiếm từng mẩu chi tiết nhỏ nhặt nhất, đến nổi mà ta có thể hiểu rằng, thay bằng việc phải đối xử rộng lượng với bé, kể cho bé nghe những chuyện đã xảy ra thì họ lại làm ngược lại, dấu nhẹm bé một sự kiện quan trọng có liên quan trực tiếp đến bé nhiều nhất. Cuối cùng, bé cũng đã tìm thấy một bên mắt của chú gấu bông mà lửa đã làm nó nổ tung, nằm lăn lóc dưới khe ván lát sàn. – Đây này, mẹ xem đi, vừa khóc nức nở bé vừa chìa cho mẹ xem bằng chứng của hoả hoạn. Bé nghi ngờ mẹ đã phạm một sai lầm lớn nào đó. Và tuy vậy người ta cũng không thể hiểu nổi tại sao bé lại dồn hết vào đó tất cả sự phẫn nộ, liệu có phải bé đang kết tội mẹ đã châm lửa đốt nhà hay chỉ đơn giản là mẹ đã ngăn không cho bé xem cảnh tượng đã diễn ra. Về phía Gloria, mặc dù tất cả những công việc dọn dẹp đã để lại trên tay chị những vết hằn sứt sẹo, chị cũng cố nén để cho cơn giông tố ấy qua đi, và mãi sau này, mỗi khi ngẫm nghĩ lại, chị mới cảm thấy sợ hãi thật sự. Chị không muốn nhìn thấy trong nỗi buồn sâu lắng của Chrystal hằn sâu sự tiếc nuối là đã không được “mục sở thị” một biến cố có một không hai, mà có lẽ dưới con mắt của bé đó là một thảm hoạ HẾT SỨC ĐẶC BIỆT, mang tên một loài nước hoa mà hầu hết tất cả những cô bé ở độ tuổi Chrystal trong thời kỳ đó thường sử dụng: NƯỚC HOA HẾT SỨC ĐẶC BIỆT.
Aurore nhớ lại: cuối cùng thì những người lính cũng gỡ được Delice ra khỏi vòng tay ôm chặt của bé Aurore, con tinh tinh bé nhỏ ấy đã bắt đầu bốc mùi nồng nặc. Họ phải bắt đầu bằng cách lần lượt gỡ từng ngón tay, tách rời khuỷu tay, nâng cao cánh tay và nhất là phải giữ chặt hai tay bé – đôi bàn tay nhỏ bé ấy muốn giữ lại tất cả. Họ cẩn thận gỡ ra từng mảnh chiếc váy vàng rách bươm đang dính chặt vào da thịt bé, rồi họ quấn chặt bé trong một tấm khăn trải giường nhưng bé vẫn chưa có giày. Bé vẫn cảm thấy dưới gan bàn chân trần của mình độ nóng của lớp tro than dù chúng đã tắt lịm từ lâu. Bé phủi sạch lớp than mỏng màu xám bám chằng chịt trên khắp hai cánh tay trần, trên cẳng chân như một lớp mạng nhện. Để trú quân, những người lính dựng vội những lán nhà bằng gỗ tươi, chúng nổ lép bép suốt đêm như thể chúng trải lại các vì sao lung linh trên nền trời xa xôi cái nóng như thiêu của mặt trời chiếu rọi lúc ban ngày. Những con thạch sùng trong suốt gặm nhấm và hút chất nhựa màu trắng lờ nhờ từ các cột nhà còn tươi nguyên, rồi chúng không còn đỡ nổi sức nặng của chính mình, liền rơi bịch xuống đất. Như chỉ chờ có thế, bọn kiến bu ngay lại cắn xé, chọc thủng bụng con thạch sùng bất hạnh ấy và chẳng bao lâu bụng con thạch sùng ấy bị mở to toang hoác.
Phải mất mười ngày mới tới được Yaoundé, nơi mọi người chờ đợi đoàn xe tìm kiếm Aurore trở về với lòng trắc ẩn, sự cảm thông cao nhất. Aurore được chuyền từ tay người này sang tay người khác, những người đàn bà thì ôm ghì bé vào ngực, còn những người đàn ông thì lại nâng bổng bé lên trên đôi tay vững chãi của họ. Ai nấy đều muốn nhường phòng, nhường giường của con cái mình lại cho bé. Aurore còn sống giữa không khí sôi nổi đầy vẻ bi thương này thêm mấy ngày nữa, bé không biết phải làm gì với những đồ vật mà mọi người cứ ấn dúi vào tay, với đủ các loại thức ăn mà họ cứ thay nhau lùa vào tận miệng, bé đành nhắm nghiền mắt lại để không còn phải nhìn thấy những người đang nhìn ngắm vỗ về và âu yếm bé bằng những đầu ngón tay xoa nhẹ lên mớ tóc vàng mềm mại đang mọc dần trên đầu.
Sau đó là ngày khởi hành đi Douala, nhưng trước đó người ta phải sắm cho bé một đôi giày. Bé thực sự mong mỏi điều đó, bởi lẽ, đó sẽ là thứ đồ vật duy nhất thuộc về bé ở một nơi mà tất cả những thứ bé sử dụng đều là đồ đi mượn, vì bởi lẽ bé đã mất tất cả, và bởi bé sợ rằng mọi người đã hứa rồi lại chẳng giữ lời. Chính vì thế mà bé không ngừng nhắc đi nhắc lại: - Thế bao giờ thì các bác đi mua giày cho cháu? Và cứ như vậy bé giữ khư khư trong đầu ý nghĩ là mọi người chỉ hứa hão cho đến tận lúc người ta dẫn bé vào một cửa hàng. Ở đó lại thêm một sự rắc rối khác: bé không muốn đi tới gian hàng dành cho trẻ em mà đi ngay tới khu dành cho nam giới, chọn một đôi giày cỡ 40 to xụ có dây buộc và không muốn rời chúng ra nữa. Người ta đành phải mua cho bé đôi giày đàn ông ấy, bé cứ ôm khư khư chúng vào lòng trong khi vẫn lê đôi chân trần trên đất.
Từ trên bờ xa, tim se lại, mọi người nhìn theo bé nhỏ xíu trong tấm khăn choàng màu vàng, hùng dũng đi xuống con tàu chở bé về phía biển, nơi đó khách lữ hành sẽ chen chúc nhau leo lên con tàu lớn chở khách đi xuyên đại dương. Một cặp vợ chồng đi chữa bệnh ở vùng Vichy đảm nhận công việc chăm sóc bé trong suốt cuộc hành trình. Người đàn ông bế bé trong tay còn bà vợ thì giữ hộ bé chiếc hộp bìa cứng đựng đôi giày.
