Giá cả lương thực ba lượng hoặc ba mươi lượng, một mùa đông chết năm vạn người hay mười vạn người, đối với kinh thành hay địa phương vẫn là con số quá mức xa vời rồi.
Sau khi Lý Tần rời khỏi, trong kinh thành mưa thu đổ dài, chẳng qua trận mưa thu này cũng không ngăn cản được bầu không khí náo nhiệt vui mừng, các buổi tụ hội và thịnh yến được tổ chức thường xuyên, trong bất chợt làm cho người ta có một ảo giác như chưa từng có một hạt mưa nào chạm mặt đất. Việc Quách Dược Sư bắt sống A Lỗ Thái Sư, lục soát lấy được tín vật cùng đại ấn của Liêu Thái Tông Gia Luật Đức Quang đang lan truyền sôi sùng sục tại kinh thành. Dân chúng trong kinh thành nghị luận liên tục về tin tức liên quan đến trận chiến thắng khải hoàn, về hiến tù binh, lại nghĩ đến hiện tại chúng ta có phải là thiên hạ vô địch rồi hay không, rồi hạ thông điệp với nước Kim lúc nào thì thu hồi toàn bộ mười sáu châu.... Trong bầu không khí như vậy, tại Hữu tướng phủ cũng liên tục bày các buổi yến tiệc, một hai bữa tiệc trong đó còn mời các quan lớn kinh thành như Thái Thái sư, Đồng Xu Mật, Vương Phủ, Lương Sư Thành, Lý Cương vô cùng náo nhiệt.
Về phương diện khác, kinh thành vào lúc này bắn pháo hoa khắp nơi, buôn bán thịnh vượng, trong Phàn lâu vô cùng bận rộn, Ninh Nghị vốn định hẹn gặp Lý Sư Sư, nhưng lại cứ lần lữa kéo dài, chủ yếu cũng bởi vì đó không phải là việc gấp, sau lại nghe nói Sư Sư cô nương đang bôn ba trong vụ án oan tại thanh lâu kinh thành.
Nghe nói là trong thanh lâu kinh thành có một vị hoa khôi tên là Đồng Thư Nhi, trước đây có tình cảm với một tài tử nhà nghèo, thường thường bán thân để lấy tiền trợ cấp cho đối phương, nuôi đối phương ăn học, sau khi tài tử nhà nghèo đó làm quan thì đoạn tuyệt tình cảm với Đồng Thư Nhi. Đây vốn cũng là một câu chuyện phụ tình hết sức bình thường quen thuộc, nhưng gần đây Đồng Thư Nhi tiếp khách đã gặp phải một Lại Bộ Viên ngoại tính cách tàn bạo, chẳng biết vì sao lỡ tay đánh chết nàng. Khi Thanh lâu cầu xin vị quan là tình nhân cũ của Đồng Thư Nhi ra mặt giúp thì mới biết đối phương là kẻ phụ tâm, mà bên kia, vị Lại Bộ Viên ngoại kia vì dựa vào quan hệ rộng rãi mà đã chối đẩy trách nhiệm. Câu chuyện lập tức trở nên sôi sục, ồn ào, hành vi của hai viên quan kia đều khiến nhiều người giận giữ, một nhóm nữ tử thanh lâu đến nha môn cáo trạng, đông đảo văn nhân tài tử cũng tham gia trong đó, soạn công văn khiển trách hai vị quan viên kia, trong lúc nhất thời đã trở thành đề tài câu chuyện bàn tán trong kinh thành.
Kinh thành là nơi luôn luôn có đủ loại câu chuyện được tam sao thất bản, những câu chuyện vì phong lưu mà dẫn đến bị kịch luôn dễ dàng chạm đến nhân tính nhất, khiến người ta đồng cảm nhất. Trong bầu không khí náo động phồn hoa, đám người Ninh Nghị bắt đầu hành động, nhưng không phải chiêng trống rùm beng mà là âm thầm làm việc tựa như những bóng ma xã hội.
Tần Tự Nguyên qua lại thận trọng với đám người Thái Kinh, từ ý nghĩa nào đó đã chứng minh họ đã được đối phương cho phép, nhưng sự cho phép này thật ra không có ý nghĩa gì, người cầm lái hoặc là người phát ngôn của các đại gia tộc cho là như thế. Tần Tự Nguyên nhiều lắm là chỉ cần đánh tiếng với một số người như: "Đối với vấn đề giá cả lương thực, ta muốn nhúng tay vào, kế tiếp là có đắc tội gì không, phiền lòng ai không?". Sau khi trao đổi qua, song phương ở bên ngoài thì vẫn giữ giao tình, thắng bại thật sự còn phải xem bản lĩnh của cấp dưới làm việc thế nào.
Hầu như vào lúc Lý Tần rời đi, đám người Nghiêu Tổ Niên, Giác Minh hòa thượng cũng rời khỏi kinh thành, bắt đầu cuộc hành trình du thuyết tứ phương. Tần Tự Nguyên sớm cũng đã gửi thư về phía nam, chuyển cáo toàn bộ kế hoạch cho Khang Hiền. Mà Ninh Nghị lại tập trung mười tám chiếc xe ngựa của Trúc Ký tứ phương lại, sau đó phát đi các nơi.
Thời gian lúc này gần ngày mười lăm tháng tám.
Ngày mười ba tháng tám, cách Biện Lương một trăm năm mươi dặm, huyện Hoành.
- Tình huống cơ bản chính là như tại hạ vừa nói, những địa phương Hà Đông, Hoài Nam đều thiếu lương thực, thiếu rất nhiều, cho nên lần này mới do Hữu tướng phủ đứng ra làm chuyện này. Thành thật mà nói, Hầu viên ngoại chỉ cần có thể xuất ra lương thực, xuất ra nhân lực, tới địa phương qua tay, giá cả của nhóm lương thực đầu tiên chí ít tăng gấp bội, chính là mong muốn giá cả của địa phương giảm xuống, để cho một số người có con đường sống
Trong phòng tiếp khách của địa chỉ họ Hầu, người đang nói chuyện còn khá trẻ, nhưng lời nói thái độ hết sức chân thành hai tay hơi tạo thành chữ thập, bên kia Lão viên ngoại gật gật đầu, nhấp một ngụm trà.
- ... Đông chủ của chúng ta là người thiện tâm, cũng biết Hầu viên ngoại cũng là người thiện tâm, đền chùa các thôn, sửa đường tạo cầu ở những nơi phụ cận đều có tên Hầu Viên ngoại, bởi vậy mới sai tại hạ đến đây. Bên Phương Tế Phương viên ngoại ở kinh thành hắn là ông cũng biết, khi ông ta nghe nói tình huống nơi nơi gặp họa, lập tức quyên góp lương thực, bán giá thấp về các địa phương, phát miễn phí, nhưng ông chủ chúng ta nói, như vậy không được, như vậy sẽ không làm cho giá cả giảm xuống được, đạo lý trong đó, tin tưởng Hầu viên ngoại cũng hiểu, đó là lý do để người làm ăn chân chính đi làm, quan phủ mới định ra mấy lộ tuyến là như vậy...
Thanh niên nói xong lấy ra một tấm địa đồ:
- Chúng ta bên này tương đối gần Hà Đông lộ, bên ông thì trước tiên vận chuyển lương thực tới Kiều Khê. Tới đó rồi, quan phủ sẽ thống nhất điều phối, đội thuyền cũng do quan phủ an bài, phí chuyên chở sẽ lấy theo giá thị trường, do ông tính toán, trước tiên đi bằng đường thủy, sau đó đi bằng đường bộ, dọc đường có quan viên hộ tống, mỗi lần vận chuyển năm trăm thạch. Hiện tại bên Kiều Khê kia hẳn là đã phát ra công văn rồi, ông có thể đi hỏi thăm, chúng ta cũng chỉ là người đi làm việc...
Nghe nói đến đây, viên ngoại kia gật đầu, nở nụ cười hiền hòa đồng cảm:
- Tiểu La, việc cậu nói là việc thiện, lão phu chắc chắn sẽ xuất lương thực. Nhưng cả nhà lão phu sống ở huyện Hoành, trong nhà có hai quân sư, ba đứa con trai, lại chưa từng đến địa phương lớn nào, nghe cậu nói vậy, hành trình này lại dài như thế, ta nghe nói tai họa nơi nơi, trị an không tốt, nếu trên đường xảy ra vấn đề ngoài ý muốn gì, bên phía quan phủ cho dù chúng ta khẩn cầu chắc cũng sẽ không ra mặt giúp đâu. Nếu đúng như cậu nói nam bắc đều thiếu lương thực, vậy vì sao quan phủ không không đích thân đi thu, sau đó thống nhất vận chuyển...
- Hầu viên ngoại nói rất đúng
Nghe lão nói vậy, thanh niên tên là La Lạc khẽ mỉm cười gật đầu, nhớ lại lý do thoái thác mà lúc rời khỏi Biện Lương Ninh Nghị đã dạy y:
- Nhưng chúng ta bên này lại chắc chắn biết, nếu quan phủ toàn quyền đứng ra, vậy thì đối với danh dự sẽ không tốt, thứ hai là Tần tướng đã từng nói, giúp nạn thiên tại chính là một hành vi đại thiện, được nhiều người ủng hộ, chúng ta mới nhận lời. Thẳng thắn nói, nếu quan phủ trực tiếp nhúng tay vào, tình huống sẽ khác...
Y hạ thấp âm thanh:
- Một số người khác cũng sẽ nhúng tay vào trong đó
Khẽ nói nhỏ xong câu này, La Lạc nhìn ngoài của một chút, mới tiếp tục nói:
- Về phần vấn đề gặp chuyện không may mà Hầu viên ngoại vừa nói, thành thật thì nha môn bát tự khai, nếu thật sự xảy ra vấn đề gì đó thì cũng phiền phức, nhưng việc lần này lại không giống, Hầu lão, ta nói với ông chuyện này, ông có thể phái người đi hỏi, nhóm lương thực đầu tiên chở đi trước, phàm là số lượng đạt một nghìn thạch ra, Tướng gia sẽ đích thân thiết yến tiếp đãi, đồng thời sẽ phát một tấm thiệp viết tay...
- Ồ?
Lão nhân hơi dao động, sau đó có vẻ hơi suy nghĩ:
- Một nghìn thạch... - Hầu viên ngoại, một nghìn thạch, không phải là một cá nhân xuất ra là có thể gom đủ đầy. Thí dụ như trong huyện Hoành này, bộ tộc Hầu thị gom đủ một nghìn thạch thì có người có thể được Tướng gia đích thân tiếp kiến. Ngài cũng có thể nói việc này cho một số người khác, đều là làm việc thiện cả, một người không đủ, nhiều người càng nhiều tấm lòng...
Tiếng nói chuyện khe khẽ, bên ngoài âm u, dường như cảm giác sắp có mưa. Một lúc lâu sau, La Lạc đi ra khỏi viện tử, xe ngựa có ký hiệu Tô Ninh đi đến, đồng bạn hỏi:
- Thế nào rồi?
- Ai dà ai dà
La Lạc vô trán:
- Cũng thế thôi, nói còn phải suy xét đã, nhưng ngược lại mua đồ từ chỗ ta ba mươi lượng bạc... hiểu chưa, mấy người đó đều như nhau cả, họ muốn chính là ngồi ở nhà sau đó có người đến nhận lương thực, sau đó chỉ thanh toán tiền bạc là xong, còn để họ phái người vận chuyển đến Hà Đông hay Hoài Nam, họ không sẵn lòng lắm. Những người này không thiếu tiền nhưng xem ra cũng có thể coi là tạm thành công đi
- Vậy La tiểu ca nói thế nào mà khiến ông ta dao động vậy?
- Hắc hắc
La Lạc cười rộ lên.
- Ông ta có ba cậu con trai, ta nói với ông ta, có một cơ hội như thế, có thể để người trong nhà đi ra ngoài để rèn luyện, trong sách chẳng phải nói... cái gì nhỉ... à, đọc vạn quyển sách không bằng đi nghìn dặm đường đó sao. Thuận tiện còn quen biết một vài quan viên, đây cũng là điều mà ông chủ dạy mà. Với lại ta cũng nói vài ngày nữa sẽ quay lại
Y nói xong lấy từ trong người ra một quyển sổ nhỏ, lại lấy ra chiếc bút than, viết vài chữ siêu vẹo lên đó, sau đó cất quyển sổ đi, quay đầu lại, thở dài.
Rời khỏi kinh thành ba ngày rồi, y đã bán ra nhiều đồ quý báu, nhưng thuyết phục người ta bán lương thực thượng hạng thì lại không có tiến triển gì. Trước đó, y là một trong những chưởng quỹ xuất sắc nhất được ông chủ bồi dưỡng đào tạo, lúc này, trong lòng y lo lắng sẽ bị người khác vượt lên trước....
Mà trên thực tế, vài ngày đầu, cái mà những người đảm nhiệm nhiệm vụ đi du thuyết đạt được chỉ là ý đồ mà thôi. Đây cũng không phải là một khởi đầu không tốt, vấn đề thật sự là xuất hiện ở những địa phương khác. Khi hơn mười tám người họ lấy Biện Lương làm trung tâm bắt đầu đi du thuyết bên ngoài, khi các loại mục đích nổi lên thì bên La Lạc lại suýt nữa mất đi cuộc làm ăn của Hầu viên ngoại.
Đó là vài ngày sau, khi Hầu viên ngoại đích thân đến Kiều Khê hỏi thăm tình hình thì việc quan phủ thống nhất tập trung lương thực hộ tống vận chuyển vẫn chưa được chứng thực, sự gia trong quan phủ trực tiếp đuổi ông ta ra ngoài:
- Huyện nha môn là bộ máy làm việc của quốc gia, sao cho phép loại thương nhân thối các ngươi tham gia vào được, nhìn ngươi cũng đã già rồi, không phải là loại người ngông cuồng, sao bỗng nhiên lại u mê tham gia hành trình tiểu thương này, không sợ làm hỏng danh tiết sao! Lúc này việc bán dạo tuy rằng vô cùng thịnh hành, đại thương nhân các nơi cũng nhiều, nhưng ở trong sách, trên quan trường, vị trí thương nhân vẫn cực kỳ thấp. Hầu viên ngoại ở địa phương xây cầu sửa đường, cực kỳ có thân phận trong sĩ nông, lúc này bỗng nhiên bị người ta mắng chửi là tiểu thương trục lợi, khiến ông ta tức giận suýt nữa ngã bệnh.
Mà phía Kiều Khê, Huyện lệnh vốn cũng đã nhận được thông báo của Hữu tướng phủ, mà Huyện lệnh này cũng là người đọc sách có tài văn chương, có chút quan hệ với Tần Tự Nguyên. Lần này Tần Tự Nguyên an bài mấy nhánh thương đạo, ảnh hưởng không thể quá lớn, nên an bài gã đến, vốn là tin tưởng gã có thể hiểu, nhưng Huyện lệnh này lúc trở về nghĩ nghĩ lại thương lượng với sự gia, cuối cùng quyết định không nghe theo, còn gửi cho Tần Tự Nguyên một phong thư khuyên giải, nghiêm khắc điều trần cơ quan triều đình không thể dùng từ nguyên, hơn nữa tiểu thương trục lợi, là hành vi hạ lưu, có làm thánh nhân giáo hóa, triều đình giúp nạn thiên tai, nên dùng phương pháp đường đường chính chính vân vân.
Phản hồi này mấy ngày đầu không chỉ một lần được gửi đến Tướng phủ, làn sóng trở ngại đầu tiên đã xuất hiện. Mà ứng đối của Tướng phủ vào mấy ngày kế tiếp đưa ra những quyết định cũng vô cùng mạnh mẽ, dứt khoát!
Ninh Nghị dùng phương pháp sách lược kinh tế và hành chính để cứu giúp nạn thiên tai, thật ra có điểm giống với phương thức điều tiết khống chế vĩ mô thời hậu thế. Tư tưởng lúc ban đầu chỉ là trong một lần tụ hội thì thuận miệng nói ra, nhưng bản thân Ninh Nghị biết phiền toái trong đó. Sau khi ý thức được tính nghiêm trọng của giá cả lương thực tăng cao, đám người Tần Tự Nguyên tìm hiểu hơn một tháng mới chính thức quyết định chọn dùng nó, trong quá trình này, bên phía Tần Tự Nguyên không biết đã làm bao nhiêu việc để chuẩn bị tâm lý rồi. Vị lão nhân gia này rất hiểu về Nho gia, cũng bởi vì điều ấy, khi ông bắt đầu hành động thì ông đã không bị chút việc nhỏ này làm cho dao động.
Cùng thời khắc đó, Lý Tần đã tới Hà Đông lộ rồi.
Xe ngựa lọc cọc đi trên đường đất nhấp nhô, cảnh sắc hai bên đường tiêu điều, thỉnh thoảng có thể thấy người qua đường quần áo lam lũ đi ngược lại với y, đi về hướng nam. Lúc tới gần Thượng Đảng, người như vậy dần dần nhiều lên, có người kéo theo cả nhà, đi trên đường giống như những xác chết, khi thấy xe ngựa thì vươn cánh tay khẳng khiu ra để xin ăn, có người khóc lóc, có người cầu xin, nhưng phần nhiều là không còn sức để nói.
Lúc giá cả lương thực lên cao thì chưa tới thời điểm thu hoạch vụ thu, toàn bộ Hà Đông lộ, địa phương thật sự gặp tai họa cũng không lan rộng, nhưng rồi đột nhiên giá cả tăng lên cao đột biến dẫn đến việc thu hoạch vụ thu qua loa hỗn loạn, nghe nói có một số địa phương có người bị đói chết. Cho tới bây giờ, giá cả lương thực bên này đã lan rộng, kéo dài hai tháng rồi, một thạch vốn hai quan thì nay tăng lên một thạch ba mươi quan, hiện tại tất cả đều trong tình trạng này. Căn cứ theo lời Ninh Nghị nói, kế tiếp giá cả lương thực đại khái sẽ bình ổn một thời gian, việc lan rộng sẽ không nhanh, tình huống như vậy sẽ vẫn duy trì liên tục đến mùa đông, đến lúc đó, thời khắc khủng hoảng thật sự sẽ đến.
Y thỉnh thoảng vén rèm xe lên nhìn ra bên ngoài. Sắp tới thành thị rồi, phía trước con đường mơ hồ có âm thanh hỗn loạn, có tiếng người khóc, tiếng la hét, tiếng chửi bới, tiếng đánh nhau vang lên. Xe ngựa đi đến gần hơn rồi dừng lại, Lý Tần ở trong xe nhìn ra, bên đường có người bị đánh trọng thương quần áo tả tơi, máu chảy nhuộm đỏ cả mặt đất, có ba năm hán tử cầm gậy vây quanh xe đẩy, trợn mắt nhìn chung quanh, còn chủ nhân của xe thì khóc lóc.
Nhìn một lúc, Lý Tần mới hiểu, chiếc xe này chở vài thứ vốn là muốn vào trong thành, bởi thế đạo hiện này nên chủ nhân của xe có mời mấy hán tử đi theo bảo vệ để tránh sẽ bị cướp đoạt. Nhưng khi tới đây, bánh xe bỗng nhiên bị vấp, xe đổ, một ít rau và gạo trên xe bị đổ xuống, người bên đường bắt đầu tranh nhau cướp đoạt, vài hán tử đầu tiên là ngăn cản, sau đó thì dùng gậy đánh người, nhưng dù là vậy thì đồ vật không nhiều lắm ở trên xe cũng bị cướp đi hơn phân nửa rồi.
Có một vài người ven đường cướp đồ bị đánh thì bỏ chạy, có một vài người bị đánh đến đầu rơi máu chảy, họ cũng biết mình làm sai, cũng không dám dây dưa, nhưng không thể làm gì khác hơn là ngã vào bên đường mà khóc lóc kêu gào. Họ khóc, chủ nhân chiếc xe cũng khóc. Nữ nhân trong nhà gã mắc bệnh hiểm nghèo, đồ trên xe vốn là mang vào trong thành để bán, tiện thể tìm đại phu về chữa trị, nào ngờ lại bị gặp phải cảnh này.
Sự gia, hộ vệ đi theo Lý Tầm nhìn một màn này, cách xe ngựa không xa, một tiểu cô nương gầy gò bẩn thỉu ngã vào bên đường, mẫu thân cô bé ôm lấy cô bé gào khóc. Tiểu cô nương bị đánh, trên đầu chảy máu, tay cầm hai chiếc lá rau nát, đại khái là cô bé đã đói lả rồi, lại bị thương, miệng há ra khóc nhưng không phát ra được âm thanh nào.
Trần sư gia đi theo muốn nói lại thôi. Lý Tần nhìn nhìn một lúc, cuối cùng khô khốc mở miệng, bảo hộ vệ giỏi đánh đấm cầm thuốc trị thương đi xuống trị liệu cho cô bé, lập tức thu hút sự chú ý của những người chung quanh.
Lý Tần ngồi ở đó, nhớ lại màn đối thoại với Ninh Nghị lúc sắp đầu rời khỏi kinh thành.
- Lần này đi giúp nạn thiên tai, Lập Hằng muốn đi phía nam hay là phương bắc?
- Ta không đi, đó là chuyện của các ngươi, ta ở lại kinh thành
- Ồ, Lập Hằng hiểu việc này nhất, cũng nên ở lại tọa trấn
- Cũng không hẳn, mà là đành phải nhắm mắt làm ngơ.
- Cái gì?
- Bởi vì...
Y nhớ lúc đó Ninh Nghị có dừng lại một lúc lâu mới tiếp tục nói.
- Bởi vì... nơi mà người đi qua sẽ gặp rất nhiều người, ngươi vì thấy bọn họ sống sót mà tiếp tục đi. Nhưng nếu trong khoảnh khắc ngươi dừng lại, ngươi sẽ hiểu, rất nhiều người trong bọn họ tiếp theo sẽ bị đói chết, chắc chắn...bsẽ có nhiều người... ngươi thấy bất lực...
Lúc đó, y nghe vậy chỉ thở dài, nhưng lúc này rồi, y mới hiểu ý nghĩa lời nói của Ninh Nghị.
Y nhìn ra ngoài một lúc, Trần sư gia bảo y không nên xuống xe, sợ sẽ gây nhiễu loạn nhưng rốt cuộc y vẫn đi xuống, nhìn tiểu cô nương đã được băng bó ở đầu kia, lén thả hai chiếc bánh màn thầu vào trong áo của cô bé, sau đó quay lại xe. Giờ khắc này, y đã hiểu ý nghĩa một vài thứ.
Sau đó, xe ngựa lại lọc cọc khởi hành chạy vào trong thành.
