Dĩ nhiên những sự kiện trên đã nhanh chóng vượt xa ngoài đồn điền chúng tôi. Dọc sông còn khá nhiều đồn điền khác, tạo thành một khu làng. Tin đồn bay đi cực nhanh, chỉ chừng một tiếng sau những người hàng xóm da trắng đã ùn ùn kéo đến. Số ít trong họ là thợ săn nghèo sống quanh các đồn điền lớn, họ chạy bộ đến nhà tôi. Số còn lại là các ông chủ đồn điền giàu có và quản nô của họ, tất cả đều phi ngựa, đeo súng. Người ngoài hẳn đã lầm họ là cảnh sát kéo nhau đi họp, tuy nhìn vẻ mặt nghiêm trọng thì dễ nghĩ rằng họ đi tập kích dân da đỏ xâm phạm địa giới đồn điền hơn.
Trong vòng một tiếng có tới ngót hơn năm chục người kéo đến, gần như đủ mặt da trắng trong làng. Để xử tội Jec Vàng, họ nhanh chóng lập ra một hội đồng xét xử. Thực tế phiên tòa không tuân thủ những qui định chặt chẽ của pháp luật, tuy về hình thức vẫn có đủ các thủ tục tư pháp dưới dạng rất thô sơ, chiếu lệ. Người da trắng ở đây nắm trọn quyền lực, họ là chủ đất, trong những trường hợp tương tự hôm nay họ dễ dàng tổ chức tòa án theo ý mình. Họ cử chánh án, bồi thẩm chọn trong số người da trắng. Chánh án là Ringgold ở đồn điền kế bên. Bố tôi từ chối tham gia xét xử.
Phiên tòa không mất nhiều thì giờ thẩm vấn - chứng cứ quá rõ ràng đã nói lên tất cả. Tôi đứng trước tòa, cánh tay bị thương quấn kín băng. Không còn gì phải bàn cãi - đích xác tên mulat đã xâm phạm tính mạng người da trắng. Điều đó có nghĩa là hắn phải chịu án tử hình.
Nhưng tử hình hắn như thế nào? Một số người yêu cầu treo cổ, nhưng số khác lại cho như thế là quá nhẹ nhàng. Phần đông ủng hộ giải pháp thiêu sống tên tội phạm. Chánh án cũng thiên về hình phạt ấy.
Bố tôi phát biểu, xin tòa giảm án cho tên mulat, ít nhất thì cũng không nên để hắn giãy giụa, khổ sở trước khi chết. Song các vị quan tòa nhất quyết không nghe. Ông chủ đồn điền nào cũng đã nhiều phen bị nô lệ bỏ trốn, họ chê trách bố tôi là quá từ tâm, mềm mỏng vô ích. Họ quả quyết nhất thiết phải cho bọn nô lệ trốn chủ một bài học đích đáng. Và nạn nhân đầu tiên sẽ là Jec Vàng, kẻ lát nữa sẽ lên giàn thiêu.
Trong lịch sử đã có biết bao nô lệ da đen bị các ông chủ da trắng đánh đập, đày ải, giết chóc đôi khi chỉ vì một câu nói xúc phạm, một hành động càn rỡ, chẳng hạn khi dám tát tai hay đấm vào mặt người da trắng.
Người ta quen nghĩ rằng dân da đỏ Bắc Mỹ mới dã man, bao giờ cũng tra tấn tù binh tàn khốc. Nhưng lầm! Cái dã man của người da đỏ bao giờ cũng chỉ bộc lộ trong việc rửa hờn đối với những bất công tàn bạo giáng xuống đầu họ. Họ đánh đập tù binh chung qui cũng chỉ mang tính chất trả thù. Còn với những bạo chúa da trắng văn minh lại khác. Họ đánh đập, giết hại một mạng người quá dễ dàng, hành động của họ không thể biện minh bằng máu trả thù. Hoặc giả đúng là việc trả thù đi nữa, thì nó cũng không xuất phát từ nỗi khao khát rửa hờn tự nhiên mà vốn dĩ nhân thế vẫn mang trong máu, nó thuần túy chỉ là sự tức tối hèn hạ mà các ông chủ đểu cáng, hèn nhát, vẫn trút lên đầu đám nô lệ yếu thế thuộc quyền.
Jec Vàng phạm trọng tội, khép hắn vào án tử hình là đương nhiên. Song các quan tòa không muốn cho hắn chết ngay, họ quyết định phải làm cho hắn đau đớn vô chừng trước khi chết. Bố tôi và mấy người hàng xóm nữa phản đối, nhưng đa số đã thắng, bản án khủng khiếp chính thức có hiệu lực. Những người thực thi án bắt tay ngay vào chuẩn bị.
Đồn điền của các bậc ông chủ không phải nơi để tử hình. Vì thế họ quyết định đưa phạm nhân đến một chỗ thật xa, gần hồ. Cách bờ hồ chừng hai trăm yard họ tìm được một gốc cây tích hợp, trói ghì Jec Vàng vào đó và bắt đầu chất giàn thiêu.
Bố tôi từ chối đến nơi xử tội. Cả nhà chỉ có mình tôi đi. Tên mulat thấy tôi liền chửi bới om sòm, hắn đắc thắng vì đã đâm tôi bị thương. Hẳn tên Jec Vàng coi tôi là kẻ tử thù. Đúng là tôi đã chứng kiến (dù chỉ tình cờ) tội ác của hắn, đúng là người ta xử hắn chủ yếu dựa vào lời khai của tôi, nhưng tôi không thù địch với hắn, tôi vẫn sẵn sàng cứu hắn khỏi số phận khủng khiếp đang đe dọa, ít nhất cũng muốn giải thoát cho hắn những cực hình sắp tới.
Mọi người tất bật chuẩn bị: người lượm cành cây khô chất quanh gốc cây, kẻ loay hoay mồi lửa. Đám đông cười nói, đùa giỡn ồn ào, nhưng trong tiếng ồn ào ấy vẫn nghe rõ những câu miệt thị và thù địch đối với tất cả các chủng tộc da màu. Về điểm đó thì số một là Ringgold, một gã thanh niên cuồng nhiệt, tàn bạo và kế thừa đầy đủ những cái xấu xa nhất trong gia đình gã.
Tôi biết Ringgold thích em gái tôi. Tôi thường thấy gã có những biểu hiện chú ý đặc biệt tới Virginia và ghen ra mặt với các chàng trai trẻ bạn cô. Bố Ringgold là chủ đồn điền giàu có nhất vùng, và thằng con láo xược luôn coi mình là khách quí cho mọi nhà. Tôi không tin là Virginia ưa gã...
Ringgold không đẹp, cũng chẳng cao thượng, lịch lãm gì. Có lẽ gã không đến nỗi ngu xuẩn, song rất cao ngạo với những địa vị thấp hèn hơn gã, âu cũng là thói thường con cái nhà giàu. Nghe nói tính gã rất thâm thù, lại còn thêm cái tài phá gia chi tử.
Tôi không ưa gã và không bao giờ có ý định lân la kết bạn. Gã hơn tôi vài tuổi, nhưng vấn đề không phải chỗ đó - tôi không ưa tính nết, sở thích của gã. Nhưng bố mẹ tôi lại khác. Bố mẹ tôi tiếp đón Ringgold rất niềm nở, cứ như đã ưng cho gã làm chàng rể tương lai. Bố mẹ tôi không thấy những khiếm khuyết của gã, đồng vàng óng ánh vốn dễ làm lóa mắt người đời.
Gã Ringgold ấy là một trong những kẻ nằng nặc đòi thiêu sống tên mulat. Chính gã rất tích cực tham gia chuẩn bị hành quyết. Điều đó cũng một phần do bản tính bạo tàn, thất đức cố hữu - cả hai bố con gã đều khét tiếng là những điền chủ tàn ác. Ở vùng này mối kinh hoàng lớn nhất đối với mọi nô lệ là bị chủ dọa bán cho bố con Ringgold.
Tuy nhiên thái độ của Ringgold còn có một lý do khác. Gã những tưởng mình hành động theo tinh thần nghĩa hiệp, tỏ thái độ thân thiện với gia đình chúng tôi, chủ yếu là với Virginia. Nhưng hắn lầm. Gia đình tôi không bao giờ tán đồng những hành vi độc ác như thế. Và chưa chắc em gái tôi đã thưởng công cho hắn bằng một nụ cười niềm nở.
Chàng trai metis - Pauell - cũng có mặt. Nghe tiếng đuổi bắt huyên náo, chàng trai quay lại. Anh đứng lẫn trong đám đông, nhưng không tham gia cùng họ.
Nhìn thấy chàng trai da đỏ, cặp mắt Ringgold thoáng ánh lên một cái nhìn rất lạ. Gã biết Pauell là người đã cứu Virginia, nhưng không vì thế mà gã cảm thấy biết ơn anh.
Trái lại, tâm địa gã lại manh nha những ác ý thâm hiểm - nụ cười khinh thị trên môi đã phơi bày quá rõ.
Hắn thô lỗ nạt Pauell:
- Ê! Thằng da đỏ! Liệu mày có nhúng tay vào vụ này không hả? Ê! Mày nghe không đấy, đồ da đỏ!
- Mày nói tao da đỏ hử? - chàng trai metis tức giận, ném cái nhìn kiêu hãnh vào kẻ thóa mạ anh - Nhưng nói cho mày biết, màu da tao còn đẹp hơn cái mặt mày, đồ bị thịt hèn nhát!
Quả là sắc mặt Ringgold hơi vàng. Viên đạn bắn thật trúng đích. Gã da trắng hiểu ngay bị sỉ nhục, nhưng vì quá kinh ngạc thấy người da đỏ dám nói năng như vậy, mặt khác cơn giận sôi lên điên cuồng, mấy giây liền gã không sao há miệng ra được.
Có tiếng ai đó quát lên:
- Quỷ tha ma bắt nó đi! Tên da đỏ kia nói láo gì vậy?
- Nhắc lại coi, mày nói gì vậy? - Ringgold sực tỉnh, gầm lên.
- Nếu mày muốn thì nghe lại cho rõ: đồ bị thịt hèn nhát! - Pauell quát to, đặc biệt nhấn mấy từ cuối cùng.
Chàng trai metis chưa kịp nói hết, Ringgold đã rút súng, nhả đạn. Viên đạn trượt qua vai. Trong nháy mắt hai địch thủ đã xáp lại, túm cổ nhau, xiết chặt.
Cả hai ngã nhào xuống đất, nhưng ưu thế nghiêng về phía chàng trai da đỏ. Anh đè lên bụng Ringgold, lưỡi dao vung sáng loáng. Hẳn Ringgold đã sang đến thế giới bên kia, nếu không có một người trong đám đông kịp đánh bật con dao khỏi tay Pauell. Ngay lập tức mấy người xô vào, gỡ tay hai đối thủ.
Một vài kẻ nổi cơn phẫn nộ trước hành vi của chàng trai da đỏ, đòi tử hình anh ngay tức khắc. Nhưng cũng có những người tốt bụng và công bằng hơn, họ tận mắt chứng kiến thái độ hống hách, thách thức của Ringgold, nên tuy ngán ảnh hưởng của gia đình gã, họ vẫn phản đối tử hình chàng trai da đỏ. Còn tôi, tôi cương quyết sẽ bảo vệ anh tới giây phút cuối cùng.
Thật khó nói mọi chuyện sẽ kết thúc ra sao nếu bất ngờ không có tiếng la hốt hoảng:
- Jec Vàng chạy trốn!