Người đầu tiên phát biểu là Waily Thompson, đặc phái viên của chính phủ. Ông ta nói quá dài dòng, không thể nhắc lại thật chi tiết được. Trước hết, Thompson kêu gọi các bộ lạc da đỏ tuân theo những điều khoản Hiệp ước Oclavaha, nhường lại lãnh thổ Florida cho người da trắng, di cư về phía Tây, đến vùng đất Arcanzas trên sông Wait River, vắn tắt lại, đặc phái viên kêu gọi người da đỏ đồng ý với những yêu cầu mà chính phủ giao cho ông ta điều đình với họ. Thompson hết sức thuyết phục người da đỏ rằng di dân sẽ rất có lợi cho họ, ông tô vẽ miền đất mới như một thiên đường trên trần thế - rừng núi đầy muông thú, sông suối đặc cá tôm, bầu trời bốn mùa xanh trong, nước nguồn quanh năm mát ngọt và trong suốt như pha lê!
Sau đó ông ta nêu những hậu quả vô cùng tai hại nếu người da đỏ từ chối di cư. Người da trắng sẽ mau chóng tràn đến định cư khắp vùng biên giới, nhiều người sẽ rất táo tợn, nhất định sẽ tràn qua lãnh thổ da đỏ. Thế rồi đụng độ sẽ không tránh khỏi, máu sẽ đổ vô ích. Người da đỏ sẽ bị người da trắng xét xử, mà tòa án của người da trắng, theo đúng luật, không công nhận giá trị lời thề của người da đỏ, lúc đó người da đỏ buộc phải chịu mọi bất công, phi lý.
Ông Thompson nói tiếp:
- Ta cứ thử giả định một điều không thể có được, ấy là các người sẽ được ở lại đây thêm dăm ba năm nữa. Như vậy thì tình thế sắp tới của các người sẽ ra sao? Chỉ ít lâu nữa thôi người da trắng sẽ tràn đến hoạch định toàn bộ đất đai, bán đổi, lập đồn điền, nhà cửa. Ngay từ bây giờ các đoàn đạc điền đã bắt đầu công việc. Chẳng bao lâu nữa các người sẽ phải chịu phục tùng pháp luật nhà nước, luật lệ của các người sẽ bị hủy bỏ, thủ lĩnh sẽ không còn là thủ lĩnh. Những người da trắng quá khích sẽ tìm cách kiện cáo, tranh chấp tiền bạc, nô lệ với các người, thậm chí có thể còn tìm cách buộc tội giết người cho các người nữa. Các người sẽ phải ra tòa, ra trước vành móng ngựa của người da trắng, sẽ chịu phán xét theo luật pháp của họ. Các nhân chứng sẽ là người da trắng, họ sẽ khẳng định tội lỗi của các người. Người da đỏ không có quyền làm nhân chứng trước tòa. Như thế chỉ vài năm thôi các người sẽ kiệt quệ, sẽ lâm vào một tình thế khốn đốn không lối thoát. Các người sẽ sống trong cảnh nghèo đói, cùng quẫn. Đến lúc cái đói buộc các người phải ngửa tay xin mẩu bánh mì có thể lại phải xin chính những kẻ đã làm các người kiệt quệ cũng nên! - Thì người ta sẽ nguyền rủa các người là “Loài chó da đỏ”, sẽ xua đuổi thẳng tay! Đó chính là lý do mà Người Cha Vĩ Đại muốn các người di cư về miền Tây - ông muốn cứu vớt các người khỏi những thảm họa điêu linh đó!
Giọng điệu đó cũng chính là giọng điệu của đặc phái viên chính phủ trước ngày ký Hiệp ước Moultri chẳng bao xa. Hiệp ước ấy đã trịnh trọng bảo đảm người da đỏ được quyền cư trú tại Florida! Điều ba của Hiệp ước ghi rõ: “Chính phủ Hoa kỳ cam kết bảo hộ người da đỏ ở Florida ngăn chặn bất kỳ hành động nào, của bất kỳ ai, xâm phạm đến họ”...
O tempra, o mores!*
Toàn bộ phát biểu của Thompson là một mớ hổ lốn gồm đủ thứ dụ dỗ, mồi chài lẫn những lời ẩn ý dọa dẫm.
Bản thân ông phái viên không thù ghét người da đỏ. Ông ta chỉ phẫn nộ đối với những thủ lĩnh có thái độ chống lại kế hoạch của ông. Trong số các thủ lĩnh đó, có một người ông ta thật sự căm thù. Đối với ông ta, mục đích chính là làm sao thực hiện tốt nhất trọng trách chính phủ giao cho, làm được việc đó ông sẽ chiếm được uy tín và nổi danh như một nhà ngoại giao dày dạn kinh nghiệm. Để đạt được uy danh như vậy, cũng như đa số các quan chức. chính phủ khác, ông sẵn sàng hy sinh tính độc lập quan điểm và danh dự của mình.
Tuy bài phát biểu của Thompson không có gì sâu sắc đặc biệt, song nó cũng có hiệu ứng nhất định đối với những người yếu đuối và dao động. Họ thấy điều kiện sống ở nơi đất mới quả là hấp dẫn, nhất là nó lại quá tương phản với cận cảnh rất đáng sợ mà ông phái viên vừa phát ra.
Ôi thế thời, ôi đạo lý! (La-tinh)
Cho nên không có gì đáng ngạc nhiên khi khá nhiều người tỏ ra đăm chiêu, lo lắng, đầy vẻ sợ hãi. Ngay đến các thủ lĩnh yêu nước cũng không thể lo ngại kết cục cuộc thương lượng hôm nay.
Tuy nhiên, họ không mất tinh thần. Sau một phút yên lặng, Hoitl - metti, một trong những người cương quyết phản đối di dân nhất, phát biểu. Trong những công việc như thế này, người da đỏ không có tập quán phát biểu theo trình tự thứ bậc. Mỗi bộ lạc đều có một nhà hùng biện, thường lãnh trách nhiệm phát ngôn thay cho cả cộng đồng. Trong cuộc thương lượng hôm nay Đại thủ lĩnh Onopa cũng có mặt. Ông ngồi chính giữa vòng cung người da đỏ, đầu đội vương miện Anh, kỷ vật thời cách mạng Mỹ*. Nhưng Onapa không phải nhà hùng biện, ông nhường quyền phát biếu cho Hoitl-metti, con rể ông. Hotl-metti không chỉ là một cố vấn mưu lược, một chiến binh quả cảm, anh còn nổi danh về tài hùng biện hiếm có. Đó chính là “Thủ tướng” của Onopa, và nếu đem so sánh với cổ sử, có thể gọi anh là Edixxei của người da đỏ. Hotl - metti dáng người cao, gầy, làn da ngăm ngăm đồng hun, đường nét gãy gọn, khuôn mặt trông hơi có phần hung dữ.
Cách mạng Mỹ: cuộc chiến tranh đòi độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (1775 - 1783).
Hotl - metti không thuộc gốc gác các bộ lạc da đỏ xeminol tha phương này. Anh tự coi mình là con cháu của một trong những bộ lạc đã định cự lâu đời ở Florida ngay từ trước thời kỳ thống trị của người Tây Ban Nha. Có lẽ anh thuộc sắc dân jamaxxi, màu da ngăm ngăm hoàn toàn chứng thực khả năng đó.
- Hiệp ước Moultri đã xác nhận, - Hoilt-metti nói, - chúng tôi có quyền sinh sống hòa bình trên mảnh đất được công nhận thuộc sở hữu chúng tôi thuộc hai chục năm nay. Mọi vấn đề tranh cãi đã dàn xếp ổn thỏa, chúng tôi được cam kết bảo đảm sống tự do trên đất này, chứ không phải chết vì bạo lực của người da trắng. Cây già cỗi, cây sẽ chết, nhưng chết vì giá buốt của tuổi già làm cạn kiệt dòng nhựa sống, chứ dứt khoát không phải chết vì sấm sét hung tàn bổ xuống.
Cuộc thương lượng ở Oclavaha cử đại diện cộng đồng chúng tôi đi miền Tây chỉ nhằm mục đích thị sát đất đai nơi người ta muốn chuyển chúng tôi đến, và sau đó là báo cáo trước cộng đồng. Chúng tôi đồng ý và đã đi thị sát. Miền đất đó cho trái thơm, quả ngọt, miền đất ấy khí trời hào phóng, trong lành, nhưng miền đất ấy bị kẹp giữa những bộ lạc láng giềng độc ác và hung dữ. Mà một khi quan hệ láng giềng không tốt, nó sẽ cho trái đắng - chiến tranh và đốt phá. Máu sẽ đổ đẫm mặt đất, lửa sẽ đốt cạn nước nguồn. Các ông muốn xua chúng tôi vào vòng vây giữa những bộ lạc da đỏ xấu xa, không bao giờ cho chúng tôi được sống thanh bình.
Sau khi thị sát, chúng tôi không có ý kiến gì, nhưng các ông phái viên chính phủ Mỹ đã ép chúng tôi ký giấy, vậy mà bây giờ các ông lại nói đó là ý nguyện của chúng tôi, rằng chúng tôi muốn di dân! Không, chúng tôi chỉ nói rằng vùng đất đẹp, chúng tôi thích, nhưng quyết định di cư hay không - việc đó sẽ do nhân dân quyết định. Chúng tôi không được ủy nhiệm làm gì quá mức thị sát.
Lời lẽ các ông nghe hấp dẫn lắm, nhưng nhân dân chúng tôi chưa thể quyết định ngay lúc này. Một số nghĩ thế này, số khác lại nghĩ khác, do đó cần phải có thời gian để mọi người suy nghĩ. Nhân dân chúng tôi không thể bỏ mảnh đất này, chúng tôi không muốn đi! Cho dù miệng người da đỏ nói “đi”, nhưng trái tim họ lại thốt lên “không”, và khinh bỉ gọi cái miệng là tên lừa dối. Chúng tôi không cần đất khác. Đất mới để làm gì? Chúng tôi yêu mảnh đất ruột thịt này, nơi đây tất thảy chúng tôi đều hạnh phúc! Nếu bứt trái tim khỏi mảnh đất thân thương, dòng máu nóng sẽ dứt tung! Chúng tôi không thể chấp thuận di cư, chúng tôi không đi!
Sau Hoitl-metti, một thủ lĩnh phái ủng hộ di dân phát biểu. Đó là Omatla, một trong những thủ lĩnh hùng mạnh nhất, kẻ đang bị cộng đồng da đỏ nghi ngờ có cấu kết bí mật với phái viên. Phát biểu của Omatla mang màu sắc vuốt ve, xoa dịu, và hắn khéo léo dụ dỗ những người anh em cùng màu da chấp thuận di cư, chấp thuận hiệp ước Oclavaha.
Rõ ràng tên thủ lĩnh này đã chịu một ảnh hưởng bên ngoài. Nhưng đồng thời hắn cũng không dám ngang nhiên đứng về phía phái viên chính phủ, hắn sợ những người yêu nước trả thù. Khi hắn đứng dậy phát biểu, các chiến binh yêu nước nhìn hắn bằng con mắt bất thiện cảm, còn các thủ lĩnh khác như Arpiuki, Koa-hadzo… thỉnh thoảng lại ngắt lời hắn. Cùng một giuộc với Omatla, nhưng có phần táo tợn hơn, Luxta-hadzo (Đất Sét Đen) đã phát biểu tán thành di dân. Trong bài phát biểu láo xược khác thường, Đất Sét Đen không đưa thêm được nhiều chứng lý, nhưng hắn khích lệ di cư ra mặt và trấn an đặc phái viên lúc này đã hết sức sốt ruột, nóng nảy.
Sau đó đến lượt Holata-mico, một người da đỏ với phong thái mềm mỏng của một bậc hào hoa, tao nhã, một trong số những thủ lĩnh được kính trọng nhất? Holata-mico không khỏe, vì thế lời phát biểu của ông mang một sắc thái khá ôn hòa. Điều đó trái với sự chờ đợi của mọi người - ông vốn là thủ lĩnh phản đối di cư quyết liệt.
- Hôm nay chúng ta tập họp tại đây. - Holata nói, - để thương lượng với nhau. Tất cả chúng ta đều do Đấng Tối linh Vĩ đại sinh ra, tất cả chúng ta đều là con cháu của Người, là anh em chung dòng sữa mẹ. Điều đó có nghĩa là chúng ta bốn bể một nhà, huynh đệ không thể tương tàn. Nếu một ai trong chúng ta phải đổ máu dưới mũi dao của người anh em, mảnh đất nhuộm máu sẽ lớn tiếng đòi trả thù và Đấng Tối linh Vĩ đại sẽ trút giận dữ lên đầu chúng ta. Tôi mệt. Hãy để những anh em mạnh khỏe hơn tôi phát biểu tiếp.
Các thủ lĩnh lần lượt phát biểu. Phái ủng hộ di cư lặp lại giọng điệu như Omatla và Đất sét Đen. Đó là Ohala (Đại Chiến Binh) anh em Itolasse, Charles Omatla và một vài thủ lĩnh khác ít tên tuổi hơn.
Đập lại họ, các thủ lĩnh yêu nước đã kiên quyết chống di cư. Accla, Jaha-hadzo, Eha Malla, Posalla và Abram.
Abram là thủ lĩnh của người da đen sống cùng bộ lạc micosoc, một trong các cố vấn của Onopa và có ảnh hưởng rất lớn đối với Đại thủ lĩnh. Abram nói thạo tiếng Anh, trong cuộc thương lượng hôm nay cũng như trong hội nghị Oclavaha anh là người phiên dịch chính bên da đỏ. Abram là người da đen thuần gốc, rất can đảm, bình tĩnh, sáng suốt, và tín trung với dân tộc đã đồng lòng tin cậy anh. Abram phát biểu điềm đạm, khiêm tốn, nhưng hết sức cương quyết phản đối kế hoạch của ông đặc phái.
Đại thủ lĩnh đến giờ vẫn chưa có ý kiến. Cuối cùng Thompson phải gọi đích danh ông.
Onopa cao lớn, nặng nề, không phải một người trí tuệ đặc biệt sắc sảo, nhưng vẫn có uy tín và đức độ đáng trọng. Ông không có tài ăn nói, và tuy là một “mico” chính yếu trong cộng đồng, ảnh hưởng của ông đối với binh lính nhiều khi không bằng ảnh hưởng của các thủ lĩnh trẻ. Chính vì thế ý kiến của Onopa không thể coi là quyết định hay bắt buộc đối với mọi người. Tuy nhiên, với danh nghĩa “mico-mico” - thủ lĩnh của mọi thủ lĩnh, - và thực chất là người đứng đầu bộ lạc hùng mạnh nhất - bộ lạc micosoc - ông hoàn toàn có thể làm nghiêng cán cân thương thuyết. Nếu ông đồng ý di cư thì phái yêu nước kể như sẽ thất bại.
Mọi người nín thở chờ đợi. Tất cả, cả da trắng và đỏ, đều dồn mắt vào vị Đại thủ lĩnh. Lối suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề của Onopa rất ít người biết rõ, chính vì thế tuyệt đại đa số không thể biết trước Onopa sẽ phát biểu thế nào. Do đó rất dễ hiểu vì sao mọi người lại chờ đợi đầy vẻ sốt ruột và lo lắng.
Trong giây phút chờ đợi căng thẳng, tốp chiến binh sau lưng Onopa bỗng giãn ra, nhường đường cho một thủ lĩnh mới - thủ lĩnh này hẳn phải được mọi người kính trọng lắm.
Một phút sau vị thủ lĩnh đã lên đứng trước hàng quân. Đó là một chàng chiến binh trẻ tuổi, khuôn mặt thanh tú, hiền hòa, trang phục sang trọng, anh ăn mặc, trang sức đúng với tư thế của một thủ lĩnh. Nhưng dù có những cái đó, chỉ cần nhìn phong cách con người anh, người ta cũng vẫn cảm thấy rõ ràng chàng trai ấy sinh ra là để làm thủ lĩnh, để dẫn dắt đồng bào mình.
Trang phục của thủ lĩnh trẻ sang trọng, nhưng không lòe loẹt, sặc sỡ. Chiếc áo thêu gọn gàng trong vòng đai lưng vỏ ốc lóng lánh, buông nếp rất đẹp, đôi chân khỏe khoắn, thon thả bó trong đôi ghệt dạ đỏ. Thân hình chàng trai rất đẹp, cân đối lạ lùng. Đầu quấn ruy băng vải màu, găm ba dẻ lông đà điểu đen uốn vòng xuống gần sát bờ vai. Chàng trai đeo khá nhiều đồ trang sức trên cổ, ngực, trong đó có một vật đặc biệt gây chú ý! chiếc đĩa vàng chói trước ngực. Chiếc đĩa chạm những tia dẻ quạt, từ giữa tâm tỏa ra mọi phía. Đó là vừng thái dương đang mọc.
Khuôn mặt chàng trai tô phẩm đỏ, nhưng đường nét vẫn rất gãy gọn, nổi bật. Khóe miệng gọn, xinh, bờ cằm thanh tú, viền môi mỏng, sống mũi cao, khoằm như mỏ đại bàng, vầng trán rộng, cao, và đôi mắt tinh anh, sáng rực như mắt đại bàng, đủ sức nhìn thẳng vào vầng dương chói sáng.
Sự xuất hiện của chàng trai tuyệt vời như một luồng điện mạnh xuyên qua suốt đoàn quân. Sự xuất hiện của chàng đem lại biết bao hân hoan, giếng một diễn viên xuất chúng được khán giả ái mộ và nóng lòng chờ đợi bước ra sân khấu.
Bản thân chàng lại giữ một thái độ rất từ tốn, khiêm nhường. Nhưng qua không khí kính trọng và hân hoan của dân chúng (chứ không phải qua phong cách của chàng) tôi đoán chắc đó là một vị anh hùng thế phiệt.
Tất cả những người phát biểu trước chàng hóa ra chỉ là những diễn viên trong vai phụ. Còn đây, đây mới là người trong vai cốt yếu, thủ lĩnh trẻ này mới là người mà cả cộng đồng da đỏ đang chờ đợi!
Đội ngũ da đỏ khẽ xôn xao, rồi những tiếng réo căng ngực, kéo dài nổi lên. Cả đội quân rung chuyển trong niềm hân hoan, phấn khích, và cuối cùng, đồng loạt hô vang tên họ của thủ lĩnh anh hùng:
- Oskeola!