Đường về quê mẹ thì xa
Đường ra gốc khọoc Bê ba thì gần
Câu thơ ấy ngân trong tôi trên đường về quê mẹ. Quê mẹ ơi không xa nữa rồi.
Trong trận đánh căn cứ Đồng Dù hôm trước ngày chiến thắng. Tôi bị một mảnh pháo găm vào đầu và nó ở luôn cùng tôi. Thực ra là có hai mảnh pháo, và khi bác sĩ dùng kìm gỡ một mảnh ra thì không biết có phạm gì không hay là quá mỏi mệt cơn buồn ngủ đặc trưng của lính trong chiến dịch mà tôi mê man đến trưa hôm sau mới tỉnh đón khoảnh khắc Ba mươi tháng Tư.
Nằm ở quân y viện mười lăm ngày, vết thương chưa lành nhưng sốt ruột không thể chịu đựng được hơn, tôi xin về đơn vị đúng ngày Toàn quân mừng chiến thắng 15 tháng 5 năm 1975.
Về đơn vị tôi mới biết hình ảnh người Trung đội trưởng băng kín mặt không rời trận địa suốt hai tiếng đồng hồ với khẩu M79 của tôi được tuyên dương. Sau này vất vả hơn đánh trận là tôi phải đi đến nhiều đơn vị kể chuyện mình.
Anh Tác chính trị viên gọi tôi lên Đại đội trao quyết định phong hàm sĩ quan. Tối hôm đó trong cuộc họp Chi bộ tôi vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng.
Tháng 6/1975 dự Đại hội Chiến sĩ Thi đua toàn quân khu vực phía Nam, Trung đoàn tôi có bốn anh em. Ngợp trong niềm hân hoan, chúng tôi được thăm Bến Nhà Rồng nơi Bác Hồ đi tìm đường cứu nước, Ba Son nơi Bác Tôn hoạt động Cách mạng và thăm nhà tù Côn Đảo. Xúc động đến nghẹn ngào… Cả Đại đoàn năm xe lớn, trùng trùng những chiến sĩ ưu tú, tôi thấy mình nhỏ bé.
Nhận nhiệm vụ mới tôi chia tay Trung đội yêu quý. Bữa cơm còn năm anh em, đủ món lại có cả rượu bia mà không sao nuốt nổi. Ngậm ngùi nhớ lúc xuất quân trong rừng Tây Nguyên còn trêu chọc nhau, mà rải rác từ Chư Sê đến Đồng Dù đồng đội tôi không đến được ngày chiến thắng. Tối được ngủ trên giường mà thấy lạ, thao thức nhớ lúc nằm hầm…
Trong bộn bề công việc giải quyết hậu quả sau chiến tranh, đầu năm 1977 tôi mới có một kỳ nghỉ phép. Chuyến tàu Thống Nhất mới được khai thông. Cầm tờ giấy phép trong tay, đêm ấy sao dài thế.
Ngồi trên tàu bốn ngày, ga Hà Nội đây rồi. Miền Bắc đón tôi bằng tiết trời lạnh giá nhắc tôi năm mùa đông đã đi qua.
Mấy cậu lính Kiểm soát Quân sự xin xem giấy tờ, tại tôi cất hết sao mũ quân hàm đi mà. “Mình về quê, tay cầm cái khung xe đạp, mặt mũi phờ phạc sợ hình ảnh anh bộ đội không được đẹp”. Cậu Thượng sĩ xem giấy rồi chào điều lệnh: “Xin lỗi Thủ trưởng”… cùng cười.
Lên tàu về Yên Bái. Yên Bái quê tôi.
Cảm giác mẹ đứng đó ngóng ra cổng đợi tôi bao ngày rồi. Hai giờ sáng xuống tàu, hai mươi cây số đi bộ, về đến nhà trời chưa sáng mà khi những bước chân xúc động đến thắt tim của tôi vừa đến cái cổng quen thuộc mẹ đã ào ra. Ôm chặt tôi mẹ khóc không thành tiếng. Bố và anh tôi không được ôm tôi thì đứng chết lặng. Anh tôi cầm mãi cái khung xe đạp trông thật buồn cười. Chị dâu thì cứ chạy loanh quanh lên nhà rồi xuống bếp, miệng cười mà như mếu, chị đun một nồi nước to tướng để tiếp khách…
Đi qua chiến trường Campuchia rồi sẵn sàng cho chiến tranh Biên giới phía Bắc. Cuối năm 1981 tôi ra quân với thương tật hạng ba, Nghị quyết 6 mở ra, tôi lao ra hồ Thác Bà nơi nước rút làm ruộng. Và bữa cơm gạo mới đầu tiên không độn sắn hôm ấy, có cha, có mẹ cũng in dấu trong tôi như hôm nay. Thật vui mà mắt mẹ vẫn thoáng buồn. Tôi hiểu mẹ muốn có con dâu. Con sẽ đưa em về mẹ ạ.
(Kính tặng Ccb NNL)
25/6/2021