“Trường Sa của ông con”… Nghe cháu bi bô ông nhớ một trời kỷ niệm.
Tự hào là lính Đặc công Hải quân, khi được Binh chủng Đặc công lựa chọn là các anh đã lựa chọn “không gia đình”. Mỗi bức thư gửi về nhà đều qua tay Chính trị viên để đảm bảo bí mật về đội quân này. Huấn luyện Đặc công khô xong rồi huấn luyện Đặc công nước. Thời gian huấn luyện có khi đến hai năm. Quân phục Hải quân để che mắt gián điệp.
Trong cái rét cắt da của vùng Đông Bắc Quảng Ninh, các anh ngâm mình dưới nước tập đến tám tiếng đồng hồ. Bơi mười lăm kilomet nước ngọt, ba mươi kilomet nước mặn, từ phao số 0 bơi vào đến Đồ Sơn luôn. Rồi bao kỹ năng để đạt yêu cầu như câu nói: “Vất vào đâu chiến sĩ Đặc công nước cũng sống, chiến đấu, thích nghi được”.
Mang trong mình trọng trách Quân đội: một người lính Đặc công sức chiến đấu phải ngang một Tiểu đoàn Bộ binh. Đơn tuyến, bí mật, mỗi trận đánh các anh chỉ ba người. Trước mỗi nhiệm vụ là lễ Tuyên thệ cùng là lễ Truy điệu sống.
Hành trang mang theo luôn là quả lựu đạn nổ tức thì dành cho bản thân chiến sĩ, không để rơi vào tay giặc.
Qua sáu năm, trên ba trăm trận Đoàn Đặc công Hải quân 126 của anh đã thành công.
Mùa xuân 1975. Từ bán đảo Sơn Trà - Đà Nẵng, đơn vị anh được lệnh phối thuộc cùng một số đơn vị đi giải phóng Quần Đảo Trường Sa. Đoàn do Thủ trưởng Mai Năng (Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân), đoàn trưởng chỉ huy. Hai ngày ba đêm mới tới đảo Song Tử Tây. Trên mặt boong Thủ trưởng Mai Năng và các chỉ huy mặc quần áo, đội mũ lá rách giả làm dân đánh cá và phơi lưới ngụy trang. Các chiến sĩ nằm dưới hầm tàu.
Thấy tàu lạ địch bắn cảnh cáo và cho máy bay bay lượn trên đầu xua đuổi. Tàu ta không tiếp cận được vào đảo.
Đợi đến đêm ta cho tàu ra phía Đông của đảo (lợi dụng gió đông ban đêm), tắt máy neo đậu và thả xuồng cao su để Đặc công bí mật tiếp cận đảo. Các chiến sĩ chia làm bốn mũi. Ba mũi lên đúng kế hoạch, riêng mũi phía Tây gió sóng lớn nên tiếp cận khó khăn bị chậm. Gặp hai tên lính Ngụy đi soi cá bị lộ buộc ta phải nổ súng trước giờ G. Trận chiến bắt đầu…
Địch bắn pháo sáng sáng cả một vùng trời cùng hỏa lực mạnh tối đa chống trả.
Với tính thần dũng cảm mưu trí táo bạo của cách đánh Đặc công, sau ba mươi bảy phút ta đã giữ thế chủ động. Song Tử Tây là đảo đầu tiên trong Quần đảo Trường Sa được giải phóng. Hôm đó là ngày 14/4/1975.
Đồng chí Tống Văn Quang (quê Hà Tây) hy sinh ngay tại trận địa, mộ anh cạnh chân bia Chủ quyền. Để lại một bộ phận giữ đảo Song Tử Tây, Đoàn về bán đảo Sơn Trà rút kinh nghiệm chiến đấu.
Ngày 25/4/1975 đoàn tiếp tục đi giải phóng các Đảo Sơn Ca, Nam Yết, An Bang, Sinh Tồn và Trường Sa Lớn.
Ngày 29/4/1975 ta giải phóng hoàn toàn Quần đảo Trường Sa.
Những ngày vinh dự được chiến đấu và phục vụ chiến đấu tại Quần đảo Trường Sa anh và các đồng đội Đoàn 126 Đặc công Hải quân đã làm tròn nhiệm vụ của mình.
Để lại một bộ phận chiến sĩ Đặc công giữ các đảo. Ngày 3/5/1975 đơn vị về tiếp quản cảng Nguyễn Huệ - Sài Gòn.
Từ ngày 8/5/1975 đơn vị đến tiếp quản cảng Cát Lái - Sài Gòn.
Đóng ở đây đến tháng 8/1975 đơn vị về tiếp quản Quân cảng Cam Ranh, nhiệm vụ chủ yếu phục vụ chiến đấu và xây dựng bảo vệ Quần đảo Trường Sa.
Anh đã ba lần ra chiến đấu và phục vụ chiến đấu tại Quần đảo Trường Sa. Năm 978 anh cùng Đơn vị ra Bắc huấn luyện.
Đoàn 126 Đặc công Hải quân của anh vinh dự là đơn vị Chủ lực Đặc biệt của Binh chủng Đặc công Quân đội Nhân dân Việt Nam, được giao nhiệm vụ bảo vệ Quần đảo Trường Sa và các đơn vị Công binh ra xây dựng đảo.
Trường Sa là phần đời đẹp lắm của anh. Thời tiết khắc nghiệt cùng gió bão, xa nhà xa đất liền thiếu thốn gian khổ nhưng những người chiến sĩ Đặc công Hải quân vẫn vững chắc tay súng bảo vệ biển trời hải đảo thiêng liêng của Tổ Quốc.
Khi đó đảo thật hoang sơ. Cả đảo như một sân bóng mà lính nhỡ chân đá là bóng xuống biển. Nhà ở là nhà của ngụy quyền Sài Gòn cũ nửa chìm nửa nổi (do đặc thù là tâm của các cơn bão), mái lợp tôn và tấm xi măng. Trước Ngụy quân chỉ trên dưới ba mươi người, giờ ta tăng cường bảo vệ Đảo, mỗi đảo một Đại đội khoảng trăm chiến sĩ.
Đảo Song Tử Tây là trung tâm hình thành các cơn bão nên còn có tên là đảo Giông Tố. Các anh tỉ mẩn đếm trên đảo có 45 cây dừa, thân quý như người thân. Ngoài ra bãi đá còn mọc nhiều cây Sâm Nam mà bộ đội ta hay đào lên nấu nước uống. Đó là hòn đảo xanh tươi nhất. Đảo Sơn Ca, đảo Nam Yết, đảo Trường Sa lớn chỉ có một số cây Dừa, cây Bàng vuông và những cây Phong ba.
Đảo nào cũng thiếu nước ngọt, sẵn các thùng phi chôn xung quanh nhà hứng nước mưa các anh dùng, chắt chiu tiết kiệm. Rau sau này chở đất ra mới trồng được, còn lúc ấy thỉnh thoảng theo tàu ra đảo, rau vàng úa sau mấy ngày trên biển mà quý vô cùng.
Ở Đảo không có dân nên bộ đội tha hồ cởi trần mặc độc quần đùi, anh nào cũng đen như người châu Phi. Tấm ảnh chụp các anh trang phục Hải Quân chỉnh tề là khi có khách đấy.
Khách là thi thoảng mới có một tốp văn nghệ sỹ ra thăm phục vụ, vài tháng có đơn vị đến chiếu phim. Mấy ngày vượt biển mới đến được với đảo, đó thực sự là những tấm lòng vàng.
Cuối năm Bảy nhăm, đoàn cán bộ của Bộ Tổng tham mưu Quân đội ra thăm để khảo sát xây dựng bảo vệ Quần đảo Trường Sa, cùng đi có các phóng viên nhà báo. Anh và một số đồng đội được chọn để họ tác nghiệp.
Các phóng viên tỏ ra vô cùng thích thú với hai loài gần như duy nhất trên đảo, vừa là bạn vừa là thực phẩm của bộ đội là con Vích và chim Hải u mày đen (có vệt đen như cặp lông mày), các anh gọi là Hải u đen.
Vích là con rùa biển, thịt ngon ngọt như thịt bò, có con nặng đến hai tạ. Cứ chập tối là nó lên đảo để đẻ, có đêm đến vài ba chục con. Nó bò lên cách mép nước khoảng trăm mét thì dùng chân khoét lỗ trên cát rồi đẻ vào đó từ 120 đến 150 quả trứng, đẻ xong dùng chân lấp cát đậy kín nhờ nắng nóng của cát ấp trứng nở ra con.
Con Vích hiền lắm. Có đêm đi tuần gặp Vích, đợi nó đẻ xong mấy lính ta mới hè nhau vật nó ngửa ra. Sáng ra anh em lật úp nó lại đùa vui rồi mới cho bò ra biển. Ba anh phải xuống tấn mới vật được nó đấy, rồi cả ba ngồi lên lưng nó, nó vẫn bò trên bãi cát bình thường.
Báo nhân dân năm Bảy nhăm đã đăng ảnh ba anh ngồi trên lưng Vích với chú thích “Ban đêm Vích lên bãi cát đảo đẻ trứng, ban ngày Vích đùa vui cùng bộ đội” là được chụp hôm này đấy. Ở trên bờ nó bò chậm chạp thế thôi nhưng khi xuống nước bơi thì nó kéo cả xuồng và người băng băng trên biển.
Đặc biệt nữa là trên đảo rất nhiều chim. Cứ chiều chim đi ăn về bay đen rợp Đảo. Chim Hải u đen nằm kín bãi cát đảo, đẻ và ấp trứng mặc dù mặt Đảo chỉ có cát và đá san hô. Khi đi dạo hoặc đi tuần tra các anh phải lách chân như dò mìn không là dẫm phải trứng và chim non.
Theo ý tưởng đảo Trường Sa ước vọng hòa bình, người phóng viên đã chọn anh đặt chú chim Hải u non lên tay và chụp ảnh lấy tựa đề “Hải u với người chiến sĩ giữ Đảo”.
Và thế là nụ cười tươi trẻ của anh lính đảo được lưu lại, như chẳng hề có bao hiểm nguy gian khổ, giữa biển trời Trường Sa ta vừa giành lại: Chiến sĩ Nguyễn Minh Sơn. D1 - Đơn vị duy nhất toàn quân ba lần được Nhà Nước tặng thưởng danh hiệu Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang - Đoàn 126 Đặc công Hải quân Việt Nam.
Qua gần nửa thế kỷ, ông vui biết bao hôm nay nghe trên quê hương Thái Thụy - Thái Bình lời cháu trai bốn tuổi: “Bà ơi! Trường Sa của ông nội đấy. Khi nào lớn cháu đi bộ đội Trường Sa như ông nội cháu bắt con Vích về nấu cháo bà ăn”.
(Kính tặng CCB Nguyễn Minh Sơn)
25/1/2022