Tôi nhập ngũ khi chưa tròn mười sáu tuổi. Đèo tôi đến nơi tập trung bằng chiếc xe đạp mà muốn phanh thì đặt chân xuống đường mà hãm, tiếng dép cao su rít xèn xẹt là âm thanh duy nhất. Cả hai nhăm cây số đường rừng anh tôi chẳng nói lời nào. Đến nơi, giọng anh như nén lại: “Thời anh đánh Pháp gian khổ ngàn lần… cố lên nhá”!
Bữa cơm đầu tiên của đời Binh nghiệp thịt trâu đựng trong máng gầy. Đơn sơ đó là tấm lòng quê hương tiễn chúng tôi lên đường.
Thời chiến, tất cả yêu thương dành cho người lính. Tối qua bên ngọn đèn đầu, hàng xóm bạn bè đông lắm, cùng bao lời chúc như khát khao hòa bình. Có tiếng báo động, máy bay. Tắt đèn, trú ẩn, đúng như câu “đang vui thì đứt dây đàn”…
Mờ sáng có tiếng gọi ngoài cổng, là bạn gái cùng lớp, đôi mắt đẫm ướt: “Anh lên đường mạnh khỏe, nhớ về nhé!” Rồi dúi vào tay tôi chiếc khăn thấm nước mắt em. Dù cao lớn nhất lớp và tuổi cũng gần nhất lớp (nên được là lớp trưởng), đây là lần đầu tôi được gọi là “anh”. Nếu không có chiếc khăn ấm nước mắt có lẽ tôi không tin đó là sự thật. Cảm giác lâng lâng theo tôi suốt dọc đường.
Mùng 2 tháng 9 năm 1971 mưa thật là to, chúng tôi hơn bảy trăm thanh niên lên tàu rời xa quê hương trong màu xanh ước mơ, màu áo lính. Dưới làn mưa, làn nước mắt, chẳng nhìn rõ ai trong hàng dài người đến tiễn.
Trại huấn luyện bên dòng sông Cầu thơ mộng, trừ lúc giữa mùa đông nhảy xuống tập bơi. Ba tháng huấn luyện qua thật nhanh. Háo hức lên đường Nam tiến, đi B. Tàu xe đưa đoàn Tân binh chúng tôi đến miền Trung nóng bỏng khói bom thì bắt đầu hành quân đi bộ.
Chỉ đi đêm thôi. Từ Thanh Hóa hướng tới Tây Nguyên mới thấm câu “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Đôi chân trai miền núi cùng rèn luyện ba tháng kỷ luật quân đội mà giờ thấm mệt. Nứt toác, trầy trật rồi chai lại. Đi và đi mặc mưa mặc gió, đêm mịt mùng. Đầu tiên bỏ bớt đồ dùng, sau đồ ăn, đồ kỷ niệm cũng bỏ… Trên vai chỉ còn khẩu súng, ruột tượng gạo, mấy hộp thịt. Nhớ mẹ, giấu những giọt nước mắt, lính trẻ cắm cúi đi.
Hành quân hơn hai tháng. Đến rồi Gia Lai cánh rừng phẳng bát ngát. Những thân cây thân thẳng đứng cao vút gần như không có lá. Giữa rừng thấy cả trời xanh. Mùa khô, đi chục cây số không chút nước, những dòng suối cạn khô, hơi thở cũng khô, nhưng lính ta tràn niềm vui tới đích với bao điều mới lạ. Lại trận mưa to đầu mùa mưa đón chúng tôi, trong phút chốc nước lũ ngập tràn làm tôi ngỡ ngàng. Ngỡ ngàng nữa gặp dân, chẳng nét đẹp kể trong sách vở. Từng đoàn lầm lũi, những cô gái ở trần, trai đóng khố hoang dại, miệng ngậm tẩu to đùng tỏa khói mù mịt…
Đoàn tân binh cả ngần ấy con người mà không có hai thằng nào chung đơn vị. Mới biết chiến trường rộng lớn vô cùng.
Chia tay nhau về đơn vị mới, anh Trung đội trưởng mới đón tôi thân thiết. Tôi theo anh như thấy theo anh trai về nhà, chỉ thiếu tiếng phanh xe bằng chân xèn xẹt… Tám tháng qua như một ngày, hôm qua còn là học sinh nơi quê nhà, Tây Nguyên hôm nay tôi đứng đây là anh Bộ đội.
Vượt qua dãy Trường Sơn thành mũi tên hướng đích, đây là nhà tôi. Yên Bái ơi xa lắm rồi, hẹn ngày Hòa bình nhé.
(Kính tặng CCB Nguyễn Ngọc Lâm) 05/6/2021
LÍNH MỚI
Hành quân đến Tây Nguyên, đơn vị Tân binh của tôi gia nhập f320 rồi chia ra mỗi đứa một nơi. Anh Trung đội trưởng đón tôi thân thiết như ruột thịt. Anh cho tôi nằm cùng hầm.
Tiếng là Trung đội chỉ có mười lăm anh em. Sau này tôi mới hiểu.
Tôi nhỏ tuổi nhất. Ở nhà cũng là út nên cũng được cưng chiều. Thế mới có chuyện mười sáu tuổi mới lên lớp Bảy, nằng nặc đòi đi bộ đội chẳng quan tâm đến nước mắt của mẹ và đó là nỗi day dứt mãi trong tôi.
Các anh chào đón tôi bằng màn trêu phát khóc. Chả biết từ bao giờ, có anh dân Yên Bái quê tôi vào cửa hàng bán xà phòng, thấy ghi “2 hào 1 bánh”, tưởng để ăn, trót mua không ngon nhưng tiếc tiền cố nuốt. Để giờ tôi bị trêu khổ trêu sở…
Đêm gác đầu tiên của tôi là vào hôm sau. Anh Trung đội trưởng đưa cho tôi con dao găm. Anh dặn kỹ lắm: tình huống cuối cùng mới được nổ súng vì lộ nơi ở, chỉ năm phút sau là các loại đạn pháo sẽ thi nhau bay đến.
Thú thật tôi sợ ma. Ôm khẩu súng trong tay tôi ém mình vào bạnh cây săng lẻ. Được khoảng ba mươi phút thì nghe có tiếng động, từ xa vọng lại tiếng bước chân sột soạt trên lá rừng khô, mỗi lúc một gần. Thám báo rồi… Sao nó lại đến hôm nay chứ? Tôi khẽ mở chốt an toàn khẩu súng, nắm chắc con dao găm mà đầu muốn nổ tung với bao phương án, bỗng giật nảy người một tiếng “hoác” chói tai, thì ra là một con hươu đi tìm bạn… bực mình tôi dậm chân thật mạnh, con hươu giật mình cuống cuồng chạy bán sống bán chết. Kệ nó đâm vào đâu cho đáng đời đi… còn tôi đứng thở. Ôi, suýt thì ướt hết quần.
Trận đánh đầu tiên của tôi là khi về đơn vị năm ngày. Buổi chiều anh lên Đại đội đem về cho tôi khẩu súng M79, súng phóng lựu của Mỹ. Dài khoảng sáu mươi xăngtimet, nòng súng to tướng như B40. Kèm một áo đựng đạn (loại áo nhiều túi mà bây giờ các đại gia hay mặc cho oai). Tôi thì thậm chí chưa thấy súng này bao giờ chứ nói gì chuyện bắn. Anh hướng dẫn sơ qua rồi bảo: “Bắn vài quả khắc quen” và nói thêm: “hỏa lực mạnh anh giao cho em đấy”!
Rồi anh đưa cho tôi mảnh vải võng cũ bảo khâu thành chiếc gùi giống như cái bao tải nhỏ, đoạn dây dù làm quai đeo như balo. Vừa xong thì đơn vị tập trung nhận nhiệm vụ chiến đấu. Tăng võng, lương khô, bông băng, súng đạn cả một chiếc xẻng thả hết vào gùi. Mỗi người một bó cây nhỏ để làm hầm, mười tám giờ xuất phát trong im lặng.
Đến vị trí cách đồn địch khoảng hai trăm mét thì chúng tôi dừng lại, đào hầm. Đêm ấy sao mà dài và im ắng thế. Trong đồn điện sáng trưng, thỉnh thoảng tên lính trong chòi gác trên cao lại bắn một loạt đạn vu vơ về phía hàng rào dây thép gai quanh đồn… Tôi lại có cảm giác giống như đêm đầu đi gác.
Nằm cạnh tôi Trung đội trưởng dặn: “Cứ bình tĩnh, mai anh chạy thì em chạy, anh nằm thì em nằm”.
Năm giờ sáng, pháo ta bắt đầu giội lửa. Địch trong căn cứ địch hỗn loạn bắn tứ tung. Có pháo hiệu… Anh vút lên khỏi hầm, tôi lao theo. Chưa biết dùng M79 mà tôi cũng bắn được gần chục quả tuy chẳng biết vào đâu, ban đầu rất run nhưng khi nổ súng rồi thì mọi lo âu tan biến.
Trận đó ta thắng lợi, thu được nhiều vũ khí và bắt được nhiều tù binh. Khẩu M79 làm tôi khác với các anh, sau trận đánh phải đi thu nhặt đạn chiến lợi phẩm và trở về nặng trĩu.
Bữa cơm chiều ăn trong im lặng. Hai anh Liệt sĩ, ba anh bị thương đã được chuyển đi. Nhìn vẻ lầm lũi biết các anh đã quen với mất mát. Còn tôi nghẹn ngào… chỉ mong anh Liệt sĩ lại dậy trêu tôi “dân ăn xà phòng” thôi.
08/6/2021