Tôi có người anh này một năm. Không chỉ là người Trung đội trưởng, anh như là anh tôi. Anh hy sinh năm Một nghìn chín trăm bảy ba.
Trận đánh đồn Bản Đôn ấy kéo dài và quyết liệt. Đang giành nhau từng thước đất, thì trên trời là máy bay địch, đạn 20ly trên máy bay vãi xuống.
Hết loạt đạn, vừa vùng dậy thì anh Thanh đạp mạnh tôi đến ngã lăn ra, chưa kịp hiểu chuyện gì thì một tiếng rít rồi “ầm” của quả pháo 105ly, đất đá bay mù mịt. Nhìn lại thấy anh ngã gục… tôi bò tới. Anh không còn nữa. Mắt anh mở trừng trừng nhìn tôi.
Tôi vuốt mắt cho anh, rút chiếc bút Kim tinh lúc nào cũng trên ngực áo anh… tài sản duy nhất của người lính. Đặt anh xuống, ôm súng tôi lao lên như một thằng điên. Hôm đó không biết tôi đã bắn bao nhiêu quả đạn nữa. Tôi cũng không nhớ sau thắng lợi khó khăn ấy ta thu được những gì. Chỉ biết lúc giải tù binh đi qua, một thằng với bộ mặt lấm lét nhâng nháo làm tôi nổi điên. Tôi cho nó một quả M79 vào giữa mặt (loại đạn này bắn gần sẽ không nổ đầu đạn), và ngay lập tức nhận cảnh cáo.
Cố nén lòng nổi loạn. Tôi hiện nguyên hình là anh lính chưa đầy mười tám tuổi.
Không lời nào của đồng đội an ủi được. Ngực tắc nghẹn, tối không ăn cơm tôi xuống hầm nằm. Như vô hồn, tôi ôm chiếc bút của anh, không biết sao anh rất quý nó, nếu còn sống tôi sẽ đem về cho vợ anh. Khi nhập ngũ anh mới lấy vợ được một tháng, anh chị chưa kịp có con. Nằm cùng hầm anh hay ôm tôi kể chuyện, còn hôn trộm… chắc anh nhớ vợ lắm.
Giờ đây trước mắt tôi nửa thân anh đạn xé, cánh tay ôm đã không còn, đôi mắt anh mở to như muốn nói điều gì.
Một lát, trong bóng tối anh Tác chính trị viên xuống hầm khẽ nằm cạnh tôi: “Anh biết sáng nay em nghĩ gì nhưng kỷ luật chiến trường, em thông cảm cho anh”… giọng anh đầy nước mắt. Tôi thấy tim mình tan chảy, hối hận… tôi quay sang ôm anh Tác rồi hai anh em cùng khóc. Không ngủ được, thấy như anh Thanh về bên nhìn tôi lo lắng, bảo ban. Tôi thầm hứa thay anh, xứng đáng với mạng sống hôm nay anh dang tay che chở.
Hôm sau tôi hỏi thăm chị em Thanh niên Xung phong nơi anh yên nghỉ. Chẳng có nén hương, đốt điếu thuốc đặt lên tôi mộ anh khóc nức nở. Tôi ghi lại vị trí, thầm mong có ngày đưa được anh về với gia đình.
Hai ngày sau bom Mỹ dội, chỗ anh nằm thành hố bom.
Sau Giải phóng tôi không dám về thăm gia đình anh. Tôi biết nói sao? rằng mộ anh đã bị bom cày xới. Nghĩ đến điều đó tôi còn không chịu nổi.
Năm 1981 tôi trở về từ chiến trường K. Nghĩa trang Trường Sơn lúc này đã xây dựng xong, đã có một nơi ấm lòng đồng đội tôi nằm xuống, yên lòng tôi khi nhớ tới anh. Tôi lên tàu về quê anh đất Tổ.
Ga Vũ Ẻn in bóng một người trai ra đi ngày ấy không về. Lúc này đã có phương tiện xe ôm, hơn hai mươi kilomet anh xe ôm nhất định không lấy tiền, đưa tôi đến tận nơi, mái nhà đơn sơ bên đồi cọ.
Tự nhiên bước chân run run khó tả. Cảnh thanh bình này lẽ ra in vào mắt anh tôi. Người thiếu phụ xanh xao bên giếng nước, bố mẹ già thoáng thấy bóng áo lính chạy vội ra…
Trên ban thờ nhìn tấm hình anh tôi lại thấy mình bé nhỏ. Tôi khóc không kìm được. Đôi mắt anh dịu hiền nhìn tôi như mãn nguyện. Bao kinh nghiệm chiến trường anh chỉ bảo cho tôi. Trong trận chiến luôn bên tôi che chở. Điếu thuốc chia nhau dù thèm lắm, anh dành tôi phần nhiều. Tôi cố cầm lòng quay lại đưa chiếc bút cho chị, giờ mới biết đó là kỷ vật chị tặng anh lúc lên đường. Nhìn thấy chiếc bút chị lao vào ôm chặt tôi gào khóc… bố mẹ anh cũng ôm lấy chúng tôi.
Bà con hàng xóm đến vây quanh rưng rưng nước mắt. Tối ấy là năm mâm cơm đạm bạc trong nghèo khó đón tôi như đón người con trở về. Bố mẹ anh gọi tôi là con thật ngọt ngào, còn chị gọi tôi là anh.
Đêm đó hai bố con rì rầm nói chuyện gần hết đêm. Bên trong chắc mẹ và chị cũng không ngủ. Anh hy sinh, chị như điên dại. Rồi chị hồi lại, chị kiên quyết ở lại chăm bố mẹ anh. Đôi mắt chị trũng sâu, thâm quầng. Tôi thấy xót xa không tả.
Chia tay bố mẹ và chị đi hết quãng đồi, tôi không dám quay lại. Tôi biết ba người vẫn đứng nhìn theo… và khóc. Tôi cũng khóc.
Tôi nhớ đôi mắt anh khi mất, nó không dịu dàng như trong ảnh, nó mở lớn như còn muốn nói điều gì. Tôi cũng có điều muốn nói mà không nói được. Tôi không muốn chị làm hòn Vọng phu. Anh cũng thế… phải không Anh?
10/6/2921
PHƯƠNG
Một mùa mưa mới lại bắt đầu. Ngọc Hoàng thật không công bằng với Tây Nguyên. Cả mùa khô không giọt mưa, đi ba bốn cây số theo dòng suối cạn mới có vũng nước, trên trận địa có khi phải uống cả nước tiểu cho qua cơn khát. Mùa mưa thì mưa không dứt, đang không cứ ùn ùn mây đen là mưa.
Mùa mưa đồng nghĩa với khổ. Quần áo ướt nhớp nháp, vắt muỗi sinh sôi, và đói. Ngày hai ba lạng gạo trừ hôm đánh trận, mà cũng ít đánh lắm. Lính nao nao buồn, ít đánh được là ngày chiến thắng còn xa.
Chúng tôi tranh thủ đào củ cọc rào, măng, bất cứ thứ gì ăn cho đầy bụng.
Và tôi đã gặp Phương. Dòng sông Poko, tấm lưng trần trong làn nước lấp loáng… Hơn một năm tình yêu trong rừng già Tây Nguyên. Chỉ có thằng Tiến đi cùng tôi mới biết lý do sao Trung đội trưởng chăm đi cải thiện thế.
Chỗ hẹn của tôi và Phương là cạnh dòng sông. Có em chỉ tôi mới nhìn thấy những chùm phong lan rực rỡ trên vách đá mà hai năm qua tôi không hề thấy. Em nói tôi mới biết cùng là khóc, nhưng khi tôi đi đánh trận là em khóc lo, còn khi tôi về lành lặn là khóc mừng.
Yêu em tôi mới thấy có niềm thương lớn hơn cả bản thân. Xót xa ngày “con gái” giữa rừng mưa ướt, trắng đêm sửa đường, tải thương. Có hôm em cùng đồng đội còn phải ngâm cái “ngàn vàng” dưới dòng nước đục ngầu, vác trên vai cây lồ ô làm trụ cầu sống cho đồng đội tải Thương binh, Liệt sĩ.
Dọc theo trục đường Trường Sơn huyền thoại là các Binh trạm của đường dây 559 Thanh niên Xung phong. Họ là mạch máu nối dải Trường Sơn, trên vai các cô là quân lương đạn dược cho người lính. Chỉ một chữ “xung phong” mà gian khổ cùng bộ đội trong rừng, chịu đựng mùa mưa, mùa khô, bom đạn. Để khi có Chiến dịch cả Binh đoàn từ rừng đi ra là điều bọn giặc không tưởng tượng nổi.
Sau Giải phóng tôi đi tìm em. Giờ thì quà cưới em sẽ là “Một chéo dù hoa, một Sít tăng đa, một K59”. Một năm qua chia xa, mỗi trận thắng đều có công của em đấy. Tưởng tượng niềm vui của em mà lòng tôi náo nức. Xuống ga tàu là mười lăm cây số ô tô, tiếp hai tiếng đi bộ, vào Huyện đội nhờ giúp đỡ rồi tôi tưởng mình chết đi khi nghe tin em mất. Lê bước lâu lắm mới tới được địa chỉ anh cán bộ cho, dụi mắt nhìn di ảnh người con gái tên Phương mà… ôi không phải.
Lần thứ hai là khi tôi đã đi qua chiến trường K, chuyến đi cả chục ngày vô vọng. Tìm em tôi vào cả khu “Thanh niên Xung phong không chồng”, gặp chị em cựu Thanh niên Xung phong mà thấm thía những mất mát của họ. Em ở đâu?
Lại nhớ, hôm đánh thắng đồn Me. Tôi thấy chiếc “áo con” lạ lắm, còn mới. Nhìn trước nhìn sau không có thằng nào tôi nhét vào gùi, bọn nó mà thấy Trung đội trưởng làm thế thì tôi mất ăn mất ngủ với chúng. Cầm chiếc áo, em đấm vào lưng tôi mà cười thẹn thùng. Cũng vì cái áo ấy mà đơn vị em biết chuyện chúng tôi. Chị Trung đội trưởng nhận là nhà gái, thách cưới: “Một gô môn thục, một cục mắm kem, kèm ôm rau sắn”… câu ca của lính Tây Nguyên. Ôi không thể tả hết nỗi lòng khi nghĩ em sẽ là vợ tôi. Và tôi đã phải đấu tranh với bản thân thật nhiều khi em ngỏ ý làm vợ. Kỷ luật chiến trường và đời con gái của em tôi không lòng nào phá hoại. Mùa này rau sắn còn khó kiếm hơn mỡ muỗi em ơi… Bên Trung đội tôi, thằng Tiến cũng “tâu” chuyện tôi rồi.
Được lệnh ăn Tết trước. Linh tính sắp Chiến dịch lớn. Phương ốm, đơn vị tôi bọn nó nhất định dành hai hộp thịt nửa khẩu phần Tết của Trung đội, gom được gần một cân đường, xà phòng cả mẩu bằng ngón tay, đem cho chị Phương.
Các chị ý tứ để chúng tôi với nhau. Tôi bón cho em được chút cháo. Hạnh phúc vô cùng. “Sau này em sạm đen xấu xí như các chị anh còn lấy em không”? Phương ơi, nhìn em dịu dàng vá áo, vòng tay ôm chặt, nụ hôn ngượng nghịu vội vàng… Em đã là vợ anh rồi, không bao giờ thay đổi. Khi em ngỏ lời muốn có con với anh, anh không đồng ý vì hạnh phúc của em quan trọng với anh vô cùng. Em biết không?
Tôi không thể nói ngày mai vào Chiến dịch, tôi đi rồi.
Khi ấy Phương chưa in màu sốt rét, em đẹp như diễn viên. Còn tôi đi tìm em là tìm gương mặt sẽ là mắt trắng, môi thâm, thân thể có thể không còn nguyên vẹn nữa. Nhưng tôi vẫn tìm.
Và tôi không tìm thấy.
12/6/2021