Đô nhân sĩ - Đây là một bài hát tình yêu đặc sắc có một không hai.
Những đòn tấn công ầm ầm dữ dội, tới tấp trút xuống đầu tôi.
So với lần sinh viên ngồi chật lớp bỏ ra về còn lại lèo tèo vài mống, thì đòn tấn công lần này, mới coi là đánh trúng chỗ hiểm mạng tôi, đẩy tôi vào chỗ chết. Giám đốc nhà xuất bản, tổng biên tập, phó tổng biên tập và biên tập viên chịu trách nhiệm đều ngồi trong phòng làm việc của tôi. Họ nhìn tôi, mặt người nào cũng đầy vẻ xấu hổ và không yên như có lỗi với tôi, cứ làm như trả lại bản thảo cuốn sách của tôi là việc làm sai tày trời của họ.
Vừa từ lớp học còn lại vài sinh viên đi ra, học sinh là phụ đạo viên nhà trường mới giữ lại (bởi vì em này có cậu ruột công tác ở Bộ Giáo dục mới được giữ lại trường) đã đứng ở cửa chờ tôi, nói thưa giáo sư Dương, nhà xuất bản cử người đến, đang ngồi chờ giáo sư lâu lắm ở phòng làm việc.
Tôi liền quay người đi về phòng làm việc, nhìn thấy họ để bản thảo cuốn sách như mấy viên gạch của tôi ở bên chân bàn, nét mặt không yên như từng vuông vải xám (họ không yên đến mấy đi chăng nữa cũng không mạnh mẽ và nặng nề bằng không yên trong lòng tôi). Nhìn ba hộp giấy hình chữ nhật đựng đầy bản thảo viết tay tôi gửi phát nhanh trên đất vẫn xếp gọn tại chỗ, hóa đơn gửi bưu điện tôi viết và con tem bưu điện dán còn y nguyên trên hộp giấy như con gái đồng trinh, lòng tôi nặng trĩu, chân cũng bủn rủn, suýt nữa phải quỳ trên đất không bước nổi.
Trông thấy tôi, họ đứng dậy một cách ân hận (giống như Lý Quảng Trí nhìn thấy tôi), nói giáo sư Dương, mấy lãnh đạo và biên tập nhà xuất bản chúng tôi thân chinh đến đây xin lỗi giáo sư, bàn với giáo sư một việc. Họ nói tập bản thảo "Phong nhã chi tụng" là một cuốn sách có giá trị học thuật nhất nhà xuất bản mà chúng tôi gặp được hai ba mươi năm nay, họ nói chỉ cần nó ra đời nhất định sẽ gây sóng gió lớn trong giới học thuật và trường đại học, tất nhiên sẽ tạo nên một cơn sốt học tập "Kinh thi" mới trong cả nước, thậm chí có hi vọng làm cho "Kinh thi" trở thành một bộ sách quy an linh hồn người Trung Quốc chúng ta như giáo sư mong đợi, là cuốn "cựu ước" và "tân ước" bản Trung Quốc của người phương Đông viết bằng Hán ngữ hai ngàn năm trước. Họ nói nhà xuất bản chúng tôi đều đã đọc bản thảo bộ sách này, qua nghiên cứu quyết định, một là kiên quyết phải ra sách, hai là bàn với giáo sư, nhà xuất bản hiện nay cuốn sách nào ra cũng lỗ vốn, biên tập và công nhân viên ba tháng nay đều không có lương, cho nên hi vọng giáo sư khi xuất bản "Phong nhã chi tụng", xin giáo sư có thể tài trợ chúng tôi một khoản tiền.
Tôi nói, đi nào, mời tất cả đi ăn cơm đã, tối nay tôi chiêu đãi.
Giám đốc nhà xuất bản nói, tiền phải bỏ nhiều một chút, bởi vì bản thảo cuốn sách quá hay, chúng tôi muốn đóng bìa cứng có kèm các bức tranh, tốt nhất giáo sư có thể cho chúng tôi tám vạn đồng, ít nhất cũng phải năm vạn đồng. Đương nhiên, nếu giáo sư có thể cho mười lăm vạn đồng, chúng tôi sẽ triệu tập các chuyên gia văn học cổ điển ở kinh thành, tổ chức một cuộc hội thảo học thuật cỡ nhỏ vì "Phong nhã chi tụng". Nếu bỏ ra được ba mươi vạn sẽ có thể triệu tập chuyên gia cả nước đến họp. Nếu bỏ ra năm mươi vạn, còn có thể mời chuyên gia ở Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao cùng về, biến cuộc hội thảo thành hội thảo học thuật quốc tế cỡ lớn "Phong nhã chi tụng". Nếu bỏ ra một trăm triệu, chúng ta còn có thể mời các vị lãnh đạo nhà nước phụ trách công tác giáo dục, sẽ đặt địa điểm hội nghị tại Đại lễ đường Nhân Dân.
– Trời tối rồi, tôi nói, các anh không thể không ăn một bữa cơm thường được sao?
Họ nói, "Phong nhã chi tụng" quá ư có giá trị, nhưng hiện thực của những năm tháng này là sách có giá trị nhất, không có người xem nhất. Họ nói thật ra tình hình giáo sư còn rõ hơn chúng tôi, các sách chuyên đề của mọi trường đại học hiện nay phần lớn đều tự bỏ tiền xuất bản, giáo sư xuất bản ra sách, chúng tôi bán cho giáo sư theo nửa giá, giáo sư bán cho các học sinh của mình theo nguyên giá không thiếu một xu. Kết quả là giáo sư có thành tựu học thuật, còn kiếm được tiền ở chỗ học sinh của giáo sư, chưa biết chừng còn được giải thưởng gì đó của nhà nước. Có tiền thưởng, bằng khen, cúp thưởng, một mũi tên trúng ba đích, giống như bắn một phát súng trúng ba con thỏ. Họ nói, hiện nay, các trường đại học đều có kinh phí nghiên cứu như thế, đều có chi phí công trình chuyên đề như thế. Những kinh phí, chi phí công trình này, nhiều như một đống đất, anh không dùng vào xuất bản thì dùng vào đâu? Thưa giáo sư Dương, giáo sư bảo chúng tôi nói như thế có đúng không? Giống như cuốn sách chuyên đề học thuật "Phong nhã chi tụng" này, chỉ cần gửi đơn xin, kinh phí xuất bản học thuật sẽ ào ào rót vào, giống như bầu trời hễ âm u là mưa rào rào dội xuống.
Trời đã âm u, có lẽ sẽ mưa thật.
Có lẽ sẽ mưa thật, các anh còn phải về thật sao? Không ra sách không thể ăn với nhau một bữa cơm tối hay sao?
Phải, sắp mưa thật, tôi phải đóng hết cửa sổ trên ban công nhà mình vào.
Tôi liền đứng dậy đi đóng cửa sổ. Nhìn thấy mây đen cuồn cuộn ngoài cửa sổ, sấm chớp đùng đùng, gió như roi da quật vào, đập vào không trung tới tấp. Ngoài cửa sổ, ngôi nhà gác lớn nghiên cứu giảng dạy của khoa hóa học, có cửa sổ không đóng, mấy cánh cửa cứ khép vào mở ra như trang sách. Nhìn những cửa sổ ấy một lát, tôi đóng cửa sổ nhà mình vào.
Trong nhà lập tức trở nên mát mẻ và yên tĩnh.
Có một mùi ẩm ướt trước khi mưa mù mịt bốn chung quanh, như màng ngăn mù mịt giữa tôi và Như Bình, dinh dính sền sệt, không màu sắc, không nhìn thấy, nhưng đúng là đang tồn tại. Như Bình ngồi trên sô pha, trên khay trà trước mặt đang đặt một cốc nước rót đầy nhưng chưa uống. Trên mặt không biết vì ánh sáng đèn, hay vốn dĩ nửa vàng nửa trắng như thế, giống như đang suy nghĩ, lại giống như chẳng suy nghĩ gì hết. Tôi bưng cốc nước để lạnh của vợ đổ đi, lại ân cần nhúm thêm mấy búp trà cho vào cốc, rót nước nóng pha tử tế, bưng đến trước mặt cô ấy. Sau đó cẩn thận kéo ghế ngồi trước mặt vợ, nói: Như Bình, anh không có yêu cầu gì khác, chỉ đề nghị Lý Quảng Trí duyệt cho anh mười vạn, hoặc hai mươi vạn đồng. Anh bỏ ra năm năm viết xong cuốn sách chuyên đề này, em bảo anh không thể không ra sách phải không nào? Nhưng hiện nay, ngoài rác, còn có cuốn sách chuyên đề học thuật nào ra sách nhà trường không cho kinh phí? Có cuốn sách nào không phải càng có giá trị càng không có ai đọc? Anh không thể vì mối quan hệ giữa em và ông ấy, không đi gặp ông ấy xin kinh phí xuất bản cuốn sách của anh phải không? Nếu ông ấy là người hiểu biết, thật sự biết mình làm sai, có lỗi với Dương Khoa, lúc này nên chủ động cấp cho anh kinh phí xuất bản sách.
Tôi hỏi Như Bình, em bảo có phải không?
– Em bảo phải chăng không phải?
– Phải chăng không phải?
Hỏi Như Bình, tôi như làm mất lòng cô ấy. Vốn nên nhìn thẳng vào Như Bình, tôi dùng ánh mắt dồn ép cô ấy, nhưng tôi lại quay ánh mắt sang một bên, giống như tôi đã nói sai làm sai, đành phải quay đầu nhìn cửa buồng ngủ của mình, nhìn một con bọ gì màu đen đang bò trên vách. Bước tới lấy giấy bóp con bọ vứt vào sọt rác, tôi lại ngồi xuống đưa mắt nhìn vợ, đã nhìn thấy sắc mặt Như Bình vốn dịu và tối đã xanh tái đi, mép giật giật mấy cái như bị cái gì kéo, chằm chằm nhìn tôi như nhìn một người cô ấy hoàn toàn không quen biết, như nhìn một kẻ cắp đã từng ăn trộm của cô ấy. Giọng từ nhẹ đến nặng, Như Bình nói với tôi như tra hỏi, Dương Khoa, tốt xấu tôi cũng là vợ anh, anh hãy nói thật với tôi một câu, anh dám bảo đảm anh không giấu cái thứ kia của phó hiệu trưởng Lý?
Tôi nói, Như Bình, anh chỉ đòi hỏi ông ấy duyệt cho anh mười vạn đồng được không? Em biết, "Phong nhã chi tụng" một khi được xuất bản, sẽ có ảnh hưởng như thế nào, gây xôn xao như thế nào? Chưa biết chừng một quyển chuyên đề học thuật sẽ có khả năng trở thành một quyển sách bán chạy. Biết đâu bản thân "Phong nhã chi tụng", cũng là một quyển "cựu ước" sẽ bán chạy như "Kinh thánh".
– Tôi sẽ cào rách mặt ra nói rõ với anh, Dương Khoa, hai người chúng tôi đều nghĩ ra rồi, cái thứ ấy hôm ấy để ở đầu giường, ngay đến gầm giường, góc tường, khe tường tôi cũng đã tìm, anh không giấu nó, nó đi đâu?
– Mười vạn không được thì tám vạn được không? Giáo sư Ngưu của Phòng nghiên cứu giảng dạy lí luận ra một tập thư tín của ông và người khác, phó hiệu trưởng Lý còn duyệt cho ông ấy mười vạn đồng, kết quả người ta chỉ dùng năm vạn đồng in sách, còn năm vạn bỏ túi. Theo em anh xuất bản cuốn "Phong nhã chi tụng", xin ông ấy mười vạn có nhiều không? Anh bỏ ra năm năm viết "Phong nhã chi tụng", bây giờ anh xuất bản nó thành loại sách đóng bình thường đơn giản tám vạn đồng được không?
Tôi nói không thể vì em và ông Lý có chuyện ấy, anh sẽ không thể tìm ông ấy xin tiền. Nếu em là người hiểu biết, vợ chồng mình phải hợp tác với nhau gây sức ép, đòi ông ấy. Mặc dù anh giấu hay không giấu cái thứ kia, hai người cứ đổ rịt cho anh giấu, ừ thì cứ coi như anh giấu, nhân cơ hội anh xuất bản "Phong nhã chi tụng", chúng ta viết đơn đòi ông ấy duyệt hai mươi vạn, năm mươi vạn, có thể duyệt đến một triệu. Nếu ông ấy cho chúng ta một triệu, chuyện đã qua anh sẽ cho qua. Bỏ ra hai mươi vạn, anh ra quyển sách "Phong nhã chi tụng" đóng bìa cứng rõ đẹp, còn tám mươi vạn gửi vào sổ tiết kiệm của em. Nếu ông ấy duyệt cho chúng mình tám mươi vạn, anh cũng thôi quy kết tội, dùng mười vạn ra sách, còn bảy mươi vạn gửi vào sổ tiết kiệm của em. Nếu ông ấy duyệt cho chúng ta năm mươi vạn, anh bỏ ra tám vạn xuất bản sách, còn bốn mươi hai vạn gửi vào sổ tiết kiệm của em. Như Bình, theo em, anh nói thế có được không? Em không thể không nói một câu, giữa vợ chồng với nhau có chuyện chẳng phải cùng bàn bạc với nhau phải không?
Bên ngoài cửa sổ, gió gào thét đến núi lở đất nứt, luôn luôn có cát cuốn theo gió, đập rào rào lên tường lên cửa sổ. Trong trường học phàm những xe công và xe tư có lắp máy báo động lúc này đều bị gió đánh thức, đèn đỏ đèn trắng loang loáng, tiếng kêu chói tai, ầm ĩ thảm thiết. Tôi đã nói rất nhiều lời. Như Bình vẫn ngồi không động đậy. Tôi đã nói rất nhiều lời, Như Bình đều không nhận lời tôi, chỉ hỏi tôi xét đến cùng anh đã giấu đồ của Lý Quảng Trí ở đâu.
Đương nhiên tôi không thể nói mình không giấu.
Đương nhiên tôi không thể nói tôi đã giấu.
Tôi chỉ có thể nói em có quyền bảo anh giấu. Tôi nói Triệu Như Bình, giáo sư Triệu, em cứ coi như anh giấu.
Tôi nói em đừng hỏi anh giấu hay không, em cứ coi như anh đã giấu nó.
Tôi nói, giấu thì sao nào? Không giấu thì sao nào? Giấu hay không giấu đều là chuyện của gia đình chúng ta. Anh và em phải đoàn kết nhất trí, cùng nhau đối phó kẻ thù, vì học thuật, nghệ thuật, thành tựu và tôn nghiêm của gia đình chúng ta, mưu cầu lợi ích và vinh dự lớn nhất.
Bằng tình cảm và lí trí, tôi đã nói một lô xích xông những lời nói ôn hòa dịu ngọt, cuối cùng cô ấy vẫn tỉnh bơ tôi, không thèm nhìn tôi, quay mặt sang một bên, giống như gia đình này hoàn toàn không có người như tôi. Cho đến cuối cùng tôi không nói gì nữa, im lặng như cô ấy, cô ấy mới quay lại nhìn tôi, bưng cốc trà tôi pha cho cô ấy để trên khay, định uống nhưng dùng giữa chừng, lạnh lùng nói với tôi:
– Dương Khoa, là đàn ông, anh hãy thừa nhận anh đã giấu cái thứ kia.
– Là nhà trí thức, anh hãy đem cái thứ ấy ra.
– Là chồng tôi anh hãy đưa cho tôi cái thứ ấy để tôi đốt đi, hoặc trả cho Lý Quảng Trí.
Tôi bỗng dưng lại một lần nữa định quỳ xuống trước mặt cô ấy. Tôi nói, Như Bình, đúng là anh không nhìn thấy cái thứ ấy, đúng là anh không giấu cái thứ ấy. Em không tin anh như vậy, phải chăng em còn muốn bắt anh phải quỳ trước mặt em một lần nữa?
Để chứng minh tôi không cầm cái thứ kia, quả thật tôi đã chuẩn bị quỳ trước mặt Như Bình. Nhưng lúc sắp sửa quỳ, tôi nghĩ tôi đã từng quỳ hai lần trước Như Bình (lần thứ nhất quỳ trước Lý Quảng Trí, lần thứ hai quỳ trước Như Bình). Tôi chợt cảm thấy, vạn sự không quá ba, còn quỳ xuống sẽ không có sức lực, không có sức thuyết phục. Thế là trước mặt cô ấy, tôi cúi nửa chân, như sắp quỳ xuống. Nhưng giữa lúc tôi lưỡng lự sắp sửa quỳ, Như Bình hếch mũi với tôi, hự một tiếng vừa lạnh lùng vừa tức giận. Đột nhiên, cô ấy cầm cốc nước từ lưng chừng đổ xuống khay, giọng bật qua kẽ răng. Cô ấy nói the thé, tôi không ngờ tên họ Dương như anh học vấn cũng khá, cũng coi là một nửa chuyên gia văn học cổ điển, cũng coi là một nửa giáo sư, cũng coi là một nhà trí thức, nhưng anh lại bỉ ổi vô liêm sỉ như thế, lại tiểu nhân hèn hạ như thế, lại lợi dụng quan hệ giữa tôi và ông ấy để dọa dẫm đòi tiền, lại giấu cái thư kia đi, coi như mình nắm đằng chuôi, lại còn thề sống thề chết không nhìn thấy, không cầm. Tên họ Dương kia, coi như họ Triệu này mù mắt, gả bán một đời cho nhà ngươi. Có phải nhà ngươi đã nghe đồn, ngài hiệu trưởng già nay mai sẽ nghỉ hưu, dăm bữa nửa tháng sau, Lý Quảng Trí sẽ có khả năng làm hiệu trưởng, nên mới giấu cái đó đi? Mới khăng khăng không thừa nhận mình nhìn thấy cái đó, để sau đó vĩnh viễn nắm trong tay số phận của Lý Quảng Trí?
Tra hỏi tôi như vậy, mắt Như Bình trợn trừng, vừa to vừa đỏ, giống như hai hòn bi lửa màu hồng, chăm chắm hơ đốt tôi một lúc. Thấy tôi sụn nửa chân đứng tại chỗ, không nói, không nhúc nhích, Như Bình hoàn toàn vứt bỏ dáng vẻ nữ giáo sư, giống như một con mụ hàng tôm hàng cá ngoài chợ, giống như một đàn bà đanh đá nhà quê khi đánh chửi nhau với ai, trước tiên hất tung mái tóc gọn gàng của mình phủ lên đầu, cô ấy đập mạnh cốc trà xuống đất, khiến cái cốc thủy tinh vỡ tan tành, bắn tung tóe (giống như cô ấy đạp vỡ lọ hoa tối hôm sau khi tôi bắt gặp cô ấy và Lý Quảng Trí thông dâm). Sau đó kéo đôi dép lê màu đỏ, giẫm lên nước trà màu xanh và những mảnh thủy tinh màu trắng đi vào bếp, cầm con dao bài, giơ ra trước mặt tôi nói, giáo sư Dương, con dao này anh nắm trong tay, nếu anh dám giấu cái vật kia để nắm đằng chuôi, dám đến tìm Lý Quảng Trí đòi một xu để xuất bản cuốn sách chuyên đề của mình, anh cứ giết chết tôi đi đã. Nếu một ngày nào đó anh đột nhiên dám đem cái thứ kia ra làm chứng cứ, uy hiếp danh dự và tiền đồ của Lý Quảng Trí, thì Triệu Như Bình này sẽ dùng con dao này, không phải để chết trước mặt anh, mà chính là để Dương Khoa anh phải chết trước mặt tôi.
Nghiến răng nghiến lợi, Như Bình nói mấy câu, cuối cùng nhìn con dao thép không gỉ, quay nửa người, đập con dao bài một tiếng đánh xoảng lên khay trà trước mặt tôi, khiến nước trà bắn cả lên thân tôi và mặt cô ấy. Không lau mặt, cô ấy đi luôn vào buồng ngủ, không gấp, không chậm, bước từng bước thong thả. Sau khi vào buồng đóng sầm một tiếng khóa chặt cửa, ngăn cách hẳn với tiếng gió cát từ bên phía ban công thổi đến, để lại cho tôi một cảnh im lặng như chết đen ngòm dày đặc, còn mình cứ ở lì trong buồng ngủ, không hề lên tiếng.
Trong cảnh im lặng như chết đen ngòm, tôi mù tịt không biết làm thế nào, chỉ biết đứng trơ trơ như phỗng hoàn toàn giống một bài thơ đã từng chết từ lâu trong "Kinh thi".
