“Nào, các con. Vào tọa thiền đi!” thầy Yamada lên tiếng thúc giục khi cả đoàn lững thững bước đến trước đại sảnh của Đại Phật Đường, căn phòng nằm ở hành lang phía đông sân trong.
Thầy Yamada cất tiếng gọi chúng vào. Lúc này vị thầy đang tọa trên một tấm đệm tròn đặt trên một tấm đệm hình vuông khác to hơn, nơi chiếc bục cao phía sâu trong đại sảnh. Ông vận một tấm áo khoác màu xanh tím than pha xanh lục. Vị thầy ngồi vắt chéo chân, tay đặt nhẹ nhàng trên đùi, đầu các ngón tay chạm vào nhau. Cảnh tượng này khiến Jack liên tưởng đến hình ảnh một con cóc hiền hòa ngồi trên lá sen.
Vệt nắng chiều luồn qua các khung cửa sổ, len lỏi vào sảnh đường làm nổi rõ những luồng khói hương khiến bộ râu lưa thưa của thầy Yamada trông cứ như một lớp tơ nhện được bện kĩ vậy. Không khí trong phòng ngập tràn mùi gỗ đàn hương và hoa nhài khiến Jack cảm thấy vô cùng thanh tịnh.
Cả lớp bắt đầu ngồi xuống những tấm đệm xếp thành vòng bán nguyệt, Jack tìm được một tấm đệm vuông to ngay gần hàng đầu cạnh Akiko, Yori và Kiku. Khi nó vừa ngồi xuống thì Kazuki cùng Nobu bước vào phòng cuối cùng sau cả lớp, hai đứa này chọn ngồi ngay phía cuối. Bắt gặp ánh mắt Jack, Kazuki liền ném cho nó một tia nhìn thù địch.
“Nào các con. Hãy ngồi như thầy đây,” thầy Yamada hướng dẫn.
Mọi người bắt đầu lục tục tìm cách mô phỏng dáng ngồi của thầy Yamada.
“Đây là kiểu ngồi nửa tòa sen. Rất thích hợp để tĩnh tâm. Tăng cường tuần hoàn khí huyết. Mọi người có thấy dễ chịu hơn không?” thầy Yamada hỏi rồi hít một hơi dài. “Trước mặt các con là món quà chào mừng giờ học Thiền đầu tiên của thầy đấy.”
Jack nhìn xuống mẩu gỗ nhỏ ngay dưới chân nó. Vật này trông khá giống một dạng búp bê hình quả trứng nhưng không có tay chân. Nó được sơn màu đỏ tươi, khuôn mặt búp bê màu sáng, tựa như đang ngạc nhiên, nó có râu và ria mép, còn mắt thì lại bị để trắng chưa tô màu.
“Có ai biết vật này là gì không?” Thầy Yamada cất tiếng hỏi.
Kiku giơ tay phát biểu.
“Thưa thầy, đây là búp bê Daruma. Hình tượng dựa theo Bồ Đề Đạt Ma, người sáng lập ra Thiền pháp ạ. Có thể sử dụng nó bằng cách viết tên mình lên cằm búp bê, rồi vừa tô một bên mắt bằng mực đen vừa cầu nguyện. Nếu điều ước thành hiện thực, chủ nhân của con búp bê đó sẽ tô nốt bên mắt còn lại.”
“Chính xác, nhưng chưa đủ, con búp bê này còn mang nhiều ý nghĩa hơn thế,” thầy Yamada vừa đáp vừa đẩy nhẹ búp bê Daruma trước mặt.
Búp bê liền bị đổ sang một bên, chậm lại rồi ngã về phía bên kia, tiếp tục giảm tốc độ, lắc lư nhẹ dần nhẹ dần.
Cả lớp chăm chú chờ thầy Yamada nói tiếp, nhưng vị võ sư già trông có vẻ như đã chìm vào trạng thái xuất thần. Chỉ khi con búp bê ngừng hẳn chuyển động thầy mới nhìn lên, chớp chớp mắt như thể ngạc nhiên vì chúng vẫn còn ngồi đông đủ.
“Thế có ai giải thích ‘Cửu Phẩm’ cho thầy không nào?” thầy Yamada cất tiếng, dường như đã quên mình vẫn chưa giải thích xong vấn đề ban nãy.
Không có ai giơ tay.
Thầy Yamada tiếp tục chờ.
Vẫn không ai giơ tay trả lời. Thầy tiếp tục kiên nhẫn chờ, cứ như thể câu trả lời sẽ tự hình thành trong đầu bọn trẻ như lớp bụi đóng lên tập sách cũ vậy.
Cuối cùng Kiku bèn ngập ngừng giơ tay.
“Sao nào Kiku?”
“Đó là chín quy tắc để đạt đến giác ngộ phải không ạ?”
“Không hẳn đâu Kiku ạ, nhưng cũng là một tổng kết đáng giá đấy,” thầy Yamada nói, dường như khá hài lòng với nỗ lực của cô bé. “Đó là chín bước mà một samurai cần phải vượt qua trong quá trình thiền. Chỉ khi hiểu rõ cửu phẩm, ta mới có thể tiến đến cảnh giới của sự giác ngộ được.”
Bất chợt thầy nở một nụ cười vô cùng bí hiểm, đôi mắt lấp lánh như sao trên bầu trời đêm. Jack cảm thấy nó đang bị hút vào cái nhìn của vị võ sư già như thể chiếc lá trôi trên cùng một dòng chảy vậy.
“Người ta gọi việc này là tọa thiền. Mục đích của tọa thiền là ngồi và thả mình thoát ra khỏi dòng suy nghĩ. Một khi trí não không còn bị cản trở bởi quá nhiều lớp cản, các con sẽ nhận ra được chân lí của mọi vấn đề và đạt đến giác ngộ.”
Giọng thầy Yamada lúc này là sự hòa trộn hoàn hảo của âm thanh róc rách suối chảy, tiếng ong vo ve những ngày hè, cùng giọng nói ngọt ngào của mẹ hiền nên dù không hiểu thầy đang nói gì, Jack vẫn bị cuốn vào dòng chảy của bài giảng êm ái như ru ngủ của vị võ sư.
“Hôm nay chúng ta sẽ tập tọa thiền dùng búp bê Daruma trong vòng một nén hương này,” thầy Yamada vừa nói vừa thắp nén hương ngắn lên làm mốc thời gian.
“‘Phẩm’ thứ nhất là có tư thế tọa thiền đúng đắn, chính là việc các con đang làm - ngồi xếp bằng, lưng thẳng nhưng cơ thả lỏng, tay xếp lên nhau, mắt khép hờ.”
Mọi người liền điều chỉnh tư thế lại cho đúng.
“‘Phẩm’ thứ hai là thở bằng bụng. Hãy lấy điểm ngay trên rốn làm trung tâm. Các con nên nhớ hít thở phải chậm rãi, hài hòa và thật nhẹ nhàng nhập tâm.” Nói rồi thầy bắt đầu hít thở theo cách thiền.
Jack cố tập trung vào nhịp thở, nhưng nó thấy việc chuyển từ hít thở ở ngực sang bụng mới khó làm sao.
“Hít thở bằng bụng, không phải ngực Jack à,” thầy Yamada nhẹ nhàng nhắc nhở.
Sao thầy ấy lại biết được nhỉ? Jack kinh ngạc nghĩ thầm. Nó lại tập trung vào nhịp thở, cố gắng đẩy hơi thở đi qua bụng mà không làm nở ngực lên.
Thầy Yamada tiếp tục quan sát cả lớp hít thở trong vài phút.
“‘Phẩm’ thứ ba là điều hòa tinh thần. Đừng để những suy nghĩ vật vãnh, cảm xúc hay bực dọc làm ảnh hưởng. Hãy tưởng tượng như trong tâm trí các con chỉ toàn là tuyết trắng, cứ để chúng tan biến hết đi.”
Jack chợt nhận ra trong đầu nó chứa đầy ắp các thể loại ý nghĩ. Chúng phát ra thứ âm thanh đinh tai nhức óc như cả đàn ong bắp cày - nào là Kazuki, hải đồ, Độc Nhãn Long, Akiko, nhà, thầy Masamoto, cha nó, Jess. Jack cố tìm cách điều hòa tâm trí bằng cách giải quyết từng luồng suy nghĩ một, nhưng cái này cứ nối tiếp cái khác hiện ra trong đầu nó.
“‘Phẩm’ thứ tư là viên mãn. Sau khi xua tan suy nghĩ khỏi đầu óc, các con hãy bắt đầu lấp đầy cơ thể bằng khí. Hãy tự biến mình thành một chiếc thùng rỗng, sau đó lấp đầy bằng nguồn năng lượng tinh thần như thể đang đổ mật ong vậy. Lấp đầy từ gót chân cho đến tận đỉnh đầu.”
Vẫn không tài nào tịnh tâm nổi nên dĩ nhiên Jack không thể làm đến bước này được. Đầu óc nó cứ quay cuồng với hàng luồng suy nghĩ liên tục hiện ra.
“‘Phẩm’ thứ năm là tri thức tự nhiên. Khi ta tĩnh tâm, thanh tịnh, không âu lo thì mọi thứ đều có thể được nhìn thấy dưới một luồng sáng mới, dẫn đến tri thức được hoàn thiện một cách tự nhiên.”
Giọng nói êm ái của thầy Yamada tiếp tục đưa mọi người nhập sâu vào trạng thái nữa tỉnh nửa mê. Thầy để những câu nói này lơ lửng thêm một lúc rổi mới tiếp tục. Trong khi đó, Jack vẫn đang có dẹp bỏ luồng suy nghĩ để tiến hành hấp thu tinh khí và tìm lại nguồn năng lượng nó đã từng cảm nhận trong bài kiểm tra kiếm gỗ hôm trưóc.
“Hôm nay chúng ta sẽ dừng lại ở bước thứ năm này, và thử sức với một câu thiền vấn cơ bản. Mỗi người hãy tự tìm câu trả lời cho riêng mình. Khi hướng sự tập trung của mình vào búp bê Daruma rồi lắc lư nó, chúng ta đều biết điều đó là gì, vậy thật ra đó là gì?”
Rõ ràng thầy Yamada không cần lời đáp cho câu thiền vấn này mà chỉ muốn chúng tự tìm cho mình câu trả lời. Không may cho Jack là nó vẫn không tài nào tập trung được, do đó câu trả lời quả là một điều vô cùng xa xỉ. Đối với nó thì búp bê Daruma vẫn là búp bê Daruma, đôi mắt của con búp bê cũng trống rỗng như câu trả lời của Jack vậy.
Tâm trí Jack lơ lửng theo con búp bê. Từng luồng suy nghĩ của nó mỗi lúc một chồng chất như những khoảng tối chất chồng lên nhau cho đến tận lúc nén nhang cháy tàn, tiếng thầy Yamada vang vọng, “Ngừng nhập tâm!”
Mọi người ngưng việc tọa thiền, đâu đó có tiếng thở hắt ra như mừng vì cuối cùng cũng thoát khỏi nhiệm vụ đọa đày.
“Tốt lắm. Các con vừa học được một điều quan trọng trong tinh thần Võ Sĩ Đạo đấy,” thầy Yamada vừa nói vừa nở một nụ cười tươi như thể câu trả lời cho câu thiền vấn ban nãy của thầy đã rõ như ban ngày trong đầu bọn trẻ vậy.
Jack vẫn chẳng hiểu thầy đang nói gì cả. Nó nhìn quanh và thấy những học viên khác cũng hoang mang chẳng kém gì mình. Rõ ràng giác ngộ chưa đến được với chúng nó. Dù vậy, Kiku và Yori lại tỏ vẻ khá hài lòng về buổi học hôm nay.
“Tối nay các con hãy tiếp tục tọa thiền với con búp bê này. Hãy suy ngẫm những điều học được từ nó.” Thầy Yamada gật gù đầy vẻ triết lí, gợi ý rằng vẫn còn nhiều điều có thể thu nhận từ con búp bê gỗ kia. “Chìa khóa của môn Thiền Thuật là phải rèn luyện thường xuyên, hãy nghiêm khắc với chính bản thân mình, tập thiền khoảng nửa nén hương mỗi sáng và tối. Có như vậy các con mới có thể nhanh nhận ra ý nghĩa thật sự của cuộc sống.”
Sau cùng thầy cúi chào, ra hiệu buổi học đã kết thúc. Cả lớp cũng cúi chào rồi ra về cùng búp bê Daruma trên tay.
Jack tìm cách lưu thông máu về lại đôi chân tê cóng rồi nhập bọn cùng Akiko, Kiku và Yamato.
“Các con nhớ tô màu một bên mắt rồi ước nhé!” Thầy Yamato vui vẻ nói vọng theo, vẫn ngồi trên bục đệm như hình ảnh một con cóc hiền từ ngồi trên chiếc lá sen.
Bước ra ngoài sảnh Đại Phật Đường mờ tối để quay lại sân trường, Jack buộc phải giơ tay che mắt trước ánh nắng mùa đông hắt xuống giữa bầu trời âm u.
“Vậy cuối cùng vừa nãy là sao?” Saburo lên tiếng hỏi trong lúc vội vàng lê bước khỏi Đại Phật Đường phía sau cả bọn.
“Ai mà biết,” Yamato đáp. “Sao cậu không đi hỏi Kiku ấy? Cậu ấy cái gì chẳng biết.”
“Mỗi người phải tự tìm ra câu trả lời của mình chứ,” Kiku nhún vai.
“Tớ chả hiểu gì cả,” Saburo nói. “Nó chỉ là con búp bê cầu may thôi mà.”
“Đúng nhưng chưa đủ. Nó còn mang nhiều ý nghĩa hơn thế.” Kiku đáp.
“Vừa nãy thầy Yamada cũng nói hệt vậy. Cậu chỉ lặp lại lời thầy thôi. Dám cá thật ra cậu cũng chẳng hiểu cái gì cả.” Saburo thách thức cô bé.
“Không, tớ hiểu,” cô bé nghiêm nghị trả lời, vẫn từ chối không tiết lộ thêm gì nữa.
“Có ai làm ơn giải thích cho tôi hiểu không?” Saburo nài nỉ. “Akiko à? Yamato ơi?”
Cả hai đứa đều nhún vai.
“Tớ cũng muốn hỏi cậu lắm đấy Jack, nhưng chắc cậu còn chẳng biết đến Thiền là cái gì.”
Saburo nói đúng, Jack chẳng biết mấy thứ đó là gì. Nó cũng mong ai đó sẽ giải nghĩa cho nó, nhưng lại thôi vì sợ hỏi ra càng thêm phần ngốc nghếch.
“Bảy lần ngã xuống, tám lần bật lên,” một giọng nhỏ xíu nghe như tiếng sáo bất chợt cất lên từ phía sau.
Cả bọn cùng hướng về phía Yori đang bước xuống bậc thềm về phía chúng.
“Gì cơ?”
“Bảy lần ngã xuống, tám lần bật lên. Dù có bị đẩy ngã bao nhiêu lần thì nó cũng vẫn sẽ bật dậy. Đó chính là búp bê Daruma.”
Cả bọn cùng nhìn Yori ra chiều hoang mang.
“Thầy Yamada vừa dạy chúng ta một bài học vô cùng quan trọng trong Võ Đạo. Không bao giờ bỏ cuộc.”
“Sao thầy ấy không nói thẳng ra luôn cho xong?” Saburo hỏi.
“Vì đó không phải là mục đích của Thiền,” Kiku cất giọng, rõ ràng không hài lòng khi Yori để lộ đáp án như vậy. Đoạn cô bé quay sang Jack như thể lời giảng giải là dành riêng cho nó. “Điểm cốt lõi của Thiền là những ý niệm về chân lí trong cuộc sống đều phải được tự chứng nghiệm, chứ không phải nhờ học hành.”
“Là sao cơ?” Jack hỏi lại, vẫn đang cố gắng nắm bắt được vấn đề trong vô vọng.
“Thầy Yamada muốn là người dẫn dắt chúng ta chứ không phải trực tiếp truyền kiến thức cho ta. Cậu phải tự tìm câu trả lời cho chính mình. Nếu thầy Yamada cứ thế nói ra, cậu sẽ không bao giờ nắm được ý nghĩa thật sự của điều đó.”
“Tớ vẫn nắm được mà!” Saburo chen ngang. “Làm thế vừa nhanh gọn lại đỡ mệt óc nữa!”
Đêm đó, Jack thắp một nén hương ngắn rồi ngồi xếp bằng theo dáng nửa tòa sen trong phòng, chăm chú quan sát con búp bê đỏ của mình. Nó đẩy rồi quan sát búp bê lắc lư, chậm rãi tìm đến giác ngộ.
Nén hương đã tàn mà câu trả lời vẫn chưa đến với nó. Jack lại thắp một nén hương nữa rồi đẩy búp bê gỗ. Vũ điệu lắc lư nhẹ nhàng của nó dần thu hút Jack. Jack lại tiếp tục đẩy. Lần này không còn ai làm nó mất tập trung nữa, nó dần cảm thấy nhập tâm, búp bê vẫn tiếp tục lắc lư.
Jack thư giãn... Mắt khép hờ... Thở chậm và sâu... Tâm tĩnh lặng... Những luồng suy nghĩ trong nó bớt dần quấy phá... Toàn thân nó được lấp đầy bởi luồng khí ấm áp... Cuối cùng, chỉ còn một ý nghĩ duy nhất sáng lên trong đầu nó.
Nó đã biết mình nên ước điều gì.
Jack tô mực vào con mắt thứ nhất.