Tại vùng Shreveport, Louisiana, bà mẹ trẻ đơn thân Debrah Ford sống cùng hai cô con gái xinh xắn, Nick 9 tuổi và Sean mới lên 5. Với sự nhiệt tình của bản thân, Debrah rất được hàng xóm láng giềng yêu quý. Gia đình Debrah vừa bị lũ trộm ghé thăm, cô đành nhờ bố mình gia cố các cửa sổ, cửa sau từ phía ngoài và lắp thêm lưới bảo vệ.
Mong muốn con gái có thể sống thoải mái và tự do hơn, thỉnh thoảng bố của Debrah sẽ đưa cháu ngoại về nhà chơi vài ngày. Tối ngày 31 tháng 8 năm 1984, Nick và Sean về thăm ông ngoại như thường lệ. Trước khi đi, cô bé Nick quay lại phòng để lấy chú gấu bông bị bỏ quên.
Đi ngang qua phòng tắm, cô bé phát hiện cửa sổ đang mở nên đã đóng và chặn lại bằng một thanh gỗ. Tuy nhiên, Nick đã không khóa chốt, người ở bên ngoài hoàn toàn có thể lắc cửa, đẩy then gỗ ra và đi vào.
Tối hôm đó, Debrah về nhà sau khi đi ăn tiệc cùng bạn bè. Quá mệt mỏi, cô ngủ gục ngay trên ghế sô pha phòng ngủ. Sáng hôm sau, bạn của Debrah sang nhà tìm cô nhưng những gì trông thấy khiến họ vô cùng kinh hoàng: Debrah nằm sõng soài giữa vũng máu.
Thám tử và nhân viên điều tra có tiếng George McCormick nhanh chóng có mặt tại hiện trường vụ án. Khảo sát sơ bộ cho thấy nạn nhân bị nhét quần áo vào miệng, bị đâm chín nhát vào ngực trong đó có một số vết thương chí mạng gây thủng phổi và cổ họng. Ngoài ra, cổ nạn nhân cũng chịu sáu vết đâm, gần như đứt lìa. Mặc dù nạn nhân bị thương nặng nhưng những vết dao không giết chết Debrah ngay lập tức, cô chết vì mất quá nhiều máu. Hai tay của nạn nhân bị trói bằng dây điện, cách thắt nút khá lạ thường, mô phỏng theo hình còng tay.
Từ những dấu chân và vân tay trong phòng tắm có thể thấy rằng, hung thủ đã đột nhập vào nhà qua cửa sổ phòng vệ sinh. Hắn đã gỡ lưới bảo vệ và chặn cửa bằng một tấm kim loại để không bị sập. Xung quanh ghế sô pha nơi nạn nhân tử vong rất lộn xộn, nhiều đồ đạc rơi vỡ. Điều này chứng tỏ Debrah và kẻ tấn công đã vật lộn kịch liệt, tay nạn nhân cũng có những vết thương để lại trong quá trình tự vệ.
Qua những vết máu tại hiện trường, cảnh sát suy luận hung thủ đã đâm Debrah ở thành ghế sô pha, sau đó kéo cô xuống sàn nhà để hành sự.
Trong vụ án này, kẻ phạm tội có ba đặc điểm rất rõ ràng: Kiểm soát tuyệt đối người bị hại, sử dụng dao làm hung khí gây án và trói nạn nhân bằng thủ pháp đặc biệt. Thêm vào đó, kẻ tấn công là người thuận tay phải.
Trong khi phía cảnh sát còn đang đau đầu chưa tìm được lời giải thì cách nhà Debrah Ford chỉ vài con phố, thảm kịch lại xảy ra. Vivian Chaney sống cùng bạn trai Billy Joe Harris, anh trai Jerry Culbert và ba con gái của Jerry. Ba cô bé thường chơi trong sân nhà nhưng ngày hôm đó, láng giềng xung quanh lại không thấy động tĩnh gì. Lấy làm lạ, hàng xóm bèn gõ cửa hỏi thăm thì phát hiện ra rằng, ngoại trừ hai cô con gái bé nhất của Jerry, những thành viên khác đều đã thiệt mạng.
Các nạn nhân đều chết ở phòng riêng, chỉ có hai đứa trẻ là không hề hấn gì. Joe Harris, bạn trai người Bỉ của Vivian, bị bắn chết trên giường ngủ. Hung thủ bắn hai phát vào đầu nạn nhân từ bên trái, viên đạn xuyên qua gối. Sau đó, hắn nã thêm hai phát vào ngực và cắt cổ nạn nhân.
Tương tự như Debrah, tay Joe bị trói quặt ra phía sau, hình dạng nút thắt giống một chiếc vòng tay. Tuy nhiên, thay vì dây điện, hung thủ đã sử dụng dây giày để cố định cả chân và tay, sau đó mới dùng dây điện để buộc tứ chi lại với nhau.
Jerry Culbert cũng bị sát hại trên giường, nạn nhân vẫn mặc đồ ngủ, bị bắn vào đầu ở cự ly gần. Hiện trường không có dấu hiệu vật lộn cho thấy nạn nhân đã qua đời khi vẫn đang say giấc. Ngoài ra, Jerry không hề bị trói.
Con gái cả của Jerry là Carlitha bị sát hại trong phòng ngủ, thi thể nằm sấp trên giường, hai tay bị trói ra sau bằng dây điện. Ngoài ra, cảnh sát cũng tìm thấy một chiếc bàn là bị đứt dây trong phòng cô bé. Cổ họng Carlitha bị cắt đứt, cơ thể bị xê dịch nhẹ. Xác nạn nhân có hai vết máu lớn, một ở gần đầu gối bên trái, vết còn lại cổ. Nguyên nhân tử vong là do mất máu quá nhiều, trong miệng cô bé có vụn băng keo.
Thi thể của Vivian Chaney được tìm thấy trong bồn tắm, hai tay bị trói bằng dây điện, cổ tay và cổ chân buộc nối liền nhau. Xét nghiệm tử thi cho thấy có nhiều vết máu của Carlitha ở hiện trường và trên lưng, cổ, mông Vivian. Điều này cho thấy hung thủ đã ra tay với Carlitha trước và Vivian đã ngã vào vết máu của cháu gái.
Ngoài ra, cơ thể Vivian còn có nhiều vết châm chích và lằn dây thừng, phần đầu bị thương nặng. Rất có thể, kẻ hành hung đã siết có Vivian rồi mới dìm cô xuống nước, dẫn đến tử vong. Cảnh sát tìm thấy ba dấu vân tay trên thành bồn tắm, theo suy luận, kẻ giết người đã dùng tay phải để ghìm đầu nạn nhân và tay trái bám vào thành bồn để giữ thăng bằng.
So sánh hai vụ án, điều tra viên tin rằng hung thủ là một người và hành động độc lập. Tội phạm giết người hàng loạt không những có xu hướng lặp lại hành vi phạm tội mà còn trở nên hung ác hơn sau mỗi lần gây án. Có khả năng, hung thủ sống ngay trong khu vực lân cận và đang lẩn trốn trong đám đông.
Dựa trên hiện trường vụ án, logic gây án của kẻ sát nhân được tái dựng như sau: Đầu tiên, kẻ tấn công dùng súng áp chế Carlitha để đe dọa Vivian và Joe, ra lệnh cho các nạn nhân đứng yên, sau đó trói hai nạn nhân nữ và cuối cùng là Joe. Hắn dùng gối ngủ để giảm thanh súng nhằm tránh đánh thức Jerry.
Sau khi giết chết Joe, tên tội phạm tiếp tục hạ sát Jerry trong lúc ngủ. Nạn nhân kế tiếp là Carlitha, cô bé bị cứa cổ nhưng chưa chết hẳn. Kế tiếp, hắn bắt Vivian ngồi giữa vũng máu của Carlitha rồi kéo lê cô vào phòng tắm và dìm chết nạn nhân.
Xong xuôi, hung thủ quay lại phòng ngủ của Carlitha, hắn phát hiện ra nạn nhân đang cố gắng di chuyển nên đã ra đòn chí mạng cuối cùng và cướp đi mạng sống của cô bé.
Tình tiết cơ bản của vụ việc đã rõ ràng nhưng không cung cấp bất kỳ sự trợ giúp đáng kể nào cho cuộc điều tra. Tuy nhiên, một vụ án xảy ra tiếp đó đã đem đến đột phá.
Người chết là William Code, 73 tuổi và hai cháu trai, cả ba bị sát hại tại nhà riêng. Trước khi xảy ra thảm kịch, có người đã trông thấy hai đứa trẻ gồm Eric Williams 8 tuổi và Joe Robinson 12 tuổi chơi đùa trong sân nhà.
Tại hiện trường vụ án, thi thể của ba nạn nhân được tìm thấy trong những phòng khác nhau. Joe Robinson nằm sấp trên ghế sô pha phòng ngủ, mặt chúi xuống dưới. Nạn nhân bị đánh mạnh vào phần đầu, vai có vết bầm tím. Mắt cá chân của cậu bé bị trói lại bằng dây nhựa màu trắng, hai tay bẻ quặt và cố định sau lưng, buộc thắt nút mô phỏng còng tay. Nguyên nhân tử vong là do bị siết cổ bằng dây thừng.
Eric Williams bị giết tại phòng ngủ nhỏ trong tư thế nằm úp mặt xuống đất, một sợi dây vẫn quấn quanh cổ. Tương tự như Joe, cậu bé bị trói tay và chết ngạt.
Nạn nhân cuối cùng, William Code chết trên giường trong tư thế nằm sấp, vẫn đang mặc đồ ngủ. Hung thủ trói cổ tay nạn nhân bằng dây điện theo hình còng số tám. Bác sĩ pháp y cho biết người bị hại chịu một cú đánh trời giáng vào đầu đủ để dẫn đến thiệt mạng. Ngoài ra, kẻ tấn công dùng dao đâm năm nhất vào ngực và bảy nhát vào lưng người chết. Trên cơ thể William còn nhiều vết thương nghiêm trọng khác, nguyên nhân tử vong là tổng hợp của tất cả các yếu tố trên.
Từ hiện trường và thủ pháp gây án, cảnh sát kết luận hung thủ cũng chính là người đã thực hiện hai vụ án trước đó. Không có dấu hiệu vật lộn tại hiện trường, kẻ tấn công đã đánh Joe Robinson tới khi cậu bé ngất xỉu, trói và bóp cổ nạn nhân đến chết. Hắn hành động tương tự với Eric Williams.
Một số phân tích cho thấy, nạn nhân chính của kẻ giết người là William Code. Hai đứa trẻ không bị hành hạ quá tàn bạo và cũng không bị tấn công bằng dao. Ngược lại, William Code bị đâm nhiều nhát dao và đánh đập dã man. Điều này tiết lộ sợi dây cảm xúc giữa kẻ sát nhân và người bị hại.
Cảnh sát tìm thấy một con dao và một chùm chìa khóa trong ống cống gần nhà William Code. Xét nghiệm xác nhận con dao chính là hung khí giết người trong vụ án, chìa khóa thuộc về William Code. Trong quá trình điều tra vụ việc, cảnh sát sở tại đã liên hệ với chuyên gia tâm lý học của FBI là John Douglas để xin trợ giúp. Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ việc, Douglas cũng đưa ra quan điểm giống với các nhân viên điều tra. Hung thủ của cả ba vụ án là một, ngoài ra ông cũng phân tích chi tiết phương pháp phạm tội và những điểm đặc trưng đã trở thành dấu hiệu nhận biết của hung thủ. Thông thường, cách gây án của tội phạm thường linh hoạt và có thể thay đổi tùy tình huống, nhưng những kẻ có dấu hiệu đặc trưng sẽ rất nhất quán trong hành vi phạm pháp. Điều này liên quan mật thiết đến nội tâm của tội phạm.
Trong trường hợp này, dấu hiệu đặc trưng của hung thủ chính là cách trói, thắt nút mô phỏng còng số tám, khả năng thao túng và khống chế nạn nhân, đặt thi thể tại các phòng khác nhau, hành vi bạo lực tàn bạo, không chỉ đâm mà còn rạch họng, cắt cổ người bị hại.
Dựa trên những thông tin mà Douglas cung cấp, lực lượng chức năng đã tìm kiếm các nghi phạm. Rất nhanh, một đối tượng “tiềm năng” lọt vào tầm ngắm của cảnh sát. Một nhân chứng cho biết đã nhìn thấy Nathaniel Code trong thời gian xảy ra hai vụ án gần nhất. Dừng lại nói chuyện với Nathaniel, nhân chứng nhận thấy đối tượng mang theo một túi giấy màu nâu và trên người có vết máu. Khi được hỏi về dấu máu, Nathaniel chia sẻ rằng anh ta đã dính vào một cuộc ẩu đả và giành chiến thắng.
Nathaniel Code là thợ sửa ống nước, thường xuyên được gọi tới để sửa chữa đường ống nước trong khu vực. Tại nhà nghi phạm, cảnh sát tìm thấy hai đai ống có thành phần hóa học trùng khớp với đầu mối tại hiện trường vụ án nhà Chaney. Các băng ống này đều cùng loại hoặc do cùng một công ty sản xuất, thêm vào đó, chỉ có thợ sửa ống nước mới có thể tiếp cận với mặt hàng này, không thể tìm thấy ở các cửa hàng bán lẻ.
Cảnh sát đã trích xuất dấu vân tay của Nathaniel trong quá trình thẩm vấn. Kết quả cho thấy vân tay của nghi phạm trùng khớp với dấu tay được tìm thấy ở nhà Vivian. Hung thủ bị kết án giết người cấp độ một, tòa tuyên án tử hình. Vì những mâu thuẫn cá nhân, Nathaniel đã dùng những biện pháp cực đoan và tàn nhẫn để trả tư thù.
CHIA SẺ CỦA CHUYÊN GIA TÂM LÝ TỘI PHẠM
Nhận biết đặc trưng gây án rất quan trọng trong quá trình điều tra. Kỹ thuật phạm tội bao gồm phương pháp và quá trình thực hiện tội ác, bao gồm lựa chọn mục tiêu, địa điểm, công cụ, cách cưỡng chế nạn nhân và biện pháp đột nhập.
Ví dụ, một cách thức phạm tội thường thấy của dân trộm cắp là dán băng dính lên cửa sổ trước khi đập vỡ để tránh gây ra tiếng động. Nếu cảnh sát thu thập được băng dính ở hiện trường thì phạm vi điều tra sẽ được thu hẹp.
Tuy nhiên, một số tội phạm sẽ thay đổi cách gây án tùy theo môi trường và ngoại cảnh. Ví dụ, tăng cường an ninh có thể khiến hung thủ khó thực hiện hành vi gây án quen thuộc. Thủ pháp đặc trưng được xem là “chứng minh thư” của tội phạm, bởi hung thủ sẽ bất chấp tính chất vụ án để thực hiện những thủ đoạn mang cá tính riêng nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm lý. Ví dụ thường thấy là các cách bày trí thi thể, đánh số xác chết, tra tấn dã man đối với nạn nhân.
Theo thời gian, hung thủ có khả năng thay đổi hung khí và địa điểm gây án nhưng những dấu vết đặc trưng sẽ không mất đi, thậm chí còn phát triển hơn. Một ví dụ kinh điển là sát nhân người Áo Jack Unterweger với thủ pháp trói nạn nhân vô cùng độc đáo. Chuyên gia tâm lý tội phạm đã suy luận rằng với dục vọng khống chế mãnh liệt của mình, Jack Unterweger sẽ tự kết liễu đời mình trong tù. Kết quả, Jack Unterweger đã treo cổ tự sát bằng chính cách thắt nút đặc trưng của mình.