Năm 1888, tại vùng Whitechapel ở phía Đông thành London, cảnh tượng quen thuộc mỗi ngày là hàng đàn gia súc bị lừa đến lò mổ trên con đường đầy rác rưởi và chất thải. Đây là khu vực sinh sống của nhiều dân nhập cư, nhà cửa san sát, người qua người lại hỗn tạp. Giữa chốn vàng thau lẫn lộn, mầm mống tội ác đã bén rễ lúc nào không hay.
Rạng sáng ngày mùng 7 tháng 8, có người phát hiện một phụ nữ nằm bên vệ đường. Ngỡ rằng cô đang ngủ, nhân chứng định bỏ đi thì bỗng thấy nhiều vết máu xung quanh người nọ. Hốt hoảng, người dân lập tức báo cảnh sát. Khi cảnh sát đến hiện trường, người phụ nữ đã chết. Nạn nhân bị tấn công tàn bạo với tổng cộng 39 nhát dao khắp cơ thể, trong đó có 9 nhát xuyên qua cổ họng. Sau khi điều tra, danh tính của người bị hại được xác nhận là Martha Tabram, một cô gái làng chơi có tuổi. Rốt cuộc nguyên nhân nào đã khiến hung thủ giết hại Tabram một cách tàn nhẫn như vậy?
Vụ án vẫn chưa được làm rõ thì sáng sớm ngày 31 tháng 8 cùng năm, một cô gái mại dâm khác là Mary Ann Nichols, 43 tuổi, được tìm thấy đã chết gần Whitecapel. Cổ nạn nhân bị rạch nát, mặt có nhiều vết bầm tím. Đáng sợ hơn, bụng của người chết bị mổ toang, máu tràn ra loang lổ cả con phố.
Hai vụ án này đã làm rúng động dư luận thời bấy giờ, báo chí gọi chung hai sự kiện bằng cái tên “Vụ giết người hàng loạt ở Whitechapel” và cho rằng chỉ có một hung thủ duy nhất. Trước đó, từng xảy ra một số vụ hành hung nữ giới nhưng nhìn chung, cách thức gây án của kẻ giết người trong hai vụ việc này vô cùng bất đồng với các trường hợp khác.
Theo điều tra ban đầu, một số bằng chứng cho thấy nơi xảy ra vụ án nằm trong phạm vi hoạt động của một băng nhóm tội phạm. Những kẻ này kiếm sống bằng cách tống tiền gái mại dâm, nhiều người trong số họ đã tiếp xúc với một thợ đóng giày người Do Thái có biệt danh là “Tạp dề da”. Thông tin sơ bộ cho biết người này có ngoại hình gầy gò, mắt nhỏ, thường đội mũ kín đầu, có ria mép và luôn mặc một chiếc tạp dề bằng da. Đối tượng vào khoảng 38 tuổi, có thói quen cười nhếch mép khiến người đối diện phải rùng mình. Hắn luôn ăn chặn tiền của các cô gái làng chơi, nếu họ không trả đủ thì sẽ bị đánh đập không thương tiếc. Tuy nhiên, ngày khi các phương tiện truyền thông bắt đầu chú ý đến “Tạp dề da”, hắn đột nhiên biến mất.
Thời đó vẫn chưa phát triển công nghệ nhận dạng tiên tiến như pháp y, dấu vân tay, mẫu máu nên cảnh sát gần như bị bó buộc tay chân hoàn toàn. Chẳng bao lâu sau, kẻ sát nhân độc ác lại ra tay, thi thể của một phụ nữ được tìm thấy trong căn hộ cho thuê giá rẻ. Nạn nhân là Annie Chapman, cô cũng bị cứa cổ và rạch bụng.
Gần hiện trường vụ án chỉ có một vòi nước duy nhất nhưng không có dấu vết tẩy rửa của hung thủ. Thời gian xảy ra vụ án, tòa nhà đối diện có 5 cửa sổ đang mở, nhìn thẳng vào hiện trường nhưng điều kỳ lạ là không có bất kỳ ai nghe hoặc nhìn thấy đối tượng khả nghi nào.
Những vụ án mạng liên tiếp xảy ra, báo đài đưa tin rầm rộ khiến người dân vùng Whitecapel sống trong lo sợ, nhà nào nhà nấy cứ đến đêm là bịt kín cửa, không dám đặt nửa bước chân ra ngoài. Không chỉ vậy, một làn sóng phẫn nộ dấy lên vì sự vô năng của cảnh sát, quần chúng ăn không ngon, ngủ không yên vì hung thủ vẫn đang nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật và đặt dấu chấm hỏi về khả năng làm việc của các cơ quan chính phủ.
Thực tế, cảnh sát đã rất cố gắng truy tìm hung thủ. Kẻ tình nghi số một với cái tên “Tạp dề da” đã bị bắt nhưng vì không có đủ bằng chứng nên phía lực lượng chức năng không thể chứng minh được hắn là kẻ giết người. Tên thật của nghi can là John Pizer, hắn bị kết tội tấn công bằng dao đối với một trường hợp và bị phạt lao động khổ sai 6 tháng. Sau khi mãn hạn, do dính vào những lời đồn về các vụ giết người, Pizer phải trốn chui lủi để tránh điều tiếng.
Quả thật, Pizer không phải là kẻ phanh thây khét tiếng. Qua tìm hiểu, tính tình của nghi phạm có phần cổ quái nhưng anh ta có đầy đủ bằng chứng ngoại phạm. Sau này, cảnh sát nghi ngờ một số đối tượng, hầu hết là các bợm rượu hoặc người lang thang nhưng kết quả đều không khả quan. Thời gian dành ra để điều tra số nghi phạm hờ này đã chiếm nhiều công sức và trí lực của cảnh sát.
Ngày 25 tháng 9 năm 1888, Thông tấn xã Trung ương nhận được một bức thư viết bằng mực đỏ có in dấu vân tay. Lá thư bắt đầu bằng lời chào “Thưa sếp” và được ký tên “Jack Phanh Thây”, nội dung cho biết người viết chính là thủ phạm của các vụ giết người, đồng thời tuyên bố đầy ngang ngược rằng nếu cảnh sát không tóm được hắn, sẽ có thêm nhiều gái làng chơi bị sát hại.
Mới đầu, tòa soạn cho rằng đây là trò đùa ác ý nên không đoái hoài đến bức thư mà giao lại cho cảnh sát. Thế nhưng, sau khi đọc kỹ, lực lượng chức năng phát hiện rằng bức thư có đề cập đến một chi tiết trong vụ án mới nhất. Cảnh sát lập tức công khai bức thư trên các phương tiện truyền thông với hy vọng sẽ có người nhận ra nét chữ, nhưng không thu lại được kết quả gì. Cuối cùng, một phóng viên địa phương đã đứng ra nhận trách nhiệm, bức thư chỉ là chiêu trò giật gân.
Whitechapel dần quay lại với nhịp sống thường nhật, nhưng thảm kịch vẫn chưa kết thúc. Sáng sớm ngày 30 tháng 9 năm 1888, xác chết của một cô gái bán dâm khác được tìm thấy. Nạn nhân là Elizabeth Stride, 44 tuổi, người Thụy Điển. Nguyên nhân tử vong là do mất máu quá nhiều từ vết thương trên cổ, phần bụng không bị tổn hại. Khi cảnh sát đến hiện trường, thi thể vẫn còn hơi ấm.
Tại hiện trường, không có dấu tích gây gổ, quần áo nạn nhân vẫn chỉnh tề, không hề xô lệch, hỗn loạn như những nạn nhân trước và hung khí đã biến mất. Người dân xung quanh khẳng định không nghe thấy tiếng động bất thường hoặc nhìn thấy bất cứ đối tượng khả nghi nào.
Vụ án có nhiều điểm khác biệt với các trường hợp trước nên cảnh sát cho rằng hung thủ không phải là Jack Phanh Thây. Ngay lúc mọi người đang bận rộn kiểm tra thi thể của Elizabeth Stride, một nạn nhân khác được tìm thấy trên quảng trường Mitre. Catherine Eddowes, 46 tuổi, bị cắt cổ và rạch bụng, một phần tử cung và thận của nạn nhân đã bị lấy mất. “Tay nghề” cắt mổ xác của tên sát nhân không hề thua kém bác sĩ phẫu thuật chuyên nghiệp. Một số mảnh quần áo dính máu của người chết được tìm thấy quanh các khu vực cách hiện trường không xa.
Ngày 1 tháng 10, một lá thư viết bằng mực đỏ khác được gửi đến Thông tấn xã Trung ương, tác giả tự xưng là “Jack Xấc xược” và ký tên“Jack Phanh Thây”. Ngay lập tức, tang vật được giao cho cảnh sát, cơ quan chức năng đã sao chép và gửi các bản của lá thư đến mọi đồn cảnh sát trong khu vực để nhận diện nét chữ nhưng mọi cố gắng đều công cốc. Kết luận duy nhất có thể rút ra được là hai bức thư đều được viết bởi cùng một người.
Tiếp đó, ngày 16 tháng 10, sở cảnh sát Whitecapel nhận được một bưu phẩm kinh hoàng gồm một nửa quả thận người và một bức thư. Nội dung lời nhắn cho biết quả thận thuộc về một người phụ nữ. Cảnh sát ngờ rằng đó chính là phần nội tạng thuộc về Catherine Eddowes. Lá thư được viết bằng mực đen và được để bên ngoài dòng chữ “Gửi đến từ địa ngục” .
Khác với hai bức thư trước, lần này tác giả không ký tên nhưng cảnh sát tin rằng đây chính là bút tích của kẻ giết người. Những lá thư trước đó tuy nhắc nhiều đến chi tiết vụ án nhưng rất có thể, người viết đã biết đến chúng qua các phương tiện truyền thông. Thêm vào đó, lá thư dường như được dàn dựng, có kịch bản và khá giả tạo chứ không giống giọng điệu của một tên tội phạm. Gần một thế kỷ sau, khi các chuyên gia lập hồ sơ tội phạm của FBI nghiên cứu vụ việc, họ cũng đồng tình với kết luận của cảnh sát lúc bấy giờ.
Dân chúng vùng Whitechapel sống trong sự bất an và sợ hãi, các cô gái làng chơi không còn dám lang thang kiếm sống mỗi khi đêm về. Thế nhưng, Jack Phanh Thây vẫn tiếp tục tác oai tác quái.
Ngày 9 tháng 11, cô gái bán hoa 25 tuổi Mary Jane Kelly bị giết tại nhà riêng. Khi đến nơi, cảnh sát trông thấy cảnh tượng thê thảm, nạn nhân nằm lõa lồ trên giường, cổ có nhiều vết thắt, ngực và bụng bị rạch toang. Một số nhân chứng cho biết đã nhìn thấy Kelly xuất hiện tại quán rượu lúc 10 giờ tối ngày 8 tháng 11, vài người nghe thấy tiếng phụ nữ la hét vào khoảng 4 giờ sáng ngày xảy ra án mạng.
Sau khi sắp xếp lời khai của các nhân chứng, cảnh sát tiến hành phân loại điểm chung của các vụ án. Tất cả nạn nhân đều là gái mại dâm, thuộc tầng lớp đáy xã hội, trừ Kelly, còn lại đều sống nay đây mai đó. Các cô gái này đều bỏ nhà, bỏ gia đình ra đi, trừ Kelly, những người khác đều được nhìn thấy hoạt động trên đường phố trước khi bị giết. Ngoại trừ tiếng hét của Kelly, các vụ án khác không ghi nhận nhân chứng phát hiện âm thanh khác thường hoặc đối tượng tình nghi. Dường như tất cả người bị hại đều không có sự đấu tranh trước khi bị kết liễu.
Cảnh sát làm việc với mọi manh mối có thể nhưng kết quả vấn là con số không. Sau vụ án Mary Jane Kelly, Jack Phanh Thay đột nhiên biến mất, khắp London không còn xảy ra những vụ chết người man rợ, bí ẩn và người dân cũng như đài báo dần quay lại với cuộc sống bình thường. Người trị vì bấy giờ, nữ hoàng Victoria, cũng từng bị chỉ trích vì sự vô năng của giới lực lượng chức năng. Cuối cùng, cảnh sát tuyên bố ngừng điều tra vụ án Jack Phanh Thay vào năm 1982.
Một trăm năm sau bí ẩn giết người hàng loạt ở Whitecapel, nhiều chuyên gia và các nhà nghiên cứu tội phạm đã đào sâu lại các tình tiết và đưa ra một số thông tin mới. Thời gian phạm tội chủ yếu rơi vào cuối tuần hoặc đêm khuya cho thấy kẻ giết người có nghề nghiệp cố định và sống một mình. Jack Phanh Thây là một bậc thầy trong lĩnh vực giải phẫu, hầu hết các vụ án đều xảy ra trong bóng tối, thời gian có hạn và cần nhiều sức lực nhưng hắn vẫn xuống tay một cách thành thục. Vì vậy, các thám tử kết luận kẻ sát nhân là bác sĩ hoặc nhà giải phẫu học có kinh nghiệm nhưng không được nhiều người biết đến nên dễ dàng thoát được mọi chú ý.
Ngoài ra, sau chuỗi thảm án Whitechapel, cảnh sát cũng nhận được một đoạn ghi âm từ Jack Phanh Thây. Nhưng trái với niềm tin của cảnh sát thời bấy giờ, các chuyên gia tâm lý học của FBI là Robert K. Ressler và John Douglas đều phản bác ý kiến cho rằng đó là giọng của hung thủ. Tới nay, hành tung và danh tính của Jack Phanh Thây vẫn là một bí ẩn chưa có lời giải đáp.
CHIA SẺ CỦA CHUYÊN GIA TÂM LÝ TỘI PHẠM
Năm 1963, nhà khoa học Lawrence Kersta đã phát minh ra một phương pháp sử dụng quang phổ để nhận diện âm thanh thông qua việc nghiên cứu âm lượng, cao độ, độ cộng hưởng và các khía cạnh khác của âm thanh. Quang phổ chủ yếu được tạo ra từ bốn dụng cụ gồm máy ghi âm điện tử chất lượng cao, bộ lọc tần số, băng cát sét và kim điện tử để ghi đầu ra trên máy in nhiệt. Đầu ra của quang phổ có thể được kết nối với máy tính để phân tích kết quả trực tiếp.
Kersta cho rằng giọng nói của mỗi người là riêng biệt, gồm cả quy luật sử dụng từ ngữ và cách phát âm từ miệng. Do đó, các chuyên gia phân tích giọng nói sẽ sử dụng đặc trưng âm thanh để xác định danh tính.
Trong suốt quá trình nghiên cứu tính riêng biệt của giọng nói con người, Kersta đã ghi âm tiếng nói của 50.000 người. Trong đó, có nhiều trường hợp người nói có chất giọng giống hệt nhau nhưng qua quang phổ lại thấy rõ điểm khác biệt. Cảnh sát Mỹ đã phá được hơn 5.000 vụ án tống tiền, buôn ma túy, đánh bom bằng phương pháp nhận diện giọng nói. Tuy nhiên, điểm yếu của phương pháp này là việc điều tra cần dựa trên danh sách đối tượng tình nghi có sẵn. Giống như phác họa chân dung tội phạm, những đặc điểm lưu lại trong giọng nói có thể trở thành điểm đột phá trong một cuộc điều tra.