ERIC JACKSON CHỤP ẢNH ô cửa sổ bị ăn mòn từ ba góc độ khác nhau. Ngoài súng và phù hiệu, anh luôn mang theo một chiếc máy ảnh kỹ thuật số Canon nhỏ khi đi làm nhiệm vụ.
Kỹ thuật khắc axit đang là xu hướng. Sản phẩm khắc thủ công thường được pha với xi đánh giày, đánh dấu trên thủy tinh hoặc kính acrylic. Nó không hiện ra ngay lập tức mà ăn mòn mặt kính trong vòng mấy tiếng đồng hồ. Thời gian ăn mòn càng lâu thì vết khắc axit càng bền.
Anh lùi lại để đánh giá hình dạng. Sáu hình thù màu đen tỏa ra từ một khối đỏ trung tâm. Anh ấn nút xem lại bộ nhớ máy ảnh. Một tấm ảnh khác, chụp hôm qua ở Bay Ridge, chỉ có điều không rõ nét bằng. Và một tấm nữa, ở Canarsie, trông giống một dấu hoa thị quá khổ hơn nhưng cũng thể hiện những đường thẳng như vậy.
Dù ở đâu Jackson cũng nhận ra được tác phẩm của Phade. Đúng vậy, đây không giống với phong cách tạo chữ quen thuộc của cậu ta - so với nó thì đây chỉ là tác phẩm nghiệp dư - nhưng những vòng cung tinh tế và sự cân xứng hoàn hảo khi vẽ tay thì không thể nhầm lẫn được.
Cậu ta đi khắp thành phố, đôi khi chỉ trong một đêm. Làm sao có thể nhỉ?
Eric Jackson là thành viên Đội Đặc nhiệm Chống Phá hoại Tài sản Công Thành phố thuộc Sở Cảnh sát New York, công việc của anh là theo dõi và ngăn chặn hành vi phá hoại tài sản công. Anh tin tưởng vào các nguyên tắc của NYPD liên quan đến graffiti. Kể cả tác phẩm graffiti với màu sắc và chi tiết đẹp nhất cũng vẫn tượng trưng cho sự chống đối trật tự công cộng. Một lời mời gọi để những người khác coi môi trường đô thị là tài sản của mình và muốn làm gì với nó thì làm. Quyền tự do biểu đạt luôn là lối thoát của những kẻ vô lại, nhưng xả rác bừa bãi cũng là một hành động biểu đạt, và bạn vẫn phải đi tù vì tội đó. Trật tự là một thứ mong manh, và hỗn loạn luôn cách bạn chỉ vài bước chân.
Thành phố hiện đang chứng kiến điều đó, mắt thấy tai nghe.
Bạo loạn đã lan tràn khắp các khối nhà ở Nam Bronx. Ban đêm là thời điểm tệ nhất. Jackson luôn chờ cuộc gọi từ đội trưởng, cho anh mặc lại bộ đồng phục cũ để ra đường làm nhiệm vụ. Nhưng vẫn chưa có lời nào. Cũng chẳng hề có tiếng nói chuyện trên radio mỗi khi anh bật nó lên trong xe của mình. Vậy nên anh cứ tiếp tục công việc ăn lương của mình.
Thống đốc đã từ chối gọi Vệ binh Quốc gia, nhưng ông ta chỉ là một anh chàng ở Albany, đang cân nhắc tương lai chính trị của mình. Trong tình hình rất nhiều đơn vị vẫn còn ở Iraq và Afghanistan, đội Vệ binh hẳn đang thiếu nhân lực và thiết bị - nhưng, nhìn đám khói đen trên bầu trời đằng xa, Jackson sẵn lòng đón nhận bất kỳ sự trợ giúp nào.
Jackson xử lý các vụ phá hoại ở tất cả năm khu, nhưng không ai oanh tạc diện mạo thành phố nhiều như Phade. Anh chàng có mặt khắp mọi nơi. Chắc là ngủ cả ngày, vẽ cả đêm. Giờ cậu ta mười lăm, mười sáu tuổi, đã bắt đầu công cuộc tô điểm từ hồi mười hai. Đó là độ tuổi khởi sự của hầu hết những kẻ vẽ graffiti, tích lũy kinh nghiệm ở trường, trên các máy bán báo,... Trong các bức ảnh chụp qua máy giám sát, mặt Phade luôn bị che khuất, thường là bởi một chiếc mũ lưỡi trai Yankee sùm sụp dưới phần mũ trùm đầu của áo nỉ, đôi khi còn là một chiếc mặt nạ dưỡng khí. Cậu ta mặc trang phục điển hình của dân graffiti: quần hộp với rất nhiều túi, một chiếc ba lô đựng các lọ son phun và giày cao cổ.
Hầu hết dân graffiti làm việc theo nhóm, nhưng Phade thì không. Cậu ta là một huyền thoại trẻ, di chuyển khắp những khu phố khác nhau mà không hề bị bắt. Nghe nói cậu ta mang theo một bộ chìa khóa xe ăn cắp, gồm cả một chiếc chìa khóa vạn năng có thể mở các toa tàu điện ngầm. Các bức vẽ của cậu ta rất được ngưỡng mộ. Đặc trưng của một kẻ vẽ graffiti trẻ tuổi là thiếu tự trọng, khao khát được người khác công nhận và có cái nhìn lệch lạc về danh tiếng. Phade không có bất kỳ đặc điểm nào kể trên. Chữ ký của cậu ta không phải một hình graffiti - thường là một biệt danh hay một chủ đề lặp đi lặp lại - mà là chính phong cách của cậu ta. Các tác phẩm của cậu ta nhảy bật ra khỏi những bức tường. Phỏng đoán riêng của Jackson - từ lâu đã chuyển từ linh cảm thành sự chắc chắn hiển nhiên - là Phade có thể bị ám ảnh cưỡng chế, có khả năng đang biểu hiện các dấu hiệu của hội chứng Asperger* hoặc thậm chí là rối loạn phổ tự kỷ.
Jackson hiểu điều này, một phần nào đó, vì chính anh cũng bị chúng ám ảnh. Anh có một quyển sổ chi tiết về Phade, trông khá giống "họa sách" thường được dân vẽ graffiti mang theo, một cuốn sổ phác họa bìa đen thể hiện những đường nét graffiti chính của họ. Là một trong năm sĩ quan được phân vào tổ GHOST - Tổ Ngăn chặn Tội phạm Graffiti - trong Đội Đặc nhiệm Chống Phá hoại Tài sản Công, anh chịu trách nhiệm duy trì ngân hàng dữ liệu của những tội phạm graffiti, cùng danh sách tham chiếu gồm các tác phẩm, chữ ký và địa chỉ của họ. Những người coi graffiti là một dạng "nghệ thuật đường phố" thường nghĩ đến những quả bom bong bóng sặc sỡ trong phim Wild Style trên tường các tòa nhà và toa tàu điện ngầm. Họ không nghĩ đến những nhóm graffiti khắc axit các mặt tiền cửa hàng, ganh đua danh tiếng, và các "kết quả" - thường là nguy hiểm. Hoặc, phổ biến hơn, việc đánh dấu lãnh thổ băng nhóm, củng cố tên tuổi cùng vẻ hăm dọa.
Bốn cảnh sát GHOST còn lại đã không đến thay ca nữa. Một vài báo cáo trên radio cho biết các sĩ quan của NYPD đã rời thành phố như cảnh sát New Orleans sau con bão Katrina, nhưng Jackson không thể tin điều đó. Chuyện gì khác đang diễn ra - chuyện gì đó còn hơn cả bệnh dịch đang lan khắp các khu phố này. Anh bệnh thì anh báo nghỉ. Anh tìm người thay ca chứ đừng để một người anh em phải thu dọn đống công việc ùn ứ của anh. Những xác nhận về hành vi bỏ trốn cùng thái độ hèn nhát này khiến anh chướng tai gai mắt y như những chữ ký vụng về của mấy kẻ vẽ graffiti kém cỏi phủ trên bức tường mới sơn. Jackson thà tin vào câu chuyện ma cà rồng nhảm nhí đang được người ta nói tới còn hơn là chấp nhận rằng các đồng nghiệp của mình đã cụp đuôi tháo chạy về Jersey.
Anh vào trong chiếc xe không có phù hiệu của mình và lái dọc con phố tĩnh lặng đến đảo Coney. Anh làm việc này ít nhất ba ngày một tuần. Đây là địa điểm anh yêu thích nhất suốt quá trình trưởng thành, nhưng không được bố mẹ đưa đến đó nhiều như anh muốn. Dù đã bỏ lời thề đến đó mỗi ngày khi lớn, nhưng anh vẫn thường xuyên đến ăn trưa, đủ để cảm thấy yên lòng.
Con đường lát ván không một bóng người, như anh đã dự đoán. Ngày thu hiển nhiên vẫn đủ ấm áp, nhưng với con cúm điên dại, giải trí là thứ khiến mọi người ít bận tâm nhất. Anh tới nhà hàng Nathan's Famous và thấy nơi này trống không, nhưng cửa không khóa. Bị bỏ hoang. Anh từng làm việc ở chính quầy xúc xích này sau khi tốt nghiệp trung học, thế là anh vòng ra sau quầy vào bếp. Anh đuổi hai con chuột đi, rồi phủi mặt bếp. Bên trong tủ lạnh vẫn mát nên anh lôi hai thanh xúc xích bò ra. Anh tìm thấy bánh mì và một hộp thiếc bọc giấy bóng kính đựng hành tây. Anh thích hành, nhất là lúc đám vẽ graffiti nhăn nhó mặt mày khi bị anh hét vào mặt sau giờ ăn trưa.
Xúc xích chín rất nhanh, anh bước ra ngoài để ăn. Tàu lượn Bão táp và Bánh xe Kỳ diệu vẫn lặng lẽ đứng im, mòng biển vắt vẻo đậu trên đỉnh bánh xe khổng lồ. Một con mòng biển khác bay đến gần, nhưng đúng phút cuối lại phóng đi tránh xa đỉnh bánh xe. Jackson nhìn kỹ hơn và nhận ra mấy con vật nhỏ ngồi trên bánh xe không phải chim.
Chúng là chuột. Rất nhiều chuột, rải rác ở phần rìa trên cùng của bánh xe. Cố vồ lũ chim. Cái quái gì thế?
Anh đi tiếp dọc con đường lát ván, băng qua sân bắn súng sơn, một trong những địa điểm tiêu biểu của đảo Coney. Từ một doi đất có rào chắn, anh nhìn xuống sân bắn súng trông giống con hẻm, bừa bộn hàng rào, thùng lem luốc, đủ loại đầu ma nơ canh và con ky bowling đặt trên mấy cái giá gỉ sét để luyện bắn mục tiêu. Dọc hàng rào là sáu khẩu súng bắn sơn xích vào một cái bàn. Tấm bảng liệt kê các mức giá, hứa hẹn một MỤC TIÊU NGƯỜI SỐNG.
Những bức tường gạch đỏ được trang trí bằng graffiti, khiến chúng đặc sắc hơn. Nhưng giữa những chữ ký giả tạo bằng sơn phun trắng và các chữ viền nhạt nhẽo, Jackson nhận thấy một mẫu vẽ nữa của Phade. Lại một hình nhân sáu chi, lần này là màu đen và cam. Và, bên cạnh nó, với cùng những màu như vậy, là một hình vẽ những đường nét và dấu chấm tương tự với mật mã anh đã thấy khắp thành phố.
Rồi anh thấy tên dị hợm. Tên dị hợm mặc áo chống đạn đen nặng nề, giống đồ chống bạo loạn, che toàn bộ cơ thể. Mũ bảo hiểm và chiếc mặt nạ gắn kính bảo vệ che kín khuôn mặt hắn. Tấm khiên chắn sơn màu cam hắn thường cầm để làm chệch hướng đạn súng bắn sơn được dựng vào phần dưới hàng rào mắt lưới.
