Bây giờ Lutz đã hiểu ý ngài nghị sĩ, và phòng làm việc của vị chưởng lý yên lặng hồi lâu. Chuông điện thoại reo, nhưng Lutz chỉ nhấc ống nghe để quát vào máy: “Đang họp!”, rồi ông lại im bặt. Cuối cùng, ông lên tiếng: “Nhưng theo chỗ tôi biết thì hiện người ta đang chính thức đàm phán một hiệp định ngoại thương mới với nước ấy.”
“Đúng, đang đàm phán”, ông đại tá đáp. “Đàm phán chính thức, thì các nhà ngoại giao cũng muốn có việc gì đó mà làm chứ. Nhưng phi chính thức còn nhiều hơn, ở Lamboing thì đàm phán cá nhân. Vả lại, trong công nghiệp hiện đại, có những đàm phán mà nhà nước không nên can thiệp, thưa ông chưởng lý.”
“Tất nhiên”, Lutz sợ sệt thừa nhận.
“Tất nhiên”, von Schwendi lặp lại. “Và anh chàng Ulrich Schmied, trung úy cảnh sát thành phố Bern, tiếc rằng vừa bị bắn chết, lại dùng tên giả để bí mật dự những cuộc đàm phán bí mật ấy.”
Thấy vị chưởng lý lại sững sờ im lặng, von Schwendi biết mình đã tính đúng. Lutz đâm ra bối rối tới mức ngài nghị sĩ muốn làm gì với ông thì làm. Như phần lớn những tính cách có phần phiến diện, trước diễn biến bất ngờ của án mạng Schmied, viên công chức này lúng túng đến độ đành phó mặc cho bên ngoài tác động và nhượng bộ cả ở những điểm tất yếu sẽ nguy hại cho một cuộc điều tra khách quan.
Tuy vậy Lutz vẫn cố tìm cách chống chế cho tình cảnh của mình.
“Oskar thân mến”, ông nói, “tôi thấy tất cả những chuyện đó không đến nỗi quá nghiêm trọng. Tất nhiên giới công nghiệp Thụy Sĩ có quyền đàm phán cá nhân với những ai họ muốn đàm phán, cũng có thể là thế lực nước ngoài kia. Tôi không phản đối, và cảnh sát cũng không can thiệp vào đó. Schmied, tôi nhắc lại, đến chỗ Gastmann với tư cách cá nhân, và vì thế tôi chính thức xin lỗi. Cậu ấy đã mạo xưng cả tên tuổi lẫn nghề nghiệp, thế dứt khoát là không đúng, tuy đôi khi người ta cũng có chút mặc cảm vì là người bên cảnh sát. Nhưng cậu ấy đâu có dự những cuộc hội họp ấy một mình, các nghệ sĩ cũng có mặt cơ mà, thưa nghị sĩ quý mến.”
“Ồ, họ chỉ là vật trang trí cần thiết. Chúng ta sống trong một đất nước văn minh, Lutz ạ, và cần những nhân hiệu quảng cáo. Phải bảo mật cho các cuộc đàm phán ấy, vậy tiện nhất là để đám nghệ sĩ tham dự. Cùng tiệc tùng, thịt rán, rượu vang, xì gà, đàn bà, chuyện phiếm, đám nghệ sĩ bắt đầu thấy chán, tụ tập với nhau và không để ý các nhà tư bản và đại diện của thế lực nước ngoài kia hội họp. Họ cũng chẳng buồn để ý, vì họ không quan tâm. Nghệ sĩ chỉ quan tâm đến nghệ thuật. Nhưng một nhân viên cảnh sát ngồi đó thì có thể biết hết mọi chuyện. Ồ, không đâu, Lutz ạ, trường hợp Schmied rất đáng bận tâm.”
“Đáng tiếc là tôi chỉ có thể nhắc lại, đối với chúng tôi hiện nay, những lần Schmied đến nhà Gastmann vẫn còn là khó hiểu”, Lutz trả lời.
“Nếu cơ quan cảnh sát không giao nhiệm vụ thì ắt là có người khác phái hắn tới đó”, von Schwendi nói. “Có những thế lực nước ngoài rất quan tâm đến những gì đang diễn ra ở Lamboing. Đó là chính trị thế giới, Lucius thân mến.”
"Schmied không phải là gián điệp.”
“Chúng tôi có đủ căn cứ để kết luận hắn là gián điệp. Thà hắn là gián điệp còn đỡ cho danh dự Thụy Sĩ hơn là chỉ điểm của cảnh sát."
“Bây giờ cậu ấy đã chết”, vị chưởng lý thở dài, ông sẵn sàng đánh đổi tất cả để bây giờ được tra hỏi đích thân Schmied.
“Cái đó không phải là việc của chúng tôi”, ông đại tá nhận định. “Tôi chẳng muốn nghi cho ai, nhưng chỉ có phía thế lực nước ngoài kia là muốn giữ kín những cuộc đàm phán ở Lamboing. Phía chúng ta thì vấn đề là tiền; phía họ, vấn đề là những nguyên tắc trong đường lối chính trị của đảng 36 . Cứ nói thẳng như thế cho xong. Nhưng tất nhiên đây chính là hướng điều tra mà cảnh sát sẽ khó tiến triển."
Lutz đứng dậy, bước đến bên cửa sổ. “Tôi vẫn chưa thật rõ, thân chủ Gastmann của anh đóng vai trò gì”, ông chậm rãi nói.
Von Schwendi lấy tờ giấy quạt gió và đáp: "Gastmann cho giới công nghiệp và đại diện của phái đoàn ngoại quốc kia lấy nhà mình làm địa điểm hội đàm.”
“Sao lại chính là Gastmann?"
Vì thân chủ của ông ta có đủ tầm vóc nhân cách cần thiết để làm việc ấy chứ sao, ông đại tá làu bàu.
Gastmann từng là phái viên lâu năm của Argentina tại Trung Quốc nên chiếm được sự tin cậy của thế lực nước ngoài kia, đồng thời là cựu chánh văn phòng của tập đoàn thép tấm, ông ấy được giới công nghiệp tin cậy. Ngoài ra, ông ấy sống ở Lamboing.
“Thế nghĩa là thế nào. Oskar?"
Von Schwendi mỉm cười giễu cợt: “Trước khi Schmied bị giết, đã bao giờ cậu nghe cái tên Lamboing chưa?"
"Chưa."
“Chính thế”, ngài nghị sĩ xác nhận. “Vì chẳng có ma nào biết tới Lamboing. Chúng tôi cần một địa điểm không ai biết để hội họp. Thôi, cậu có thể để cho Gastmann được yên rồi đấy. Ông ấy không thích va chạm với cảnh sát, cậu hiểu cho, ông ấy không ưa những cuộc khảo cung, những trò dò la tra hỏi vô tận của các cậu, cái đó dành cho bọn Luginbühl hay von Gunten nào đó thì được 37 , nếu chúng lại gây chuyện rắc rối, chứ không thể đem áp dụng với một người từng từ chối không muốn được bầu vào Viện Hàn lâm Pháp. Mà nhân viên cảnh sát thành phố Bern các cậu cũng cư xử quả thật không được khôn khéo lắm, ai lại đi bắn chó lúc có người đang chơi nhạc Bach. Không phải là Gastmann thấy bị xúc phạm, với ông ấy thì tất cả chẳng là cái gì sất, cảnh sát các cậu có bắn sập nhà ông ấy thì ông ấy cũng chẳng thèm nhếch mép; nhưng làm phiền Gastmann bây giờ có nghĩa lý gì nữa đâu, vì đằng sau cái án mạng đó là những thế lực chẳng liên quan gì đến cả giới công nghiệp Thụy Sĩ chỉn chu của chúng ta lẫn Gastmann."
Vị chưởng lý đi đi lại lại trước cửa sổ. “Bây giờ chúng tôi phải đặc biệt hướng việc điều tra vào cuộc đời của Schmied”, ông tuyên bố. “Còn về vấn đề liên quan đến thế lực nước ngoài kia, chúng tôi sẽ thông báo cho Tổng Công tố Liên bang. Trên ấy đảm nhiệm vụ này ở phạm vi nào, tôi chưa thể nói trước, nhưng chắc họ sẽ giao phần việc chủ chốt cho chúng tôi. Tôi sẽ thể theo đề nghị của anh, giữ gìn cho Gastmann; dĩ nhiên chúng tôi không đả động đến chuyện khám nhà nữa. Nhưng nếu cần phải hỏi chuyện ông ấy, xin anh thu xếp cho tôi gặp ông ấy, và mong anh cũng có mặt trong các buổi đó. Như vậy tôi sẽ giải quyết thủ tục đối với Gastmann trong tinh thần thoải mái.
Trong trường hợp này, đó không phải là điều tra, mà chỉ là phần thủ tục trong khuôn khổ của cả cuộc điều tra mà thôi, và có thể chúng tôi phải thẩm vấn cả Gastmann, dù điều đó là vô nghĩa; nhưng đã điều tra thì phải hoàn chỉnh. Để thật nhẹ nhàng, ta sẽ trò chuyện về nghệ thuật và tôi sẽ không hỏi gì cả. Còn nếu buộc phải hỏi - cho đúng thủ tục - tôi sẽ cho anh biết trước câu hỏi”.
Ngài nghị sĩ cũng đứng dậy, bây giờ hai người đứng đối diện nhau. Ngài nghị sĩ vỗ vai vị chưởng lý.
“Vậy là thỏa thuận rồi nhé”, ông ta nói. “Cậu để cho Gastmann được yên, tôi tin lời cậu đấy. Tôi để tài liệu này lại đây; danh sách rất chính xác và đầy đủ. Cả đêm qua tôi phải điện đi khắp nơi, người ta xôn xao ghê lắm. Vì chẳng ai biết, nếu hay tin về vụ Schmied thì liệu phái đoàn ngoại quốc kia có còn muốn tiếp tục đàm phán nữa không. Hàng triệu đồng treo trên sợi tóc, đốc ạ, hàng triệu! Chúc cậu điều tra gặp nhiều may mắn. Cậu rất cần may mắn đấy.”
Dứt lời, von Schwendi lạch bạch bước ra.