Được Tschanz báo qua điện thoại, Charnel từ Lamboing, Clenin từ Twann và đội đặc nhiệm từ Biel vội tới ngay. Họ thấy Tschanz máu me đầy người bên cạnh ba cái xác, cẳng tay trái của anh bị thêm một phát đạn khác bắn trúng. Cuộc đấu diễn ra chắc khá nhanh, nhưng cả ba tên kia trước khi chết đều đã nổ súng. Người ta thu được ở mỗi tên một khẩu súng ngắn, một trong hai tên lâu la còn nắm khẩu của hắn trong tay. Chuyện gì xảy ra sau khi Charnel đến, Tschanz không nhận biết được nữa. Lúc được ông bác sĩ ở Neuveville băng bó, anh ngất đi hai lần, nhưng các vết thương hóa ra không có gì nguy hiểm. Một lát sau dân làng đổ tới, nông dân, công nhân, và phụ nữ.
Sân đông nghịt người, cảnh sát phải phong tỏa hiện trường; nhưng một cô gái lọt được vào tận sảnh lớn, ở đó cô ta vừa khóc rống vừa lăn xả vào xác Gastmann. Đó là cô hầu bàn ở quán rượu, vợ chưa cưới của Charnel. Anh này đứng bên cạnh, mặt đỏ bừng vì tức giận. Rồi người ta cáng Tschanz ra xe, giữa đám nông dân dạt ra nhường lối.
“Vậy là bây giờ cả ba đều nằm cả đây”, sáng hôm sau Lutz nói và chỉ vào mấy cái xác, nhưng giọng không hề đắc thắng, mà rầu rĩ và mệt mỏi.
Von Schwendi bàng hoàng gật đầu. Do sự cố xảy ra với thân chủ mình, ông đại tá cùng đi với Lutz tới Biel. Họ vào phòng xác. Một tia sáng xuyên chéo qua chiếc cửa sổ có chấn song. Cả hai cùng đứng, áo măng-tô mặc nguyên trên người mà vẫn run lên vì lạnh. Mắt Lutz đỏ quạch. Cả đêm hôm qua ông đánh vật với những quyển nhật ký của Gastmann, những trang viết kiểu tốc ký, rất khó đọc.
Lutz thọc sâu tay vào túi áo: "Von Schwendi à, chỉ vì sợ nhau mà con người chúng ta phải dựng nên các nhà nước”, ông lại lên tiếng, gần như thầm thì, “phải tự quây mình bằng lính canh các kiểu, bằng cảnh sát, bằng binh lính, bằng công luận; nhưng rồi có ích gì?”.
Mặt Lutz nhăn nhúm, mắt như lồi khỏi tròng, và ông bật lên cười một giọng cười trống rỗng, châm chọc trong căn phòng tiêu điều lạnh lẽo. “Thưa nghị sĩ, chỉ cần một cái đầu vô tích sự ở chóp bu một đại cường quốc, thế là chúng ta bị cuốn phăng, chỉ cần một Gastmann là những chuỗi phòng tuyến của chúng ta bị chọc thủng, các vị trí tiền tiêu thành vô hiệu”.
Von Schwendi thấy tốt nhất là đưa vị chưởng lý trở lại mảnh đất hiện thực, nhưng chưa biết nên làm thế nào. “Giới chúng ta bị đủ hạng người lợi dụng đến vô liêm sỉ”, cuối cùng ông ta nói. “Thật bẽ mặt, thật quá ư bẽ mặt”.
“Ai mà lường trước được”, Lutz an ủi ông ta.
“Thế còn Schmied?", ông nghị sĩ mừng rỡ vì tóm được một chuyện để nói.
“Chúng tôi tìm được một cặp hồ sơ vốn thuộc về Schmied ở chỗ Gastmann, gồm một số tài liệu về cuộc đời của Gastmann và những phỏng đoán về các tội ác của hắn. Schmied đã tìm cách lột mặt Gastmann.
Cậu ấy làm việc đó với tư cách cá nhân. Một sai lầm khiến cậu ấy phải trả giá, vì đã đủ chứng cứ cho thấy Gastmann cũng sai người giết Schmied: Chắc Schmied bị giết bằng chính khẩu súng mà một trong hai tên tay sai còn cầm trong tay lúc bị Tschanz bắn chết. Kết quả giám định đã khẳng định ngay điều này. Cả động cơ dẫn đến việc cậu ấy bị giết cũng đã rõ ràng: Gastmann sợ bị Schmied lật tẩy. Lẽ ra Schmied nên trao đổi với chúng tôi. Nhưng cậu ấy còn trẻ và quá tham vọng.”
Bärlach bước vào phòng xác. Thấy Ông Già, Lutz lộ vẻ ủ rũ và lại đút tay vào túi.
“Chà, ông thanh tra”, ông ta lên tiếng và đổi chân đứng. “Chúng ta gặp nhau ở đây là rất tốt. Ông vừa đi nghỉ phép về kịp, còn tôi với ông nghị sĩ cũng phóng thẳng tới đây không chậm trễ. Các tử thi đã bày sẵn ra đây rồi. Chúng ta đã tranh cãi quá nhiều, Bärlach, tôi thì thiên về một hệ thống cảnh sát tối tân với đủ loại phương tiện, nếu được thì tôi còn muốn trang bị cả bom nguyên tử nữa kia; còn ông, ông thanh tra, ông lại thiên về một cái gì đó gần gũi con người, kiểu một đội cảnh binh gồm toàn các cụ ông đạo mạo. Thôi, ta chôn cuộc tranh cãi đó đi là vừa. Cả hai chúng ta đều sai. Chỉ bằng một khẩu súng và hoàn toàn phản khoa học, Tschanz đã bẻ gãy lập luận của cả hai ta.
Tôi chẳng cần biết cậu ấy đã hành động ra sao. Thôi được, đó là phản ứng tự vệ, chúng ta phải tin và được phép tin cậu ấy. Chiến lợi phẩm thu được là rất đáng giá, bọn bị bắn chết kia thật ngàn lần xứng đáng nhận cái chết, đúng như câu thành ngữ rất hay đã nói, và nếu cứ câu nệ vào những phương pháp khoa học thì bây giờ chắc chúng ta vẫn còn quanh quẩn dò la ở chỗ những nhân viên ngoại giao xa lạ nào đó. Tôi sẽ phải đề bạt Tschanz; nhưng chúng ta, cả hai chúng ta đều đang đứng đây như những con lừa ngu ngốc. Vụ án Schmied đến đây là kết thúc”.
Lutz cúi đầu, bối rối vì sự im lặng bí ẩn của Ông Già. Ông ta trầm ngâm, rồi đột nhiên trở về với con người công chức chuẩn xác, kỹ lưỡng của mình, hắng giọng, và đỏ mặt khi thấy von Schwendi vẫn chưa hết ngượng ngập; rồi được ông đại tá tháp tùng, ông ta chậm chạp bước ra, nhập vào bóng tối ở một hành lang nào đó, để Bärlach lại một mình. Các xác chết để trên cáng, phủ kín bằng vải đen. Vữa thạch cao từ những bức tường trơ trụi màu xám lở xuống. Bärlach đến bên chiếc cáng ở giữa, và lật vải che lên. Đó là Gastmann. Bärlach đứng, hơi cúi người xuống, tay trái vẫn cầm tấm vải đen. Ông lặng lẽ nhìn xuống bộ mặt như bằng sáp của người chết, nét vui nhộn vẫn đậu trên môi y, nhưng giờ đây hai hốc mắt đã hõm hơn và trong hai cái vực sâu ấy chẳng còn điều khủng khiếp nào rình rập. Thế là họ gặp nhau lần cuối, người đi săn và con thú, bây giờ nó đã bị kết liễu và nằm dưới chân ông. Bärlach linh cảm rằng giờ đây cuộc đời của cả hai đã vào đoạn kết, và một lần nữa, ông rà lại toàn bộ những năm tháng đã qua, gửi tâm trí mình vào con đường xuyên qua những ngóc ngách đầy bí hiểm của cái mê cung là cuộc đời của cả hai người.
Giờ đây, giữa họ không còn gì ngoài sự bao la của cái chết, chính nó mới là thẩm phán, với bản án là sự câm lặng. Bärlach vẫn cúi xuống, và ánh sáng nhạt nhòa trong phòng xác đậu trên mặt ông, trên tay ông, phủ lên cả xác chết, ánh sáng sinh ra cho cả hai, dành cho cả hai và hòa giải cả hai. Sự câm lặng của cái chết trùm lên ông, bò vào trong ông, nhưng nó không đem lại cho ông sự tĩnh lặng như cho kẻ kia. Người chết luôn có lý. Bärlach chậm chạp che mặt Gastmann lại. Đây là lần cuối cùng ông gặp y; từ giờ trở đi, địch thủ của ông thuộc về nấm mồ. Ròng rã bao nhiêu năm trời, chỉ một ý nghĩ chế ngự ông: Tiêu diệt kẻ đang nằm kia, nằm dưới chân ông, trong căn phòng xám trơ trụi, bụi thạch cao phủ nhẹ như một lớp tuyết mỏng; và giờ đây chẳng còn gì để lại cho ông ngoài một động tác mệt mỏi phủ tấm vải che lên người đã chết, một lời cầu xin lãng quên nhẫn nhục, ân phước duy nhất có thể làm dịu một trái tim bị một ngọn lửa giận dữ thiêu đốt.